Poetika (Şiir Sanatı Üstüne)

·
Okunma
·
Beğeni
·
2.500
Gösterim
Adı:
Poetika
Alt başlık:
Şiir Sanatı Üstüne
Baskı tarihi:
2016
Sayfa sayısı:
132
Format:
Karton kapak
ISBN:
9786053326649
Çeviri:
Ömer Aygün, Ari Çokona
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
İş Bankası Kültür Yayınları
Aristoteles (MÖ 384-322): Antik Yunan felsefesinin önemli isimlerinden Aristoteles Platon'un öğrencisi, Tiran Hermias ile Büyük İskender'in hocası, Lykeion okulunun kurucusudur. Ortaçağ'da Musevi ve Müslüman düşünürleri, Hristiyan teolojisini, özellikle de skolastik düşünceyi etkilemiş, etkisi Aydınlanma Dönemi'ne, Rönesans'a ve Reform'a yayılmıştır. Klasik mantığın kurucusudur. Biyoloji, botanik, zooloji, kimya, etik, mantık, metafizik, retorik, bilim felsefesi, fizik, şiir sanatı, siyaset kuramı, psikoloji hakkında günümüze ulaşan yazıları, anılan tüm alanlarda kurucu metinler olarak değerlendirilir.
120 syf.
·2 günde
Umberto Eco'nun Gülün Adı kitabını duymayan yoktur her halde...

Romanın heyecanlı bir yerinde Rahip, orta çağ manastırının kitaplığında yırtık bir el yazması bulur. Şöyle yazmaktadır:

“Birinci kitapta tragedyayı ele almış, acıma ve korku esinleyerek, nasıl bu duygulardan arınma sağladığını görmüştük. Söz verdiğimiz gibi şimdi de güldürüyü...”

Poetika eserinin kayıp olan ikinci bölümünün giriş cümleleridir bunlar... Aslında böyle satırlar yoktur. Böyle bir el yazması da.. Tamamen Umberto Eco uydurmuştur:) Ve koca bir romanı Aristoteles'in kayıp olan bu kitabı üstüne yazmıştır.

Bu ilginç bilgiyi kitabın çevirisini yapan ve Oktay Rifat'ın torunu olan Samih Rifat'ın o etkileyici ve bir o kadar da bilgilendirici önsözünden öğreniyoruz. Bir yandan da serzeniş gösteriyor Samih Rifat. Çoksatanlar listesine giren, vizyonda filmi gişe rekorları kıran Gülün Adı bu kadar bilinirken insanlar merak etmiş midir hiç Poetika'yı?

Mantığın babası Aristoteles... Ve Poetika... Yani şiir sanatı... Aslında bir şeyleri yapabilme, bir şeyleri gerçekleştirebilme sanatıdır.

Elimizde tam 2400 yıllık bir eser tutuyoruz. Yüz yıllardır özellikle Avrupalı filozof, şair ve tiyatro dramaturglarına ışık tutmuş bir eser. Felsefe tarihinin ilk sanat eseri...

Ona göre sanat bir 'mimesis' yani taklittir. Sanatçı taklit eder. Hayatta var olan her gerçeği taklit ederek sunar. Şiir ve tragedya her ne kadar başlarda dini bir öge olarak kullanılsa da zamanla sanatsal bir yapıya dönüşmüştür.  O yüzden kitapta anlatılan bizim bildiğimiz şiirden öte insanların ruhunu arındıran (katarsis), duygularını kabartan, bir yandan da olması gerekenin en iyisini gösteren tragedyalardır. Bir nevi gösteri sanatıdır yani.

O dönemde tragedyalar üst tabakalar için yazılırmış. Olması gereken en iyi durumu biraz da trajik konuları da içine katarak insanda bir arınma meydana getirecek şekilde ele alırmış. Ama komedyalar öyle mi? Değil tabii... O dönemde gülünç olmak alçaklıktır. Aristoteles'e göre de tragedyalar iyi olanı, üst tabakayı; komedyalar ise çirkin olanı ve alt tabakayı taklit eder. Hatta o dönemde kentleri çevreleyen mahallelere kome adını verdiklerini, komedya oyuncularının da adlarının küçük görülerek kentten kovulmuş olmalarından ve bir kome’den ötekine dolaşıp durmalarından aldığı söylenir. Yani aslında bizim bildiğimiz kome'dyen kome'den kovulmuş, aşağılık kişi anlamına geliyor olabilir mi acaba? :)

Kitabın aslında ikinci bölümünün komedyalardan bahsedildiği söylenir ama Aristoteles öldükten sonra öğrencisine kalan yapıtları tam olarak toplatılamaz ve yüzyıllar boyu mahzende saklı kalan yazılar bulunduğunda ise bir kısmı eksik olarak yazılıp yayına verilir. Yani bu kitap da eksiktir aslında. Ama bir yandan da acaba komedyalar hakkında bu kadar olumsuz şeyler söylenirken Aristoteles gerçekten bu konuda bir şeyler yazmış mıdır, insan düşünmeden edemiyor.

Kitabın anlaşılmasının zor olduğunu söyleyenler olmuş ama bence Aristoteles gayet açık ve net anlatıyor her şeyi. Bunda çevirinin de getirmiş olduğu bir güzellik var. Ama öncesinde Homeros'un İlyada ve Odysseia eserini okumak ya da bilgi edinmek kitabın anlaşılırlığını arttıracaktır. Zira çoğunluk burdan örnek vermiş Aristoteles... Daha örneklediği çok eser ve tragedya yazarı var ama maalesef günümüze kadar gelememişler.

Özellikle Aristoteles'in estetik felsefesi üzerine bilgilenmek istiyorsanız okumanızı tavsiye edebilirim.

Herkese bilgece okumalar...
120 syf.
·3 günde·Beğendi·8/10
Öncelikle anlaması zor bir kitap değildi, karışıktı lakin Aristo tane tane anlatmış her şeyi. Elbette yazmalarda okunamayan, çevirilerde sıkıntı yaratan vs. yerler ve Aristo'nun kendi anlatımından kaynaklanan sıkıntılar olsa da, genel itibariyle sanatın bir taklit oluşunu ve şiir sanatının hatlarını, detaylarını, sorunlarını vs. ortaya koyuyor. Eleştiriler getiriyor ve bunlara verilebilecek yanıtları arıyor. Sanat algısının günümüzde ne kadar değiştiğini görmek muazzam bir haz veriyor açıkçası. Elbette herkes okusun diyemeyeceğim zira Destan, Tragedya ve Komedya ile doğrudan ilgisi olmayanların ekseriyetle beşinci sayfasında okumayı bıraktığı bir kitap. Yine de benim hoşuma gitti.
120 syf.
·15 günde
Poetika, Aristoteles'in sanat üstüne yazdığı başyapıtını okurken beni zaman zaman çok fazla zorlasa da anlamını bilmediğim kelimelere sık sık notlar kısmına dönerek okudum. Sanatın kökenine inmek isteyenler için kesinlikle okunması gereken bir kitap olduğunu düşünüyorum. Kitabı alıp okumama neden olan durum okuduğum bölümde aldığım TV Draması dersinde sık sık adının geçiyor olması açıkçası beni meraklandırmıştı artık post modern drama kitaplarını okuduğumda şuan daha iyi anlayabileceğimi düşünüyorum.
%39 (39/100)
·10/10
Edebiyat eleştirisi, edebiyat kuramı ve dramanın kurucu metinlerinden biri olarak kabul edilir. Sanat taklitten ibarettir, insanlar karşılaştırma yapamadıkları şeyi anlayamazlar ve dolayısı ile anlayamadıkları sanattan haz alamazlar.
120 syf.
·Puan vermedi
İlgisiz bir insanin okuyamayacağı benim beynimi yakan bir kitap , büyük ithimal felsefecilerin derslerinde hocaların okumaya zorladığı bir kitap olsa gerek Felsefe okuyan arkadaşımdan bildiğim kadarıyla ... Bölümle ilgili değilseniz başlamayın
120 syf.
·3 günde·Puan vermedi
2300 sene önceki bir eseri okumanın heyecanıyla okudum açıkçası bu kitabı. Tabi bir de Aristoteles etkisi var. Destan ,tragedya ve şiir konusunda bugüne kadar okuduğum en eski inceleme kitabı. Öyle anlar oldu ki dersanedeki hocamdan cümlenin öğeleri dersini aldığım hissi oluştu hem de tebessüm ede ede. Bir kütüphanede bulunmalı..
120 syf.
·4 günde·Beğendi·9/10
Poetika, Antik Yunan felsefesinin en önemli düşünürlerinden Aristoteles'in sanat üstüne kaleme almış olduğu bir başyapıt. Platon'un Akademia'sında yirmi yıl boyunca ünlü filozofun öğrencisi olan Aristoteles, bu benzersiz metninde, şiiri tüm edebiyat türlerini kapsayacak biçimde ele alır; bunun temelinde olayları ve eylemleri "taklit etme"nin bulunduğunu söyler. Derinlemesine incelediği tek sanat türü olan tragedya büyük bir eylemi taklit eder ve seyircilerin duyguları üzerinde bir "arındırma" etkisinde bulunur.

Poetika, sanat ve edebiyatla ilgili kuramlar, düşünceler ve kavramlar konusunda kafa yoranların onsuz edemeyecekleri bir metindir.
120 syf.
·Beğendi·10/10
Aristoteles’ in poetika adlı eseri tiyatro tarihi açısından büyük öneme sahiptir sanat hakkındaki görüşlerini bir bütün halinde sunan ilk düşünür olarak Aristoteles Poetika’ da çeşitli sanatları belli başlı özellikleri bakımından karşılaştırmıştır. Aristoteles bu yapıtında özellikle tiyatro alanında kendinden sonra gelen sanatçılar üzerinde çok büyük bir etki bırakmıştır. Antik Roma, Orta çağ, Rönesans ve sonraki dönemlerde sanatçılar tartışmasız olarak bu görüşleri daha iyi anlayıp yorumlamaya çalışmışlardır.
120 syf.
·165 günde·Beğendi·9/10
İlk defa bir inceleme kitabına inceleme yazıyorum. Sanırım üstüne söylenecek fazla söz yok, yazarın antik Yunan tragedyaları üzerine kişisel görüşlerinden oluşan bir kitap ama tabii bu yüzden bu kitabı küçümseyemeyiz. Bugün bir tragedyayı incelerken mutlaka değinmemiz gereken hybris, hamartia, peripeteia gibi kavramlar hayatımıza bu kitap sayesinde geldi ve bugün kitabın Türkçede bulunuyor olmasının bir sebebi de Arapların esere sahip çıkması. Antik Yunan tragedyaları ile ilgili biriyseniz okumanızı öneririm. Daha sonra da Poetika üzerine yazılmış başka kitaplara da bir bakın derim.
120 syf.
·Beğendi·9/10
Benim okuduğum kitap İş Bankası tarafından basılmıştı. Çevirinin biraz zorladığını söyleyebilirim. Aristoteles'in poetika anlayışını yalnız bu eserle açıklayamayacağımız kanaatindeyim. Zira kitapta da belirtildiği üzere günümüze ulaşan kısmında tragedya ağırlıklı anlatı söz konusuydu...
120 syf.
·Puan vermedi
Poetika, Aristoteles'in günümüze ulaşan tüm diğer eserleri gibi sadece talebeleri için yazdığı ve halktan gizli tuttuğu, şiir ve tiyatro sanatı üzerine kaleme aldığı ezoterik bir metin. Platon'dan farklı bir sekilde felsefeye yakın bir konum verilerek şiirin savunulduğu ve değerinin teslim edildiği klasik bir eser. Malesef bu eser cevirmen Samih Rıfat'ın belirttiğine göre Türkiye'de hak ettiği ilgiyi görememiş ve ihmal edilmiş. Uzun zamandır -bu yeni çeviriye kadar- dili güncelligini kaybetmis tek bir çeviriye sahipmiş dilimizde bu kitap. Malesef tüm olay örgüsü bu kitabın güldürü ile ilgili hayali bir kayıp ikinci bölümünün bulunması sonucu ortaya çıkan entrikalardan oluşan Umberto Eco'nun Türkiye'de yüz binin üstünde satan "Gülün Adı" adlı romanının olaganüstü başarısı bile bu kitabın satışlarında en ufak bir kıpırdanma meydana getirmemiş. Cevirmen de tüm bu ilgisizlige belki de bir tepki olarak kitabı yeni bir ceviriyle bizlere sunmuş. Kitapla ilgili bu kısa bilgilerden sonra içerigi ile ilgili notlarıma gecmek istiyorum.

Aristoteles'e göre:

-Trajedya ve komedyayı birbirinden ayıran şey; birinin günümüz insanlarından daha iyileri, öbürünün ise daha kötüleri taklit etmesidir.

-Şiir sanatını doğuran iki doğal neden vardır. Bunlar insanın taklide, ezgi ve tartıma duydukları eğilimlerdir.

-Gülünç olmak bir kusurdur ve cirkinliktir ama ne acı ne de zarar getirir. Komedya maskesi bunu simgeler.

-Trajedya soylu bir eylemin taklididir (mimesis), uyandırdıgı acıma ve korku aracılığıyla bu türden heyecanların katharsisini (arınma) gerçekleştirir.

-Öykü trajedyanın ilkesidir sanki ruhudur. Karakterler ikinci, düşünce üçüncü sırada gelir.

-Tarihçi ile ozan arasındaki fark birinin gerçekten olmus, digerinin ise olabilecek şeyleri anlatmasıdır. Bu yüzden şiir felsefeye tarihten daha yakındır ve daha değerlidir. Çünkü şiir daha genelden, tarih ise daha özelden bahseder.

-Her trajedyada bir düğüm bir de çözüm bulunur.

-Anlatımda aranan özellik sıradanlığa düşmeden açık olmaktır.

-Egretileme yapmayı bilmek önemlidir ve doğal yeteneğin kanıtıdır.

-Ozan kendi adına olabildiğince az konuşmalıdır.

-Olanaksız ama gerçeğe benzeyeni, olası ama inandırıcı olmayana yeğlemek gerekir.



Aristo'nun şiir sanati üzerine yazdığı bu eser belki günümüz modern sanat anlayışı bakımından güncelliğinin büyük bir kısmını yitirmistir ama bir klasik olarak bence değerini korumaktadır. Çevirmenin de belirttiği gibi kitaptan hala öğrenebileceğimiz şeyler oldugunu düşünmekteyim. Takdir tabiki okuyucunundur.
120 syf.
·2 günde·Beğendi·8/10
Eco'nun "gülün adı " kitabını bitirdikten sonra gizemli el yazmasını ( poetika ) yı merak edip okumamak olmazdı. Rahip Jorge'nin de dediği gibi ' Çünkü onu filozof yazmıştı!...' Aristoteles Tam bir başucu yapıtı.
Ve şimdi de ölümlü görünüyor eskiden ölümsüz olanlar; önceden saf olanlar şimdi melezleşmişler.
Aristoteles
Alter Yayınları
... şiir, felsefeye tarihten daha yakındır ve daha değerlidir; çünkü şiir daha çok genelden, tarihse özelden söz eder.
Aristoteles
Sayfa 39 - Can Yayınları, epub
Çünkü bir şeyin gülünç olmasının sebebi onun soylu olmayan ve kusurlu özünden ileri gelir.
Aristoteles
Sayfa 27 - Alter Yayınları
Gerçekte çok zor seyredebileceğimiz şeylerin, örneğin en korkunç canavar görüntülerinin ya da kadavraların birebir taklidinden bile çok hoşlanmamızdır. Bunun nedeniyse öğrenmenin yalnızca felsefeciler için değil –ortak çok yanları olmasa da– tüm insanlar için çok hoş bir şey olmasıdır.
Aristoteles
Sayfa 25 - Can Yayınları, epub
Şiir sanatı, ya doğuştan yetenekli ya da coşup kendinden geçebilen kişilerin işidir.
Aristoteles
Sayfa 57 - Can Yayınları
Tragedya ile komedyayı ayıran şey de budur işte...
Biri,günümüz insanlarından daha iyileri;öteki,daha kötüleri taktit eder.
Aristoteles
Sayfa 21 - Can Yayınları

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Poetika
Alt başlık:
Şiir Sanatı Üstüne
Baskı tarihi:
2016
Sayfa sayısı:
132
Format:
Karton kapak
ISBN:
9786053326649
Çeviri:
Ömer Aygün, Ari Çokona
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
İş Bankası Kültür Yayınları
Aristoteles (MÖ 384-322): Antik Yunan felsefesinin önemli isimlerinden Aristoteles Platon'un öğrencisi, Tiran Hermias ile Büyük İskender'in hocası, Lykeion okulunun kurucusudur. Ortaçağ'da Musevi ve Müslüman düşünürleri, Hristiyan teolojisini, özellikle de skolastik düşünceyi etkilemiş, etkisi Aydınlanma Dönemi'ne, Rönesans'a ve Reform'a yayılmıştır. Klasik mantığın kurucusudur. Biyoloji, botanik, zooloji, kimya, etik, mantık, metafizik, retorik, bilim felsefesi, fizik, şiir sanatı, siyaset kuramı, psikoloji hakkında günümüze ulaşan yazıları, anılan tüm alanlarda kurucu metinler olarak değerlendirilir.

Kitabı okuyanlar 346 okur

  • Leyla Gamze Berber
  • Volkan Akyüz
  • Göksel ONAY
  • a human bean
  • Yağmur Caner
  • Ahmet Başaran
  • Orpheus
  • Zahid Çetinkaya
  • Kemal Küçük
  • Hatice EROĞLU

Kitap istatistikleri (Bütün baskılar)

Bu baskının istatistikleri

Okur puanlamaları

10
%1.1 (1)
9
%1.1 (1)
8
%0
7
%1.1 (1)
6
%0
5
%0
4
%1.1 (1)
3
%0
2
%0
1
%0

Kitabın sıralamaları