Türkiye ilçelerinde hala korunan binlerce defter ve milyonlarca belge, Osmanlı İmparatorluğu’nun gerçekten bürokratik bir devlet olduğunun açık kanıtıdır.
19. asrın ilk yarısında birkaç kez nüfus sayımı girişimleri oldu Osmanlı Devleti'nin. Bu girişimlerin de çoğunda başarısız oldular. Meselâ Arnavutluk'ta insanların nüfus memurlarına nüfus tezkeresine yapıştırılacak pulun bedeline atıf yaparak "Bir kuruş değil bir lira verelim; kadınlarımızın, kızlarımızın adını yazmayın" dedikleri vakıdır. Onun için ilk nüfus tezkereleri yalnızca erkeklere dağıtılmıştır.
Siz vereceğiniz nişan veya altını hesap ediniz. O dakikada beklediğiniz iş yapılmıştır. İngiliz cephesinden at kaçırıp bize satan bedeviler, dönüşlerinde bizim atlarımızı çalıp İngilizlere satarlardı.