Yazar:
Necip Fazıl Kısakürek
Tahmini Okuma Süresi:
6 sa. 16 dk.
Sayfa Sayısı:
221
Basım Tarihi:
1994
Yayınevi:
Büyük Doğu Yayınları
Orijinal Dil:
Türkçe
Orijinal Ülke:
Türkiye
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Puan vermedi
Necip Fazıl’ın tiyatroları ile ilk kez tanıştım ve Reis Bey ile o dünyaya adım atmak beni gerçekten etkiledi. Dilinin bu kadar sade, anlaşılır ve akıcı olacağını hiç beklemiyordum. Okudukça hem insan ruhunun derinliklerine hem de adaletin vicdanla nasıl sınandığına tanıklık ettim.
Reis Bey, ilk sayfalarda soğuk, mesafeli, hatta duygusuz bir hâkim olarak karşımıza çıkıyor. Ama sayfalar ilerledikçe bu soğukluğun yerini bir vicdanın yavaş yavaş dirildiğine bırakışını görüyorsun. Bir hata, bir pişmanlık ve sonunda bir uyanış… Necip Fazıl, meseleyi sadece hukukla değil, insanın kalbiyle de tartıyor.
Merhamet, vicdan, adalet, hata ve bağışlanma. Hepsi bir arada, hem bir insanın hem de bir toplumun kendisiyle yüzleşmesini anlatıyor.
Bu zamana kadar Necip Fazıl’ın tiyatrolarını hiç okumamış olmamın pişmanlığını derinden hissettim. Çünkü Reis Bey sadece bir dava hikâyesi değil; adaletin, merhametin ve insan olmanın yeniden tanımı. Okuyun, okutturun.
N F KEdebiyat
Puan vermedi
...
Reis bey !
Dünyanın en büyük kıskançlık örneği ; Shakespeare'in Otello kitabıdır . Şimdi bir adam kıskançlık yüzünden karısını öldürse , ve evinden Otello çıksa , şu eprazan kılıklı savcı bey ; Shakespeare in cesedinin tevkifatı için Londra'ya müzakere mi yazacak ?
...
Adalet; MerhametRoman
"Gel merhem ol yarama, merhamet et
Eşiğine kapandım kapının, dil neşet, gönül neşet"
calikusuzd
️
Üstad Necip Fazıl'ın en dikkate şayan eserinden bir tanesini incelemek nasibi çok önemli benim için. Tutkumun, azmimin kaynağı onun eserleridir diyebilirim. Esere gelirsek, bu belki de günümüzde en çok kaybettiğimiz duygunun, belki de zaafımızın, yaramızın merhamet kaynaklı olmasındandır. Merhametin olmadığı yerde de adaletten bahsetmek imkansızdır. Kitap, tiyatro türüne münhasırdır. Üç perdeye ayrılan eserin konusu, elbetteki acımadır. Kitap türü gereği, dialoglar halinde ve oldukça akıcı, samimi. Eserin basit bir dili var desem de, dönem gereği Osmanlıca kelimeler de yok değil. Adalet, hukuk, vicdan, yolsuzluk... Belki bu kelimeler hayatınıza ya hiç girmedi ya da kıyısındasınızdır bilemem ama hak yerini bulmadığı zaman insanın kalbi taşlaşır. Tam kalbine bir yumru oturur. Bir kulun hakkına girmek de rivayetlere göre, Allahu Teâlâ'nın bağışlamayacağı bir husustur.
Kitaba başladığımda Reis beyi hiç sevmedim, kaba, duygusuz, mahkeme duvarı gibi hissiz bir adam. Kendisi ağır ceza hakimi ama gelin görün ki hayat onu ne hale getiriyor. Okuyun!.. Kitabı muhakkak tavsiye ediyorum, okuyun!..
Kitap hakkında:
Necip Fazıl Kısakürek, Reis Bey, Büyük Doğu Yayınları, 41. basım, Eylül 2021, İstanbul.
Şahıslar :
•Otel katibi, mübaşir, birinci bar kızı, ikinci bar kızı, köylü müşteri, taşralı müşteri yeldirmeli kadın, reis bey, mahkûm, birinci avukat, kumarhane garsonu, dadı, birinci gardiyan, ikinci gardiyan, hapishane müdürü, savcı, kaatil, karaborsacı, memur, yankesici, sahte hâkim.
Kitap alıntım:
"Göklerin merhamet dolu olduğuna inanıyorum. Bizde, umacı korkusuyla yorgan altına kaçan çocuk gibi, nefsimizin beton çatısını tepemize çekmiş; yaşamayı öldürüyoruz! Yağmurun yalnız
Necip Fazıl Kısakürek, Reis Bey, Büyük Doğu Yayınları, 41. basım, Eylül 2021, İstanbul.
Şahıslar :
•Otel katibi, mübaşir, birinci bar kızı, ikinci bar kızı, köylü müşteri, taşralı müşteri yeldirmeli kadın, reis bey, mahkûm, birinci avukat, kumarhane garsonu, dadı, birinci gardiyan, ikinci gardiyan, hapishane müdürü, savcı, kaatil, karaborsacı, memur, yankesici, sahte hâkim.
Kitap alıntım:
"Göklerin merhamet dolu olduğuna inanıyorum. Bizde, umacı korkusuyla yorgan altına kaçan çocuk gibi, nefsimizin beton çatısını tepemize çekmiş; yaşamayı öldürüyoruz! Yağmurun yalnız
Herkese selamlar,
Necip Fazıl’dan okuduğum ilk eserle karşınızdayım. Tiyatro tarzında yazılmış ve yer yer eski kelimelere de yer verilmiş, okurken düşündüren ve maalesef bazı acı gerçekleri ortaya koymuş bir eser. Bu yüzden ciddi anlamda etkiledi beni.
Eserimiz çok sert bir mahkeme başkanının –Reis Bey- annesini öldürdüğünü söylediği bir genci idam etmesiyle başlıyor. Ancak gerçek sonradan anlaşılıyor ki katil farklı biriymiş ve genç adam maalesef işlemediği bir suçun cezasını hayatıyla ödüyor. Bu gerçeğin ortaya çıkmasından sonra Reis Bey’e göre idamlık bir suç olan merhamet, onun hayatına giriyor ve bambaşka biri oluyor Reis Bey. Daha sonra bitirim yeri diye adlandırılan kahvehaneye düşüyor ve vicdan azabı çektiği her halinden belli. Hatta idam ettiği gencin dadısından af diliyor. Kahvehanede bir gün sohbet ederlerken polis baskın yapıyor ve Reis Bey, üzerinde bazı maddeler çıktığı için tutuklanıyor. Reis Bey verdiği haksız idam kararının ardından bir de cezaevine düşüyor ve orada da bazı gerçekleri görme fırsatı oluyor. Tahliye olan Reis Bey’e baro tarafından fahri başkanlık verilse de o bunu kabul etmiyor, “Evladım.” dediği katile veriyor plaketi. Ve cezaevinde çıkan kalkışmayı durdurmak için cezaevine gidiyor. Eserimiz de burada sona eriyor.
Yukarıda özetlediğim esere biraz da yorum katmak istiyorum. Ülkemizde şu anda idam cezası denilen aslında ölüm cezası olan ceza uygulanmıyor ki uygulanmaması taraftarıyım. Bazıları karşı çıkabilir, herkesin duygularını çok iyi anlıyorum ama maalesef ölüm cezası geldiğinde bu cezanın hak edene mi yoksa masumlara mı uygulanacağını iyi düşünmek gerekiyor. Hele ki içeride olması gerekenin dışarıda, dışarıda olması gerekenin içeride olduğu bir düzende. Ve ayrıca zamanında kaç tane suçsuz insan adli hatalar yüzünden idam
☆ Film Tadında Piyes ☆·152 syf.·
Reis Bey, Necip Fazıl Kısakürek’in 1964 yılında sahnelenen ve yazarın olgunluk dönemi tiyatrosu içinde önemli bir yere sahip eserlerinden biridir. Eser, ayrıca akademik çalışmalarda, Cumhuriyet dönemi Türk tiyatrosunda “tezli dram” geleneğinin de en belirgin örneklerinden biri olarak değerlendirilmiş. İlgimi çeken bu "Tezli dram" geleneğini ilk kez duyduğum için kısaca araştırdım:
« Tezli dram, merkezinde bir fikir, görüş ya da sav (tez) bulunan tiyatro eseridir. Yani olaylar ve karakterler yalnızca bir hikâye anlatmak için değil, belirli bir düşünceyi savunmak veya tartışmak için kurgulanır. Bir başka deyişle, klasik dramda önce olay vardır, fikir olayın içinden çıkar. Tezli dramda ise önce fikir vardır, olay o fikri göstermek için kurulur. »
Necip Fazıl bu piyesinde adalet kavramını vicdan üzerinden yeniden tartışmaya açıyor. Eser, ağır ceza hâkimi olan Reis Bey karakteri etrafında şekilleniyor. Reis Bey katı, disiplinli ve merhameti zayıflık sayan bir hukuk anlayışına sahiptir ve ona göre adalet, duygudan arınmış olmalıdır.
Oyun, bir cinayet davasıyla açılıyor. Genç bir sanık Reis Bey’in kesin hükmüyle idama mahkûm ediliyor. Ancak infaz gerçekleştikten sonra sanığın suçsuz olabileceğine dair güçlü emareler ortaya çıkıyor ki, bu da piyesin kırılma noktasını oluşturuyor. Reis Bey’in sarsılmaz kabul ettiği hukuk anlayışı bir anda öyle bir darbe getiriyor ki, karakterin iç dünyasında geri dönüşü olmayan bir hesaplaşma süreci başlatıyor.
Eserdeki karakterler temsilleriyle yine güçlü ve etkili şekilde işlendiğinden okura geçişi de aynı oranda başarılı oluyor. Reis Bey'in hâkimliği aynı zamanda katı hukuk anlayışının temsili. Genç sanık masumiyeti ve insanî kırılganlığı, anne figürü merhameti gösterirken; diğer hukuk çevresinin ise sistemin mekanik işleyişiniEdebiyat
9/10
2026 20. kitabı
Reis Bey, Necip Fazıl Kısakürek’in 1964 yılında sahnelenen ve yazarın olgunluk dönemi tiyatrosu içinde önemli bir yere sahip eserlerinden biridir. Eser, ayrıca akademik çalışmalarda, Cumhuriyet dönemi Türk tiyatrosunda “tezli dram” geleneğinin de en belirgin örneklerinden biri olarak değerlendirilmiş. İlgimi çeken bu "Tezli dram" geleneğini ilk kez duyduğum için kısaca araştırdım:
« Tezli dram, merkezinde bir fikir, görüş ya da sav (tez) bulunan tiyatro eseridir. Yani olaylar ve karakterler yalnızca bir hikâye anlatmak için değil, belirli bir düşünceyi savunmak veya tartışmak için kurgulanır. Bir başka deyişle, klasik dramda önce olay vardır, fikir olayın içinden çıkar. Tezli dramda ise önce fikir vardır, olay o fikri göstermek için kurulur. »
Necip Fazıl bu piyesinde adalet kavramını vicdan üzerinden yeniden tartışmaya açıyor. Eser, ağır ceza hâkimi olan Reis Bey karakteri etrafında şekilleniyor. Reis Bey katı, disiplinli ve merhameti zayıflık sayan bir hukuk anlayışına sahiptir ve ona göre adalet, duygudan arınmış olmalıdır.
Oyun, bir cinayet davasıyla açılıyor. Genç bir sanık Reis Bey’in kesin hükmüyle idama mahkûm ediliyor. Ancak infaz gerçekleştikten sonra sanığın suçsuz olabileceğine dair güçlü emareler ortaya çıkıyor ki, bu da piyesin kırılma noktasını oluşturuyor. Reis Bey’in sarsılmaz kabul ettiği hukuk anlayışı bir anda öyle bir darbe getiriyor ki, karakterin iç dünyasında geri dönüşü olmayan bir hesaplaşma süreci başlatıyor.
Eserdeki karakterler temsilleriyle yine güçlü ve etkili şekilde işlendiğinden okura geçişi de aynı oranda başarılı oluyor. Reis Bey'in hâkimliği aynı zamanda katı hukuk anlayışının temsili. Genç sanık masumiyeti ve insanî kırılganlığı, anne figürü merhameti gösterirken; diğer hukuk çevresinin ise sistemin mekanik işleyişini《 R E İ S B E Y 》Tiyatro
Necip Fazıl Kısakürek’in Reis Bey isimli eseri, idam, vicdan, merhamet gibi konuların adalet kavramı çerçevesinde şekillenmesini ele alan bir tiyatro eseridir. Eserdeki bu kavramlar, sadece birer kelime değil; karakterin ruhunu paramparça edip yeniden inşa eden güçlü değerlerdir. Yazar, karakterlerin diyaloglarıyla sadece bilgi aktarmaz, aynı zamanda felsefi aforizmalarla insanlık dersi verir. Kullandığı edebî üslup ile bu değerleri içtimai hayatı aksettiren bir repertuvara dönüştürür.
İnsanlık için hayati derecede önemli değerlerden adaletin başında bulunan Reis Bey isimli başkarakterimiz, son derece katı tutum gösteren bir hâkimdir. O, adaleti terazinin soğuk kefelerinde arar. Kalbi kanun maddeleriyle konuşur. Ama vicdan ve merhamet eksiktir. Sadece kanun maddelerine zincirlenmiş hisler, onu yanlış bir hükme sürükler. Duygu züğürdü bu hâkim, kullandığı adalet kılıcıyla insanları teessürün pençesine düşürür.Taa ki hüküm verdiği idam kararının yanlış olduğuyla yüzleşene kadar... Bu yüzleşmeyle birlikte kalbine atılmış merhamet tohumu çatlar. Gün doğumu gibi doğar merhamet yavaş yavaş Reis Bey'in ruhunda... Doğan merhametin ışığıyla birlikte kalbindeki kibir ve katılık eriyerek dağılır. Merhameti bir zayıflık olarak gören Reis Bey, yeni dönüşümüyle aslında şunu anlar: Merhamet, insanın anlamayı ve dinlemeyi gerektiren önemli sorumluluklarından biridir. Bununla birlikte vicdanında içsel mahkemesini kuran Reis Bey, bu mahkemede kendini yargılamaya başlar. Vicdanı artık onun yargıcıdır. O ise iç dünyasında, reis kürsüsünden inip mahkûm koltuğuna oturan bir sanıktır.
Kitaba konu olan haksız idam kısmını okuyunca, Victor Hugo'nun Bir İdam Mahkûmunun Son Günü eserindeki açıklamalarını düşündüm. Victor Hugo da Necip Fazıl Kısakürek gibi insanın insanı öldürebilme yetkisini
Çok değerli, çok vurucu!Duygu ve Düşünce
Üstadın kitaplarına inceleme yazmak haddim olmasa da; bu kitabı ağlayarak okumuşken birkaç şey yazmak istedim kendi çapımda.
Necip Fazıl'ın bu tiyatro eseri; varlıklı bir gencin, annesini öldürme suçundan yakalanması sonucu, Reis Bey isimli hakimle olan mahkemesiyle başlıyor.
Reis Bey; merhametten yalnızca kötülük doğacağına inanmış, karşısındaki insanları korkutacak kadar sert kurallara sahip bir hakim.
Mahkeme seyri ve kanıtlarının, mahkumu suçlu bulması üzerine, mahkum -aslında suçsuz- Reis Bey tarafından idam cezasına çarptırılıyor.
65 yaşına kadar sert mizaçlı, merhametten nasibini alamamış bu hakim; idamdan sonra, gerçek suçlunun bulunması üzerine emekliye ayrılıyor. Bu noktada geri kalan hayatını ona zehir edecek o korkunç pişmanlık ve hakka girmiş olmanın o perişanlığı, Reis Beyin kendisini ve hayatını tümden değiştiriyor.
Mahkum çocuğun mahkemede söylediği;
"Reis Bey, beni asacaksınız! Fakat, ruhum sizi bu dünyada ve ötelerde adım adım takip edecek! Nefsinizle mağrursunuz! Bu dünya dört köşe değildir, Reis Bey!.." sözlerinin ağırlığı bir ömür Reis Beyin peşini bırakmıyor...
Devamında yaşanan olaylara çok değinmeden, siz okuyucu arkadaşlara bırakıyorum.
Okurken, helallik için dilenen bir insanın acısını o kadar derinden hissettim ki..
Bu eser, bana; "hayatım boyunca insanların hakkına girdim mi? Merhametli birisi miyim?" diye kendimi sorgulattı.
Necip Fazıl üstadın da, okuyuculardan, kendilerini hesaba çekmelerini amaçladığına inanıyorum.
Kalbimde merhamet eksilmeden bu dünyadan gitmeyi diliyor ve yazıma beni en çok etkileyen alıntıyla son veriyorum:
"REİS BEY - Beni affetmeden mi gidiyorsun?
DADI — (Döner) Allaha başvur!
REİS BEY - Başvurdum. Onun affı seninkiyle belli olacak... !"
Merhamet ve Adalet
Merhamet ve adalet duygusunu çok güzel işliyor yazar. Reis beyi okurken dostoyevski'nin Raskonikov'u gözümüzün önüne geliyor. Bu kitabın filmi de çekildi daha sonra gerek filmi gerekse kitabı güzeldi. Yalnız ben kitabı daha çok beğendim Necip Fazıl'ın bir çok eserini edebi yönden beğenerek okudum. Bu piyes'i de çok beğenerek okudum şiddetle tavsiye ederim. Hem suç ve ceza'da hem de reis bey'de insanın iç dünyasındaki dönüşümü üzerinde duruyor.
Puan vermedi·152 syf.··
Beğendi
·2023 18. kitabı
·3 günde okudu
·Okunma: 02 Haziran 2023 11:42
NECİP FAZIL KISAKÜREK - REİS BEY
Öncelikle hepinize merhabalar, kitap dostlarım. Bugün sizlere kalemini sevdiğim bir yazar olan Necip Fazıl Kısakürek' ten Reis Bey kitabının incelemesini yapacağım.
Öncelikle kitabın konusuna bakacak olursak; kitabımız adliye de hakim olan Reis Bey' in hayatı, yaşadığı bazı olayları bize sunmakta.
Reis Bey kitabın başlarında; gaddar, insanlar tarafından sevilmeyen, zaruriyet haricinde insanlarla iletişim kurmayan, kibirli, bencil, yalnız bir adamdır.
Bir gün bir dava ile karşılaşır ve gaddarca bir karar verir fakat bu karar ne yazık ki çok yanlış bir karardır ve masum yere bir canın idam edilmesine sebebiyet verir.
Bu olay vuku bulduktan sonra, Reis Bey yanlış yaptığını farkına varır ve artık onun için çok farklı bir yaşam düzeni benimser.
Adliyeden uzaklaşır, insanları anlamaya başlar, insanlara yardımcı olmaya çalışır ve daha da fazlası...
Artık etrafındaki kişiler değişmiştir, Reis Bey tamamıyla farklı ve çok nahif bir kişi olmuştur.
Reis Bey ve etrafındaki kişiler için artık farklı bir yaşam vardır ve olay örgüsü bu silsilede devam eder.
Kitabın dili , konusu ve konunun işleyişi bakımından incelendiğimde, konusunun gayet güzel ve bir konu olduğunu söyleyebilirim. Konunun işleyişi gayet akıcı, kullanılan dil gayet sade ve anlaşılır.
Bu kitap tiyatro metni şeklinde yazılmış, haliyle diyaloglardan oluşmakta ve okunması çok güzel bir hal almakta.
Karakter yelpazesi oldukça geniş ve kendine has özellikte farklı karakterlerden oluşmakta.
Ben konusunu, konunu işleyişini, karakterleri çok sevdim. Kah hüzünlendim, kah sinirlendim, kah farklı duygular içine girdim.
Bu kitapla beraber bazı değer yargılarını gözden geçirme fırsatı elde edebildim ve ben bu kitabı çok sevdim.
Tek çırpıda okunabilecek, empati duygusunu ön plana
Merhametsizlik âbidesi olarak ün salmış bir ceza hâkiminin dönüşümünü anlatan şiir tadında ki bu piyes;
Vicdanında boğulan bu hâkimin; suç potansiyeli olan kişilerin işleyebileceği suçlara engel olabilmek ve vicdanlarını uyandırabilmek için kendini adeta kurban etmesinin hikayesiydi.
Ve bu süreçte ki geçen diyaloglar içerisinde, Reis bey'in vicdanları uyandırmak için yaptığı söyleşiler bana göre bütün bu hikayenin özüydü.
Aynı zaman bir düşünce kitabı da olan Reis bey'in ve geçirdiği bu dönüşümün hikâyesi tavsiye olunur.
Yazar Hakkında
Necip Fazıl KısakürekYazar · 157 kitap
Ahmet Necip Fazıl Kısakürek, (d. 26 Mayıs 1904, İstanbul - ö. 25 Mayıs 1983, İstanbul) Türk ve İslamcı şair, yazar ve fikir adamıdır.
Necip Fazıl, 21 yaşında yayımladığı Örümcek Ağı adlı şiir kitabının ardından, 24 yaşındayken yayımladığı Kaldırımlar adlı şiir kitabıyla tanınmıştır.[2] 1934 yılına kadar sadece şair olarak tanınmış ve meşhur Bâb-ı Âli'nin önde gelen isimleri arasında yer almıştır. 1934 yılında Abdülhakîm Arvâsî ile tanıştıktan sonra büyük bir değişim yaşamış ve bu değişimi kendisi "...içimi öylesine bir sosyal mücadele ve cemiyeti yorma hamlesi kapladı ki, artık çalışamaz oldum." şeklinde tanımlar.
Bu tarihten sonra Türkiye'nin bir çok şehrinde konferanslar düzenlemiş, düzenlemiş olduğu konferanslarda ki sözlerinden dolayı hakkında dâvâlar açılmış ve bu dâvâlar neticesinde öncülük ettiği Büyük Doğu Hareketi'ne dair yayın yapan Büyük Doğu Dergisi yayın hayatı boyunca 16 kez kapatılmış, Necip Fazıl'ın eserleri toplanmış ve basımı yasaklanmıştır.
