Yazar:
Leyla Erbil
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 55 dk.
Sayfa Sayısı:
103
Basım Tarihi:
1990
Yayınevi:
Can Yayınları
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Diğer Baskılar
Gecede
777 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Nisan 2013 · 97 s.
Gecede
156 okunmaAdam Yayınları · 1983 · 87 s.
Gecede
125 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 5 Ocak 2022 · 96 s.
Gecede
103 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 5 Ocak 2022 · 96 s.
Gecede
16 okunmaYapı Kredi Yayınları · 1998 · 80 s.
Gecede
10 okunmaCan Yayınları · 1990 · 103 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Türk edebiyatının en ayrıksı, yenilikçi, yazarlarından biri Leylâ Erbil.Dilde, biçimde sürekli özgünlük arayışında olmuş.Gecede, Leylâ Erbil’in ikinci öykü kitabı.İlk kitabı Hallaç’ta varoluşçuluk, bireycilik hâkimken, bu kitapta, Hallaç’taki eğilim devam ederken sosyal konular da öne çıkar.
Kitapta yer alan fantastik, gerçeküstü Vapur öyküsü favori öyküm oldu.Öykü kahramanı isyancı bir vapurdur.Haksızlıklara başkaldırır, halkı bilinçlendirmeye çalışır.
Leylâ Erbil’in gerilim dolu, sayıklamalı, sivri dilli anlatımını gerçekten çok seviyorum.
“Yaşamayı da bildiğiniz yok, ölmeyi de.”Edebiyat
“Sararmış incir yapraklı, çakıl taşlı, elektronik beyinli, buzullu, göllü, uçak alanlı daha çok varlıklar için katır yollu yoksullara, Hotel Sheraton’lu, Astoria’lı, dana kıyması yiyenli dünyada! Neden öldün Asım?”
Bu kitabı Storytel’den dinledim. Bilinç akışı tekniğiyle yazılmış kitapları okumak yerine dinlemeyi tercih ediyorum. Fark ettim ki dinlerken anlamda yaşanan kopukluklar en aza iniyor ve çok daha fazla keyif alıyorum.
Leyla Erbil’i okurken, zamanında Nobel Edebiyat Ödülü’ne aday gösterilen ilk kadın yazarımız olması çok şaşırtıcı gelmiyor bana. Hala, Türkiye edebiyatında, bu kadar kendi renk tonunu tutturmuş, kendine ait bir kokusu olan bir üslup, bu kadar fütursuz bir kalem bulmak çok zor. Çok, ama çok seviyorum.
7 ayrı öykü var bu kitapta. Vapur, Ayna, Çekmece, Hokkabaz’ın Çağrısı, Ölü, Tanrı ve Gecede. Ölü ve Tanrı öyküleri birer harika değilse ne bilmiyorum.
Türk konsolosluğuna “kocamı bul yavrularıma baksın.” diye yazdıktan sonra efsane güzel deliren Zarife Eyigıcıklar’ı, bağımsızlık mücadelesi veren Vapur’u, iki göz ev hayaliyle yıllarca kahrını çektiği gemiyle boğulup giden Dursun Kaymak’ı, kocasının ölüsünü oturtup yıllarca içinde tuttuklarını başından aşağı döken memur karısını, ve hepsinin suretine can üfleyip kurgu olduklarından şüpheye düşüren Leyla Erbil’i, okuyun be. Saadet gibi bir şey.
“Öldün! Öldün ha! Şimdi ben ne yapayım? Bir memur ölüsünün karısı.”
***
Bu monolog başlangıcını bir yerlerde alıntı olarak görseydim, “Gecede”yi okumaya ikna olmak için başka bir şeye ihtiyacım kalmazdı. Ve bu, tiradın sadece başlangıcı. Tiradın kendisi, ölü bir kocaya yönelik atılabilecek tiratların en iyisi. Ve bu tiradı barındıran öykü, bilinç akışını damarlarınızda hissedeceğiniz 7 öyküden sadece biri.
***
Üstelik “Gecede”, Leyla Erbil’in zekâ pırıltısıyla zihninizi aydınlatabileceğiniz eserlerinden yalnızca bir tanesi. “Tuhaf Bir Kadın” vardır mesela, “Mektup Aşkları” vardır. “Kalan” varmış, Erbil’in son eseri, henüz benim hayatıma uğramadı ama kendisinin başyapıtıymış, öyle diyorlar bilenler. Tezer’in ve Ahmed Arif’in Leyla Erbil’e yazdığı mektuplar ile de Leyla Hanımefendi’nin dünyasına arka kapıdan girmek mümkün.
***
Leyla Erbil, Türk edebiyatının en ilginç kadınlarından biri. İsmi geçtiğinde dahi heyecanlanıyorum. Türkiye’den, Türk yazınından, Türk entelijansiyasından Leyla Erbil gibi figürlerin geçmiş olması, beni doğduğum büyüdüğüm topraklara yakınlaştırıyor, memleketimle bağlarımı kuvvetlendiriyor. Türkiye böyle sevilir dedirtiyor; “ya sev ya terk et” çığırtkanlığıyla değil; gelecek nesillere, geçmişe ve yurttaşlarına tutunabilecekleri bir şeyler miras bırakarak.
***
Uzay boşluğunda süzülüyor gibi hissettiğiniz olursa, Leyla Erbil’in koluna girmeyi deneyebilirsiniz. Yanına her gittiğinizde anlatacak bir hikayesi olacaktır.
***
Sevgiler efendim.
Leyla Erbil'in zekasını her hikayesinde görmemek mümkün değil. Türk edebiyatının en önemli kadınlarından. Tezer Özlü'nün dediği gibi bir Leyla Erbil kolay yetişmiyor. Her hikayede sizi çeken bir bölüm mutlaka olacaktır; o bölüm tüneldeki ışık gibi, bırakamayacaksınız. Ben en çok "Tanrı" adlı hikayeyi sevdim. Zarife o kadar doğal o kadar doğal ki kocası olacak karaktersiz beni sinir etti. Zarife ve üç çocuğunun çaresizliğini okurken kalbim acıdı.
"Gecede" kalbimde farklı bir yere oturdu. İyiki bu topraklardan bir Leyla Erbil geçmiş. Mutlaka okuyun, kalemi heybetli kadın kelimelerle adeta dans etmiş.
Puan vermedi
Kitapta toplamda 7 öykü bulunuyor.Bana göre kitaptaki en güzel öykü aynaydı. Hastalıklı bir annenin küçük yaşta oğlunu iğdiş etmesi sonra da bu çocuğun Latin Amerika'da bir devrimciye dönüşmesi hikayesi
Okunması biraz zor olabilir ama yavaş okuma yaptığımızda bence kendi kültürümüzü bize çok iyi hissettiriyor.
Leyla Erbil ile tanışma kitabı olabilir
8/10
2023 20. kitabı
Ne çok anlatmak istediği var Leyla Erbil'in. Pür dikkat dinlemek gerekiyor her bir cümleyi. Özgün ve aykırı. Özgün ve cesur. Çünkü İngiliz Dili ve Edebiyatı bölümü okuyan canım kadınlar! (Bölümümü övmek için her fırsatı değerlendiririm.)
Anlaşılması epey zor Erbil'in kalemini (böyle söylenmesine kızar mıydı acaba?) ya da ilk tanışmamızdan mütevellit, alışmam gerekecek diline. Öyküler ilerlerken ve tam da yol nereye çıkacak derken söylediği bir cümleyle bağlıyor bizi öyküye. Yanından geçip gittiğimiz, aynı evde birlikte yaşadığımız insanların hikayesinin karmaşık anlatımı.
Toplumun yargılarına ve toplumda kadının varlığına yaptığı vurgular muazzam. Cesurca söylediği her bir cümle için ayrı ayrı sarıldım kendisine. Ara ara yaptığı betimlemelerle eski İstanbul'u yaşattığı için teşekkür ettim. 'Ölü' öyküsünde ölmüş kocasının başında yaşadıkları her bir an için içini döken kadını dinledim uzun uzun. Çokça sevdim.
Başka bir Leyla Erbil'de buluşana kadar bu öyküleri düşünmeyen devam.
Puan vermedi·87 syf.·
2024 17. kitabı
O kadar sıkıcıydı ki okumak işkence gibi geldi. Kalemini de öykülerini de hiç ama hiç sevemedim. Sevmem için anlamam gerek. Ama yok öylülerde anlatılmak istenen bir şey yok. Varsa nerede, ben bulamadım zira. Noktalama işaretleri ile ne alıp veremediği var bir anlam veremedim. Cümlelerin her biri birbirine girmiş gibi nerde ne dediği hiç anlaşılmıyor. . Cümleler cümle gibi değil kelimeler rastgele sıralanmış gibi. Bana göre öyküleri zor anlaşılıyor değil bir anlam ifade etmediği için zor okunuyor. Zaten anlaşılmayan, dine ters düşen, fazlasıyla cinsellik barındıran kitaplara ve bunu yazan yazarlara aykırı, yenilikçi etiketi yapıştırılır hemen. Leyla Erbil'in okuduğum ikinci ve son kitabı bir daha yolumuz kesişmesin lütfen. Benim için sadece belaltı edebiyatıydı. Gerçekten derin anlamlar içeriyorsa da ben anlamadım. Ne dili, ne üslubu, ne de kullandığı imgeler bana hiç ama hiç hitap etmedi. Toplumsal sıkıntılara, baskılara değinmiş, tâbi bunu anlamak için tekrar tekrar aynı paragrafı okuyup, bayağı bir düşünüp, kafa yormak gerekir. Benim için yorucu bir okuma oldu. Belki de ben önyargılı okudum ya da fazla beklentiye girdim. Kendi olarak değil de Ahmed Arif'in Leyla'sı gözüyle baktım da hayal kırıklığına uğradım bilemiyorum şuan. Ama bildiğim tek şey bir daha okumak istemediğim.
6/10
2022 1. kitabı
Leyla Erbil' in Gecede kitabı 1968 yılında Sait Faik Ödülü'ne katılmış fakat kazanamamıştır. Yazarın
diline ve kelimeleri kullanma biçimlerine alışamadım. Kitabin ilk sayfalarında da yazara özgü noktalama işaretleri mevcut; virgüllü ünlem, yan yana üç virgül gibi. Birkaç kitabından sonra belki akıcı ve anlaşılır bir okuma sağlayabilirsiniz. kısa kısa öykülerden oluşan kitapta en çok Çekmece isimli mektuplaşmalardan oluşan kısmı sevdim. Geçim sıkıntısı çeken ve gemide senelerce çalışan bir gurbetçinin eşiyle olan iletişimi, çoğu yerde güvensizliği dile getirilmiş.
Leylâ Erbil aslında iyi anlaşacağımı düşündüğüm yazarlardan biriydi.
7 hikâyeden oluşan bu kitabıyla iyi bir başlangıç yapacağımı sandım ancak çok da anlaşamadığımı söylemeliyim.
Hikâyeler oldukça karışık, düzensiz geldi ek olarak noktalama işaretlerinin bazı yerlerde hiç kullanılmaması, cümlenin nerede bitip nerede başladığının belli olmamasına yol açtığından anlamamı iyice zorlaştırdı.
Yazarın farklı bir kitabını daha okuyarak şansımı deneyeceğim umarım onda fikrim değişir.
"İnsanlar! İnsanlar! Karınca sürüleri, kum taneleri denli gelip göçen insanlar!"
“Yaşamayı da bildiğiniz yok ölmeyi de...”
“Beni kaybetmemek içinmiş, kaybetmemek, biz tanıştığımızda bile kayıp değil miydik?..”
Yazar Hakkında
Leyla ErbilYazar · 15 kitap
Orta sınıf ailenin üç kız kardeşten ortancası. İlk, orta ve liseyi İstanbul okullarında okudu. İstanbul Üniversitesi'nde İngiliz Edebiyatı bölümünde eğitim gördü. Son sınıfta ayrıldı. Çeşitli işlerde çalıştı. Evlenerek bir süre Ankara ve İzmir'de oturdu. 1961 de İstanbul'a döndü. Evli ve bir kızı var (Fatoş Erbil-Pınar).
Yazarlığa hikâyeyle başladı. İlk yayınlanan hikâyesi Uğraşsız'dır; (Seçilmiş Hikayeler Dergisi, 1956 Ankara) Giderek Dost, Yeni Ufuklar, Yeditepe,Ataç, Papirus, Yelken vb Edebiyat Dergilerinde yazı ve hikâyeleri göründü. Erbil, kendinden önce yerleşmiş olan yazın akımlarına bağlı kalmadı; roman, hikâye ve düz yazı metinlerinde ortodoks Marxçıların karşısında yer almasıyla tanındı. Psikanilizin özgürleştirici yöntemlerinden yararlanarak, dinin, ailenin, okulun, toplumsalın ürettiği tabularla dolu ideolojilere karşı 1956'da başlayan mücadelesini dilin oturmuş kelime hazinesi ve söz dizimi kuralarını değiştirme çabasıyla sürdürdü. Yeni bir biçim ve biçem geliştirdi. Başlıca düşünce kaynakları Marx ve Freud olarak belirtildi.
Leyla Erbil, 1970 Türkiye Sanatçılar Birliği, 1974 Türkiye Yazarlar Sendikası kurucularından olup, PEN Yazarlar Derneği üyesidir. 1961'lerde Türkiye İşçi Partisi üyesi olan Erbil, Türkiye İşçi Partisi'in Sanat ve Kültür Bürosu'nda görev almıştır. 1979'da çağrılı olarak gittiği ABD'de kendisine, Iowa Üniversitesi Onur üyeliği verilmiştir. Edebiyat Ödüllerine katılmayan Erbil, 2000- 2001 yılı Ankara Edebiyatçılar Derneği Onur Ödüllerini kabul etmiş, 2002 yılında ise, PEN Yazarlar Derneği tarafından Nobel Edebiyat Ödülü'ne ülkemizden ilk kadın yazar adayı olarak gösterilirken, "Türk dili ve edebiyata egemenliği, aynı zamanda insana, hayata ve dünyaya karşı sorumlu aydın tavrı" vurgulanmıştır. 82 yaşında vefat eden Leyla Erbil,Zincirlikuyu Mezarlığı 'nda defnedildi.
