Yazar:
Leyla Erbil
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 43 dk.
Sayfa Sayısı:
96
Basım Tarihi:
5 Ocak 2022
Yayınevi:
Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
ISBN:
9786254057243
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Diğer Baskılar
Gecede
777 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Nisan 2013 · 97 s.
Gecede
156 okunmaAdam Yayınları · 1983 · 87 s.
Gecede
125 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 5 Ocak 2022 · 96 s.
Gecede
103 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 5 Ocak 2022 · 96 s.
Gecede
16 okunmaYapı Kredi Yayınları · 1998 · 80 s.
Gecede
10 okunmaCan Yayınları · 1990 · 103 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Leylâ Erbil aslında iyi anlaşacağımı düşündüğüm yazarlardan biriydi.
7 hikâyeden oluşan bu kitabıyla iyi bir başlangıç yapacağımı sandım ancak çok da anlaşamadığımı söylemeliyim.
Hikâyeler oldukça karışık, düzensiz geldi ek olarak noktalama işaretlerinin bazı yerlerde hiç kullanılmaması, cümlenin nerede bitip nerede başladığının belli olmamasına yol açtığından anlamamı iyice zorlaştırdı.
Yazarın farklı bir kitabını daha okuyarak şansımı deneyeceğim umarım onda fikrim değişir.
"İnsanlar! İnsanlar! Karınca sürüleri, kum taneleri denli gelip göçen insanlar!"
“Yaşamayı da bildiğiniz yok ölmeyi de...”
“Beni kaybetmemek içinmiş, kaybetmemek, biz tanıştığımızda bile kayıp değil miydik?..”
Leyla Erbil’in sıradışı eseri… Okurken çok yoruyor, bazı hikayeleri anlamak için 2-3 defa okudum. Genel olarak otoriter düzen ve toplum baskısı eleştirilen bu eserde karşımıza sıradışı noktalama işaretleri de çıkıyor. Çok güzel, çok derinlikli ama yoruyor ama yorulduğunuza da değiyor. Keyifli okumalar…
İlk hikâyeden bir halt anladıysam Arap olayım.
Tüm enerjimi sömürdü. Hiçbir şey anlamadım; her şeyden soğudum. Bir an kendimi eksik hissettim, “Belki ben salağımdır, anlamıyorumdur” diye düşündüm ama bu nasıl bir yazım stili? Daha cümle içinde bile konudan konuya atlanabiliyor.
Anlatım öyle parçalı ki, bir noktadan sonra metni takip etmeye çalışmak yerine metnin içinde kayboluyorsun. Bilinç akışı diyorsun, tamam, ama bunun da bir ritmi, bir akışı olur. Burada o akışı yakalayamadım; daha çok kopuk kopuk düşünceler yığını gibi hissettirdi. Okurken sürekli “Şimdi ne anlatıyor?” diye durup geri dönmek zorunda kalmak da cabası.
Belki bu tarzı seven, bu dağınıklığın içinde bir anlam kurabilen okurlar vardır; ona bir şey diyemem. Ama benim için okuma deneyimi keyiften çok yorgunluktu. Metinle bağ kuramadım, anlatının içine giremedim. Bir noktadan sonra da uğraşmayı bıraktım açıkçası.
Beğenmedim. Belki ben salağımdır diye düşündüğüm için düşük puan vermek yerine, puansız bırakıyorum.
Kendini sevmeyen bir başkasını da sevemez..Edebiyat
İnsan bazen anlatmayı bırakıp yazmaya başlıyor.
Yoğun bir bilinç akışı, yazarın kendi ile konuşur şekilde yazması anlaşılmak ve anlamak adına oldukça zor.
Tarzına alışık olmadığım bir yazar olsa da genel olarak akıcılığını beğendim.
Aklımda hep Ahmet Arif’in Leyla’sı olarak kalsa da kendi sınırlarının bile çok ötesinde bir kadın. Keşke biraz kendini de sevseydi.
Çünkü kendini sevmeyen bir başkasını da sevemezdi ve sevmeyi bilmeyen bir kadının bir yanı hep eksik kalırdı..
Gecede Leyla Erbil
8/10
2022 53. kitabı
Dil yapısına bağlı kalmadan oluşturduğu imgeler ve sözcükler gerçekten çok ağır ve alışılmışın çok çok dışında. Kitap öyle akıcı bir kitap değil. Durup ne diyor bu dediğiniz bir çok yer var maalesef. Ama bu da bizim diğer kitaplardan edindiğimiz okuma alışkanlığımızdan kaynaklanıyor diyebilirim.
Bu kitapla (1968) Sait Faik ödülüne katılmış ama kazanamamıştır. 7 kısa öykünün yer aldığı bu kitapta, insanı şaşırtan bir anlatım ve imgeleme dünyası var. Gerçekten de okunduğu zaman insanın kafasının bulandığı birçok yer var. Yazarın ilk eserlerinden olan bu eser, yazma serüveninin daha başı olduğu için, eserdeki anlatım tekniğindeki sıkıntılar göze çarpıyor hemen.
Kitabın arkasına Sennur Sezer’in bir tanıtım yazısının alınması da ayrıca hoş olmuş.
“Yaşamayı da bildiğiniz yok, ölmeyi de.”Edebiyat
“Sararmış incir yapraklı, çakıl taşlı, elektronik beyinli, buzullu, göllü, uçak alanlı daha çok varlıklar için katır yollu yoksullara, Hotel Sheraton’lu, Astoria’lı, dana kıyması yiyenli dünyada! Neden öldün Asım?”
Bu kitabı Storytel’den dinledim. Bilinç akışı tekniğiyle yazılmış kitapları okumak yerine dinlemeyi tercih ediyorum. Fark ettim ki dinlerken anlamda yaşanan kopukluklar en aza iniyor ve çok daha fazla keyif alıyorum.
Leyla Erbil’i okurken, zamanında Nobel Edebiyat Ödülü’ne aday gösterilen ilk kadın yazarımız olması çok şaşırtıcı gelmiyor bana. Hala, Türkiye edebiyatında, bu kadar kendi renk tonunu tutturmuş, kendine ait bir kokusu olan bir üslup, bu kadar fütursuz bir kalem bulmak çok zor. Çok, ama çok seviyorum.
7 ayrı öykü var bu kitapta. Vapur, Ayna, Çekmece, Hokkabaz’ın Çağrısı, Ölü, Tanrı ve Gecede. Ölü ve Tanrı öyküleri birer harika değilse ne bilmiyorum.
Türk konsolosluğuna “kocamı bul yavrularıma baksın.” diye yazdıktan sonra efsane güzel deliren Zarife Eyigıcıklar’ı, bağımsızlık mücadelesi veren Vapur’u, iki göz ev hayaliyle yıllarca kahrını çektiği gemiyle boğulup giden Dursun Kaymak’ı, kocasının ölüsünü oturtup yıllarca içinde tuttuklarını başından aşağı döken memur karısını, ve hepsinin suretine can üfleyip kurgu olduklarından şüpheye düşüren Leyla Erbil’i, okuyun be. Saadet gibi bir şey.
Leyla Erbil'in 1950 sonrasında kaleme aldığı öykülerde, neredeyse tabulaşmış aşk, sevgi, cinsellik, evlilik, aile, sadakat, namus gibi olgular, daha önce kimsenin pek dile getiremediği ve bugün
“Öldün! Öldün ha! Şimdi ben ne yapayım? Bir memur ölüsünün karısı.”
***
Bu monolog başlangıcını bir yerlerde alıntı olarak görseydim, “Gecede”yi okumaya ikna olmak için başka bir şeye ihtiyacım kalmazdı. Ve bu, tiradın sadece başlangıcı. Tiradın kendisi, ölü bir kocaya yönelik atılabilecek tiratların en iyisi. Ve bu tiradı barındıran öykü, bilinç akışını damarlarınızda hissedeceğiniz 7 öyküden sadece biri.
***
Üstelik “Gecede”, Leyla Erbil’in zekâ pırıltısıyla zihninizi aydınlatabileceğiniz eserlerinden yalnızca bir tanesi. “Tuhaf Bir Kadın” vardır mesela, “Mektup Aşkları” vardır. “Kalan” varmış, Erbil’in son eseri, henüz benim hayatıma uğramadı ama kendisinin başyapıtıymış, öyle diyorlar bilenler. Tezer’in ve Ahmed Arif’in Leyla Erbil’e yazdığı mektuplar ile de Leyla Hanımefendi’nin dünyasına arka kapıdan girmek mümkün.
***
Leyla Erbil, Türk edebiyatının en ilginç kadınlarından biri. İsmi geçtiğinde dahi heyecanlanıyorum. Türkiye’den, Türk yazınından, Türk entelijansiyasından Leyla Erbil gibi figürlerin geçmiş olması, beni doğduğum büyüdüğüm topraklara yakınlaştırıyor, memleketimle bağlarımı kuvvetlendiriyor. Türkiye böyle sevilir dedirtiyor; “ya sev ya terk et” çığırtkanlığıyla değil; gelecek nesillere, geçmişe ve yurttaşlarına tutunabilecekleri bir şeyler miras bırakarak.
***
Uzay boşluğunda süzülüyor gibi hissettiğiniz olursa, Leyla Erbil’in koluna girmeyi deneyebilirsiniz. Yanına her gittiğinizde anlatacak bir hikayesi olacaktır.
***
Sevgiler efendim.
Türk edebiyatının en ayrıksı, yenilikçi, yazarlarından biri Leylâ Erbil.Dilde, biçimde sürekli özgünlük arayışında olmuş.Gecede, Leylâ Erbil’in ikinci öykü kitabı.İlk kitabı Hallaç’ta varoluşçuluk, bireycilik hâkimken, bu kitapta, Hallaç’taki eğilim devam ederken sosyal konular da öne çıkar.
Kitapta yer alan fantastik, gerçeküstü Vapur öyküsü favori öyküm oldu.Öykü kahramanı isyancı bir vapurdur.Haksızlıklara başkaldırır, halkı bilinçlendirmeye çalışır.
Leylâ Erbil’in gerilim dolu, sayıklamalı, sivri dilli anlatımını gerçekten çok seviyorum.
Leyla Erbil'in zekasını her hikayesinde görmemek mümkün değil. Türk edebiyatının en önemli kadınlarından. Tezer Özlü'nün dediği gibi bir Leyla Erbil kolay yetişmiyor. Her hikayede sizi çeken bir bölüm mutlaka olacaktır; o bölüm tüneldeki ışık gibi, bırakamayacaksınız. Ben en çok "Tanrı" adlı hikayeyi sevdim. Zarife o kadar doğal o kadar doğal ki kocası olacak karaktersiz beni sinir etti. Zarife ve üç çocuğunun çaresizliğini okurken kalbim acıdı.
"Gecede" kalbimde farklı bir yere oturdu. İyiki bu topraklardan bir Leyla Erbil geçmiş. Mutlaka okuyun, kalemi heybetli kadın kelimelerle adeta dans etmiş.
Yazar Hakkında
Leyla ErbilYazar · 15 kitap
Orta sınıf ailenin üç kız kardeşten ortancası. İlk, orta ve liseyi İstanbul okullarında okudu. İstanbul Üniversitesi'nde İngiliz Edebiyatı bölümünde eğitim gördü. Son sınıfta ayrıldı. Çeşitli işlerde çalıştı. Evlenerek bir süre Ankara ve İzmir'de oturdu. 1961 de İstanbul'a döndü. Evli ve bir kızı var (Fatoş Erbil-Pınar).
Yazarlığa hikâyeyle başladı. İlk yayınlanan hikâyesi Uğraşsız'dır; (Seçilmiş Hikayeler Dergisi, 1956 Ankara) Giderek Dost, Yeni Ufuklar, Yeditepe,Ataç, Papirus, Yelken vb Edebiyat Dergilerinde yazı ve hikâyeleri göründü. Erbil, kendinden önce yerleşmiş olan yazın akımlarına bağlı kalmadı; roman, hikâye ve düz yazı metinlerinde ortodoks Marxçıların karşısında yer almasıyla tanındı. Psikanilizin özgürleştirici yöntemlerinden yararlanarak, dinin, ailenin, okulun, toplumsalın ürettiği tabularla dolu ideolojilere karşı 1956'da başlayan mücadelesini dilin oturmuş kelime hazinesi ve söz dizimi kuralarını değiştirme çabasıyla sürdürdü. Yeni bir biçim ve biçem geliştirdi. Başlıca düşünce kaynakları Marx ve Freud olarak belirtildi.
Leyla Erbil, 1970 Türkiye Sanatçılar Birliği, 1974 Türkiye Yazarlar Sendikası kurucularından olup, PEN Yazarlar Derneği üyesidir. 1961'lerde Türkiye İşçi Partisi üyesi olan Erbil, Türkiye İşçi Partisi'in Sanat ve Kültür Bürosu'nda görev almıştır. 1979'da çağrılı olarak gittiği ABD'de kendisine, Iowa Üniversitesi Onur üyeliği verilmiştir. Edebiyat Ödüllerine katılmayan Erbil, 2000- 2001 yılı Ankara Edebiyatçılar Derneği Onur Ödüllerini kabul etmiş, 2002 yılında ise, PEN Yazarlar Derneği tarafından Nobel Edebiyat Ödülü'ne ülkemizden ilk kadın yazar adayı olarak gösterilirken, "Türk dili ve edebiyata egemenliği, aynı zamanda insana, hayata ve dünyaya karşı sorumlu aydın tavrı" vurgulanmıştır. 82 yaşında vefat eden Leyla Erbil,Zincirlikuyu Mezarlığı 'nda defnedildi.
