Maziden özel bir millî hatıra: Fotoğrafta oturan kişi, Kemahlı Mazhar Paşa’nın oğlu ve Müfide Ferit Tek’in babası olan Şevket Bey’dir. Ayakta duranlar arasında gözlüklü olan kişi Yusuf Akçura, diğer kişi ise Ahmet Ferit Tek’tir.
Bilhassa Yusuf Akçura’nın gençlik yıllarına ait fotoğrafların son derece sınırlı olması sebebiyle, bu kare ayrıca tarihî ve biyografik kıymet taşımaktadır.
Fotoğraf, Yarım Ay mecmûasının 1 Mart 1937 tarihli 50. sayısında (s. 4-5), Kandemir'in "Tunalı Hilmi'nin Ruhu Şaddır" başlıklı yazısında neşredilmiştir.
Şevket Bey için "hürriyet mücahidi" ifadesi kullanan müellif, son defa Bayazıt’ta rasgelmiş olduğu Yusuf Akçura'nın hayat muhasebesi mahiyetindeki şu ifadesini aktarır:
"Artık ihtiyarladım, fakat bütün ideâle kavuşmuş bir adam gibi mesudum!"
Akçura'nın bu ifadesi yalnızca şahsî bir hayat muhasebesini değil, aynı zamanda ömrünü adadığı Türkçülük mefkûresinin Cumhuriyet devrinde siyâsî ve kültürel zeminde belirli ölçüde vücut bulduğunu gören bir münevverin derin tatmin duygusunu da yansıtmaktadır.
Fotoğrafta Ahmet Ferit Tek ve kayınpederinin bir arada olması da anlamlı. Nitekim Yusuf Akçura ile yakın dostluğu olan Ahmet Ferit Bey, Akçura ile birlikte 1900 senesinde birlikte Trablusgarp'tan Tunus'a oradan Paris'e kaçmışlardır. Paris Siyasi İlimler Mektebi'ni bitirmiştir. Önemli Devlet görevlerinde bulunmuştur. Cumhuriyetimizin ilk İçişleri Bakanıdır. Müfide Hanımla evliliğinden olan kızları Emel Esin, sanat tarihi alanında profesörlüğe yükselmiş, bilhassa Türklerin maddi kültürüne, Türk kozmolojisine dair özgün çalışmalar yapmıştır. Tek-Esin Türk Kültürünü Araştırma ve Geliştirme Vakfı'nı kurmuştur.
Kıymetli hâtıralarını saygıyla ve rahmetle anıyorum. Mekânları cennet olsun.