Yazar:
Ömer Hayyam
Çevirmen:
Mehmet Şayir
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 14 dk.
Sayfa Sayısı:
79
Basım Tarihi:
30 Ocak 2023
İlk Yayın Tarihi:
1120
Yayınevi:
Karbon Kitaplar
Orijinal Adı:
رباعيات
Orijinal Dil:
Farsça
Orijinal Ülke:
İran (İslam Cumhuriyeti)
ISBN:
9786256976559
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Diğer Baskılar
66 diğer baskı · Tümünü Göster
Dörtlükler
20,5bin okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Ağustos 2025 · 196 s.
Dörtlükler
2.948 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Şubat 2021 · 212 s.
Rubailer
1.034 okunmaKabalcı Yayınevi · 12 Temmuz 2017 · 290 s.
Ömer Hayyâm Rubâîleri
412 okunmaÖtüken Neşriyat · Eylül 2019 · 127 s.
Rubailer
302 okunmaDokuz Yayınları · Eylül 2019 · 200 s.
Rubailer
252 okunmaAlter Yayınları · Haziran 2008 · 368 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Neredeyse her rubaisinde içkiyi öven unsurlar barındıran,bir çok şirk demeyeyim ama dinimizdeki cenneti,yaratılışı,dünyanın imtihan yeri oluşunu yeren,(bana göre) bazı rubailerin adamı dinden çıkaracak raddeye getirdiği bir kitap.
Dinimizde, emr-i bi'l-ma'ruf nehy-i ani'l münker(iyiliği emredip kötülükten sakındırmak) olan düsturu yok sayıp,cenneti kim görmüş ki! Siz içki için, anı yaşayın, bugünü yaşayın, tarzında rubailer icra etmiş. Ben beğenmedim. Hayatımdan 1 saat çalan bir kitap
Ömer Hayyam dinsiz, kadın düşkünü, şarapçı olarak lanse edilse de tasavvufta kullanılan metaforlar gibi onun rubailerinde geçen sevgilinin Allah’ı, şarabın Allah aşkını, sarhoşluğun da vecd halini simgelediğini düşünüyorum. Bu bakış açıyla okunduklarında anlamları bambaşka bir boyut kazanıyor. Hatta biraz daha ileriye gideyim: Dörtlüklerinde sadece sufizmi değil, melamiliği de seziyorum. Melami, bildiğiniz üzere, gerçek özelliklerini saklayarak halkın kınamasını üzerine çekendir. Görünen o ki Ömer Hayyam bu hususta gayet başarılı olmuş.
Ömer Hayyam
Dörtlükler
Ömer Hayyam
Dörtlükler
6/10
2024 60. kitabı
HİÇ TATMADAN ŞARAPLA BOĞULMAYA HAZIR OLUN
...ÖMER HAYYAM...
Öncelikle şarap içmememe rağmen içmiş, tadını almış kadar oldum desem yeridir herhalde:) açıkçası Hayyam'ı pek çözememekle birlikte (hakkında binlerce farklı görüş var nerdeyse) güçlü bir anlatısı olduğu gözler önünde. Fazlasıyla şathiye kullanması bazen bana yuh çektirmiş olsa da 'şarap' kavramı fikrimce bir çok yüce saydığımız varlıklara, oluşlara karşılıktır, bilemeyiz. (Hayyam hakkında gerçekten bir şeyler söyleyebilmek zor olsa gerek). Fakat her ne kadar kitap ağdalı, zorlayıcı olsada ilgi çekici, okumaya değer.
Keyifli okumalar...
Ömer Hayyam Saygıyla Üstâd...
Ömer Hayyam Saygıyla Üstâd...Sensiz içilen şarap haram Ömer Hayyam!·216 syf.·Şiir
10/10
2019 9. kitabı
Ömer Hayyam; İranlı matematikçi,şair,filozof ve astronom; İran ve Doğu edebiyatında rubai türünün kurucusudur. Doğu’da şair kimliğiyle tanınsa da matematik bilgisi ve yeteneği zamanının çok
Ömer Hayyam sınır tanımaz bir biçimde düşüncelerini, sorgulamalarını dörtlüklere dökmüştür. Özellikle şarap konusu dörtlüklerinde önemli bir yer tutmaktadır. Fazla uzun tutmamak adına bir iki tane alıntısını da ekleyerek bitirmek istiyorum.
“Ben şarap içiyorum, doğrudur;
Aklı olan da beni haklı bulur:
İçeceğimi biliyordu Tanrı,
İçmezsem Tanrı yanılmış olur.”
“Ben olmayınca bu güller, bu serviler yok.
Kızıl dudaklar, mis kokulu şaraplar yok.
Sabahlar, akşamlar, sevinçler, tasalar yok.
Ben düşündükçe var dünya, ben yok o da yok.”
Bir Nefeslik Ömür ve Sonsuz SorguFelsefe
Edebiyat tarihi dendiğinde insanın aklına genelde tozlu raflar ve ağır cümleler gelir ama Hayyam bunun tam tersi. Elime Rubailer’i aldığımda sanki XI. yüzyıldan kalma bir bilgeyle değil de, bugünün
Alla beni pulla beni ve şarap aşkımEdebiyat
Bazen aklım almıyor. Bütün bu büyük dehaların nasıl zamanında bu kadar ileri görüşlü olduğu, birden fazla alanla yetinmeyerek onlarca alanda ileri çıktığı…Büyük bir başarı.
İşte Hayyam da öyle bir
İçin temiz olmadıktan sonra
Hacı hoca olmuşsun, kaç para!
Hırka, tesbih, post, seccade güzel:
Ama Tanrı kanar mı bunlara?
Celladına aşık olmuşsa bir millet,
İster ezan ister çan dinlet.
İtıraz etmiyorsa sürü gibi illet,
Müstehaktır ona her türlü zillet.
Yerin üstüne baktım uykuya dalmışlar
Altına baktım çürüyüp toprak olmuşlar
Büyükse de isyanım, kötülüklerim,
Yüce Tanrı’dan umut kesmiş değilim.
Dörtlükler
Ömer Hayyam
Dörtlükler
Ömer Hayyam
“Gül der ki yüzüm yüzlerden güzelken
Ezer suyumu çıkarırlar bilmem neden.
Bülbül de şöyle der ona sanki içinden:
Dörtlükler - Ömer HayyamRubai
Hayyam'ın rubailerini üniversite yıllarımda çok duymuştum. Bu sitede de o kadar çok okundu ki kendim de okumak, eseri yakından tanımak istedim.
Ömer Hayyam; aşk, ölüm, dünyanın gelip geçiciliği,
Yazar Hakkında
Ömer HayyamYazar · 14 kitap
Gıyaseddin Eb'ul Feth Ömer İbni İbrahim el-Hayyam veya Ömer Hayyam (Farsça: عمر خیام; d. 18 Mayıs 1048 - ö. 4 Aralık 1131), İranlı şâir, filozof, matematikçi ve astronom.
Hayyam, Nişabur doğumludur. Yaşadığı dönemin ünlü veziri Nizamül-Mülk ve Hasan Sabbah ile aynı medresede zamanın ünlü alimi Muvaffakeddin Abdüllatif ibn el Lübad'dan eğitim görmüş ve hayatı boyunca her ikisi ile de ilişkisini kesmemiştir. Bazı kaynaklar; Hasan Sabbah'ın Rey kentinden olduğu Nizamül-Mülk'ün de yaşça Ömer Hayyam ve Hasan Sabbah'tan büyük olduğunu ve böylece aynı medresede eğitim görmediklerini belirtmektedir. Yine de Ömer Hayyam, Hasan Sabbah ve Nizamül-Mülk'ün ilişki içinde olduklarını inkar etmemektedir. (Kaynak: Semerkant-Amin Maalouf Amin Maalouf'un bu kitabında Hasan Sabbah ve Nizamül-Mülk ile Ömer Hayyam'ın ilişkisini ve hikâyelerini kurgulamış olabileceği de düşünülmelidir. Hayyam'ın kendi dilinden yazılı böyle bir açıklaması yoktur.)
Ömer Hayyam, birçok bilim insanınca Bâtınî ve Mu'tezile anlayışlarına dâhil görülür. Evreni anlamak için, içinde yetiştiği İslam kültüründeki hâkim anlayıştan ayrılmış, kendi içinde yaptığı akıl yürütmeleri eşine az rastlanır bir edebi başarı ile dörtlükler halinde dışa aktarmıştır.
Hayyam aynı zamanda çok iyi bir matematikçiydi. Üçüncü dereceden bilinmeyen denklemlerle ilgili yazdığı cebir adlı eserinde bilinmeyen rakamın yerine Arapçada "şey" anlamına gelen kelimeyi kullanmıştır. Daha sonra bu eseri diğer dillere çevrilirken İspanyolcaya "Xay" olarak geçmiştir. Bu kelime ilk harfine indirgenerek bilinmeyen rakamın simgesi "x" olarak kullanılmaya başlamıştır. Binom açılımını ilk kullanan bilim insanıdır. Hayyam, genelde şiirlerindeki eğlence düşkünlüğünün belirgin olmasından dolayı rubaileri ile ünlenmiştir.
Geçmişte yaşamış birçok ünlünün aksine Ömer Hayyam'ın doğum tarihi günü gününe bilinmektedir. Bunun sebebi, Ömer Hayyam'ın birçok konuda olduğu gibi takvim konusunda da uzman olması ve kendi doğum tarihini araştırıp tam olarak bulmasıdır.
Rubailerinde; dünya, var oluş, Allah, devlet ve toplumsal örgütlenme biçimleri gibi hayata ve insana ilişkin konularda özgürce ve sınır tanımaz bir şekilde akıl yürüttüğü görülmektedir. Akıl yürütürken ne içinde yaşadığı toplumun ne de daha öncesi zamanlarda yaşamış toplumların kabul ettiği hiçbir kurala bağlı kalmamış, kendinden önce yaşayanların insan aklına koymuş olduğu sınırları kabullenmemiş, bir anlamda dünyayı, insanı, var oluşu kendi aklıyla baştan tanımlamış; bu nedenle de çağını aşarak "evrenselliğe" ulaşmıştır. Ancak unutmamak gerekir ki Hayyam'ın yaşadığı dönem, kendisi gibi çağları aşan ve tarihin gördüğü en büyük düşünürlerden birini yaratacak sosyo-kültürel altyapıya sahipti. Kendi tarihinin belki de en aydınlık dönemlerini yaşayan İslam dünyasında felsefenin hak ettiği ilgiyi gördüğü, Selçuklu saraylarında ise sentez bir Orta Doğu kültürü (Türk-Hint-Arap-Çin-Bizans) oluşmaya başladığı bir dönemde yaşayan düşünür, böylece nispeten yansız ve bilimsel bir öğrenim görmüş, felsefeyi günah saymayan bir toplum içinde özgürce felsefe ile ilgilenebilmiştir.
Hayyam, aynı zamanda dünya bilim tarihi için de önemli bir yerdedir. Günümüzde kullanılan Miladi ve Hicri Takvimlerden çok daha hassas olan Celali Takvimi'ni hazırlamıştır. Okullarda Pascal üçgeni Fransız matematikçi Blaise Pascal'ın soyadıyla olarak öğretilen matematik kavramı aslında Ömer Hayyam tarafından oluşturulmuştur. Matematik, astronomi konularında dünyanın önde gelen bilim insanlarındandır. Birçok bilimsel çalışması olduğu bilinmektedir. Öklidi yorumlamıştır ve Horasan'da da bir yıldız evi vardır. Kendisi Yunan biliminin savunucusuydu ve İbn-i Sina'nin düşüncelerinin takipçisiydi.
Pek çok rubai ünü sebebiyle Hayyam'ın rubailerine karıştırılmıştır, bilinen kadarıyla rubailerinin sayısı 158'dir. Fakat kendisine mâl edilenler binin üzerindedir.
Ayrıca Ömer Hayyam için tarihteki ilk bilinen savaş karşıtı eylemci yakıştırması da yapılmaktadır.
Rubailerinin Türkçeye çevirisi birçok farklı çevirmen tarafından yapılmışsa da rubaileri Türk halkına sevdiren çeviri Sabahattin Eyüboğlu tarafından yapılmıştır.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Ömer_Hayyam
