Yazar:
Platon (Eflatun)
Çevirmen:
Efrahim Uğur Cinoğlu
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 57 dk.
Sayfa Sayısı:
104
Basım Tarihi:
Aralık 2021
Yayınevi:
Karbon Kitaplar
ISBN:
9786258462395
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Türler:
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Söyler misin Sokrates, erdem öğrenilen bir şey midir yoksa deneyimle mi edinilir? Yoksa Erdem sonradan öğrenilmeyen, yani insanın doğuştan sahip olduğu bir yetenek midir? Eğer değilse insan nasıl erdemli biri olur?
Sorgusuyla başlayan klasik Sokrates yöntemi ile devam eden ve yer yer beyin bulandıran bir kitap.
Sokrates yine sorularla erdemin ne olduğuna ulaşıyor oradan erdemli kişilerin başkasının öğretmesi ile mi olduğunu sorguluyor. Bilgi ile ulaşılır mı ulaşımaz mı soruluyor.
Menon - Platon
Hem iyi bir filozof hem de edebi yönü güçlü bir yazar olan Platonun kaleminden hocası Sokrates'ten Erdem(ahlak) adına güzel bilgilerin olduğu bir eserdi. Platon, "İnsanlar doğuştan iyi değillerdir." diyerek insanların doğuştan ahlaklı olmadıklarını açıkladı. Ayrıca Erdemli olmanın öğretilebilir bir şey olduğunu açıkladı.
Kitabın vermek istediği temel mesajı ilk paragrafta ifade ettikten sonra ben de şu ilaveyi yapmak istiyorum. Platon'un sözüne katılıyorum, ahlaklı olmak eğitimle olabilecek bir durum. Dinlerin içinde de elbette ahlak öğretileri var ancak insanlar ahlakı okuyarak değil uygulayarak öğrenebilir. Ve yine insanların bilinç seviyesi artıkça ahlaklı olmaları da artıyor. Çünkü bilge insanlar ahlaklı olur. Bu yüzden Japonlar, çocuklarına uygulamalı olarak sıkı bir ahlak eğitimi veriyor. O çocuklar yetişkin olduklarında ahlaksız olmaları mümkün olmuyor, olur da ahlaksızlık yapan bir insan olduğunda tüm insanlar o insanı dışlıyor böylelikle tüm toplum ahlaklı olmuş oluyor.
Ülkece ahlak konusunda çok geride olduğumuz için bu kitabı tüm okurlara tavsiye ediyorum.
Kitaba 8.2/10 puan veriyorum.
Menon, Platon’un erdem üzerine düşündüğü kitaptır. Kitap, Menon’un Sokrates’e “Erdem nedir?” sorusunu sormasıyla başlar. Sokrates, doğrudan bir tanım yapmak yerine sorular sorarak erdemin ne olduğunu birlikte bulmaya çalışır. Ancak verilen her cevapla erdem biraz daha çelişkili hâle gelir. Bu durum, insanın bildiğini sandığı şeyleri aslında ne kadar yüzeysel bildiğini fark etmesine yol açar.
Menon’a göre insan bilmediği şeyi arayamaz; çünkü bilmediğini tanımaz. Sokrates ise buna karşı çıkar ve öğrenmenin aslında hatırlama olduğunu söyler. Doğru sorular sorulduğunda insanın bilgiyi kendi içinden çıkarabileceğini göstermeye çalışır.
Erdem konusu da bu sorgulamanın içindedir: Erdem doğuştan mı gelir, öğretilir mi, yoksa alışkanlıkla mı kazanılır? Kitap bu sorulara net cevaplar vermez; fakat erdemin bilgiyle yakından ilişkili olduğunu hissettirir. Kitabın sonunda kesin bir tanım yoktur, ancak erdem hakkında konuşabilmek için önce gerçekten bilip bilmediğimizi sorgulamamız gerektiği açıkça ortaya konur.
Menon, bana göre cevaplardan çok sorularıyla güçlü olan bir kitaptır.
Bu eser Platon'un ne denli büyük bir filozof olduğundan çok ne denli usta bir edebiyatçı olduğunu gösteriyor aslında. Evet içinde felsefenin büyük bir problemi olan epistemolojiye dair pek çok gönderme var. Bilgi, bilginin imkanlılığı, hangi bilgi vs masaya yatırılıyor. Ama büyük bir çoğunluğu Platon'un söz oyunlarından meydana geliyor. Bu da Platon'un ne kadar usta bir edebiyatçı, nasıl kabiliyetli bir ozan olduğunu gösteriyor. Sokrates'in köle Menon ile olan diyaloğundan ortaya bir öykü, minik bir roman çıkıyor aslında. Bu diyalogtan zihnimizin boş bir levha olmadığı, daha biz doğmamışken belirlenmiş olduğu sonucuna varılıyor. Nitekim okuma yazma bilmeyen ve hiçbir eğitimi olmayan genç köle Menon, Sokrates'in sorularının da yardımıyla bir geometri problemini çözüyor. Sokrates'in kıvrak zekası ile Platon'un yüksek anlatım kabiliyetinin ortak ürünü olan bu eser felsefede okuduğum en güzel diyalogdur.
8/10
2021 57. kitabı
Platon bileceğiniz üzere Sokrates’in öğrencisi.
Sokrates ise yazma gereği duymayan ve sormuş olduğu sorularla felsefe de unutulmayacak paradigmalar oluşturan Antik Yunan felsefesinin en önemli filozofudur.
Platon genellikle hocasının öğretisini yazmıştır.
Genellikle bizlere soru sorulduğunda cevaplamak istemeyiz, ya da soru soran bir insan hakkında düşünürken “ bilmez’ olduğu kanaatine varıyoruz çoğunlukla.
Halbuki soru sormak öğrenmeye çalışmak demektir, Sokrates’in soru sorma yönteminin ne kadar etkili olduğunu kitapta farkedip soru sormanın bilinmezliği çözdüğünü farkedeceksiniz.
Bu da neticesinde Sokrates’in felsefik bakış açısını ve aynı zamanda erdeme olan bakış açısını sunuyor.
Aslında Sokrates’in sormuş olduğu sorular bir bilinmezlik, ve bilinmezliği çözmek adına gerçeği ve erdemi sormuş olduğu sorularla bulmaya çalışmıştır.
Şu dünya da sorduğu sorularla insanlığa ders veren ve insanı sorgulamaya sevkettiren tek insan diyebiliriz aslında Sokrates’e.
İçerik;
Genel itibariyle Menon ve Sokrates’in konuşmalarından oluşan, Sokrates’in “Erdemin “ ne olduğunu ve erdemin öğrenilen ve ya öğrenilmeyen bir kavram olduğunu açıkladığı sürükleyici bir eser.
Sokrates’in her cümlesin de birşeyler kapacaksınız.
“Felsefik kitapları okuyan birey boş dönmez”
Keyifli okumalar. 
Menon Platon (Eflatun)
Menon
Puan vermedi·88 syf.·
2026 38. kitabı
Platon'un kaleme aldığı diyalogların belki de en meşhuru Menon; Sokrates, Empedokles geleneğine yakın Menon ve Menon'un kölelerinden biri arasında geçer. Diyalog, erdemin neliği ve kaynağının ne olduğu üzerinedir. Buradan hareketle Menon, okuyucunun önüne şu soruları bırakıyor: Erdemli olmamız tamamen doğuştan getirdiğimiz bir özelliğimiz midir? Şayet öyleyse erdemli olmamızda bilginin rolü nedir? Bir diğer ifadeyle, erdem öğrenilebilir bir şey midir?
Platon bu eserinde hocası Sokrates’in, sokratik yöntemiyle Erdemin ne olduğunu Menon ile anlamaya çalışıyor aynı zamanda bu eserde Erdem ve bilgi arasında benzerlik ve ilişkiyi görmeye ve okuyuculara göstermeye çalışan Platona göre Erdem doğuştan (Apriori) gelir. Biz onu, bilgi kırıntılarıyla anımsarız/hatırlarız. Sokrates, okuma ve yazma bilmeyen Menon’un bir kölesine Geometri ile ilgili doğru sorular sorarak doğru cevaplar alır ve bu olaydan örnek vererek aslında bilginin insanlarda örtük olarak varolduğu, doğru sorulmuş sorularla bunun açığa çıkarılabileceğini söyler Erdem de bu teze göre öğrenilebilir bir şey olmayıp erdemli olan kişilerde ruhta görünür hâle geldiğini ve erdemli olmayan kişilere bunu öğretmenin de mümkün olmadığını savunur Sokrates bu diyalogta erdemi öğretme vaadiyle para alan sofistlere de gösterir bunu.
Menon "erdem" hakkında çok şey bilen, kalabalıklara bu konu ile ilgili etkili konuşmalar yapan bir güzel insandı. Bir gün Sokrates'le karşılaştı. Oturdular "erdem" hakkında konuştular. Sokrates, her zaman yaptığı gibi cahil tavrını takınarak dedi ki "anlat Menon, bu erdem ne imiş ben de öğreneyim." Menon anlattı; o anlatırken Sokrates bir iki soru sordu, sonra Menon kem küm dedi. Bu sefer Sokrates anlatmaya başladı, Menon'a sordu, sordu da sordu, yetmedi Menon'un kölesini çağırdılar ona da geometrik şekiller sordu, yetmedi yanlarına gelen Anytos'a da sordu, sor Allah sor. Neticede ne oldu, Menon'un "erdem" hakkında bildiği her şey yalan oldu. İşte bu eser, bu muhabbetin tablosudur. İyi okumalar...
Kitaba adını veren Menon genç bir kardeşimizdir. :) Sokrates ve Menon arasında geçen bir diyalogtur. "Erdemin" ne olduğu, nerelerde veya kimlerde ne şekilde bulunduğu diyaloğun konusudur. Sokrates'in meşhur köleye geometri sorusu çözdürmesi bu diyalogda geçmektedir.
Son derece güzel ve her kesimden insana hitap etmekte. Tavsiye ederim...
Sokrates ve Menon 'Erdem nedir' öğrenilir bir şey mi yoksa bir inanç mıdır? sorularının yanıtlarını karşılıklı diyaloglar ile istişare ediyorlar. Bu tartışmaya Anytos da katılıyor bir bölümde. Bir cümlesi hoşuma gitti(Bunu Soktates 'e itafen söylüyor) :Bence sen de bir insana kötülük yapmanın iyilik yapmaktan kolay olduğunu bilirsin.
Finalde de Sokrates Menon'a ikisi de bu konuda yetersiz görüyor ve kendimizi toparlamalı ve gelişmemize yardımcı olacak birilerini bulalım diyor. Aslında erdem budur! Sorularının cevabını buldular bence Keyif alıcaksınız okurken...
Yazar Hakkında
Platon (Eflatun)Yazar · 59 kitap
Antik/klasik Yunan Filozofu, Matematikçi, Felsefi Diyaloglar Yazarı ve Batı Dünyasındaki İlk Yüksek Öğretim Kurumu Olan Atina Akademisinin Kurucusu
Eski Yunan filozofu (Atina İ.Ö. 428-ay.y.İ.Ö. 348/347). Soylu bir ailenin oğlu olan Eflatun (ya da Platon), parlak bir Öğrenim görerek, sanatın her dalında kendini gösterdi (çok genç yaşta şiirler, trajediler yazdı); Kratilos'tan bilim dersleri aldı. Sokrates'le tanışınca (İ.Ö. 407) felsefeye yönelip, gerek beden, gerek kafa yapısı bakımından siyasete yatkın olmadığından, o karışık yıllarda siyasetten uzak kaldı. Demokrasiyi küçümserken, Otuzlar Meclisi'yle iktidara gelen dostlarının yönetimini daha da beter buldu. Sokrates'in Ölümünden sonra Megara'da Eukleides'in yanına çekildi; sonra yolculuklar yaparak Kyrene'de matematikçi Theodoros'la tanıştı. Mısır'a bir yolculuk yapıp, İtalya'ya giderek Tarento ve Lokroi'deki pyhthagorasçı çevrelerle ilişki kurdu. İ.Ö. 388'e doğru Dionysos'un kaynı Dion tarafından, Syrasos'u pek etkileyemedi. Atina'ya dönerek, Akademi Gymnasionu'nda Yunanistan'ın dört bir yanından gelen Öğrencilere ders verdi. İ.Ö. 367 ve İ.Ö. 361'de iki kez daha Sicilya'ya gittiyse de, Genç Dionysos'u da etkilemeyi başaramadı ve felsefe ile tiranlığı bağdaştırmaktan vazgeçti. Atina'ya dönüp, Akademi'de ders vermeyi sürdürerek, söylentiye göre bir şölen sırasında öldürüldü.
Eflatun'un bütün yapıtları günümüze kalmıştır: Felsefe ve felsefeyle bağlantılı konularda yazılmış 26 diyalog. Karşılıklı konuşmalar biçiminde yazıldıkları için bunlara "diyalog" denirse de, tümünü diyalog diye adlandırmak belki doğru olmaz; çünkü, sözgelimi Sokrates'in mahkemede yaptığı konuşmayı içeren Savunma ve daha birkaç yapıtı, temelde monologdur. Gene de, tarihsel kişilere dayansın ya da dayanmasın, bütün yapıtlarını kişilerin ağzından yapılan konuşmalar biçiminde yazdığı için, tümü bu anlamda tiyatrovaridir. Birkaçı dışında, diyalogların tümünde, Sokrates odak kişidir.
Platon olan isminin neden Türkçede "Eflatun" olduğu:
- Arapçada [p] sesi yoktur. Yabancı dillerden alınan [p] Arapçada daima [f] oluyor.
- Arapçada [o] sesi de yok. Bu da daima [u]ya dönüşüyor.
- Arapçada kelime başında çift sessizi telaffuz etmek imkânsız. Türkçe ispor veya siteyşın gibi, ya başına ya arasına mutlaka bir sesli katıyorlar. Dolayısıyla filozofun Arapça adı "Felâtûn" veya "Eflâtûn". Türkçeye Arapçadan Eflatun olarak aktarılmış.
