Çevirmen:
Barış Zeren
Tahmini Okuma Süresi:
6 sa. 34 dk.
Sayfa Sayısı:
232
Basım Tarihi:
2022
İlk Yayın Tarihi:
1924
Yayınevi:
Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
Orijinal Adı:
Мы
Orijinal Dil:
Rusça
Orijinal Ülke:
Rusya
ISBN:
9786254058530
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Türler:
Diğer Baskılar
30 diğer baskı · Tümünü Göster
Biz
4.328 okunmaİthaki Yayınları · Ocak 2020 · 256 s.
Biz
3.915 okunmaİthaki Yayınları · Ekim 2021 · 248 s.
Biz
783 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 2022 · 232 s.
Biz
462 okunmaAyrıntı Yayınları · 23 Temmuz 2018 · 224 s.
Biz
397 okunmaDorlion Yayınları · Aralık 2018 · 208 s.
Biz
359 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Ocak 2022 · 232 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Kara dörtlemenin yazılan ilk ama okunması gereken son kitabı; Biz…
1984, Cesur Yeni Dünya, Fahrenheit 451 ve Mülksüzler gibi pek çok distopik temel eserin bu kitabın bir bölümünden oluşturulduğunu açıkça görüyoruz. Ki Ursula K. Le Guin yazara hayranlığını, ayrıca kitabın kurgusundan etkilendiğini her fırsatta dile getiriyor. George Orwell’ın da benzer bir beyanı var.
Roman 1920’de tamamlanmış, batı edebiyatında ilk ütopya karşıtı roman olarak biliniyor. Eser yasaklanması sebebiyle yazarının ülkesinde ancak 1988 yılında yayınlanma imkanı buluyor.
Kitabın hikayesini ana karakter olan D-503’ün günlüklerinden okuyoruz. Karanlık distopya olarak kabul edilen kitapta, kişisel hiçbir şey yok; duygu, alan hiçbir şey…
Var olan tek şey; Tek Devlet’tir. Bireyler Tek Devlet için, her bakımdan tek tip insan pozisyonunda, toplumun sıradan bir parçası haline gelerek, Biz’i oluşturur.
Yaratılan bu dünyada bireylerin kişiliği, karakteri yok, herkes cam duvarlar arkasında yaşıyor, aile kavramı yok, özgürlük mutsuzluk sebebi olarak görülüyor ve insanlar çok sıkı denetim altında tutuyor, Tek Devlet tarafından.
Kitapta her şeyin rakamlar ve matematiksel terimler üzerine kurulduğu; duyguların, hazların olmadığı bir dünya var. Etik ahlak yasalarının bile matematiğe bağlandığı bir sistem var. Benim gibi matematiği hiç sevmeyen, önceliği hisler olan insanları sıkabilir. Okurken uzun bir havuz problemini çözüyormuşum gibi hissettim. Zira kitapta neredeyse hiç betimleme yok. Bazı bölümlerini anlayabilmek için tekrar okudum.
Kurgusu çok iyi fakat anlaşılması zor bir kitap, bu yönüyle okuduysanız eğer Mülksüzler’e benziyor, ki Mülksüzler’in edebi dili daha anlaşılırdı.
Yazıldığı dönemi baz alırsak yazarın hayal gücüne, ileri görüşlülüğüne hayran olmamak mümkün değil. Toplumun makineleştirilmek
Biz1000k
Öncelikle belirtmeliyim ki kitap incelemesi yapabilmek için henüz yeteri teknik bilgilere sahip değilim fakat kendi okuma deneyimlerimden ve okuma zevkimden yola çıkacağım. çok fazla distopya türünde kitap okumamış olmakla birlikte okuduğum diğer distopik kitaplarla çok benzer bir altyapıya sahipti bence. ki bunun nedeni şudur (ben de yeni öğrendim) edebiyatta kara dörtleme dediğimiz 4 tane distopya türünde kitaptan oluşan bir dörtleme varmis (1984, cesur yeni dünya, fahrenheit 451 ve Biz ) ve diğer 3 ü'nün Biz adlı eserden esinlendigi söyleniyor.
Gelelim kitabın konusuna, Yeşil duvarlar dediğimiz duvarların ardında, Tanrı olarak görülen Velinimet'in himayesi ve boyunduruğu altında bir millet. Tek devlet olarak adlandirdiklari, cinselligin bile kuponlara bağlandığı, 26. yüzyılda geçen ve insanların numara ve harflerle isimlendirildiği bir dünya var kitapta. Edebiyat bile tamamen devlete bağlı bir şekilde işliyor ve Devlet'in malına veya Velinimet'e ve düzene şiirler yazılıyor. Matematik ve mantığa karşı gelebilecek herhangi bir durum veya obje söz konusu bile olamaz. Her şey camdan, yiyecekler yapay, hangi saatte nerde olmaları ve ne yapmaları gerektiğini gösteren saat çizelgeler... İntegral adlı bir uzay aracı ve mühendisi olan D503
Devletine körü körüne bağlı, mantıkçı ana karakterimiz D503, I330 adlı devrime niyetli bir kadınla tanışır ve ruhunun varlığını hisseder. Ruhun var oluşunu ya da kendisini bir hastalık olarak nitelendiren d503 bakalım ruhundan kurulabilecek mi?
George Orwell-1984 ve Aldous Huxley-Cesur Yeni Dünya kitaplarına esin kaynağı olmuş bir esermiş "Biz" Öncüsü olduğu iki kitabı da severek okudum, ikisi de favori kitaplarımdan ve distopya okumayı çok severim. Ama Biz'i bitsin diye okudum keyif alamadım, severek okuyamadım. İyi ki bu kitabı 1984 ve Cesur Yeni Dünya'dan önce okumamışım yoksa onları okumazdım ve büyük kayıp olurdu benim için. Kitabın konusuna gelecek olursak,
Tüm yerkürenin Tek Devlet'in egemenliği altında olduğu, insanların isimleri yerine numaralarının olduğu, Tek Devlet tarafından her eylemin kontrol altına alındığı, her insanın aynı anda uyuyup aynı anda uyandığı, herkesin aynı anda aynı şeyleri yaptığı, cinsel ilişkinin bile Tek Devlet'in kontrolü altında olduğu, insanların makineleştirildiği, ruhun, hayalin, rüyanın hastalık olarak görüldüğü evreni anlatan bir eser. Başka gezegenlerdeki "özgürlük denen yabani durumda yaşayan" varlıkları aklın boyunduruğuna sokmak amacıyla "İntegral" adlı aracın uzaya gönderilmesi planıyla başlıyor kitap. Olayları, İntegral'in mühendisi olan D-503 günlük(kayıt) şeklinde anlatıyor. Konu çok güzel, çok orijinal, ilgi çekici ancak tam anlamıyla işlenememiş olduğunu düşünüyorum bu yüzden sevemedim.
Yevgeni İvanoviç Zamyatin ’in “
Biz ” romanı bana hep distopyaların soğuk çekirdeğini hatırlatıyor: bireyin, tek tipleştirilmeye zorlanan bir düzen karşısında duyduğu hem hayranlık hem de boğulma hissi. Okurken sürekli ikili bir gerilim yaşıyorsunuz: bir yandan “Mükemmel işleyen bu mekanizma ne kadar kusursuz” diye düşünüyorsunuz, öte yandan o kusursuzluk insana ait tüm kırılganlıkları, duyguları, hataları – yani aslında yaşamı – silip süpürüyor.
Benim için kitabın en vurucu tarafı, karakterlerin rakamlarla anılmasıydı. İsmin yokluğu, insanın hikâyesini elinden almak gibi geldi bana. Bu durum roman boyunca hep kafamda yankılandı: “Eğer adımı kaybedersem ben hâlâ ben miyim?” D-503’ün yaşadığı kırılma, o steril, matematiksel dünyaya aşkın ve tutkuların sızışı, bana insanın doğasının hiçbir sistem tarafından tamamen bastırılamayacağını düşündürdü.
Kitabı okurken bazen günümüzle paralellik kurmamak mümkün olmuyor. Teknolojiyle çevrili, sürekli ölçülen, gözetlenen hayatlarımızı düşündüm. “Biz”deki şeffaf duvarlar bana sosyal medyadaki görünürlüğümüzü hatırlattı; hepimiz sanki isteyerek ya da istemeden cam fanuslarda yaşıyoruz.
Kısacası, “ Biz ” bende rahatsız edici ama aynı zamanda büyüleyici bir his bıraktı. Bitirdiğimde rahatlamadım, tam tersine bir huzursuzluk taşıdım. Sanırım romanın asıl gücü de burada: distopya sadece geleceği anlatmıyor, bugüne ayna tutuyor.
Daha önce 1984,Hayvan Çiftliği,Otomatik Portakal gibi kitaplar okuyup bu tarz kitapları beğendiğimi görünce distopyanın öncüsü olarak anılan BİZ'i de okumam gerektigini düşündüm. Büyük bir beklentiyle başladım, aslında olayı, verilen mesajı tam olarak anladım ama kitap günlük tarzında yazılmış sanki o nedenle karışıyor biraz. Bir matematikçi olarak anlatılan matematiksel terimleri anlıyor ama tam oturtamıyordum bir türlü .
Kitap 1984 gibi isimler değil sayılardan bahsediyor, kişilerin isimleri değil sayıları var . Tek devlet anlayışı hâkim. Kurulan düzen tamamen Tek devletin kurallarıyla yönetilen bir düzen. Herşeye ama herşeye devlet karar veriyor,uyuma saatine varana kadar . Ve kişiler bunun kendileri için çok faydalı olduğunu düşünüyorlar . Yani bir süre sonra kurulan düzenin kölesi mı oluyorlar demeliyim bilemiyorum ama Velinimet dedikleri devlet olmazsa olmaz hale geliyor .
Baş karakter D-503 Tek devletin mühendisi ve tamamen kendini düzene adamış bir mühendis . Fakat zamanla aşık oluyor bağlanıyor ve duygular yaşıyor oysa duygular da yasak normalde . Ama duyguların olmayışı bile çok normal hatta mantıklı görülüyor. Rüya görüyor ki rüya onlarda hastalık demek . Sevdigi kadın düzeni , otoriteyi , kurulan büyük duvarları yıkmak için onu kullaniyor fakat D-503 bunun farkında değil. O tamamen duygularının esiri olmuş durumda.
İçerik bu şekilde çok ilgi çekici fakat başta da dediğim gibi okuması biraz zor açıkçası . Oluyacaklara iyi okumalar dilerim kitapla kalın.
Hayatı monoton olan birinin yeni bir macera ve aksiyon ararken yaptığı büyük hataları gösteren bir kitap. Sırf isyankar bir kadın için bozduğu düzenin son anda farkında olup bunu düzeltmeye çalışan erkek aslında günümüzde kötü yollara düşen gençleri, aldatan eşleri ve bunalıma giren ofis insanlarını bize apaçık gösteren bir klasik. Biz Yevgeni İvanoviç Zamyatin
Biz Yevgeni İvanoviç Zamyatin
kitabın adı yeterli aslında: "biz", "ben" değil, tüm insanlar aynı şeyi yapıyor.
tüm etkinliklerin zamanı çizelgeyle ya da kuponlarla belli, serbest zaman çok az, cinsel ilişkiler dahil her şey tek devletin kontrolü altında, her şey şeffaf, her şey herkesin gözleri önünde. hayal gücü yok, rüya yok. tek devlet, bu düzeni övme zorunluluğu, her sabah okunan tek devlet marşı, doğa ve hayvan düşmanlığı, özgürlük karşıtlığı, özgürlüğün mutsuzluk getirdiği inancı... tanıdık geldi mi?
biz; "distopyanın babası" olarak adlandırılan yevgeni zamyatin'in romanı, ilk ütopya karşıtı roman örneği, döneme ve devrim anlayışına göndermeler yapan bir kitap.
tabii ki sovyetlerde hoş karşılanmamış ve avrupada basıldığı 1920'lerden ancak 60 yıl sonra orada yayımlanabilmiş. dönemden ziyade taylorizm'i yani üretimde verim almak için işçileri makine gibi çalıştırmayı, onları denetlemeyi eleştirmesine rağmen.
kitapta her şey matematikten ibaret ayrıca, lisedeki matematik hocam geldi aklıma. insanların isimleri bile yok, herkesin numarası var; parabollere benzetilen insanlar, akla takılıp duran kök eksi bir, dik üçgene benzetilen gülüşler; küpler, üçgenler, uzay gemisi İntegral...
cesur yeni dünya'ya ve 1984'e ilham kaynağı olmuş bu kitap, dediğim gibi 1984'ü okumadım bilmiyorum ama cesur yeni dünya ile biz'i çok benzettim.
biz'in dili daha basit ve anlaması daha kolaydı, ya da çevirmen barış zeren etkisi, mükemmel bir çeviriydi.
"kendi bilincine varmak hastalıktır", "ben bir köleydim ve olması gereken buydu", "insanı suçtan arındırmanın tek yolu özgürlüğünden arındırmaktır"...
222 sayfa, üstte bahsettiğim iki kitabı okuyup sevdiyseniz bu kitabı öneririm.
Kitabı ikinci kez okuyorum ve bu sefer çok daha pozitif bir noktadayım. Hatta bir kez daha okusam, muhtemelen daha da çok beğeneceğim. Öncelikle, kolay bir metin değil. Kitapta bolca yarım bırakılmış, okuyucunun tamamlamasını bekleyen cümleler var. Anlamı güçlendirmek için ara cümlecikler kullanılmış ve yer yer şiirsel bir anlatım tercih edilmiş. Bu yüzden çevirilerin kalitesinden tam anlamıyla emin olamıyorum. Okurken biraz zorlanıyorsunuz; çünkü her paragrafı düşünerek okumanız gerekiyor. Bu çeviriden kaynaklı mı emin değilim. Aksi halde 50 sayfa sonra "bu ne diyordu?" diye kendinizi sorgularken bulabilirsiniz.
Özellikle ana karakterin matematiğe saplantılı bir şekilde bağlı olması ve düşünce biçiminin değişikliği okumayı daha zor bir hale getiriyor. Anlatıcı, dünyayı öyle mekanik bir yer gibi sunuyor ki, metnin içine girebilmek için çaba göstermeniz gerekiyor.
Sonuç olarak; Biz, birçok distopya eserine öncülük etmiş bir roman. 1920 yılında yazılmış ve 1980'lere kadar Sovyetler'de yasaklı kalmış. Distopya edebiyatına başlamak için ideal bir ilk adım olmayabilir; dili ve anlatım biçimi biraz yorucu gelebilir. Ancak bir noktadan sonra, kesinlikle okunması ve sindirilmesi gereken kitaplardan biri. Tabii ki Distopya seviyorsanız.
Camdan Duvarlar ve Numaralandırılmış Hayatlar: Zamyatin’in "Biz"i
Yevgeni Zamyatin’in "Biz" romanı, okuduktan sonra insanın zihninde gerçekten sarsıcı izler bırakıyor. Distopya edebiyatının babası sayılması boşuna değil; kurduğu dünya o kadar tutarlı ve bir o kadar ürkütücü ki...
Kitapta beni en çok etkileyen şey, "Tek Devlet" sisteminin mahremiyeti fiziksel olarak nasıl yok ettiği oldu. Düşünsenize, tüm binalar camdan. Her anınız, her hareketiniz herkesin gözü önünde. Bu şeffaflık aslında bireyin "ben" olma halini eritip onu "biz"in içinde kaybolmaya zorluyor. Özel hayat diye bir şey yok; hatta perdeleri indirmek bile sadece devletin belirlediği o kısıtlı "seks saatlerinde" bir imtiyaz olarak sunuluyor. Yani mahremiyet sizin hakkınız değil, devletin size uygun gördüğü geçici bir lütuf.
Zamyatin aslında çok temel bir felsefi yaraya parmak basıyor: İnsan, özgürken mi daha mutludur yoksa her şeyin önceden belirlendiği kusursuz bir düzende mi?
Tek Devlet’e göre cevap çok net: Özgürlük vahşidir, ilkeldir ve mutsuzluk getirir. Onlar mutluluğu bir matematik formülüne indirgemişler. Her şey bir çizelgeye, kusursuz bir plana bağlı; uyku saatinizden işinize kadar... Hata payı olmayınca mutsuzluğa da yer kalmıyor diye düşünüyorlar. Ama bu "medeniyet" uğruna insan ruhunu feda etmek değil mi?
Karakterlerin isimlerinin olmayışı, yerlerini D-503 veya I-330 gibi harf ve sayılara bırakması bu makineleşmenin en uç noktası. İnsan artık bir "özne" değil, devasa bir devlet çarkının içindeki herhangi bir dişli, sadece bir istatistik.
Bir insanı öldürmekten daha kötüsü, onun içindeki "insan olma yetisini" (hayal gücünü ve ruhunu) söküp almaktır.
Ruhumuzu ve hayal gücümüzü teslim ettiğimizde geriye kalan şey gerçekten "insan" mıdır?
Spoiler sayılabilir öncelikle
Biz, sahafta gezerken sahafın kitabı almam için çabalamasıyla başladığım bir kitap oldu. Distopya türünü oldukça sevdiğimden ve distopyanın mihenk taşı olarak görülmesinden dolayı heyecanla başladığım bir kitap oldu. Heyecanım belli bir süre de devam etti zira türe ve türün kitaplarına olan alışkanlığımdan bildiğim sularda yüzmek iyi hissettirdi ama d-503ün sonunda yapılmaya çalışılan girişimi öğrenmesi ve ondan sonraki süreç beklentimin çok altında kaldı. Bu mudur yani? Dedim. O kadar süreklendiğim yerin bu olması kısmen canımı sıktı. Yazıldığı yıla göre belki de ilginç olsa da farklı distopyalar okumuş ve genel gidişata hakim olduğum için normal hissettirdi, hiç beklemediğim bir durum değildi açıkçası. Sonraki süreçte biraz toparlanılmaya çalışıldıysa finalde yine bu mudur? Oldum. Ayrıca karakterin U ile olan ilişkisini okumak da can sıkıcıydı. O tarz bir ilişkiye gerek var mıydı O ve I'dan sonra bilemedim. Zaten karakterlerarası ilişkiler çok hastalıklıydı. Genel anlamda 6/10luk bir puanlama yaptım daha düşük de olabilirdi ama gerek diğer kitaplara öncü olması gerek de kısmen beğendiğim yerler olması nedeniyle 6dır.
Yazar Hakkında
Yevgeni İvanoviç ZamyatinYazar · 14 kitap
Yevgeniy İvanoviç Zamyatin (Rusça: Евгений Иванович Замятин) (1884 - 1937), Rus yazar. Distopik bir geleceği konu alan "Biz" (Rusça: Мы) isimli romanıyla ünlenmiştir.
Hayatı
1 Şubat 1884 Tambov Vilayeti'nin Lebedyan ilçesinde bir rahibin oğlu olarak doğdu. 1902'de takdirname ile bitirdiği Voronej Lisesi'nin ardından 1908 yılında Petersburg (Leningrad) Gemi Mühendisliği Enstitüsü'nden mezun oldu. Öğrencilik yıllarında, birinci Rus devrimi zamanlarında devrim hareketlerinde yer aldı. 1906 - 1911 yılları arasında kanun kaçağı olarak yaşadı. Potemkin isyanı olduğu sıralarda Odessa’da bulundu.
İlk Hikayesi “Yalnız” 1908 yılında Eğitim dergisinde yayınlandı. İlk büyük edebi başarısını 1911 yılında yayınlanan “Uyezdnoye” (Gezisel, gezi hikâyeleri) ile kazandı. 1914 yılında yayınlanan savaş karşıtı hikâyesi “Na Kuliçkah” (Çok Uzaklarda) nedeniyle kovuşturmaya uğradı, tutuklandı ve yargılandı, eserin basıldığı derginin ilgili sayısı toplatıldı. Bu iki eser de dönemdaşı ünlü Rus yazar Maksim Gorki’den de iltifatlar almıştır.
1916-1917 yıllarında İngiltere’de Rus buz kırıcı gemilerinde çalışırken izlenim sahibi olduğu İngiliz hayatı hakkında “Ostrovityane – Adalılar” adlı eseri yayınlandı. 1917 sonbaharında Rusya’ya döndü. Maksim Gorki tarafından davet edildiği Dünya Edebiyatı Topluluğu’nda, İngiliz ve Amerikan edebiyatından sorumlu yayın kurulu üyesi olarak görev aldı. Aynı yıllarda esas mesleğinde de başarılı çalışmalarda bulundu Ermak, Krasin gibi buz kırıcı gemilerinin ve diğer muhtelif gemi yapım işlerinde görev aldı.
1920'lerde “Serapionlar Kardeşliği” yazın topluluğunun üyesi oldu. “Mağara”, “Rus” ve “En Önemli Hakkında” bu dönem eserlerindendir. Aynı yıllarda “Bit” ve “Atilla” piyeslerini yazdı. 1920 yılında en çok ses getiren ve batı edebiyatında ilk ütopya karşıtı roman olarak nitelendirilen Biz adlı romanını yazdı. Roman ilk olarak 1924 yılında İngiltere’de yayınlandı. 1929 yılı sonrasında, 1988’de “Biz” kendi dilinde yayımlanana kadar Zamyatin’in eserleri Sovyetler birliğinde hiç yayımlanmadı. George Orwell’in ünlü eseri 1984’ü yazarken “Biz” den etkilendiği yorumları yapılmıştır.
1931 yılında kendi isteği üzerine Stalin tarafından verilen Sovyetler Birliği dışına çıkış izni ile Paris’e yerleşti. Ölümüne kadar bir göçmen olarak Sovyet vatandaşlığından çıkmadan orada yaşadı. Zamyatin ağır bir hastalık geçirerek 1937 yılında Paris’te öldü. Son eseri “Tanrı’nın Sopası” ölümünden sonra 1938 yılında yayınlanmıştır.
Eserleri
Romanları
Biz (roman) (1920), Versus Kitap, Haziran 2009, Çev. Algan Sezgintüredi
Kısa öyküleri ve hikayeleri
Yerel Hikayeler (1912)
Uzaklarda (1913)
Alatır (1914)
Adalılar (1917)
İnsan Avcısı (1918)
Kuzey (1918)
Nisan (1912)
Yolsuz (1913)
Üç Gün (1913)
Afrika (1916
Resimler (1916)
Bilim Şehidi (1916)
Göz (1917)
Kadastro Memuru (1918)
İşaret (1918)
Günahkarların Kefili (1918)
Ejder (1918)
X (1919)
Yerazm’ın Nasıl İyileştirildiği Hakkında (1920)
Çocukça (1920)
Mamay (1920)
Mağara (1921)
Söz Çurigin’e Veriliyor (1922)
Yamyamlar. Tanrı’nın Kilisesi. (1922)
Rus (1923)
En Önemli Hakkında (1923)
Yola (1928)
Taşkın (1929)
Tanrının Sopası (1935)
Diğer eserleri
Herbert Wells (1922)
Moskova - Peterburg (1933)
