Tahmini Okuma Süresi:
5 sa. 54 dk.
Sayfa Sayısı:
208
Basım Tarihi:
19 Şubat 2026
İlk Yayın Tarihi:
1898
Yayınevi:
Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
Orijinal Dil:
Türkçe
Orijinal Ülke:
Türkiye
ISBN:
9786253843199
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Diğer Baskılar
125 diğer baskı · Tümünü Göster
Araba Sevdası
17,6bin okunmaİletişim Yayıncılık · Kasım 2014 · 311 s.
Araba Sevdası
4.611 okunmaAkvaryum Yayınları · 1 Ocak 2013 · 294 s.
Araba Sevdası
636 okunmaTürk Edebiyat Vakfı Yayınları · 2010 · 214 s.
Araba Sevdası
668 okunmaCan Yayınları · Nisan 2020 · 264 s.
Araba Sevdası
399 okunmaAnonim Yayıncılık · 1 Ocak 2016 · 271 s.
Araba Sevdası
374 okunmaBilge Kültür Sanat Yayınları · Ekim 2014 · 272 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Araba Sevdası...Edebiyat & Roman
Spoiler içerir..!
Tanzimat ve Servet-i Fünun dönemi yazarları arasında ilk akla gelen isimlerden biri de Recaizade Mahmut Ekrem ve onun önemli eseri Araba Sevdası’ dır.
Eser, Sultan Abdülaziz dönemindeki toplumsal çürümeyi, alafranga özentiliğini ve toplumun elit kesiminin köklerinden koparak kendine yabancı bir kültüre nasıl evrildiğini açık bir şekilde ortaya koyar. Kitabı okurken, bugün de olduğu gibi, dönemin Türkçesini anlamakta zorlanan; konuşmalarına doğru yanlış Fransızca kelimeler sokuşturan ve olmadığı biri gibi davranan Bihruz Bey’in yer yer komik, yer yer trajik hikâyesini görürüz. Bu yönüyle Araba Sevdası, bugün bile toplumsal çürümeyi anlatabilecek güçlü metinlerden biridir.
Anlatıda, bir mesire alanında karşılaştığı Periveş Hanım’a daha ilk görüşte tutulan Bihruz Bey’ in, birtakım yanlış anlamalar sonucu bu basit kadını soylu bir aile kızı olarak algılaması ve yakın arkadaşı Keşfi Bey’in Periveş Hanım ile ilgili yalan yanlış sözleriyle bütün yaşamı altüst olan Bihruz Bey’in, sonu beklediği gibi bitmeyen hikâyesi anlatılır.
Bu metni, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları’nın günümüz Türkçesiyle sadeleştirilmiş baskısından okudum. Anlaşılabilirliği ve akıcılığı açısından özellikle bu baskıyı tavsiye ederim. İyi okumalar.
Araba Sevdası yahut Bir Züppenin Hezeyanları
Araba Sevdası ilk kez, 1896 yılında Servetifünun dergisinde tefrika edilmiştir. Roman, 1898 yılında da kitap olarak basılmıştır. ‘‘Resimli Millî Hikâye’’ ibaresiyle tefrika edilen romanda Halil Paşa’nın sekiz, Diran Çırakyan’ın üç çizimi yer alır. Dergideki ilk tefrika da bu şekilde resimlidir. Günümüzdeki Araba Sevdası baskılarında bu resimler yokmuş. Ben tek tek günümüz baskılarını incelemesem de böyle bir bilgi edindim. İşte bu, İş Bankası Kültür Yayınları’nın Türk Edebiyatı Klasikleri Dizisi’nden çıkan ve dizinin 100. kitabı olma özelliğini de taşıyan Araba Sevdası baskısında bahsi geçen çizimler de yer almaktadır.
Araba Sevdası, Türk edebiyatında ilk realist roman kabul edilir. Aslında Recaizade Mahmut Ekrem, şiirlerinde romantizm akımının etkisindedir. Tek romanı olan Araba Sevdası’nda ise romantizmden realizme geçiş yapmıştır. Romanı realist yapan özellikler nelerdir, bunlara elbette değineceğim. Romanda kullanılan teknikler, gerçekçi tabiat tasvirleri ve döneme dair birçok detay önemlidir. Ekrem, bu romanda gülünecek hâller bulunduğunu söyler. Romanın başında kendisinin yazmış olduğu giriş yazısında Muhsin Bey hikâyesiyle bu romanı kıyaslar. Onun okur tarafından ağlanacak şeylerden görüldüğünü söylerken Araba Sevdası’nın ise gülünecek hâllerden olduğunu ifade eder. Ekrem’in bu konuyla ilgili son cümlesi ise dikkat çekicidir: ‘‘Fakat dikkat edilirse bu, ondan elbette daha çok hazin, elbette daha çok acıklıdır.’’ der ve Araba Sevdası’nı Muhsin Bey hikâyesinden daha hazin, daha acıklı bulduğunu ifade eder.
Araba Sevdası dönemin Batı özentisi züppe tiplerinin dejenere yaşam tarzını eleştiren, onlarla âdeta alay eden, bu züppe tiplerin düştüğü komik hâlleri anlatan bir romandır. Romanın başkahramanı Bihruz Bey de işte bu züppe tipinin temsilcisi olarak karşımıza
Puan vermedi·208 syf.··
Beğendi
·2026 27. kitabı
·10 günde okudu
·Okunma: 13 Mayıs 2026 17:47
Türk edebiyatı klasiklerinden Araba Sevdası...
Ben İş Bankası Yayınlarının günümüz Türkçesine çevrilmiş versiyonunu okudum.
Konusu, anlatımı ve duygu aktarımını beğendiğim bir kitap oldu.
Ancak kitabın ana karakteri Bihruz Bey özenti bir kişiliğe sahip olduğundan yarı Türkçe yarı Fransızca cümleler kuruyor.
Bu nedenle de sürekli olarak dipnottan Fransızca cümlelerin çevirisine bakmak zorunda kalıyorsunuz.
Bu durum yer yer kitabın bölünmesine neden olduğu gibi beni okurken hem yordu hem de zorladı.
Serveti Funun döneminde yazılan Osmanlı'da yaşanan batılılaşma sürecinin yanlış özelliklerinin vurgulandığı bir roman. Romanın başkarakteri Bihruz Bey, Batı hayranı, gösteriş meraklısı babadan zengin, haliyle işsiz güçsüz bir gençtir. En büyük tutkusu ise lüks bir arabaya sahip olmak ve çevresine zengin görünmektir. Bir gün Çamlıca’da gezerken Periveş Hanım aşık olur(sadece bir cümle konuşuyorlar). Ama bu kadının kim olduğunu, nasıl bir hayat yaşadığını araştırmadan, tamamen hayaline göre bir aşk kurar. Kadının zengin biri olduğunu düşünür fakat öyle de değil. Sonra bu kadını arar sürekli ama hiç rast gelmez yalancı bir arkadaşı ise kadının öldüğünü söyler, saf Bihruz buna hemen inanıp hayatı kendine zindan eder. Roman, Bihruz Bey’in, gerçeklikten kopuk her duyduğuna inanarak yaşadığını, batıyı yanlış anladığını ve dış görünüşe aşırı önem verdiğini göstererek yanlış modernleşmeyi eleştirir. Yarın dışarı çıktığımızda etrafımıza dikkatli bakarsak 120 sonra hala sokaklarda Bihruz beyi görebiliriz yada belki de bunun için aynaya bakmamız da yeterli.
Kitabı gerçekten büyük bir hevesle aldım. Okurken eğlenerek okuyorum fakat kitapta geçen fransızca kelimelerin dipnotta verilmesi sürekli olarak gözümün dipnota kayması beni kitaptan kopardı. Bu yüzden yarım bırakmak zorunda kaldım. Belki başka bir yayınevinden daha sadeleştirilmiş hali ile okuyabilirim.
Keşke bir roman daha yazmış olsaydı...1000Kitap
Öncelikle, romanın ilk realist roman olduğu her açıdan belli oluyor ama Mahmut Ekrem bu gerçekçiliği bize mizah ile harmanlandırarak sunuyor.
Bihruz, Periveş'i çok güzel bulurken, Periveş'in onu bir ahmak olarak görmesi ile Bihruz'un müsriflikleri sonucunda borçlanması ve paraların suyunu çekmesi gibi durumlar Mahmut Ekrem'in bize sunduğu gerçekçiliğin en göze batan örnekleridir.
Bunun yanında Recaizade Mahmut Ekrem, gerek Bihruz'un iç monologları gerekse romandaki diyalogları bize gayet somut ve doğal bir şekilde sunuyor.
Roman sadece gerçekliğiyle değil, olayların kurulduğu mizahi denge ile de dikkat çekiyor ama aslında komik olan romanın kendisi değil. Asıl mizah unsurunu oluşturan roman değil Bihruz'un "Ya başka ne olacaktı?" dedirten, bile bile yaşadığı hayal kırıklıkları... Mahmut Ekrem, yarattığı gerçeklikle bize bunu hissettirmeyi başarmış.
Sonuç olarak, Mahmut Ekrem sadece hayatın gerçek yüzünü göstermekle kalmayarak, absürt bir mizah ile kurduğu matematiksel olay örgüsüyle, bu romantizmden uzak gerçek dünyayı bize en iyi şekilde aktarmıştır.
Öncelikle şunu belirtmek istiyorum bundan sonra kitapların önsöz kısımlarını okumayacağım. Kitapla ilgili belki de en önemli bilgiyi neden önsözde verirsiniz? Gerçekten anlamadığım ve inanılmaz sinirlendiğim bir durum, acaba bu yayınevine özgü mü buna gelecekte dikkat etmeye çalışacağım.
Kitaba gelecek olursam, Türk edebiyatının realist romanı. Tamamen toplum eleştrisi odaklı. Avrupalılaşmayı yanlış anlayan bir toplum eleştirisi.
Konu olarak İntibah kitabına çok benzer fakat onun kadar heyecanlı ve sürükleyici değil. Olayların çoğu ana karakterin etrafında gelişiyor. Ben daha derin, birçok karakterin olduğu ve onların ana karakterden bağımsız yaşamlarını içeren kitaplardan hoşlandığım için bu durumu biraz sıkıcı buldum. Fakat gerçekten de çok realistik bir roman. Karakterin hayatının ne kadar boş ve işeyaramaz geçtiğini çok iyi yansıtıyor. Ve erkeklerin görünüşünü beğendiği kadınlara hayallerindeki kişiliği yerleştirip aşık olmalarını.
Ama ben Periveş Hanım'ın hayatı ile ilgili daha fazla bilgi edinmek isterdim. Ama Periveş Hanım aslında bir karakter değil, tipleme. Sadece Bihruz'un yüzeyselliğini ve saflığını göstermek için kullanılıyor.
Tefrika olarak yayınlandığını ve mizah hedefli olduğunu unutmamak gerek. Ben açıkcası komik bulmadım ama tabiiki mizah anlayışı o zamanlar çok daha farklıydı. Kitabın sonu da aceleye gelmiş gibi bir his veriyor. Ama aslında o ana kadar yaşananların ne kadar saçma olduğunun farkına varmamızı da sağlıyor bu ani son.
Araba Sevdası – Recaizade Mahmut Ekrem
Araba Sevdası, yüzeyde Batı hayranlığıyla dalga geçen bir roman gibi görünse de, aslında çok daha derin bir boşluk ve kimlik meselesi anlatıyor. Bihruz Bey’in hikâyesi sadece gülünç değil; yer yer acı, yer yer düşündürücü. Çünkü onun düştüğü hâl, dönemin olduğu kadar bugünün de bir problemi.
Bihruz Bey, Batılı görünmeye çalışan ama ne Batı’yı ne de kendi kültürünü gerçekten anlayabilmiş bir karakter. Fransızca kelimelerle konuşması, gösterişe olan düşkünlüğü ve sahte bir aşkın peşinden sürüklenişi başta komik geliyor. Ama roman ilerledikçe bu komiklik yerini bir boşluk hissine bırakıyor. Bihruz Bey’in en büyük problemi, kim olduğunu bilmemesi.
Romanın dili zaman zaman ağır ve detaylı. Özellikle tasvirler ve uzun betimlemeler günümüz okuru için yorucu olabilir. Ama bu ayrıntılar, Bihruz Bey’in dünyasının ne kadar yapay ve süslü olduğunu daha iyi hissettiriyor. Yani metnin zorluğu, anlatılan karakterle örtüşüyor.
Aşk meselesi de romanda oldukça ilginç bir yerde duruyor. Bihruz Bey’in Periveş Hanım’a duyduğu his, gerçek bir sevgiden çok hayal edilen bir imajın peşinden gitmek gibi. Bu da romanın en güçlü taraflarından biri. Sevilmek değil, “sever gibi görünmek” önemli.
Araba Sevdası, bana insanın ait olmadığı bir kimliği taklit etmeye çalıştığında ne kadar savrulabileceğini düşündürdü. Gülümseten ama altında ciddi bir yalnızlık ve anlamsızlık barındıran bir roman. Dönem romanı olmasına rağmen bugün hâlâ tanıdık gelmesi de bence en çarpıcı yanı.
7/10
2023 21. kitabı
·7 günde okudu
·Okunma: 24 Haziran 2023 15:30
·Merhaba arkadaşlar;
Elimde bulunan Türk klasiklerinden olan araba sevdası kitabını okudum ve uzun bir süre bu tür eserlere ara verme kararı aldım. İçerik paylaşmadan eserin okunması gereken kitaplar arasında olduğunu söyleyebilirim. Nerelerden nerelere genişlediğini anlamak için okunması gerek.
Kitapla Kalın
Aradığım farklı bir deneyimi bulabildim birazcık doydum bu konsepteİnceleme
Araba Sevdası 1898'de yazılması, yazım tekniği ve güzel tasvirleriyle, o dönemin istanbul'unu, toplum anlayışını hatta şehir yapısını insana işler, öğretir. Bu açıdan İstanbul ve Osmanlı Tarihi için önemlidir.
Beklentilerin her şey olduğu, bireyin dünyayı kendi beklentilerine göre yorumladığını, inşa ettiğini çok hoş tasvirlerle anlatıyor. Bu açıdan Psikolojik öğreti taşımaktadır. Bunu 1898'da yapması göz önüne alındığında gerçekten önemi birkaç kat daha iyi fark edilebilir.
Okuduğum baskısında fransızca ifadelerin karşılıklarının sayfa altında değil de, kitabın sonunda toplu olarak verilmiş olması okumayı biraz güçleştirdi. Alırken buna dikkat etmek lazım.
Ana karakter olan Bihruz Bey'i günümüze uyarladığımızda, fabrikatör babalarının gölgesinde yaşayan mirasyedi gençleri Bihruz Bey'e benzetebiliriz.
Çünkü kitaba göre Bihruz Bey, babasından kalanları tüketmekle meşgul, savurgan, kendi kimliği ile kavgalı ve batı hayranı bir karakter olarak ortaya çıkmaktadır.
Bununla birlikte, Bihruz Bey'in araba sevdalısı olması da cabası... hatta ve hatta, sevdiği kıza değil de kızın bindiği arabaya aşık bir megaloman.
Bizim mirasyedi gençleri hatırlayın, BMV direksiyonu ile İnstagram'da 'story' paylaşan, kafelerde 'kardeşim'le başlayan cümleler kuran gençler işte Bihruz Bey'e ne kadar da benziyor.
Dahası, Plaza dilini konuşan beyaz yakalılar da bir yönüyle Bihruz Bey'e benzeyebilir. kurmuş olduğu Türkçe cümlelerin arasına hiç gereği yokken fransızca kelimeler serpiştiren Bihruz Bey, bizim 'toplantıyı set eden', 'dataları base eden' beyaz yakalılara ne kadar da çok benziyor, öyle değil mi?
İşin aslı, bir asırdan fazla zaman geçmesine rağmen Bihruz Bey'lerin halen varlığını sürdürüyor olmasına şaşırmamak gerekir. Her dönem birileri çalışır birileri yer, sanki bir doğa kanunu
Yazar Hakkında
Recaizade Mahmut EkremYazar · 21 kitap
Edebiyatımızın yenileşme ve gelişmesinde büyük emeği olan Recaizade Mahmut Ekrem, Mart 1847'de İstanbul'da doğdu. Babasından Süryanice ve Farsça öğrendi. 1858'de ilköğrenimini tamamladı, özel öğrenim görerek yetişti. Mekteb-i İrfan'ı bitirdikten sonra (1858) girdiği Harbiye İdadisi'ndeki öğrenimini sağlık sorunları nedeniyle tamamlayamadı. Resmi görevle Trablusgarp'a gönderildi. 1908'de 2. Meşrutiyet'ten sonra kurulan Kamil Paşa kabinesinde Maarif Nazırı oldu. Namık Kemal'le tanışmasının ardından Encümen-i Şuara'ya katıldı. İlk yazıları Namık Kemal yönetimindeki Tasvir-i Efkâr gazetesinde yayınlandı. 1870'lerden sonra kendisini tümüyle yazılarına verdi. Batı edebiyatından çeviriler yaptı. 1870'te ilk oyunu Afife Anjelik, 1871'de ilk şiir kitabı Nağme-i Seher yayınlandı. Yaşamını yitirdiğinde Meclis-i Âyan üyesiydi.
Edebi Hayatı
Recaizade Mahmut Ekrem, tüm edebi hayatı boyunca gençlere edebiyatı öğretme gayreti içinde olmuştur. Edebiyatın yenileşmesi üzerinde yoğun çalışmaları olan sanatçı, Servetifünun edebiyatının da temellerini atmıştır. Bu edebiyatın kurucusu olan Tevfik Fikret, onun Galatasaray Lisesi'nden öğrencisidir. Şinasi ve Namık Kemal gibi birçok edebi türde eserler veren Recaizade Mahmut Ekrem, şiir için her güzel şey şiirin konusu olabilir görüşünü savunmuş ve şiirin konusunu genişletmiştir. O döneme kadar Divan şiir geleneğinin temel ilkelerinden biri olan 'göz için kafiye' anlayışını terk ederek 'kulak için kafiye' anlayışını benimsemiştir. Bu meseleden dolayı da dönemin eski edebiyat taraftarlarının lideri durumundaki Muallim Naci ile sert tartışmalara girmiştir. Divan şiiri biçimlerini kullanmış; ancak bu biçimlerde zaman zaman değişikliklere gitmiştir. Nesir yönü şiirlerine göre daha başarılı olan sanatçının özellikle eleştirileri önemlidir. Eski edebiyat taraftarlarına yaptığı eleştirilerle o dönemde yeni edebiyatın sesi olmuştur. Edebiyat bilgilerinin yer aldığı Talim-i Edebiyat ve edebiyatımızdaki ilk realist roman olan ve yanlış Batılılaşmayı eleştirdiği Araba Sevdası onun önemli düz yazı eserleridir.
