Araba Sevdası
Recaizade Mahmut EkremYazar:
Recaizade Mahmut Ekrem
Basım Tarihi:
2020
İlk Yayın Tarihi:
1898
Yayınevi:
Dekalog Yayınları
Orijinal Dil:
Türkçe
Orijinal Ülke:
Türkiye
ISBN:
9786050667851
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
125 diğer baskı · Tümünü Göster
Araba Sevdası
17,6bin okunmaİletişim Yayıncılık · Kasım 2014 · 311 s.
Araba Sevdası
4.611 okunmaAkvaryum Yayınları · 1 Ocak 2013 · 294 s.
Araba Sevdası
636 okunmaTürk Edebiyat Vakfı Yayınları · 2010 · 214 s.
Araba Sevdası
666 okunmaCan Yayınları · Nisan 2020 · 264 s.
Araba Sevdası
398 okunmaAnonim Yayıncılık · 1 Ocak 2016 · 271 s.
Araba Sevdası
373 okunmaBilge Kültür Sanat Yayınları · Ekim 2014 · 272 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Araba Sevdası – Recaizade Mahmut Ekrem
Araba Sevdası, yüzeyde Batı hayranlığıyla dalga geçen bir roman gibi görünse de, aslında çok daha derin bir boşluk ve kimlik meselesi anlatıyor. Bihruz Bey’in hikâyesi sadece gülünç değil; yer yer acı, yer yer düşündürücü. Çünkü onun düştüğü hâl, dönemin olduğu kadar bugünün de bir problemi.
Bihruz Bey, Batılı görünmeye çalışan ama ne Batı’yı ne de kendi kültürünü gerçekten anlayabilmiş bir karakter. Fransızca kelimelerle konuşması, gösterişe olan düşkünlüğü ve sahte bir aşkın peşinden sürüklenişi başta komik geliyor. Ama roman ilerledikçe bu komiklik yerini bir boşluk hissine bırakıyor. Bihruz Bey’in en büyük problemi, kim olduğunu bilmemesi.
Romanın dili zaman zaman ağır ve detaylı. Özellikle tasvirler ve uzun betimlemeler günümüz okuru için yorucu olabilir. Ama bu ayrıntılar, Bihruz Bey’in dünyasının ne kadar yapay ve süslü olduğunu daha iyi hissettiriyor. Yani metnin zorluğu, anlatılan karakterle örtüşüyor.
Aşk meselesi de romanda oldukça ilginç bir yerde duruyor. Bihruz Bey’in Periveş Hanım’a duyduğu his, gerçek bir sevgiden çok hayal edilen bir imajın peşinden gitmek gibi. Bu da romanın en güçlü taraflarından biri. Sevilmek değil, “sever gibi görünmek” önemli.
Araba Sevdası, bana insanın ait olmadığı bir kimliği taklit etmeye çalıştığında ne kadar savrulabileceğini düşündürdü. Gülümseten ama altında ciddi bir yalnızlık ve anlamsızlık barındıran bir roman. Dönem romanı olmasına rağmen bugün hâlâ tanıdık gelmesi de bence en çarpıcı yanı.
7/10
2023 21. kitabı
·7 günde okudu
·Okunma: 24 Haziran 2023 15:30
·Merhaba arkadaşlar;
Elimde bulunan Türk klasiklerinden olan araba sevdası kitabını okudum ve uzun bir süre bu tür eserlere ara verme kararı aldım. İçerik paylaşmadan eserin okunması gereken kitaplar arasında olduğunu söyleyebilirim. Nerelerden nerelere genişlediğini anlamak için okunması gerek.
Kitapla Kalın
Aradığım farklı bir deneyimi bulabildim birazcık doydum bu konsepteİnceleme
Araba Sevdası 1898'de yazılması, yazım tekniği ve güzel tasvirleriyle, o dönemin istanbul'unu, toplum anlayışını hatta şehir yapısını insana işler, öğretir. Bu açıdan İstanbul ve Osmanlı Tarihi için önemlidir.
Beklentilerin her şey olduğu, bireyin dünyayı kendi beklentilerine göre yorumladığını, inşa ettiğini çok hoş tasvirlerle anlatıyor. Bu açıdan Psikolojik öğreti taşımaktadır. Bunu 1898'da yapması göz önüne alındığında gerçekten önemi birkaç kat daha iyi fark edilebilir.
Okuduğum baskısında fransızca ifadelerin karşılıklarının sayfa altında değil de, kitabın sonunda toplu olarak verilmiş olması okumayı biraz güçleştirdi. Alırken buna dikkat etmek lazım.
Ana karakter olan Bihruz Bey'i günümüze uyarladığımızda, fabrikatör babalarının gölgesinde yaşayan mirasyedi gençleri Bihruz Bey'e benzetebiliriz.
Çünkü kitaba göre Bihruz Bey, babasından kalanları tüketmekle meşgul, savurgan, kendi kimliği ile kavgalı ve batı hayranı bir karakter olarak ortaya çıkmaktadır.
Bununla birlikte, Bihruz Bey'in araba sevdalısı olması da cabası... hatta ve hatta, sevdiği kıza değil de kızın bindiği arabaya aşık bir megaloman.
Bizim mirasyedi gençleri hatırlayın, BMV direksiyonu ile İnstagram'da 'story' paylaşan, kafelerde 'kardeşim'le başlayan cümleler kuran gençler işte Bihruz Bey'e ne kadar da benziyor.
Dahası, Plaza dilini konuşan beyaz yakalılar da bir yönüyle Bihruz Bey'e benzeyebilir. kurmuş olduğu Türkçe cümlelerin arasına hiç gereği yokken fransızca kelimeler serpiştiren Bihruz Bey, bizim 'toplantıyı set eden', 'dataları base eden' beyaz yakalılara ne kadar da çok benziyor, öyle değil mi?
İşin aslı, bir asırdan fazla zaman geçmesine rağmen Bihruz Bey'lerin halen varlığını sürdürüyor olmasına şaşırmamak gerekir. Her dönem birileri çalışır birileri yer, sanki bir doğa kanunu
Araba Sevdası, Tanzimat dönemi Türk edebiyatının önemli bir romanıdır ve toplumsal eleştiri özelliği taşır.
Romanın merkezinde, Batılılaşmayı sadece dış görünüş, giyim-kuşam ve lüks tüketimden ibaret.
Romanın ana karakteri Bihruz Bey, modernleşme ve Batı taklitçiliği hayranlığı ile çevresindekilerden ayrılır.
Zenginliği ve şehir yaşamına olan tutkusu ile dikkat çeken Bihruz Bey, aslında boş ve yüzeysel bir yaşam sürer.
Hikaye, onun araba tutkusu ve Batı tarzı hayat merakı etrafında gelişir.
Bihruz Bey’in yanlış anlamaları, sosyal çevresiyle uyumsuzluğu ve idealize ettiği yaşam biçimi, romanın temel çatışmasını oluşturur.
Sonunda Bihruz’un aşk ve hayat anlayışı, toplumun gerçek değerleri ile çatışır ve bu da romanın eleştirel yönünü güçlendirir.
Roman, bireysel gösteriş, Batı hayranlığı ve modernleşme çabalarının yanlış anlaşılmasını mizahi bir dille ele alır...'' ARABA SEVDASI '' RECAİZADE MAHMUT EKREMEdebiyat
Kitabın Adı: 
Araba Sevdası
Kitabın Yazarı: Recaizade Mahmut Ekrem
Türü: İlk Realist Roman
Araba Sevdası Romanı, Türk şair ve yazar olan 19. yüzyıl Osmanlı dönemi Türk edebiyatının önde gelen isimlerinden Recaizade Mahmut Ekrem‘in 1898 yılında yayınlanan, edebiyatımızdaki İlk realist Romandır. Eser sultan Abdülaziz devrinde geçmektedir.
Eser, Recaizade Mahmut Ekrem’in romantizmden realizme geçişini göstermesi bakımından önemlidir. Dönemin Fransız hayranlığını ince bir şekilde tenkit eder. Romanda alafranga yaşama özenen, mirasyedi bir paşa çocuğunun içine düştüğü gülünç durumlar işlenir. Burjuva yaşantısı içinde özentileri mizahi anlatımla romana yerleştirilmiştir.
Eserin geçtiği dönemin, Osmanlının Avrupa’ya açılmasının ve oluşan kargaşa ortamının eleştirisidir. Yüzeysel eğitim ve gösteriş merakının dönem yaşantısına yansımasını gerçekçi bir roman ile günümüze taşımıştır.
Araba Sevdası romanıyla Batı hayranlığını sergilerken, Türk edebiyatında gerçekçi romanın ilk örneklerinden birini verdi. İstanbul'un entelektüel çevresini oluşturan Jön Türklerin ve üst tabakanın yaşantısını da eleştirmektedir
Araba Sevdası, bir gösteri aşk hikâyesi ekseninde dönemin üst sınıfının hayatını eleştiren önemli bir eserdir. Kitabın Başkahramanı Bihruz adlı Avrupa hayranı züppe bir gencin, sokak kadını Periveş’in peşinde koşması ve yanlışlarla dolu yaşamıyla tüm servetini tüketmesi anlatılmaktadır.
Tanzimat ile birlikte Batı’ya açılan Osmanlı İmparatorluğu’ndaki batılılaşma sürecinin yanlış taraflarıyla alay edilen bu eser, Bihruz Bey ve onun platonik aşkı etrafında olaylar konu edinmiştir. Beyoğlu sokaklarından Çamlıca bahçelerine Bihruz Bey’in Periveş’e duyduğu amansız aşkın rotasında bir İstanbul gezintisi işlenmiştir. Bihruz Bey'in Periveş'e yazmaya çalıştığı mektuplar ve bu yüzden düştüğü komik
Araba Sevdası
Kitabın Yazarı: Recaizade Mahmut Ekrem
Türü: İlk Realist Roman
Araba Sevdası Romanı, Türk şair ve yazar olan 19. yüzyıl Osmanlı dönemi Türk edebiyatının önde gelen isimlerinden Recaizade Mahmut Ekrem‘in 1898 yılında yayınlanan, edebiyatımızdaki İlk realist Romandır. Eser sultan Abdülaziz devrinde geçmektedir.
Eser, Recaizade Mahmut Ekrem’in romantizmden realizme geçişini göstermesi bakımından önemlidir. Dönemin Fransız hayranlığını ince bir şekilde tenkit eder. Romanda alafranga yaşama özenen, mirasyedi bir paşa çocuğunun içine düştüğü gülünç durumlar işlenir. Burjuva yaşantısı içinde özentileri mizahi anlatımla romana yerleştirilmiştir.
Eserin geçtiği dönemin, Osmanlının Avrupa’ya açılmasının ve oluşan kargaşa ortamının eleştirisidir. Yüzeysel eğitim ve gösteriş merakının dönem yaşantısına yansımasını gerçekçi bir roman ile günümüze taşımıştır.
Araba Sevdası romanıyla Batı hayranlığını sergilerken, Türk edebiyatında gerçekçi romanın ilk örneklerinden birini verdi. İstanbul'un entelektüel çevresini oluşturan Jön Türklerin ve üst tabakanın yaşantısını da eleştirmektedir
Araba Sevdası, bir gösteri aşk hikâyesi ekseninde dönemin üst sınıfının hayatını eleştiren önemli bir eserdir. Kitabın Başkahramanı Bihruz adlı Avrupa hayranı züppe bir gencin, sokak kadını Periveş’in peşinde koşması ve yanlışlarla dolu yaşamıyla tüm servetini tüketmesi anlatılmaktadır.
Tanzimat ile birlikte Batı’ya açılan Osmanlı İmparatorluğu’ndaki batılılaşma sürecinin yanlış taraflarıyla alay edilen bu eser, Bihruz Bey ve onun platonik aşkı etrafında olaylar konu edinmiştir. Beyoğlu sokaklarından Çamlıca bahçelerine Bihruz Bey’in Periveş’e duyduğu amansız aşkın rotasında bir İstanbul gezintisi işlenmiştir. Bihruz Bey'in Periveş'e yazmaya çalıştığı mektuplar ve bu yüzden düştüğü komik
Tam bir mirasyedi olan. Bihruz Beyin aşkına dair..ama asıl olan kalbi değil, gözüyle görüp, bilinçsizce inandığı bir gösteriş oyunudur.Yani, Bihruz Bey'e gelişmeyen karakter diyebiliriz. Çünkü hep aynı seviyede devam eder. Kendini hiç geliştirmez. Sonuç olarak, Bihruz Bey batılılaşmayı yanlış yorumlayan Türkçeyi hiç beğenmeyen ama Fransızcayı da yarım yamalak bilen konuşan bir tip...."Görüntü aldatıcıdır." derler; ne kadar doğru bir söz..
ARABA SEVDASI-RECAİZADE MAHMUT EKREM,271 sayfa
Araba Sevdası, devlet kademesinde büyük bir memur olan babasının ölümüyle kendisine büyük bir servetin kaldığı mirasyedi Bihruz Bey'in yaşam tarzını anlatan romandır.
************************
Aldığı özel derslere rağmen ilgisiz tavırları ile eğitimi noksan kalmış,iş yerine keyfine göre giden,şımarık,gösteriş ve eğlenceyi seven,o zamanın en ünlü mesire ve eğlence yeri Çamlıca’da atlı arabası ile çevresine gösteriş yaparak gezen,sorumsuz,babadan kalan mirası çarçur eden ,konuşulan Türkçeyi beğenmeyip o zamanın sosyetesinin çok düşkün olduğu Fransızca’yı beğenip,sürekli aralara Fransızca kelimeler katarak konuşan hatta bunun çok güzel olduğunu sanıp çevresinde komik duruma düşen bir gençtir Bihruz.
**************************
Çamlıca’da arabası ile gezerken rastladığı ve görür görmez aşık olduğuPeriveş hanımı çok soylu bir kadın sanan ve onun aşkı ile hayatı bir anda değişen Bihruz bey ne kadar hafif meşrep bir kadın olduğunu bilmeden sokak sokak aradığı Periveş’e olan trajikomik aşk hikayesi abartılı bir şekilde anlatılmaktadır romanda.
*****************************
Türk edebiyatının ilk gerçekçi romanlarından biri olan Araba Sevdası,bilinç akışı şeklinde yazılmış,cümleler arasına bol bol Fransızca kelimeler serpiştirilerek İstanbul'un Batı'ya özenen sosyete yaşamını komik ve alaycı bir dille ele almıştır.
*****************************
Tanzimat döneminde yazılmış olan roman okuyucuya;Batılılaşmayı konu alırken bunun yanlış uygulandığını,zihniyetin değişmesi gerekirken görüntüde değişikliğin toplumu ileri götüreceği yerde daha çok yozlaştırdığını,komik duruma düşürdüğünü,kendi gelenek ve kültürel değerlerinden habersiz olan toplumun batıyı fanatik bir şekilde taklit ederek
"Bir siyeh-çerde civandır..."
8/10
Alafranga olayım derken nasıl rezil olunur isimli roman. Tanzimat döneminde geçen batı özentisi tavan yapmış, miras yedi aklı bi karış yukarda olan kahramanımız Bihruz beyin başından geçen traji komik hadiseler.
Bihruz bey, Periveş hanıma aşık olur ama bi arkadaşının yalanıyla onu kaybettiğini sanıp aylarca yas tutar. Mezarını bari ziyaret edeyim der ama onu da bulamaz. En sonunda Periveş hanımla karşılaşırlar ama Bihruz bey ne yapmıştır dersiniz :)
Kitabın dili nasıl desem çok karışık. Bihruz bey batı özentisi, alafranga merakı yüzünden sürekli Fransızca kelimelerle konuşuyor ama yazar açıklamalarını da vermiş okumak isteyenlere küçük bir hatırlatma olsun.
Okuyun veya okumayın demiycem bu sefer karar sizlerin. Kitapla kalın sevgili okurlar...
Tabiki de okumadım, şuradan dinledim :)
youtu.be/0giKyEX99tg?si=...
Arabalar değişir,Fransızca Gider, İngilizce Gelir; Bihruz Kalır.
Bir Bihruz Bey ki!
Türklüğe ait ne varsa burun kıvırır!
Kendisi pek bir işle meşgul değildir ama buna karşılık mirası tüketme konusunda ciddi bir istikrar sergiler. Hayalle gerçeği birbirine karıştırdığı için olsa gerek, yalancı olduğunu bildiği birine inanmayı sürdürür. Gösteriş yapmak, hava atmak, gezip tozmak başlı başına bir uğraştır onun için. Bu yoğun tempo arasında kendine küçük, zararsız bir aşk da icat ederek onunla oyalanır.
Yarım yamalak Türkçesinin arasına öğrendiği birkaç Fransızca kelimeyi serpiştirerek konuşmaya çalışan, batılılaşmayı bütünüyle yanlış anlayan, kendi değerlerini inkâr eden bu tip size de tanıdık geldi mi?
Zaman değişir; Fransızca sahneden çekilir, İngilizce başrole geçer. Kıyafetler yenilenir, vitrin parlar… Ama hikâye, ilginçtir ki pek değişmez.
Recaizade Ekrem, Bihruz Bey üzerinden Osmanlı’daki yanlış batılılaşmayı ironik ve mizahi bir dille nefis bir şekilde resmetmiş. Yazarın Araba Sevdası dışında başka bir romanının olmadığını öğrenmek ise bende büyük bir hayal kırıklığı yarattı.
Büyük bir keyifle, aynı zamanda biraz da üzülerek okuduğum; Türk edebiyatında ilk realist roman olma özelliğini taşıyan bu eseri herkese tavsiye ederim.
Tarihin dinamikleri roman'dan öğrenebilir mi? Evet bence öğrenilebilir.
Bir romanı sadece yazarın sanat anlayışı, kültürel birikimi, dili kullanışı, zihniyet dünyası ve yaşadığı çağa bakışı hakkında fikir sahibi olmak için pek tabii okunabilir. Yalnız okumam sadece bunlarla sınırlı kalmaz, o dönemin kültürel yapısını sosyolojisini siyasi bakış açısını ve toplumun içinde bulunduğu ruh halide önemli görüyorumher zaman.
Arkadaşlar gerçekten güzel bir inceleme olacak tarih sevmeyen arkadaşlar olabilir lütfen sabırla okuyun çok derinleme girmeyeceğim çünkü kitabın anatomisi için gerekli bence.
Bu romanın yazıldığı döneme bir gidelim. Sene bilmem kaç Osmanlı'da Tanzimat dönemi (1839) batılılaşma, modernleşme veya Medenilesme nasıl ortaya çıktı beraber bakıp romanı yavaş yavaş inceleyelim. Uzun olursa şimdiden affola.
Ne dedik batilaşma evet :))
Nerden çıktı bu batilaşma merakı ?
Osmanlı Devleti’nin 1800’lü yıllarda yaşadığı değişim sürecinde desek yanlış olmaz. Bu yıllara bakıldığında eski askeri gücünü kaybetmiş, ekonomisi giderek zayıflayan ve özellikle Avrupa ülkelerine karşı oldukça zor bir durumda kalan Osmanlı Devleti’nde bir reform hareketi başlar. Bu reform hareketleri için örnek alınan ülkeler, Osmanlıların artık kendilerinden daha güçlü bir konumda olduğunu kabul ettikleri Avrupa Devletleri olmaliydi.Tanzimat fermani ile baslayip, islahat fermani ve iki meşrutiyet ile devam ettirdigi, cumhuriyet ile bu yolda onemli bir adim attigi ve ilk adimdan bu yana 135 yil gecmesine ragmen cogu kez hala istenilen seviyede gerceklestiremedigimiz batilaşma:))
Ne kadar başarılı olduk?
Sanatta, edebiyatta, fikriyatta, uygulamalı alanlarda taklit, intihal ve tercümeden öteye gitmemiş bir de üstüne üstlük batilaşalim derken kendi özümüzü bile kaybeder olduk zamanla.Bir de
Yazar Hakkında
Recaizade Mahmut EkremYazar · 21 kitap
Edebiyatımızın yenileşme ve gelişmesinde büyük emeği olan Recaizade Mahmut Ekrem, Mart 1847'de İstanbul'da doğdu. Babasından Süryanice ve Farsça öğrendi. 1858'de ilköğrenimini tamamladı, özel öğrenim görerek yetişti. Mekteb-i İrfan'ı bitirdikten sonra (1858) girdiği Harbiye İdadisi'ndeki öğrenimini sağlık sorunları nedeniyle tamamlayamadı. Resmi görevle Trablusgarp'a gönderildi. 1908'de 2. Meşrutiyet'ten sonra kurulan Kamil Paşa kabinesinde Maarif Nazırı oldu. Namık Kemal'le tanışmasının ardından Encümen-i Şuara'ya katıldı. İlk yazıları Namık Kemal yönetimindeki Tasvir-i Efkâr gazetesinde yayınlandı. 1870'lerden sonra kendisini tümüyle yazılarına verdi. Batı edebiyatından çeviriler yaptı. 1870'te ilk oyunu Afife Anjelik, 1871'de ilk şiir kitabı Nağme-i Seher yayınlandı. Yaşamını yitirdiğinde Meclis-i Âyan üyesiydi.
Edebi Hayatı
Recaizade Mahmut Ekrem, tüm edebi hayatı boyunca gençlere edebiyatı öğretme gayreti içinde olmuştur. Edebiyatın yenileşmesi üzerinde yoğun çalışmaları olan sanatçı, Servetifünun edebiyatının da temellerini atmıştır. Bu edebiyatın kurucusu olan Tevfik Fikret, onun Galatasaray Lisesi'nden öğrencisidir. Şinasi ve Namık Kemal gibi birçok edebi türde eserler veren Recaizade Mahmut Ekrem, şiir için her güzel şey şiirin konusu olabilir görüşünü savunmuş ve şiirin konusunu genişletmiştir. O döneme kadar Divan şiir geleneğinin temel ilkelerinden biri olan 'göz için kafiye' anlayışını terk ederek 'kulak için kafiye' anlayışını benimsemiştir. Bu meseleden dolayı da dönemin eski edebiyat taraftarlarının lideri durumundaki Muallim Naci ile sert tartışmalara girmiştir. Divan şiiri biçimlerini kullanmış; ancak bu biçimlerde zaman zaman değişikliklere gitmiştir. Nesir yönü şiirlerine göre daha başarılı olan sanatçının özellikle eleştirileri önemlidir. Eski edebiyat taraftarlarına yaptığı eleştirilerle o dönemde yeni edebiyatın sesi olmuştur. Edebiyat bilgilerinin yer aldığı Talim-i Edebiyat ve edebiyatımızdaki ilk realist roman olan ve yanlış Batılılaşmayı eleştirdiği Araba Sevdası onun önemli düz yazı eserleridir.
