Surname

8,9/10  (19 Oy) · 
77 okunma  · 
17 beğeni  · 
915 gösterim
Bilindiği üzre Sumâme, Osmanlılar çağında, evlenme, düğün-demek, sünnet gibi sevinçli olaylar dolayısıyla, halkın da katılmasıyla yapılan ve bikaç gün süren zengin şölenleri, renkli törenleri, büyük eğlenceleri, olağanüstü gösterileri, bütün bu şenlikleri betimleyip anlatan kitaplara denilir. Yani Sumâme, kısacası düğün kitabı demektir. Kolayca anlaşılmaktadır ki, bu düğünler, başlık parası veremeyip yavuklusunu kaçırdığı için dama düşenlerin değil, sultanların, şehzadelerin düğünleridir.

Cumhuriyet döneminde, Osmanlı İmparatorluğu çağındaki bu şenliklere taş çıkartan, kırk gün kırk gece süren ve Hüseyin Baykara eğlenceleri örneği öyle düğünler dernekler, döner siteyşınlı nişanlar, görülmemiş şölenler, duyulmamış törenler, içkili fıskili açılışlar, türlü bin türlü şenlikler yapılmışsa da, ne yazık ki bütün bunları anlatan bir Cumhuriyet Surnâmesi bugüne dek yazılmamıştır.

 
  • Baskı Tarihi:
    Temmuz 2017
  • Sayfa Sayısı:
    200
  • ISBN:
    9789759038694
  • Yayınevi:
    Nesin Yayınevi
  • Kitabın Türü:
A.rahim Kara 
 13 Nis 20:20 · Kitabı okudu · 8/10 puan

Nesin’in okuduğum ikinci romanıdır Surnâme. İlki olan Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz’ı uzuun yıllar önce, lisede kitap içeriğinden yapılan sınavlar zoruyla okuduğumdan Nesin’le yeni tanıştım diyebilirim. Şimdi de Tuco Herrera’nın silah zoruyla okumuş bulundum :D Şaka bir yana kendisine teşekkür ediyorum çünkü kaliteli yazınlarda hissettiğim mutluluk ve dinginliği bu romanla fazlasıyla hissettim.


İdama karşı bir manifestoydu idamlık Berber Hayri’nin hikâyesi. Yumuşatmadan, şunlar bunlar hariç demeden aktarılmış idam karşıtlığı. Zira Berber Hayri çocuğun istismarı ve katlinden giymiştir hükmü. Seçtiği bu konuyla der ki Nesin, evet bu canavar adına bile karşıyım idama. Spoiler olmaması için konunun ayrıntılarına girmeyeceğim. Ama en azından romanımızda, suçun açıkça görüldüğü hallerde bile bilemediğimiz noktalar olabileceği, bu yüzden tamamıyla doğrulanmış kesin bir hüküm verildiğinden emin olamayacağımızın altı çiziliyor.


Nesin Sondeyiş’inde hukukun ilk ve başlıca amacının; cezaya çarptırılan kişiyi değiştirerek iyi yapmak, düzeltmek olduğunu, suçlunun doğal hakkı olan değişme hakkının ölüm cezasıyla elinden alındığını söylüyor. Ölüm cezasına karşı olmakla birlikte Nesin’in cezanın amacıyla ilgili fikrine katılamıyor, kendisinin kişiyi iyi yapmak ve düzeltmek olarak adlandırdığı rehabilitasyon çalışmasının hükümlülere uygulanması gerektiğini sonuna kadar desteklesem de bu konu cezanın amacı değil bir yan ürünüdür fikrimce. Cezanın toplumsal anlamda var olmuş ve hep var olacak amacı hükümlünün fiillerine devam edememesi için toplumdan uzaklaştırmak, ayrıca toplumsal vicdanı rahatlatmaktır. Vicdanların rahatlaması, kişilerin ibret alması, birilerinin cezalandırılması yoluyla daha az suçluların kendilerine meşruiyet kazandırabilmelerinin sağlanması gibi konular bol bol işlenmiş aslında romanda. Örneğin; bir çocuk tecavüzcüsü bile Berber Hayri’ye bakıp, kendisinin en azından katil olmamasıyla övünebiliyor. Burada suç kavramının tanımına, asıl suçlunun kim olduğu tartışmalarına girmiyorum.


Nesin’in üslubuyla ilgili ise çok çok iyi bir beklentim yoktu nedense. Ancak gördüm ki çok girift konular bile yalın bir şekilde anlatılabiliyormuş. Bu yalınlığın yanında sokağın diline, kültürüne ve gündemine de büyük bir hâkimiyet mevcut. Bir sayfada sokak dilinde eğlenceli bir mizahla, gediğine oturan toplumsal ve ruhsal tespitler hiç sırıtmadan, rahatsız etmeden bir arada bulunabiliyor.


Anladım ki Nesin usta bir toplumsal gözlemci. Çünkü yaptığı çoğu tespiti hayranlıkla okudum. Devletin işleyişi ve devlet memurunun kafa yapısı hakkında da yazılanlara baksanız sanılır ki kendisi 40 yıllık bir maliye memuru da ezberinden yazıp çiziyor. Ancak yaşamak, bilmek yetmiyor tabi yazmak için. Fazlaca yürek gerekiyor.

Her fikirden aydınımızın yürekli olabilmesi dileğiyle…