Yazar:
Hüseyin Rahmi Gürpınar
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 32 dk.
Sayfa Sayısı:
160
Basım Tarihi:
Mart 2014
İlk Yayın Tarihi:
1913
Yayınevi:
Özgür Yayınları
Orijinal Adı:
Gulyabani
Orijinal Dil:
Türkçe
Orijinal Ülke:
Türkiye
ISBN:
9786055262693
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
58 diğer baskı · Tümünü Göster
Gulyabani
12,8bin okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Eylül 2025 · 144 s.
Gulyabani
774 okunmaÖzgür Yayınları · Mart 2014 · 160 s.
Gulyabani
716 okunmaİthaki Yayınları · 2015 · 184 s.
Gulyabani
361 okunmaCan Yayınları · Ocak 2019 · 192 s.
Gulyabani
248 okunmaEverest Yayınları · 3 Eylül 2010 · 127 s.
Gulyabani
230 okunmaPanama Yayıncılık · Ocak 2021 · 176 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Geçen yıl bu zamanlar okumuşum bu kitabı... Üzerine birkaç söz yazmak geldi içimden... Her şeyden önce ben çok eğlendim bu kitabı okurken. Çok farklı ve yerel bir durum komedisi. Bildiğim kadarıyla edebiyatta çok da örneği yok bu türün... Aynı zamanda çok başarılı bir hurafe eleştirisi, toplumsal hiciv örneği...
Pek çoğumuz Gulyabani karakteriyle sinema vasıtasıyla tanıştığımız için daha sonra kitabı okuduğumuzda ister istemez Adile Naşit'in gözlerinin fal taşı gibi açmasına, Ayşen Gruda'nın dilinin tutulmasına sebep olan o beyaz sakallı enteresan devasa yaratık canlanıveriyor gözümüzde... Ancak Süt Kardeşler filminin konusu birebir kitaptan alınma değil. Sadece Gulyabani detayı filme ilave edilmiş. Kitabın orjiinal hikayesi çok daha eğlenceli ve sürükleyici...
Yine de 1913 yılında yayımlanan bir eserin, 1976 yapımı bir filmde yeniden hayat bulması, sinema ile edebiyat arasındaki bu geçişkenlik ve işbirliği, doğru insanların elinde doğru bir şekilde uygulandığında çok anlamlı ve kalıcı sonuçlar verebiliyor.
Tekrar kitaba dönersek, hurafe ya da batıl baştan sona mizahi bir dille yerilmiş. Hurafe, bizim kültürümüzde, diğer kültürlere nazaran çok farklı çeşitlere sahip ve gündelik yaşam üzerinde çok daha etkin... Özellikle o dönem, bir yazara kitap yazdıracak kadar hayatın içindeymiş... Günümüzde de varlığını devam ettiriyor ama eski gücünde değil artık. Ya da biçim değiştirerek varlığını sürdürüyor dersek de yalan olmaz...
Eğer yeterli vaktiniz varsa bir günde, hatta yarım günde elinize alıp, bir solukta okuyup bitirebileceğiniz bir eser. Kitap bittiğinde yüzünüzde kocaman bir tebessüm bulacak, üretkenlikte eşi benzeri olmayan klasik Türk edebiyatına derin bir hayranlık duyacaksınız.
Herkese keyifli okumalar dilerim...
Hüseyin Rahmi bu eserinde toplumun yanlış inanışlarına, hurafelerine dikkat çekerken mizahtan da bir hayli yararlanmış. Keyifle, çok rahat okunacak bir kitap. Öğrencilerimin heyecanla okuyup bana tavsiye etmeleriyle okudum ve sevdim.
GulyabaniEdebiyat
Gürpınar eserlerinde halkın sorunları üzerine eğilmeyi sevmiştir. Bu eserde ise o dönem halk arasında bir efsane olan "Gulyabani" konusunu işlemiştir. Halkın korktuğu ve çekindiği bir durum olan Gulyabani işinin gerçek yüzünü kısa bir hikaye ile anlatmaya çalışmıştır. Ayrıca miras avcıları konusunu da ikinci plana işlemiştir. Gürpınar kendi dönemini yansıtmayı başarmış bir yazardır....
Okuduğum en eğlenceli kitaplardan oldu Gulyabani. İlk başlarda okumaya başladığımda biraz garip geldi ama çok geçmeden kendisine aşırı derecede bağladı. Olayların geçisi kadın karakterimizin konuşmaları falan o kadar etkileyciydi ki kendimi alamadım. Olayların nasıl çözüleceği ile ilgili onlarca soru soruyorsunuz kendinize ve neredeyse hepsinin cevabını alıyorsunuz. Bu tarz kitaplar pek te çıkmaz. Kaçırmayın mutlaka okuyun.
Ayrıca yanlış hatırlamıyorsam Süt Kardeşler filmindeki Gulyabani olayı da bu kitaptan esinlenmişti.
Türk edebiyatının tanınan isimlerinden Hüseyin Rahmi Gürpınar'dan okuduğum ilk kitap Gulyabani oldu. Neden bu zamana kadar okumadım, çünkü okullarda sürekli anlatılıp övülmesi bende hiç merak ve istek bırakmadı. Bazı isimlere yeni giriş yapıyorum bu çok normal, hepsini aynı anda okuyamam. Gulyabani deyince aklımıza ilk olarak Süt Kardeşler filmindeki o garip yaratık geliyor. Bazıları çocukken korkmuş olabilirler fakat bence oldukça komikti. Kitapta da komiklikler var. Önemli mesajlar içerdiğini görmek mümkün. Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın dili biraz ağır, çünkü o zamanki dil ağırdı. Sadeleşmiş versiyon okuduğum halde ara sıra zorladı beni. Rus edebiyatı yazmak istemiş sanki yazar ama tam olmamış gibi biraz daha pişmeliymiş bence. Oldukça az karakter var ve her sayfada aynı kişileri görmek sıkıcı hale geliyor. Kitap iyi hoş ama edebiyat öğretmeni olacak bazı kişiler fazla abartmışlar bana göre. Kitabın başında bir okur mektubu ve yazarın ona cevabı vardı. Gulyabani daha çok ısmarlama bir kitap olmuş, zorla yazılmış gibi geldi. Hikayeye geçersek; Muhsine diye genç bir kadın tanıdık vasıtasıyla İstanbul'un ücra köşelerindeki bir köşkte hizmetçiliğe başlar. Söylentilere göre köşkte bol bol periler ve cinler bulunur hatta daha önceki hizmetçiler uslu olmadıklarından ölmüşlerdir. Ondan istenen asla meraklı olmaması ve bu peri tayfasını kızdırmamasıdır yoksa canına mal olacaktır. Hurafeler içinde yaşayan insanların nasıl cehaletin kapanında rezil bir yaşam sürdüklerini okuyoruz kitapta. Yazar toplumumuzu hem uyarmak hem ders vermek istemiş, aklın yolunu seçmeyi ısrarla öğütlemekte. Başlarda biraz sıkıldım aslında bu ne böyle dedim ortalara geldikçe işin rengi değişiyor. Sürekli başka konulara atlaması canımı sıksa da sonu gerçekten tatmin edici. Orada söylenmesi gereken her şey
Bir Hanımnine Hüseyin Rahmi Gürpınar'a mektup yazarak toplantılarında tandır başında kadınların okuyabileceği bir eser yazmasını rica ediyor.Lakin bu eser bilimsel,felsefi,teknik zeminden uzak olmasını çünkü cahil arkadaşlarının bunu anlayamayacağını,bunun yerine konusu cinler,periler,gulyabaniler olan masalla roman arası bir şey olmasını istiyor.
Hüseyin Rahmi Gürpınar'da bu hanımnineyi kırmayıp onun istediği gibi gulyabanilerle,ecinnilerle,perilerle dolu bir hikaye veriyor onlara ve ortaya eğlencesi bol bir eser çıkıyor.Tabiki bunları Hüseyin Rahmice yapıyor.Batıl inançları çok güzel eleştiriyor.İncelememin sonunda Adile Naşit'e de Allah'tan gani gani rahmet diliyorum.Sebebini okuyan ve filmini defalarca izlemiş herkes anlamıştır. :)
Eserde masalcı yanın çok olması kitabı zevkli hale getirmiştir. İnsanların her zaman bilimsel düşünceye yer vermesi gerektiğini savunması bakımından,her söylenene inanmamak gerektiğini vurgulaması bakımından gençlerin okumasını tavsiye ederim.
Süt Kardeşler filmini izlemeyen yoktur herhalde, filmin senaryosunun alındığı kitabı okumak çok büyük keyifti, Muhsine çok çok uzak bir yere hizmetçi olarak gitmek zorunda kalır. Bu gittiği köşkün perilerle cinlerle ve en korkuncu Ahu Baba yani Gulyabani ile çevrili olduğu söylentisi almış başını gitmiştir. Muhsine ilk geceden perilerle cinlele tanışır, bu tanışma aklını başından almaya yetecektir. Evin hanımının da akıl sağlığı evde olanlar sebebiyle yerinde değildir. Çok keyifli bir kitaptı özellikle tekerleme kısımları müthişti.
Bol cinli, perili , Samsam-lı, Gamgam-lı ve bir de tekerleme-li - mani-li Hüseyin Rahmi romanı. Batıl inançların, hurafelerin kullanılarak saf ve namuslu insanların nasıl kandırıldığını anlatıyor yazar. Kitap , okurlardan bir haminnenin yazardan kendi yaşıtlarına anlatabileceği bol esrarlı, garipliklerle dolu, perili- cinli.. romanla masal arası bir eser yazmasını istediği mektupla başlıyor. Yazar cevabinda :"Bazi sayfalarda eğer çarpıntınızın şiddetinden tandır mangalını devirmez ya da bozayı üstünüze dökmezseniz her türlü paylamanıza razıyım. " diyor. Ve olaylar burada başlıyor. Kitabın sonuna kadar da korkunun, gizemin hakkını veriyor.
Efsuncu Baba , Kuyruklu Yıldız Altında Bir Izdivaç, Kadınlar Vaizi, Kaynanam Nasıl Kudurdu, İki Hödüğün Seyahati,okuduğum diğer eserleri. Mutlaka okunması gereken bir yazar olduğunu düşünüyorum ve tavsiye ediyorum
Efendimmm bu güzel eseri de gece hitama erdirdik. Çok keyifli bir kitaptı. Bazı yerlerde gülmekten bir hal oldum, tekrar okumaya zor odaklandım. Haa gerçi ben gülmeyi severim, belki gülmeyi daha az sevenlere bu abartı gelebilir. Yani eğer her şeye gülemeyen biriyseniz yorumumu ciddiye almayın :) Sonra " Vay efendim, kitabı çok övmüştü falanca kişi, ben hiç gülemedim" demeyin, şimdiden yazıyorum :) Ne diyorduk? Bazı yerlerinde gülmekten kitaba zor adapte oldum. Bazı yerleri hiç unutamayacağım sanırım :))) Velhasıl ne yazsam kitap hakkında bilgi verecekmişim gibi düşünüyorum. Bu metin 1909 yılında yazılmış. Bence Avrupa'daki o korkunç sinema filmlerinin senaristlerinden biri bu kitabı okumuştur :))) Sonra muadilleri olacak şekilde de çoğalmıştır diye düşünüyorum :)) Bence korku filmi konusu nasıl olur bizden öğrendiler :))) Haa ama bir bizimkiler öğrenemedi o ayrı :/ :) Bilirsiniz "Süt Kardeşler" isimli sinema filminden Gulyabani'yi tanıyoruz. Ancak ben o kısımları net hatırlayamıyorum. Sadece Gulyabani'nin gelişi ve yürüyüşü gözümün önüne geliyor :) Bu vesileyle o filmi tekrar izleyeceğim. Kitap hakkında bilgi vermek istemiyorum. Bence vakit kaybetmeden okuyun. :) Bu olayın yaşanmış bir olaydan, üzerine biraz eklemeler yazılarak kitap halini aldığını da unutmayın, keyifli okumalar diliyorum. :)
Yazar Hakkında
Hüseyin Rahmi GürpınarYazar · 100 kitap
17 Ağustos 1864 tarihinde İstanbul'da doğdu. Hünkâr yaveri Mehmet Sait Paşa'nın oğlu olan Hüseyin Rahmi, üç yaşında iken annesinin ölümü üzerine, Girit'te bulunan babasının yanına gönderildi. İlkokula başladı ancak babasının evlenmesi üzerine altı yaşında tekrar İstanbul'a anneannesinin yanına gönderildi ve eğitimine burada devam etti. Yakubağa Mektebi, Mahmudiye Rüşdiyesi ve idadide okuyan Hüseyin Rahmi, tarihçi Abdurrahman Şeref Bey'in himayesiyle Mekteb-i Mülkiye'ye girdi (1878). Okulun ikinci sınıfında iken ciddi bir hastalık geçiren Hüseyin Rahmi buradaki öğrenimini yarıda bıraktı (1880). Kısa bir süre, Adliye Nezareti Ceza Kalemi'nde memur, Ticaret Mahkemesi'nde Azâ Mülazımı olarak çalışan Hüseyin Rahmi hayatını kalemiyle kazanmaya çalıştı.
1887'de Tercüman-ı Hakikat gazetesinde yazmaya başlayan Hüseyin Rahmi, ardından İkdam ve Sabah gazetelerinde mütercim ve muharrir olarak çalıştı. II. Meşrutiyet döneminde 37 sayı süren Boşboğaz ve Güllâbi adlı bir gazete çıkardı. İbrahim Hilmi Bey ile birlikte çıkardığı Millet gazetesi de uzun ömürlü olmadı. 1925-1927 yılları arasında yayımlanan Türk Kadın Yolu adlı derginin yazarları arasındaydı. Sonraki çalışmalarını İkdam, Söz, Zaman, Vakit, Son Posta, Milliyet ve Cumhuriyet gazetelerine neşretti. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde 5. ve 6. dönemlerde Kütahya milletvekili olan Hüseyin Rahmi, ömrünün son otuz bir yılını geçirdiği Heybeliada'daki köşkünde 8 Mart 1944 tarihinde öldü ve oradaki Abbas Paşa Mezarlığı'na defnedildi.
Edebiyat hayatı
Hüseyin Rahmi Gürpınar; İstanbul halkının toplumsal, töresel yaşantılarını, aile geçimsizliklerini, batıl inançlarını, yaşadığı çağdaki Türk toplumunun geçirmekte olduğu krizleri hümuristik bir mizah dehasıyla anlatır. Servet-i Fünûncuların yaşıtı olduğu halde, ayrı bir sanat görüşünü sürdürür. Romanlarındaki kahramanların çoğu 19. yy sonu İstanbul'un canlı, renkli insan, hayat manzaralarıdır. Eserlerinde Anadolu yoktur. Mizahı, güldürücü olduğu kadar, gülünç yönlerimizin yansıtılması, hicvedilmesi için gerekli bir araçtır. Hüseyin Rahmi, seçtiği tipleri seviyelerine uygun, ustaca konuşturur ve olayları gülünçlü, acıklı yönleriyle belirtir. Kuvvetli bir gözlem gücü vardır. Realist, natüralist bir görüşle "toplum için sanat" yapar. Ertem Eğilmez tarafından 1976 yılında çekilen Süt Kardeşler sinema filminin konusu Hüseyin Rahmi'nin Gulyabani (1913) isimli romanından uyarlanmıştır. Bağımsız sanatçılardan biri olarak da anılır.
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın romanları ve öyküleri yeni nesiller tarafından da kolayca anlaşılabilmesi için 1960 sonrasında içinde Mustafa Nihat Özön'ün de yer aldığı bir edebî kurulca sadeleştirilmişti. Bu sadeleştirme kimilerince yerinde bulunurken kimileri de özgün dilin dokunulmadan bırakılması gerektiğini savunmuşlardı.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Hüseyin_R...
