Çevirmen:
Mehmet Fehmi İmre
Tahmini Okuma Süresi:
7 sa. 29 dk.
Sayfa Sayısı:
264
Basım Tarihi:
2015
İlk Yayın Tarihi:
1924
Yayınevi:
İmge Kitapevi
Orijinal Adı:
Rusça: Мы [Mıy]
Orijinal Dil:
Rusça
Orijinal Ülke:
Rusya
ISBN:
9789755337166
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Diğer Baskılar
30 diğer baskı · Tümünü Göster
Biz
4.325 okunmaİthaki Yayınları · Ocak 2020 · 256 s.
Biz
3.913 okunmaİthaki Yayınları · Ekim 2021 · 248 s.
Biz
781 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 2022 · 232 s.
Biz
462 okunmaAyrıntı Yayınları · 23 Temmuz 2018 · 224 s.
Biz
397 okunmaDorlion Yayınları · Aralık 2018 · 208 s.
Biz
359 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Ocak 2022 · 232 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Biz
Yazar rus olmasına rağmen, ilk kez 1924 yılında İngiltere’de yayınlanmış kendi vatanı olan Rusya’da 1988 de yayınlanmıştır. O zamanların Kominist Rusya’sında yaşayan Yevgeni’nin Biz adlı bu romanı 20. Yüzyıla damgasını vurmuş George Orwell’in 1984’üne ve Aldous Huxley’in Cesur Yeni Dünya’sının ilham kaynağıdır. Kitap aslında bir bilim kurgu kitabı olsa bile, Zamyatin’in kullandığı edebi ve ahenkli ki sanki bilim kurgu kitabı okumuyordum.
Kitap, matematik mühendisi D-503’ün günlüğü aracılığıyla anlatılır. D-503, tüm bireyselliğin yok edildiği, cam duvarlı evlerde yaşayan, ve yalnızca numaralarla anılan insanların bulunduğu Tek Devlet’te yaşamaktadır. Bu devlet, “Velinimet” adlı mutlak bir otorite tarafından yönetilmektedir.
İnsanlar burada “özgürlük” yerine “mutluluk” ile tanımlanır; özgürlük, kaosun ve geçmişin hastalıklı bir kalıntısı olarak görülür. Bireysellik kavramı kınanır ve Tek Devlet’te yaşayan herkesin bir elin parmakları gibi ahenkle yaşaması gerektiği düşünülür. Günlük yaşam katı kurallara ve “Saat” sistemiyle belirlenmiş zaman çizelgelerine bağlıdır. Sevgi, cinsellik ve hatta hayal gücü bile devlet kontrolü altındadır. D-503 başlangıçta sisteme tamamen sadıktır. Bireysellik, “ruh” ve hayal gücü D-503 için ilkel ve gereksiz şeylerdir. Tek devlet akıl ve “bizlik” üzerine kurulmuştur. Ancak gizemli bir kadın olan I-330 ile tanışınca iç dünyası çatışmaya başlar. I-330, ona geçmişi, özgürlüğü ve bireyselliği hatırlatır. Bu karşılaşmalar D-503’ün mantığını, aidiyet duygusunu ve zihinsel dengesini sarsar.
Roman boyunca D-503’ün düşüncelerindeki dönüşümü izleriz: başta sistemin bir parçasıyken zamanla ona karşı gelmeye başlar, hatta devrimci bir hareketin içine çekilir. Kendini bir hastalığa kapılmış ya da aklını kaçırmış sayar çünkü “ruhu” vardır Ancak Tek
#okudumbitti
Bu kitap distopyanın babası resmen. 1984 kitabında 2+2=5 denklemi ve büyük birader söylemi; Cesur Yeni Dünya, Mülksüzler ve Fahrenheit 451 kitaplarındaki insanların cinsel ve düşünce özgürlüklerine vurulan zincirler. Hepsinin bence esin kaynağı bu kitap.
Bu kitapla ilgili çok beğendiğim ve her cümlesine katıldığım bir yazıyı küçük düzeltmelerle sizinle paylaşacağım. Hem kitabı hem de günümüze tuttuğu ışığı görebilmemiz açısından çok önemsiyorum bu cümleleri. İşte her cümlesine katıldığım o efsane tespitler:
"Geçenlerde Biz adlı romanını okuyordum. Yazarın Rusya'da politik hareketten dolayı hapsedildiği dönemde yazılan bu roman 26.yy dünyasında geçiyor. Bireysellikten ve duygulardan mümkün mertebe arındırılmış bir dünya. Mülkiyet hakkı yok, özel alan yok. İnsanlar cam evlerde yaşıyor. Yemek yemelerinden yürümelerine, sevişmelerinden sosyalleşmelerine her adım bir çizelgeye uygun olarak yapılıyor. İnsanlar sayılardan ibaret. Dünyaları da öyle.
İşte böyle bir dünyada baş kahramanın ( D-530 ) tuttuğu kayıtlar aracılığıyla düşüncelerini görüyoruz. Şimdi bakalım;
1. Çevre tamamen düşman. Ağaçlardan, bitkilerden ve hayvanlardan nefret ediyorlar. Doğayı hayatlarından çıkarmak için yaşadıkları yerin etrafına devasa duvarlar dikilmiş hatta.
Bu doğa ve hayvan düşmanlığı tanıdık geldi mi?
2. İnsanların her şeyi sayıyla hesaplı, limitler içinde yaşıyorlar ve bunun kendileri için en mükemmel düzen olduğuna inanıyorlar. Çok seslilik hayal bile edilemeyecek korkunç bir şey. Herkes bir arada ve aynı fikirde olmalı ama aynı fikirde olacakları şey de Velinimet'in istediği şey olmalı. Yani halk, muhalif bir konuda bir araya geldiğinde bu noktada kimse birlik vs. demiyor. Direkt düşman olarak algılanıp yok ediliyorlar.
Düşünce özgürlüğüne olan düşmanlık tanıdık geldi mi?
3. İnsanların yatak odaları devletin tekelinde. Kim kiminle sevişmeli, ne sıklıkla ve ne zaman olmalı bunlar devletin belirlediği sınırlar içinde yapılmak zorunda.
Aklı fikri halkının sevişmesinde olması, burnunu bu konunun içine sokması tanıdık geldi mi?
4. Halk,
Biz, Rus yazar Yevgeni İvanoviç Zamyatin'in 1920'li yıllarda kaleme aldığı, ilk ütopya karşıtı roman olarak Aldous Huxley'in Cesur Yeni Dünya'sına ve George Orwell'in 1984 isimli romanlarına esin kaynağı olmuş, yazarın kendi ülkesi Rusya'da ise ancak 1988 yılında yayımlanabilmiş bir roman.
Kitap 1920'ler de yazılıyor ve 26. yüzyılda, insanların doğadan, kendi benliklerinden ve birbirlerinden koparıldığı bir ortamda, insanların isimlerinin yerini numaraların aldığı, saydam cam duvarlar arasında yaşanan her şeyin kameralarla kaydedildiği, insanların çiftleşme zamanlarını ve kiminle çiftleşebileceğini bile sistemin düzenlediği, seçimlerin göstermelik yapıldığı, Velinimet'in yönettiği Tek Devlet adlı ülkenin distopik atmosferinde geçiyor.
Özgürlüklerin kısıtlandığı hatta olmadığı, gelişmiş standartlara rağmen baskıcı ve totaliter bir iktidarda mutlu mesut yaşayanların yanısıra bu düzenden memnun olmayanlarında var olduğu bir roman Biz.
Hikayenin başkahramanı mimar D-503'ün her gün olan biteni yazdığı kayıtlardan okuyoruz Tek Devlet'te olan bitenleri. D-503 ve I-330'un aşklarını, İntegral'in yapımını, Velinimet'e karşı mücadeleyi. Biz, başlarda okurken beni biraz zorlasa da sonrasında severek okudum kitabı. Kitap adeta matematik üzerine kurulmuş gibi. Pek çok matematik terimi kullanılıyor, karakter isimleri sayılardan oluşuyor, gülümseme bile diküçgene benzetiliyor:))
Zamyatin'in Biz romanı 2016 yılında Fransız yönetmen Alain Bournet tarafından kısa film olarak sinemaya da uyarlanmış "The Glass Fortress" adıyla. Böyle bir hikaye için 30 dakikalık oldukça başarılı bir kısa film olmuş. Ama filmi kitabı okuduktan sonra izlemek daha anlamlı olacağı kanaatindeyim. İzlemek isteyenler için linki buraya bırakayım.
youtu.be/PQ6Au4BzFMQ
Biz, distopya, bilim kurgu ve
Kara dörtlemenin yazılan ilk ama okunması gereken son kitabı; Biz…
1984, Cesur Yeni Dünya, Fahrenheit 451 ve Mülksüzler gibi pek çok distopik temel eserin bu kitabın bir bölümünden oluşturulduğunu açıkça görüyoruz. Ki Ursula K. Le Guin yazara hayranlığını, ayrıca kitabın kurgusundan etkilendiğini her fırsatta dile getiriyor. George Orwell’ın da benzer bir beyanı var.
Roman 1920’de tamamlanmış, batı edebiyatında ilk ütopya karşıtı roman olarak biliniyor. Eser yasaklanması sebebiyle yazarının ülkesinde ancak 1988 yılında yayınlanma imkanı buluyor.
Kitabın hikayesini ana karakter olan D-503’ün günlüklerinden okuyoruz. Karanlık distopya olarak kabul edilen kitapta, kişisel hiçbir şey yok; duygu, alan hiçbir şey…
Var olan tek şey; Tek Devlet’tir. Bireyler Tek Devlet için, her bakımdan tek tip insan pozisyonunda, toplumun sıradan bir parçası haline gelerek, Biz’i oluşturur.
Yaratılan bu dünyada bireylerin kişiliği, karakteri yok, herkes cam duvarlar arkasında yaşıyor, aile kavramı yok, özgürlük mutsuzluk sebebi olarak görülüyor ve insanlar çok sıkı denetim altında tutuyor, Tek Devlet tarafından.
Kitapta her şeyin rakamlar ve matematiksel terimler üzerine kurulduğu; duyguların, hazların olmadığı bir dünya var. Etik ahlak yasalarının bile matematiğe bağlandığı bir sistem var. Benim gibi matematiği hiç sevmeyen, önceliği hisler olan insanları sıkabilir. Okurken uzun bir havuz problemini çözüyormuşum gibi hissettim. Zira kitapta neredeyse hiç betimleme yok. Bazı bölümlerini anlayabilmek için tekrar okudum.
Kurgusu çok iyi fakat anlaşılması zor bir kitap, bu yönüyle okuduysanız eğer Mülksüzler’e benziyor, ki Mülksüzler’in edebi dili daha anlaşılırdı.
Yazıldığı dönemi baz alırsak yazarın hayal gücüne, ileri görüşlülüğüne hayran olmamak mümkün değil. Toplumun makineleştirilmek
Distopik eserlerin BABAsından merhabalar…! Yevgeni Zamyatin’in BİZ’i, bu türün miladı kabul edilir. O yüzden beklentisi çok olan, bu kadar ünlü olmasına rağmen ülkemizde az bilinen bir eserdir. Bu nadide eseri incelerken her zamanki gibi doğaçlama yolunu seçiyorum. Spoiler içermez ama çok şey içerir....!! ve Sonuna kadar okuyunuz... Lütfen...! :))
İnceleme için şöyle bir kurcaladım ve Dark Tranquillity - Live Damage Konser DVD’sini seçtim.. 2003 yılına gidiyor ve incelemeye hayat veriyoruz…
Hazırsanız başlayalım..! Aman Kahveyi eksik etmeyin..!
Kitabı okumaya başladığım andan itibaren birçok distopik ve bilimkurgu filmi zihnimde sahne aldı. Bu türü herkes sevmez çünkü konular farklı işlenir ve giyim kuşamdan tutun da, karakterler, konuşma tarzları mekanlar çok farklıdır. Her veri gözümün önüne geldiğinde kitabın zevki daha da artmaya başladı haliyle. Ben kitabı ikiye ayırdım. İlki anlatılanın ta kendisi, ikincisi ise kitap bittikten sonra Zamyatin’in Son Sözü…
Şimdi bir bilimkurgu filmi ya da dizisi hayal edin.. Genelde şöyle başlarlar, dünya yok oldu ve yaşam artık bitti. Yeni x bir gezegen bulundu yeni bir koloni kuruldu. Artık insanlık burada hayat bulacak. Geçmişten aldığımız dersler sayesinde, daha farklı bir uygarlık olacağız. Atalarımızın yaptığı o ilkel hataları yapmayacağız, her şey bir kurala tabi olacak, yemek saatinden önce yemeyecek, biz demiyorsak ilişkiye girilmeyecek, ikili ilişkiler kurulmayacak… vsvsvs. Böyle başlayan toz pembe hatasızlık, filmin ortasında bocalar, sonlarında ise farklı tat bırakır ağzımızda. Senaryosuna göre sonu da değişir tabi ki… (En son gözdemiz Yeni Blade Runner'dı)
Benim yakınlık kurduğum film ise Tom Cruise’un Azınlık Raporu filmi. Bu filmde suçlular, suç işlemeden bilgisayara bağlanmış üç kahin tarafından olasılıklar
Puan vermedi·256 syf.·
2022 41. kitabı
Saçma sapan bir romandı. Okumasaydım da olurdu. Okumasanız da olur. Bana bi şeyler katmayacak kitaplar okumayı sevmiyorum. Nefret ediyorum. Polisiye ve bilimkurgu gibi kitaplar okumak yerine gider filmini izlerim daha iyi. Benim için sadece zaman kaybıydı; çünkü, bana hiçbir şey katmadı. Okumanızı önermiyorum.
Biz ,,, Çokluk mi bildirir teklik mi!?…Duygusuzluk
Biz…. Aslında burada ki metafor herkesin aynı olması. Tek tip insan.. Ne kadar çokluk bildirir muğlak. Açıkçası kitabı okurken yarısına kadar geldiğimde neden hala okumaya devam ediyorum diye sorgulamaya başlamıştım. Sonrası biraz keyifliydi. İnsanda ruhun olmasının bir hastalık olarak değerlendirilmesi buna karşı biraz mücadele eden ve birazda duygusuzluğu destekleyen distopya tarzı bir eser. Kendi cenahına nazaran biraz sınıfta kalmış , ya da arada kalmış gibi … Matematikçi olduğu için çevresini sayılarla ya da geometriyle anlamlandırma gibi bi fantezi geliştirmiş. Vasatın üstü diyebilirim.
Mükemmel Ahenk1000k
“Biz milyonlar her sabah altı tekerlek şaşmazlığıyla aynı saatte, aynı dakikada tek vücut uyanırız. Tek bir milyon olarak aynı saatte çalışmaya başlar, tek bir milyon olarak aynı saatte işi bitiririz. Milyonlarca eli olan tek bedende eriyerek Tablet’in belirlediği aynı dakikada gezmeye çıkar ve salona gider, Taylor egzersizlerinin yapıldığı salona gider, oradan da uyumak için ayrılırız...”
Yevgeni Zamyatin eseri olan kitabın, ana vatanında çevirisi 1988’ i bulmuş, bulunduğu çevrede de baya yoğun baskılar gören yazarımız dayanamayıp kendi ülkesini terketmiş. Gönüllü sürgün… ne tuhaf bir yaşam içerisindeyiz, hayat bir kere var, keşke herkes sanatını dilediği gibi yapabilse değil mi? Sanırım bu düzeni bozuk dünya hep bir yerlerde böyle işliyor…
Kitabın muhakkak okunması lazım, bir distopik severseniz şayet kaçırmayın derim ki kendi
alanında bir öncü niteliğinde. Burada karakter analizlerine girmekten ziyade, basitçe bir özet geçeceğim ki aşağı yukarı bir sıfat oluşturalım okumak isteyenlere.
Bir devlet düşünün, onlara göre en güzeli ancak sadece onların idealleri ve sınırlarında. Toplumun kurallarına öyle bir uymak zorundasınız ki, bir şeyler yazıp okumak istediğinizde bile saat gözeteceksiniz. Bir yerlere eğlenceye istediğiniz saatte gidemezsiniz mesela, saati var, sevişemezsiniz o da saatle :) Belirli mecralardan izin alacaksınız yoksa bu ihanet olur, yüce devlete aykırı olur :)
26.yüzyılda İyiliksever/ Velinimet yönetimi altındaki Tek Devlet herkesi bütün kılar, insanlar bireysellikten çıkmıştır, numaralarla isimlendirilir ve matematiksel niteliklerle devlet algısı sürdürülür. Hüzün, mutluluk, hayal, heyecan, aşk, tutku kısacası tüm insani duygular ilkeldir, antik çağdan kalmıştır. Bu olgular zayıflık ve iradesizlik olarak görülür aynı zamanda devlet
Bilimin tehlikeli suları!!·240 syf.·İnceleme
6/10
2026 52. kitabı
Dörtlemenin biri olan Biz romanı, özellikle insanın makineleşmesi, birey kavramının git gide silikleşmeye yüz tutması, çağı etkisi altında yürüten bilimin otoriter bir krallık oluşturmuş olması üzerine çarpıcı bir bilimsel-otodünya kurar. Ben bu romanı özellikle etik ve bilimsel taraflardan değerlendirmek istedim.
Öncelikle etik açıdan ele aldığım vakit romanın merkezindeki “Tek Devlet”, insan varlığının mutluluğunu özgürlükten üstün tutmayı yeğlemiştir. Kitap o kadar farklı ki İnsanların isimleri bile yoktur; herkes sayıdan ibarettir. Aklınız biraz belki o yönde karışabilir. Bu durum etik açıdan şu soruya kapı açar: “İnsan can güvenliği ve düzeni uğruna özgürlüğünden vazgeçebilir mi?” zor bir soru kabul ediyorum. Ama roman bize bu yönde akıl yürütmemizi ve aynı zamanda da çürütmemizi daha doğrusu çürütmemize sebebiyet veriyor. Zamyati'ye kafamızı çevirdiğimiz vakitse oldukça dikbaşlı bir cevapla karşılar. Özgürlüğünü kaybeden insan, insanlığını da kaybeder.
(Ben bu cevap üzerine de küçük bir düşünce yazısı yazmayı yeğlerdim fakat uzatmak istemem.)
Başta bahsini geçirdiğim birey kavramının silikleştirilmeye yüz tutmasını bariz olarak Tek Devlet’te insanlar bildiğimiz cam evlerde yaşarken mahremiyet alanı bir suç gibi görülmeye başlanır. Çünkü sistemin berraklığı ahlâkî olarak bunu önlerini koyar. Ancak etik açıdan bu durum, tam anlamıyla bireysel iradenin yok edilmesini sağlar.
Romanın beni en etkilediği daha doğrusu biraz düşündüren ve kafamı karıştıran taraflarından biri şuydu, bilimi kutsallaştıran bir toplum tasarlaması. Evet belki bu yeni bir şey olarak bazılarımıza gelmemiş olabilir fakat beni oldukça huylandırıyor. Zamyati'ye baktığımız vakit bilimin kendisine değil de aslında bilimin ideolojiye dönüşmesi ve bunu kutsallaştırmaya çalışarak yüce tutan hatta
Yazar Hakkında
Yevgeni İvanoviç ZamyatinYazar · 14 kitap
Yevgeniy İvanoviç Zamyatin (Rusça: Евгений Иванович Замятин) (1884 - 1937), Rus yazar. Distopik bir geleceği konu alan "Biz" (Rusça: Мы) isimli romanıyla ünlenmiştir.
Hayatı
1 Şubat 1884 Tambov Vilayeti'nin Lebedyan ilçesinde bir rahibin oğlu olarak doğdu. 1902'de takdirname ile bitirdiği Voronej Lisesi'nin ardından 1908 yılında Petersburg (Leningrad) Gemi Mühendisliği Enstitüsü'nden mezun oldu. Öğrencilik yıllarında, birinci Rus devrimi zamanlarında devrim hareketlerinde yer aldı. 1906 - 1911 yılları arasında kanun kaçağı olarak yaşadı. Potemkin isyanı olduğu sıralarda Odessa’da bulundu.
İlk Hikayesi “Yalnız” 1908 yılında Eğitim dergisinde yayınlandı. İlk büyük edebi başarısını 1911 yılında yayınlanan “Uyezdnoye” (Gezisel, gezi hikâyeleri) ile kazandı. 1914 yılında yayınlanan savaş karşıtı hikâyesi “Na Kuliçkah” (Çok Uzaklarda) nedeniyle kovuşturmaya uğradı, tutuklandı ve yargılandı, eserin basıldığı derginin ilgili sayısı toplatıldı. Bu iki eser de dönemdaşı ünlü Rus yazar Maksim Gorki’den de iltifatlar almıştır.
1916-1917 yıllarında İngiltere’de Rus buz kırıcı gemilerinde çalışırken izlenim sahibi olduğu İngiliz hayatı hakkında “Ostrovityane – Adalılar” adlı eseri yayınlandı. 1917 sonbaharında Rusya’ya döndü. Maksim Gorki tarafından davet edildiği Dünya Edebiyatı Topluluğu’nda, İngiliz ve Amerikan edebiyatından sorumlu yayın kurulu üyesi olarak görev aldı. Aynı yıllarda esas mesleğinde de başarılı çalışmalarda bulundu Ermak, Krasin gibi buz kırıcı gemilerinin ve diğer muhtelif gemi yapım işlerinde görev aldı.
1920'lerde “Serapionlar Kardeşliği” yazın topluluğunun üyesi oldu. “Mağara”, “Rus” ve “En Önemli Hakkında” bu dönem eserlerindendir. Aynı yıllarda “Bit” ve “Atilla” piyeslerini yazdı. 1920 yılında en çok ses getiren ve batı edebiyatında ilk ütopya karşıtı roman olarak nitelendirilen Biz adlı romanını yazdı. Roman ilk olarak 1924 yılında İngiltere’de yayınlandı. 1929 yılı sonrasında, 1988’de “Biz” kendi dilinde yayımlanana kadar Zamyatin’in eserleri Sovyetler birliğinde hiç yayımlanmadı. George Orwell’in ünlü eseri 1984’ü yazarken “Biz” den etkilendiği yorumları yapılmıştır.
1931 yılında kendi isteği üzerine Stalin tarafından verilen Sovyetler Birliği dışına çıkış izni ile Paris’e yerleşti. Ölümüne kadar bir göçmen olarak Sovyet vatandaşlığından çıkmadan orada yaşadı. Zamyatin ağır bir hastalık geçirerek 1937 yılında Paris’te öldü. Son eseri “Tanrı’nın Sopası” ölümünden sonra 1938 yılında yayınlanmıştır.
Eserleri
Romanları
Biz (roman) (1920), Versus Kitap, Haziran 2009, Çev. Algan Sezgintüredi
Kısa öyküleri ve hikayeleri
Yerel Hikayeler (1912)
Uzaklarda (1913)
Alatır (1914)
Adalılar (1917)
İnsan Avcısı (1918)
Kuzey (1918)
Nisan (1912)
Yolsuz (1913)
Üç Gün (1913)
Afrika (1916
Resimler (1916)
Bilim Şehidi (1916)
Göz (1917)
Kadastro Memuru (1918)
İşaret (1918)
Günahkarların Kefili (1918)
Ejder (1918)
X (1919)
Yerazm’ın Nasıl İyileştirildiği Hakkında (1920)
Çocukça (1920)
Mamay (1920)
Mağara (1921)
Söz Çurigin’e Veriliyor (1922)
Yamyamlar. Tanrı’nın Kilisesi. (1922)
Rus (1923)
En Önemli Hakkında (1923)
Yola (1928)
Taşkın (1929)
Tanrının Sopası (1935)
Diğer eserleri
Herbert Wells (1922)
Moskova - Peterburg (1933)
