Yazar:
George Orwell
Çevirmen:
Celal Üster
Tahmini Okuma Süresi:
13 sa. 9 dk.
Sayfa Sayısı:
464
Basım Tarihi:
Ocak 2021
İlk Yayın Tarihi:
1938
Yayınevi:
Can Yayınları
Orijinal Adı:
Nineteen Eighty-Four
Orijinal Dil:
İngilizce
Orijinal Ülke:
Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı
ISBN:
9789750738975
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Ciltli
Sıralamalar
Diğer Baskılar
134 diğer baskı · Tümünü Göster
1984
171bin okunmaCan Yayınları · Kasım 2023 · 352 s.
1984
6,2bin okunmaCan Yayınları · Mayıs 2018 · 648 s.
1984
6,1bin okunmaİlya Yayınevi · 2003 · 381 s.
1984
2.328 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Ocak 2021 · 352 s.
Bin Dokuz Yüz Seksen Dört
1.912 okunmaCan Yayınları · Ocak 2014 · 352 s.
1984
1.126 okunmaAnonim Yayınları · Ocak 2021 · 304 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
İlk okuyuşumun üzerinden onca zaman geçmişken en sevdiğim karşı-ütopyacı roman ile tekrar kavuşmama, Rutkay Aziz’in aynı isimli tiyatro oyununun Ankara’ya gelişi sebep oldu. George Orwell'in yarattığı bu muhteşem romanı okurken, yazarın böylesine bir çağı, en ince ayrıntısına kadar tasviri beni her seferinde çok etkiledi ki bu da onun eşsiz hayal gücünün bir kanıtı bana göre. Kitabı kısaca özetlemem gerekirse; Bin Dokuz Yüz Seksen Dört, yazarın geleceğe ilişkin bir kâbus senaryosudur ki bu senaryonun okuyan herkese çok tanıdık geldiğine eminim. Bireyselliğin yok edildiği, zihnin kontrol altına alındığı, insanların makineleşmiş kitlelere dönüştürüldüğü totaliter bir dünya düzeni, romanda en ince ayrıntısına kadar kurgulanmıştır. İnsan, kendi belleği dışında hiçbir kayıt kalmayınca, en belirgin gerçeği bile nasıl kanıtlayabilir ki? Diri diri gömülme psikolojisini yaşatan, bitmeyen karabasan ve kabir azabı tadında, sürekli bir boğulma ve çırpınma halini dibine kadar hissettiren, moral ve yaşam sevincini yerle bir eden ve en önemlisi insan olup olmama uçurumunun kenarında "ben neyim" sorusunu sorgulattıkça ayaklarımızın altındaki zeminin daha da gevşeyip kaymasını yaşatarak isyan ettiren fevkalade önemli klasik bir başyapıttır.
Ayrıca tıpkı gerçek hayatta olduğu gibi; Avrasya' da da, Doğu Asya' da da gökyüzünün herkes için bir olması ne kadar tuhaftı. O göğün altındaki insanlar birbirlerine çok benziyorlardı; her yerde, yeryüzünün dört bir yöresinde, birbirlerinin varlığından habersiz, aralarına nefret ve yalan duvarları girmiş, ama yine de birbirinin aynı olan; düşünmeyi hiçbir zaman öğrenmedikleri halde, bir gün dünyayı alt üst edebilecek gücü yüreklerinde, içlerinde, kaslarında biriktirmekte olan yüz milyonlarca insan yaşıyordu.
Sistem eleştirisi olarak George Orwell'ın kaleminden süzülen 1984 genel geçer kuramların yer aldığı farklı bir ütopyaya götürüyor okuyucularını. Yazarın dönemin sosyalist rejimine atıfta bulunduğunu okuyucuya ilk anda aksettirsede, kitabın ortalarına doğru artık bunun tekile indirilebilecek bir kavram olmadığını anlıyoruz. Nitekim insan figürünün baskın rol oynadığı dünyada insanı gereksinim ve şartlarının "özgurluk" başlığı altında otoriter rejimler tarafından nasıl ezildiğini görmemek mümkün değildir. Orwell muhtemelen bu kitabı yazarken bu sürecin geçmişte ve kendi çağında varlığını devam ettirdiğini görmüşse de gelecekte de bu durumun değişmeyecegini öngörmüştür. Öyle ki kitabın en can alıcı sözlerin biri olan 'İktidar kalıcıdır,' süregelen yaşamın soyut unsuru olmuştur. Ütopyanın çevresinde kendine özgü karakterlerle anlatılan bu sistem eleştirisi niteliğindeki kitap da okuyucuyu sıkan birçok bölümde oldu. Hayali karakterlerin çevresinde gerçekleşen bu kitabı can yayınlarının özel baskısından okumanızı tavsiye ederim. Çok özenli bir baskı olmasının yanı sıra dönemin atmosferine de ışık tutması okuyucu açısından benimsemesine neden olacaktır.
"Parti, iktidarda olmayı, yalnızca kendi çıkarı için istiyor. Başkalarının iyiliği bizim umurumuzda bile değil.."
"..kimsenin iktidarı sonradan bırakmak amacıyla kurmadığını biliyoruz. İktidar bir araç değil, bir amaçtır. Kimse devrimi korumak için diktatörlük kurmaz; diktatörlük kurmak için devrim yapar.
Kitabın özeti denilebilecek nitelikte alıntılarla başlayalım incelememize.
George Orwel'in Stalin Rusya'sını eleştirmek için yazdığı ancak her totaliter rejime uyarlanabilecek distopyası. Bir nevi bütün devletlerin ya da daha küçük düşünürsek herhangi bir kurumun bile gücü elinde bulundurduğu takdirde er ya da geç dönüşeceği şeyin Büyük Birader olabileceğinin altını çiziyor sanki Orwel. Kitapta sadece diktatörlüğün eleştirisi yok, aslında bu yapının var olmasını ve her geçen gün güçlenmesini sağlayan insanlar yani halkta yoğun bir şekilde eleştiriliyor.
Kitabın konusuna gelirsek; Kitapta dünya üç ana ülkeye bölünmüş olarak karşımıza çıkıyor. Bunlar Okyanusya, Avrasya ve Doğu Asya. Kitap Okyanusya'da merkezi bir partinin yönetimi altında, her şeyin bütünüyle devlete ait olduğu, her türlü aykırılığın (gerçek anlamda) yok edildiği, belleksiz bir toplumu anlatılıyor. Partinin istediği şekilde tüm tarihin yazılmış ve anbean yazılmaya devam ettiği, partinin istemediği tüm bilgi ve belgelerin yok edildiği, ve istenen bilgilerin insanlara gerçek diye benimsetildiği, insanların evlerinin içi dahil olmak üzere 7-24 gözlem altında tutulduğu, yoğun baskı, manipülasyon ve sürekli olarak propaganda ile toplumda hiçbir umut ve çıkış yolunun kalmadığı, sürekli olarak nefretin aşılandığı ve insani değerlerini kaybetmiş hastalıklı bir toplumun yaratıldığı dünyayı gözler önüne seriyor. Kitaptaki ana karakterlerimizden biri olan Winston böyle bir dünyada yapılması en tehlikeli şeyi
1984Felsefe
Felsefi yönünü daha çok sevdim. Kesinlikle tekrar okuyacağım. Özel baskısını almamı sonuna kadar hak etdi. En az hayvan çiftliği kadar güzel. (hatda bir nebze daha fazla) Kesinlikle okunması gereken belli kitaplar vardır, işte onlardan biri bu kitap.
Kitap Yorumu//1984-George Orwell
.
George Orwell’in kült kitabı Bin Dokuz Yüz Seksen Dört, yazarın geleceğe ilişkin bir kâbus senaryosudur. Bireyselliğin yok edildiği, zihnin kontrol altına alındığı, insanların makineleşmiş kitlelere dönüştürüldüğü totaliter bir dünya düzeni, romanda inanılmaz bir hayal gücüyle, en ince ayrıntısına kadar kurgulanmıştır. Geçmişte ve günümüzde dünya sahnesinde tezgâhlanan oyunlar düşünüldüğünde, ütopik olduğu kadar gerçekçi bir romandır Bin Dokuz Yüz Seksen Dört. Güncelliğini hiçbir zaman yitirmeyen bir başyapıttır; yalnızca yarına değil, bugüne de ilişkin bir uyarı çığlığıdır.
.
Karamsar bir romandır bin dokuz yüz seksen dört, bir karşı-ütopyadır. Romanda, dünya, sürekli olarak birbirleriyle savaşan okyanusya, avrasya ve doğu asya adlı üç büyük devlete ayrılmıştır. Sosyalist kominist düzen hüküm sürer. Ağır stalinci sosyalist devlet düzen eleştirisidir bir bakıma. "Büyük Birader", "düşünce suçu", "düşünce polisi" gibi kavramların günlük dile yerleşmesi, George Orwell'in imgeleminde yarattığı dünyanın gerçek dünyayla bağını gösteren bir olgudur. Romanı 1948 yılında yazan Orwell, 1984 yılını bütün dünyada sömürücü ve savaşçı diktatörlüklerin sağlamca yerleştiği simgesel bir tarih olarak sunar.
.
Daha anlatılacak çok şey var fakat buraya sığmaz. Kitabı 2. Kez okuyuşum ve yine hayran kalarak okudum. Hayatım boyunca kaç kere daha okurum bilmiyorum ama okuyacağımdan eminim. Ölmeden okumanız gereken kitaplardan. Kütüphanenizde bulunması gereken nadir eserlerden.
Gerçek adı Eric Arthur olan Orwell,Distopik bir roman olan 1984 ile dönemin siyasi ruh halini totaliter devlet yapısını eleştirirken bir taraftan da insanların gelecekte karşı karşıya kaldıkları tehlikelerle ilgili bilgece uyarıda bulunmaktadır.Aslında olumsuz bir ütopyacı değil tarihin akışının değişmediği müddetçe dünyanın dört bir yanındaki en insani nitelikleri yitirecekleri ruhsuz otomatlara dönüşecekleri üstelikte bunun farkında bile olmayacakları gerçeğini ıspatlamaya çalışıyor.
Kitabın adı’nın 1984 olmasının nedeni ise olayın aslında gerçekleştiği yıl olan 1980 de verem hastalığı dolayısı ile uzadıkça 1984 de karar kılmıştır.Hayvan Çiftliği kitabından kazandığı para ile iskoçya açıklarında bir ev almış ve 1984 ü bu evde yazmaya başlamıştır.
Bin Dokuz Yüz Seksen Dört okuyucuyu ,geçmişin ,belleğin, düşünmenin, dilin, başkaldırının, erotizmin yok edildiği bir toplum ve insanlık karabasanı ile yüz yüze getiriyor.
Yaşanılan coğrafi bölge olan Okyanusya da düşünmek bile suçtur.Öyleki bu suçu işlemeye bile olanak tanımayan bir yöntem vardır o da Okyanusya’nın resmî dili olan “Yenisöylem” ideolojik gereksinimleri karşılamak için oluşturulmuş amacı ise düşünce ufkunu daraltmak anlam ve kavramları yok etmektir.
Örneğin; “iyi” sözcüğü varken neden “kötü” sözcüğüne ihtiyaç duyulsun ? İyi del dersin olur biter.
"Özgürlük iki kere iki dört eder diyebilmektir."
"Özgürlük iki kere iki dört eder diyebilmektir."
Anlattığım toplumun bir gün mutlaka gerçek olacağına inandığımı söyleyemesem de, ona benzer bir toplumun gerçek olabileceğine inandığımı söyleyebilirim(Sayfa 14)
SAVAŞ BARIŞTIR
ÖZGÜRLÜK KÖLELİKTİR
CAHİLLİK GÜÇTÜR (Sayfa 28)
İnsan, ardında tek bir iz bile, bir kağıt parçasına karalanmış tek bir adsız sözcük bile bırakmadıktan sonra, geleceğe nasıl seslenebilirdi? (Sayfa 51)
Her davranışın sonuçlarını, o davranışın kendisi doğurur. (Sayfa 52)
Bir ülke düşünün her şeyin kontrolü tek bir kişinin elinde.
Ondan habersiz hiçbir şey yapamıyorsunuz.
Geçmiş, gelecek onun elinde, insan iradesi yok ediliyor.
Karşı olsan bile eninde sonunda yakalanıyorsunuz.
Biz ne okuduk böyle !Edebiyat
Kitabın atmosferine girmem epey zaman aldı. Aslında bırakmayı düşündüm başlarda ,böyle korkunç bir çağ olabilir mi, hayal bile edilebilir mi?
Ama yazarın bir noktada verdiği o umut, beni mutlu sona giderim beklentilerine itti. Bence Orwell de umutlandı yer yer.
Ama zaten sonunu da biliyordu, hiç varolmayan bir başkaldırı belki de "kardeşlik topluluğu"
Umutların simgesi buydu ama bu topluluğa işaret eden hiçbir somut delil kalmadı elimizde O'brien sağolsun. Yıktı geçti o ufacık umudu. Sadece O'brian a beslediği sempatiye bir türlü anlam veremedim acaba bu adam neyi simgeliyordu?
Acıyla düşünceleri, korkuyla duyguları elegeçirilen bu zavallı insancıklar bana otomatik portakal'ı da anımsattı açıkçası. Halbuki onu okurken daha fenası olamaz diye düşünmüştüm... Beterin beteri çıkıyor okudukça, edebiyatın hayal gücünün sınırlarını yeniden çiziyoruz.
Ben sevdim ama hemen bitsin istediğimi de söylemeden geçemem.
Okuyacaklara fikir rahatlığı dilerim :))
"Özgürlük iki kere iki dört eder diyebilmektir."
Okuduğum dystopialar arasında beni en çok ürküten bu oldu. Çünkü bu kabullenmek istemesek de çağımızın yöneldiği bir düzen.
Yazar Hakkında
George OrwellYazar · 77 kitap
1903'te Hindistan'ın Bengal eyaletinin Montihari kentinde doğdu. Ailesiyle birlikte İngiltere'ye döndükten sonra, öğrenimini Eton College'de tamamladı. Gerçek adı Eric Arthur olan Orwell, 1922-27 yılları arasında Hindistan İmparatorluk Polisi olarak görev yaptı. Ancak, İmparatorluk yönetiminin içyüzünü görünce istifa etti. 1950'de yayımladığı Bir Fili Vurmak adlı kitabı, sömürge memurlarının davranışlarını eleştiren makalelerin derlemesidir. İkinci Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru yazdığı Hayvan Çiftliği, Stalin rejimine karşı sert bir taşlamadır. Orwell'in en çok tanınan yapıtlarından Bin Dokuz Yüz Seksen Dört, bilim-kurgu türünün klasik örneklerinden biri olmanın yanı sıra, modern dünyayı protesto eden bir romandır. Burma Günleri ise, Orwell'in Burma'daki (bugünkü Myanmar) İngiliz sömürgeciliğini dile getirdiği ilk kitabıdır. Orwell, 1950'de Londra'da öldü.
