xecê
@ezxece
Soğuk Bir Yaşamın ÖyküsüYaşam ve Ölüm
Dersimi beklerken kursun yanındaki kitapçıdan ders saati gelene kadar okurum diye aldığım kitap. Aldığım gün bitiremedim, yolda orada burada beklerken yarıladım ancak bugün fırsatını bulunca baştan tekrar okudum, sağda solda okurken kaçırdığım çok şey vardı. Hikaye ilgimi çekti çünkü bu ruh hali yabancı değildi. Hem Albert Camus'un Yabancı'sından sebep yabancı değildi hem de karşımda kanlı canlı örneğini gördüm. Yabancı'yı da hiç kıpırdamadan okumuştum. O dönem bir gece vakti okuduğumda "bu ben miyim?" dediğimi hatırlıyorum. İnsanlığımı Yitirirken'de başka bir hikaye bekliyordum, daha güzelini buldum ama bu sefer "bu ben miyim?" demedim çünkü artık kendimi daha iyi tanıyorum. Ama yine de bu ruh halinin, bu bakış açısının, bu hikayenin bir büyüsü var.
Kitabı okurken bana baştan sona Albert Camus'un "Yabancı"sını hatırlattı. En az yabancı kadar yabancı biri vardı tüm hikaye boyunca. Okurken Yozo için hep bir umut taşıdım çünkü bende de bir Yozo'nun Yoşiko'su güveni vardı. Ancak gerçek hayat ile el değmemiş, temiz duygular birbiriyle örtüşmüyor. Hem de mental bağımlılık ve madde bağımlılığı kendi girdabının yakınından geçen iyi-kötü her şeyi içine çekiyor, yok ediyor, en az kendisi kadar kirletiyor. Ama yine de meselenin bu olduğunu düşünmüyorum. Sorunun çıkış kaynağı bence yine ebeveyn. Yozo'nun abileri ablaları taşıyabilmiş olabilir ama babasının soğukluğunu, sertliğini Yozo'nun güzel yüreği taşıyamadı. Yanlış zamanlarda söylenen yanlış sözlerden, gösterilen yanlış tavırlardan yanlış sonuçlar çıkardı ve bütün hayatını bunun üzerine kurdu farkında olmadan. Sevgiye kucak açamadı, sevginin getirdiği sorumlulukları alamadı, hatalarına karşı umarsız da olamadı. O döngüde dolanıp durdu.
Hikayenin gerçek olduğunu anladığımda yüreğimde bir ağırlık hissettim, belki de
Ortak NevrozPsikoloji
Yalnızca kitabın giriş kısmında yazan şu ifadeler dahi kitabın değerini anlamak belki de uzaktan tahmin etmek için yeterli olacaktır diye düşünüyorum.
"... her şeyden önce bugün bestseller konumundaki kitabımı, kendi açımdan bir başarı olarak değil, daha çok, çağımızın içinde bulunduğu acınası durumun bir dışavurumu olarak gördüğünü söylemekten ibarettir; eğer yüz binlerce insan, yaşamın anlamına ilişkin çok az şey vaat eden bir kitaba yöneliyorsa, bu, insanların iliklerinde hissettikleri kavurucu bir sorun demektir."
Yazar kitabı zaten en başta isimsiz olarak, çok da okunacağını düşünmeyerek yazıyor. Ancak satışa sunulduktan sonra işin rengi değişince kitapta düzenlemeler yapıyor ve artık kendi adıyla basıma veriyor. Yukarıda da dediği gibi kitabın beklemediği bir ilgiyi gördüğünü görünce üzülüyor ve şaşırıyor. Çünkü hakikaten bu kadar insan sadece bir kitapta koskoca hayatın anlamını arıyor olabilir mi? Sorun bu kadar mı büyük? İnsanlar bu kadar mı varoluşsal boşlukta? Evet, malesef öyle.
Kitap, yazarın (kendisi doktor) bir toplama kampındaki anılarıyla başlayıp ardından bunları analiz ettiği ikinci ve üçüncü bölümlerle bitiyor. İlk bölümde anlatılanları okurken insanın gözlerinin dolmaması pek mümkün değil. Ardından yaptığı açıklamalar ve verdiği örneklerle de bu acıların nasıl aşıldığı ya da aşılamadığı ve aşılamadığında nelerin yaşanabileceğini olabildiğince anlatıyor. İsterseniz varoluşsal boşlukta olun isterseniz olmayın, bence herkesin okuması gereken bir kitap. Eğer sancılarınız varsa sancılarınızı kesmez belki ama yol göstermiş olur. Sancılarınız yoksa bile bir gün olmayacağı ne malum? Ya da olmaması için ne gerekiyor onu öğrenmiş olursunuz. Birçok açıdan bana aydınlanma sağlayan kitabı çok beğendim. Muhtemelen tekrar tekrar okuyacağım. Sizlere de iyi
Kitap 1970-1980 arasında Irak'ta yaşayan bir Kürt çocuğunun gözünden yaşananları anlatıyor. Ama bu cümleme bakıp sürekli acıların anlatıldığını sanmayın. Esasında anlatılanlar güzel şeyler değil fakat bir çocuğun gözünden okuyunca biraz yumuşuyor sanki. Henüz ne olup bittiğini tam olarak anlayamayan bir çocuktan dinliyoruz aslında yaşanılanları bu yüzden sürgünlerin, acıların yanında hep bir yaşama sevinci, hep bir umut da var. Yer yer göz doldurdu, yer yer gülümsetti, yer yer ürpertti. Bu kitabın yeri bende ayrı olacak. Daha fazla anlatmak istemiyorum direkt sizlere öneriyorum. Buyrun siz de okuyun :)
Bu kitabı yorumlarken hangi kelimeleri kullansam diye çok düşündüm. Kitabı da, anlattıklarını da, anlatım dilini de bir yere koyamadım. Yanlış anlaşılmasın, çok beğendiğimden değil. Mücahit hoca her şeyi çok fazla metaforikleştirmiş, bu yüzden anlatılmak isteneni anlamak çok zor. Anladığınızda da anlamasam da olurmuş diyeceğiniz cinsten. Pek beğenemedim. İçeriğini insan ve yaratıcı hakkında kısa denemeler oluşturuyor. Böyle bir konu bu cümlelerle anlatılmamalıydı bence. Daha derin, daha anlamlı şeyler beklerdim.
Başlarda kitabın dilini çok sade ve güzel bulmuştum ama ilerleyen sayfalarda dili biraz ağırlaştı. Bunun yanında içerik olarak da biraz ağırdı. Ancaaakk bunlar kitaptan verim almak için engel değildi. Konuya tam hakim olunmasa da konu hakkında fikir sahibi olabilirsiniz.
İçeriğinden bahsedecek olursak, beni çok yıkan bölümleri oldu. "Jön Kürtler" benim için burada anlatıldığı gibi değildi, böyle hayal etmemiştim :)) Ancak okudukça kaçırdığım şeyi gördüm: döneme ve şartlara uygun düşünmek. Ben günümüzde olması gereken bir jön Kürt`ü 1900lerin başlarındaki jön Kürt olarak hayal etmişim. Şayet okursanız -ki bence okunması gereken bir eserdi- ne demek istediğimi daha iyi anlayacaksınız. Bunun yanında Ziya Gökalp gibi Kürt olup da Türkçülük için çalışan isimler hakkında da ilgi çekici açıklamalar var, bunlardan bazıları da beni şaşırtmıştı. Ama temelde atladığım noktanın hep "döneme ve şartlara göre düşünmek" olduğunu gösterdi bana.
