Kendi Klasiklerimize Neden Bu Kadar Yabancıyız?
Bugün “klasikler” denildiğinde zihnimizde çoğunlukla Batı düşüncesinin kurucu metinleri beliriyor. Şüphesiz bunlar insanlığın ortak mirasına ait eserlerdir ve okunmayı hak ederler. Ancak İslâm medeniyetinin asırlar boyunca ürettiği felsefî, hikemî ve irfânî klasiklere yönelik aynı dikkati gösterdiğimiz söylenemez.
Hatta “okuyalım, çocuklarımıza da okutalım” dediğimiz klasikler söz konusu olduğunda, bu kavram çoğu zaman neredeyse otomatik biçimde Batı klasiklerini çağrıştırmakta klasik okuma tasavvurumuz büyük ölçüde bu minvalde sınırlanmaktadır.
Klasikler, yalnızca geçmişte yazılmış metinler değildir. Bir medeniyetin varlık, bilgi, ahlâk ve insan anlayışının en yoğun biçimde billurlaştığı metinlerdir. Her medeniyet kendi kavramlarını, sorularını ve hakikat tasavvurunu bu eserlerde muhafaza eder. Bu nedenle kendi klasiklerine yabancılaşmak, yalnızca bazı kitapları okumamış olmak değil, kendi düşünce geleneğinin kavramlarına, meselelerine ve idrak ufkuna da uzak düşmektir.
Bu bağlamda felsefe, hikâye, şiir ve ahlâk diliyle yazılmış bazı klasik eserlerimize hep beraber bakalım:
Bu klasiklerin en temel ortak özelliği, en karmaşık metafiziksel ve ahlâkî hakikatleri dahi alegoriler, masallar ve yaşanmışlıklar gibi her seviyeden insanın okuyup 'vusatınca' anlayabileceği, kendi ruh dünyasına tatbik edebileceği edebi bir dille sunmalarıdır. Bunlardan "bazıları":
1. Sa'dî Şîrâzî (Ö. 691 / 1292) - Bostan ve Gülistan: Ahlâk, hikmet, siyaset ve insan ilişkilerini şiir ve hikâyelerle anlatan klasik edebiyatın başyapıtlarındandır.
2. Mahmud Şebüsterî (Ö. 720 / 1320) - Gülşen-i Râz: Vahdet-i vücûd, insan-ı kâmil ve metafizik hakikatleri özlü ve şiirsel bir dille ele alan tasavvuf klasiğidir.
3. Âşık Paşa (Ö. 733 / 1332) -
HAYATIN KURALLARI
1. Insanlara beklediklerinden fazlasini ver ve bu isi yaparken kibar ol.
2. En sevdigin siiri ezberle.
3. Her duyduguna inanma,elindekinin hepsini harcama ve istedigin kadar uyuma.
4. "Seni seviyorum" derken inanarak söyle.
5. "Özür dilerim" derken karsindakinin gözünün içine bak.
6. Evlenmeden önce en az alti ay nisanli kal.
7. Ilk görüste aska inan.
8. Asla baskalarinin hayalleriyle dalga geçme.
9. Derinden ve inançla sev.Kirilabilirsin belki ama baska türlü de hayatini tam yasayamazsin.
10. Anlasmazliklarda dürüstçe savas. Isim verme.
11. Insanlar hakkinda konusulanlara inanip onlar hakkinda karar verme.
12. Yavas konus ama hizli düsün.
13. Eger biri sana cevap vermek istemedigin bir soru sorarsa gülümse ve "neden bilmek istiyorsun?" de.
14. Sunu daima hatirla ki büyük ask veya büyük yatirim daima büyük risk tasir.
15. Anneni ara.
16. Biri hapsirirsa "çok yasa" de.
17. Eger kaybedersen, aklini da kaybetme.
18. Üç "S" yi unutma: Saygi - kendine Saygi - baskalarina Sorumluluk - tüm hareketlerin için.
19. Küçük bir tartismanin tüm dostlugu mahvetmesine izin verme.
20. Eger hata yaptigini farkedersen, hemen onu düzeltmeye bak, bile bile devam etme.
21. Telefonda konusurken gülümse. Karsindaki sesinden gülümseyisini duyacaktir.
22. Konusmayi sevdigin bir erkekle/kadinla evlen. Yasin ilerledikçe sohbet her seyden fazla önem kazanacaktir.
23. Biraz yalniz kalmaya özen göster.
24. Yeniliklere açik ol ama ille de degismeye çalisma.
25. Sunu bil ki sessiz kalmak bazen de en iyi cevaptir.
26. Daha fazla kitap oku, daha az TV seyret.
27. Güzel, serefli bir hayat yasa. Yaslanip geri baktiginda kinci bir defa tadini çikarirsin.
28. Allah a güven - ama arabani kilitle.
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
1. 
Suç ve Ceza
2. 
1984
3. 
Kuyucaklı Yusuf
4. 
Martin Eden
5. 
Beyaz Zambaklar Ülkesi
6. 
Tutunamayanlar
7. 
Çalıkuşu
8. 
Sefiller (2 Cilt Takım)
9. 
Huzursuzluk
10. 
Dorian Gray'in Portresi
11. 
Gurur ve Önyargı
12. 
Bülbülü Öldürmek
13. 
İnce Memed 1
14. 
Momo
15. 
Beyaz Geceler
16.
Suç ve Ceza
2. 1984
3. Kuyucaklı Yusuf
4. Martin Eden
5. Beyaz Zambaklar Ülkesi
6. Tutunamayanlar
7. Çalıkuşu
8. Sefiller (2 Cilt Takım)
9. Huzursuzluk
10. Dorian Gray'in Portresi
11. Gurur ve Önyargı
12. Bülbülü Öldürmek
13. İnce Memed 1
14. Momo
15. Beyaz Geceler
16.
Canım.cok.sıkılıyo.
Hadi aynı akımı devam ettirelimmm
Olması gereken mi? Kral muamelesi mi?
1. Gittiği her yeri sana haber vermesi?
2. Senin için kapıyı açması
3. Sebepsiz yere hediye almasi
5. Sosyal medyadan istemediğin tüm karşı cinsleri çıkartması?
6. Hesabı her zaman erkeğin ödemesi
7. İşten eve geldiğinde yemek sofrasının her zaman hazır olması?
8. Erkeğin arkadaşlarıyla halısaha programına sorgusuz sualsiz sürekli izin verilmesi?
9. Senin dağınıklığını arkandan söylenmeden toplaması?
10. Senin geçmişini asla sorgulamaması
12. Sevgilinin karşı cins yakın arkadaşı olmasını kabul etmek?
..........................
Soruları ben yazmadım sizinle yorumlarda cevaplicamm
bu haklı isyanını ve tespitleri okuyunca, tam 10 gün önce (10.06.2026) yazdığım şu ileti aklıma geldi: #305995947
Grekov iletisinde diyor ki:
"tabii uygulamayı kitap okumanın yanında herhangi bir sosyal medya gibi kullananlara, kullanacaklara, kullanmak isteyenlere göre bu güncelleme yapılmamışsa.. bence bu düşüncelerden hareketle yapılmış bu güncelleme.."
Tam da bu konunun temelinde yatan sebebi 10 gün önce şöyle açıklamıştım:
"1000Kitap bu türlü etkileşimlerin tadını buradan almış: #247848504 Bu iletisi instagram ve wattpad'in kapatıldığı günlerde açıldı. Yani 1000Kitap başka platformlardan kitle çekebildiğinin farkında olduğu gibi bu kullanıcıların etkileşimlerinin fazla olduğunun da farkında."
Yine Grekov'un bahsettiği, uygulamanın seviyesini düşüren "popüler sekmesindeki on binlerce kişiyi takip eden, takibe takip yapan profiller" tespiti için de o günkü yazımda şu kitleyi işaret etmiştim:
"O kullanıcıların çok çok büyük bir kısmı ergen ve sosyal medyayı vitrin gibi kullananlar ya da düz aşağı kaydıranlar. Burada 2-3 satırlık alıntıları bile okumuyorlar. Size özel akışta gezerken de hep aynı kullanıcı profilleri görüyorum: dm gel, gruplaşma var, aşk acısı vb. Mesela bu iletilerin beğeni ve etkileşim sayısı yüksek."
1000Kitap kendi özgünlüğünü koruyarak nitelikli okur kitlesiyle ilerlemeyi değil farklı sosyal medyaların mekaniklerini (hikayeler, videolar, limit-etkileşimler) kopyalayarak o sosyal medya kullanıcılarını bu platforma çekmeyi tercih etti. Şu an platformun yaptığı birçok "inovasyon" da ne yazık ki okumayı teşvik etme yönünde değil bu etkileşim bağımlısı kitleyi içeride tutma yönünde ilerliyor.
Grekov Kafkayevski
@Grekov_Kafkayevski
·sanırım uygulamada yapılan son güncelleme ile 'yeni okur'luk kalkmış..
şu an sadece okur, sıkı okur kategorileri var..
kaldı ki bu iki kategori arasında birinciden ikinciye geçiş de oldukça kolay..
sıkı okur olmak için,
-yedi ve üzeri okur puanı olmalı,
-uygulamaya kayıt süresi otuz gün ve üzeri olmalı,
-üç ve üzerinde kitap incelemesi olmalı,
-on beş ve üzeri kitap alıntısı olmalı,
-okunan kitap sayısı yirmi ve üzeri olmalı..
uygulama kullanıcısının sıkı okur olması için önündeki -bence- tek geçici engel uygulamaya kayıt süresinin otuz gün olmasını beklemek..
bunun dışında diğerlerinin hepsini aynı gün içerisinde yapabilir..
bunu neden belirttim, şunun için; uygulamada -sanırım- son güncelleme sonrası uygulama özellikleri hususunda sıkı okurlara tanınan haklar, verilen özgürlükler şu şekilde,
-sayılar günlük bazda-
-içerik resmi yükleme - 150,
-okur etiketleme - 50
-mesaj isteği oluşturma - 25
-mesaj resmi gönderme - 700
-sesli mesaj gönderme - 400
-vidYolu mesaj gönderme - 150
-yorum yapma - 600
-okur takip etme - 500
-gönderi beğenme - 5.000
-gönderi tekrar paylaşma - 400
-gönderi alıntılama - 300
-profil resmi yükleme - 150
-iletiye resim ekleme - 150
-vidYo yükleme - 20
-ileti paylaşma - 250
1. Soyu ve Çocukluk Yılları
Gevher Nesibe, Anadolu Selçuklu Devleti'nin en parlak dönemlerinin mimarı olan II. Kılıçarslan'ın kızıdır. Annesi hakkında kesin tarihi bağlar olmamakla birlikte, sarayda iyi bir eğitim alarak büyüdüğü bilinir.
I. Gıyaseddin Keyhüsrev, II. Rükneddin Süleyman Şah ve Muhyiddin Mesud gibi Selçuklu tarihine yön veren sultanların kız kardeşidir. Çocukluğu ve ilk gençlik yılları, babasının ülkeyi 11 oğlu arasında paylaştırmasının ardından başlayan taht mücadelelerinin ve siyasi gerilimlerin gölgesinde geçmiştir.
2. Sürgün Yılları ve Saray Hayatı
Babası II. Kılıçarslan'ın vefatından sonra tahta ağabeyi I. Gıyaseddin Keyhüsrev geçer (1192). Ancak diğer ağabeyi II. Rükneddin Süleyman Şah tahtı ele geçirince, I. Gıyaseddin Keyhüsrev ve ailesi uzun bir sürgün hayatı yaşamak zorunda kalır. Gevher Nesibe de bu zorlu sürgün yıllarında ağabeyinin yanında yer almış, Bizans topraklarında ve Anadolu'nun çeşitli bölgelerinde bulunmuştur.
1205 yılında II. Rükneddin Süleyman Şah'ın ölümü üzerine, I. Gıyaseddin Keyhüsrev ikinci kez Selçuklu tahtına oturur. Bu geri dönüşle birlikte Gevher Nesibe için de Konya ve Kayseri saraylarında güçlü bir hanedan üyesi olarak yaşam dönemi başlar.
3. Hayatını Değiştiren Trajedi: Saray Başispehsaları ile Aşk
Saray hayatı sırasında Gevher Nesibe, ordunun başkomutanı (başispehsalar) olan yiğit bir Selçuklu emirine gönlünü kaptırır. Bu aşk karşılıklıdır ancak ağabeyi Sultan Gıyaseddin Keyhüsrev, siyasi nedenler veya hanedan geleneği gereği bu evliliğe rıza göstermez.
Sultan, komutanı cezalandırmak yerine saraydan uzaklaştırmak için tehlikeli bir sınıra, Suriye (Suriye Selçukluları / Eyyubiler üzerine) seferine gönderir. Komutanın bu savaştan dönememesi ve şehit düşmesi, Gevher Nesibe'nin hayatındaki kırılma noktası olur.
4.