Sahaf Mendel
Stefan ZweigYazar:
Stefan Zweig
Tahmini Okuma Süresi:
1 sa. 22 dk.
Sayfa Sayısı:
48
Basım Tarihi:
12 Aralık 2025
İlk Yayın Tarihi:
1929
Yayınevi:
Sel Yayıncılık
Orijinal Adı:
Buchmendel
Orijinal Dil:
Almanca
Orijinal Ülke:
Avusturya
ISBN:
9786258705010
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Diğer Baskılar
11 diğer baskı · Tümünü Göster
Sahaf Mendel
8,3bin okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Mart 2024 · 59 s.
Kitapçı Mendel
1.999 okunmaKoridor Yayınları · 2020 · 126 s.
Sahaf Mendel
903 okunmaMartı Yayınları · Kasım 2018 · 96 s.
Kitapçı Mendel - Bir Yaz Öyküsü
425 okunmaKoridor Yayıncılık · Kasım 2018 · 64 s.
Sahaf Mendel
308 okunmaYordam Kitap Yayınları · Kasım 2020 · 80 s.
Sahaf Mendel
289 okunmaİş Bankası Kültür Yayınları · Mayıs 2021 · 72 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Sahaf Mendel – Stefan Zweig
Sahaf Mendel, Stefan Zweig’in insanı en çok sessiz yerinden yaralayan metinlerinden biri. Büyük olaylar, dramatik sahneler yok; ama kitap ilerledikçe içte biriken bir hüzün ve öfke oluşuyor. Mendel’in hikâyesi, bir insanın sadece kendi dünyasında var olmasının, dış dünyayla bağ kuramamasının bedelini anlatıyor.
Mendel, kitaplara adanmış bir hayat yaşayan, hafızası neredeyse kusursuz bir sahaf. Dünyayla ilişkisi zayıf, insanlarla iletişimi sınırlı ama kitaplarla kurduğu bağ son derece güçlü. Onun için zaman, politika, savaş gibi kavramlar neredeyse yok. Bu durum başta tuhaf ve hatta biraz hayranlık uyandırıcı geliyor. Ancak hikâye ilerledikçe bu kopukluğun ne kadar savunmasız bir hâl yarattığını görmeye başlıyoruz.
Zweig, Mendel’i ne yüceltiyor ne de küçümsüyor. Onu olduğu gibi anlatıyor. Mendel’in safiyane hâli, yaşadığı dönemin sert gerçekleriyle çarpıştığında ortaya çıkan sonuç oldukça sarsıcı. Özellikle savaşın, bireyin hayatını nasıl acımasızca altüst edebildiğini Mendel üzerinden görmek insanın içini acıtıyor.
Bu kitap bana şunu düşündürdü: Sadece kendi dünyasında yaşayan, “zararsız” olmayı seçen insanlar bile sistemin dişlileri arasında ezilebiliyor. Mendel’in suçsuzluğu onu korumuyor; aksine daha kırılgan hâle getiriyor. Ve en acı tarafı, onun başına gelenlerin büyük ölçüde sessizce, kimse fark etmeden gerçekleşmesi.
Sahaf Mendel’i bitirdiğimde içimde kalan his öfke değil, daha çok derin bir hüzün oldu. İnsanların, emeklerin ve hayatların ne kadar kolay silinebildiğini fark ettiren bir hikâye. Kısa ama etkisi uzun süren, insanı sessizce sarsan bir kitap.
Bu kitap üç öyküden oluşuyor.
1) Kitaba da adını veren: Sahaf Mendel
2) Görülmeyen Koleksiyon
3) Unutulmayacak Bir İnsan
Sahaf Mendel isimli öyküde sahaflık mesleği yapan, oldukça zeki olan, okuduğu kitapları ve elindeki bütün kitapların bilgilerini aklından tutan Mendel’in kendisini yaşadığı dünyadan soyutlayarak bütün dünyasını kitaplar üzerine kuran bir karakterdir. Oldukça bilgili biri olan Mendel kendisine sorulan sorulara net ve açıklayıcı cevaplar vermektedir. Mendel’in başına gelen talihsiz olayların temel sebebi kendisini tüm dünyadan soyutlamasıdır. Mendel’in yaşadıkları sizi biraz üzebilir zira satırları okurken insanoğlunun vefasızlığına da şahit oluyoruz.
Görülmeyen Koleksiyon isimli öyküde ise bir antikacının yıllarca biriktirmiş olduğu sanatsal çalışmaları görmeye başka bir sanat koleksiyoncunun ziyareti sırasında yaşanılanları okuyoruz. Son derece değerli parçaların bulunduğu sanat koleksiyonu görmeye gelen antikacı hiç beklemediği bir olayla karşı karşıya kalır. Bu olayları okurken duygularınıza dokunulduğunu hissedeceksiniz. Bu öyküde yazar alttan alttan savaşın insanlar üzerinde yaratmış olduğu yıpratıcı etkiyi de bizlere yansıtıyor.
Unutulmayacak Bir İnsan isimli öykü de ise okumaya başlamadan önce YAŞANMIŞ BİR OLAY başlığını görmek sizi heyecanlandırabilir. Muhtemeldir ki yazarın başından geçen gerçek bir olayı kaleme aldığı bir öyküdür. Bu öyküde ise insanlara karşılık beklemeden yardım eden Anton isimli karakterin öyküsünü okuyoruz. Çevremize baktığımızda artık Anton gibi insanların olmadığını görüyoruz. Şimdiki dönemde biri birine yardım ettiği zaman acaba altında ne çıkar düşüncesi ile ben buna yardım yaptım işim düşünce hatırlatırım düşüncesinin çatıştığı bir döngüde sürüklenip gidiyoruz.
Üç öykünün de üzerinizde etki bırakacağını
Son zamanlarda Stefan Zweig kitaplarına merak sardığım doğrudur.
Pişmanlığım ise cabasıdır.
Geç kalma telaşı…
Ah ! bu kitap ne de güzel,farklı bir konu bütünlüğüne bağlı idi.
Yazar hep mi şaşırtır her kitabında bizi.
3 tane birbirinden güzel hikaye vardı,ve beni unutulmayacak insan,sahaf mendel çok etkilemiştir.
Hayat En Çok Sessiz Olanları Kırar
Sahaf Mendel, Stefan Zweig’ın üç kısa hikâyeden oluşan ama etkisi oldukça büyük bir kitabı. Üçünü de ayrı ayrı sevdim, fakat özellikle Sahaf Mendel bende bambaşka bir yerden karşılık buldu. Anlatıcının yıllar sonra aynı yere dönmesiyle geçmişe gitmesi, beni de kendi anılarıma sürükledi. Eski mahalleye uğramış gibi hissettim; hani bazen durduk yere “acaba şimdi ne yapıyor?” diye düşündüğümüz insanlar vardır ya, tam o duygu canlandı içimde.
Mendel tamamen kendi dünyasına çekilmiş biri. Kitapların içinde bambaşka bir hayat kurmuş; basım tarihleri, isimler, nadir nüshalar… hepsini ezbere biliyor olması gerçekten büyüleyici. Bu kadar kopuk yaşamak bir yandan üzücü gelebilir, ama insanın göremediğini, yaşayamadığını başka yerde araması da çok anlaşılır geliyor bana. Belki de onu bu noktaya getiren şey yine insanın kendisiydi.
Asıl sarsan taraf ise şu: Hayatın, zaten zor tutunduğun tek dalı bile bir anda kırabilmesi. Mendel’in yaşadığı şey tam olarak bu. Masum olduğu hâlde savaşın ortasında ezilmesi, elindeki tek dünyayı kaybetmesi gerçekten ürkütücü. Aslında bu çok uzak bir şey değil; biz de bazen en saçma sebeplerle birbirimizi kırıyoruz ve geçip gidiyoruz. Ama bazı insanlar için o kırılma noktası geri dönüşsüz olabiliyor. Özellikle de en kırılmaması gereken insanların başına gelmesi… Bir insanın elindeki en küçük umudu bile almak, gerçekten çok ağır bir şey. İşte bu yüzden Mendel hikâyesi içime en çok işleyen yer oldu.
Görülmeyen Koleksiyon ise kısa olmasına rağmen oldukça lezzetli ve etkiliydi. Bir koleksiyonun aslında artık var olmaması ama sahibinin bundan habersiz şekilde heyecanla anlatmaya devam etmesi… burada insan kime üzüleceğini şaşırıyor. Anlatıcının vicdanıyla baş başa kalması, gerçeği söyleyememesi çok çarpıcıydı. Koleksiyonerin olmayan eserler karşısındaki
Koşun, koşun! Zweig'le henüz tanışmamış olan okurlar ve genç arkadaşlar! Hacimce ufak ama içerik olarak çok zengin olan bu kitapla tanışın yazarla veya nihayet onu okumaya başlayın. 60 sayfa gibi kısa bir kitapta hem de birbirinden değerli üç hikaye bulacaksınız. Okumaya alışmak bir yazarla tanışmak ve sevmek hiç bu kadar kolay olmaz. Böylesi bir fırsat da bir daha ayağınıza gelir mi bilmem... Benden demesi...
Kitapla kalın..
Stefan Zweig’in kalemine bayıldım Sahaf Mendel beni çok etkiledi ve Kitabı çok beğendim çok güzeldi kitap aşırı akıcıydı okurken hiç sıkılmadım okumak isteyenlere tavsiye ederim.
Konusu:
Zweig bu derlemede yer alan iki novellasında kitaplara, edebiyata ve sanata bağlılıklarını saplantı haline getirmiş insanların hikâyelerini anlatır. Her iki yapıtın da arka planında I. Dünya Savaşı, değişen kültürel hayat, yozlaşmış Avrupa, ekonomik bunalım ve yoksunluklar vardır. Ancak Zweig’m karakterleri bütün dikkatlerini öyle mutlak bir coşkunlukla kendi ilgi alanlarına yöneltmişlerdir ki savaşın ve vahim sonuçlarının farkına bile varmazlar. Sahaf Mendel, eşsiz belleği ve bilgisiyle Viyanalı entelektüellerin gözbebeği sahaf Jakob Mendel’in trajik hikâyesidir. Sadece kitapların dünyasında var olabilen bu adamın başına savaş sırasında talihsiz bir olay gelir. Sonrasında
ne Mendel eski Mendel’dir artık ne de Viyana eski Viyana. Görülmeyen Koleksiyonda, Zweig bizi hiperenflasyonun hüküm sürdüğü 1920’lerin Almanya’sına götürür. Yeni zenginlerin sanat eserlerine gösterdiği yoğun ilgi yüzünden dükkânı tamtakır kalan saygın bir antikacı, sanat koleksiyonundan birkaç değerli parçayı ucuza kapatmak umuduyla eski bir müşterisini ziyaret eder. Ancak hiç beklemediği bir tabloyla karşılaşır. Unutulmayacak Bir İnsan ise yazarın mutlu yaşamın formülünün servet yerine dost biriktirmek olduğuna işaret ettiği, yüreklerimizi ısıtan bir öyküsüdür.
6/10
2025 20. kitabı
...KİTAPÇI MENDEL...
Stefan Zweig yine bildiğimiz gibi, kendi dilini birçok duyguyu bir kalemde yoğurup ustalıkla konuşturuyor sayfalarda.
İçlerinde okuduğum en soft, sade kitap bu diyebilirim. Sanırım bir sahaf söz konusu olduğundan olsa gerek.. sahaf gezenler bu hissi çoktan anladı bile.(Ben gezmedim ama nedense az da olsa bir ortak hisse sahibim:) artık ne kadar içselleştirmişsem:) oranın tozu, kokusu, duvarlara dayalı üst üste yığılmış sayfalar ordusu birliği.. sayarken bile ortama girdim bi an.. neyse gidemeyenlerin canı daha fazla yanmasın:( Kitap iki hikayeden oluşmuştur.
İlki Sahafçı Mendel (bazı basımlarda böyle de geçer.)
Hikâye, Viyana'daki bir kafede geçer. Ana karakter eskiden beri uğradığı bir kafeye yıllar sonra tekrar uğrar ve mekânın geçmişiyle bugünü arasındaki farklılığı fark eder. Kendi içinde başlar farklılıkları sıralamaya. Burada bir zamanlar yaşamış olan Jakob Mendel'i hatırlar.
Ancak Mendel'in hayata bakışı, I. Dünya Savaşı sırasında, onun toplumdan soyutlanmış yaşamın büyük bir yolculuğuna yol açar: O dönemde düşmanla haberleştiği şüphesiyle orada tutuklanır ve sürgüne gönderilir. Savaştan sonra geri süreçlerin eski ortamı değiştiği, on binlerce insanın yok olduğu ve olayların seyrinin hayatının paramparça olmasına sebebiyet vermiştir. Kitaplarına erişim engellenmiş olan Mendel, yalnızlığa ve yoksulluğa doğru itilmiş ve artık I. Dünya Savaşı sebebiyle hiçbir şey hatırlayamaz hale gelir.
Mendel aslında eski bir dünyanın sona erip yeni bir dünyanın doğuşunu simgeler, eskiden saygı gören bilginin ve entelektüel birikimin, savaşın ve politik olayların gölgesinde değersizleştiği anlatılır.
Ahh ne kadar kötü bir durum bu. İnsan bilmeden, öğrenmeden, bir şeyi okumadan nasıl yaşar ki. Hayretler silsilesi... Yani tam anlamıyla bomboş bir hayat. Hiçbir
Stefan Zweig yine bildiğimiz gibi, kendi dilini birçok duyguyu bir kalemde yoğurup ustalıkla konuşturuyor sayfalarda.
İçlerinde okuduğum en soft, sade kitap bu diyebilirim. Sanırım bir sahaf söz konusu olduğundan olsa gerek.. sahaf gezenler bu hissi çoktan anladı bile.(Ben gezmedim ama nedense az da olsa bir ortak hisse sahibim:) artık ne kadar içselleştirmişsem:) oranın tozu, kokusu, duvarlara dayalı üst üste yığılmış sayfalar ordusu birliği.. sayarken bile ortama girdim bi an.. neyse gidemeyenlerin canı daha fazla yanmasın:( Kitap iki hikayeden oluşmuştur.
İlki Sahafçı Mendel (bazı basımlarda böyle de geçer.)
Hikâye, Viyana'daki bir kafede geçer. Ana karakter eskiden beri uğradığı bir kafeye yıllar sonra tekrar uğrar ve mekânın geçmişiyle bugünü arasındaki farklılığı fark eder. Kendi içinde başlar farklılıkları sıralamaya. Burada bir zamanlar yaşamış olan Jakob Mendel'i hatırlar.
Ancak Mendel'in hayata bakışı, I. Dünya Savaşı sırasında, onun toplumdan soyutlanmış yaşamın büyük bir yolculuğuna yol açar: O dönemde düşmanla haberleştiği şüphesiyle orada tutuklanır ve sürgüne gönderilir. Savaştan sonra geri süreçlerin eski ortamı değiştiği, on binlerce insanın yok olduğu ve olayların seyrinin hayatının paramparça olmasına sebebiyet vermiştir. Kitaplarına erişim engellenmiş olan Mendel, yalnızlığa ve yoksulluğa doğru itilmiş ve artık I. Dünya Savaşı sebebiyle hiçbir şey hatırlayamaz hale gelir.
Mendel aslında eski bir dünyanın sona erip yeni bir dünyanın doğuşunu simgeler, eskiden saygı gören bilginin ve entelektüel birikimin, savaşın ve politik olayların gölgesinde değersizleştiği anlatılır.
Ahh ne kadar kötü bir durum bu. İnsan bilmeden, öğrenmeden, bir şeyi okumadan nasıl yaşar ki. Hayretler silsilesi... Yani tam anlamıyla bomboş bir hayat. Hiçbir
Bibliyoman Bir Asalağın HikâyesiEdebiyat
Birçok novellasını okuduğum Stefan Zweig zihnimde bir fikrisâbit avcısı olarak yer etmiş durumda. Bu noktada Sahaf Mendel adlı baskıda yer alan Sahaf Mendel (1929) ve Görülmeyen Koleksiyon (1927) novellaları da birer saplantıyı ele alarak yazarın zihnimdeki konumunu pekiştirdi. Ancak bu kurgular misâlen Bilinmeyen Bir Kadının Mektubu ya da Amok Koşucusu'nda tahkiye edilen cinsel saplantılardan farklılaşıyor. Bu iki novellanın saplantıları objelere yönelmiş durumda. İlkinde arzular kitapların emrindeyken ikincisinde ise grafikler, gravürler bir mutluluk kaynağı hâlini alıyor ki ben kendim de bu iki nesneyi çok severim. Ayrıca iki novellanın da ana çatışması savaş şartlarıyla ortaya çıkıyor ve nâdîde zevklere sâhip bu "mâsûmiyet timsalleri" yoksulluk ile boğuşuyorlar. Savaş demişken belirtmekte fayda var ki ikisi de, basıldıkları târihler de göz önüne alındığında fark edileceği üzere I. Dünya Savaşının yarattığı fenâ koşulları resmediyor.
Öncelikle bir bibliyofil olarak takdim edilen ancak obsesif-kompulsif bozukluğu olduğu su götürmez bir hakîkat olan dolayısıyla bibliyoman denmesi isâbetli olacak Jakob Mendel'e bakalım. Burada yâni diye başlayan bir parantez açayım: Bu novelladan ve kahramanından Kitap Hırsızı'nın tatlı Liesel Meminger'ine benzer bir kitap sevgisi ya da Edebiyat ve Patates Turtası Derneği'nde gördüğümüz kitabın birleştirici gücünü bulamayacaksınız.* Bu adam, yazarın tâbiriyle "kitapların pırıl pırıl parlayan ve binlerce çeşit çok tanrılı dünyası uğruna o sert ve tek Tanrı'sı olan Yehova'yı terk e"den biridir. Bu ifâde kahramanın sâdece dünyâyla olan yok hükmündeki irtibâtını târif etmiyor, aynı zamanda psikolojik olarak odaklanma "melekesinin" dehşet verici boyutunu da gösteriyor. Zâten hemen bütün satırlarda methe lâyıkmış gibi sunulan bu özelliğin
Stefan Zweig okumayalı çok olmuştu. Böyle insanı sakinleştiren bir yapısı var kitaplarının. Zaten kısacık bir eser #k:286726. Aslında bir iki gün de bitecek bir kitap yaz sebebiyle ve kişisel yoğunluğum yüzünden bayağı sarktı.
Kitabın teması insani durumlar, duygular ve merhamet gibi geldi bana. Sahaf Mendel novellası iç burkan bir tema barındırıyordu. Görülmeyen koleksiyon da aynı şekilde. Son öykü Unutulmayacak bir insan oldukça kısa ama ders niteliğinde bir anlam kazandı bende. Gerçekten çok güzeldi. Tavsiye ederim.
İyi okumalar...Sahaf mendelAlıntı
Sahaf Mendel’de kitaplara, bilgiye ve insanlığa adanmış bir adamın sessiz çöküşüne tanık oluyoruz.
Okurken bir yandan “bilginin değeri ne kadar büyük” diyorsun, diğer yandan “ama insanlık bazen bunu hiç hak etmiyor” diye iç çekiyorsun…
Zweig’in sade ama sarsıcı diliyle yazılmış bu hikâye, bir insanın dünyadan kopuşunu öyle incelikle anlatıyor ki, son sayfada hem hüzünleniyorsun hem de uzun uzun düşünüyorsun.
Kısacası; Sahaf Mendel, bir sahafın hikâyesinden çok, insanlığın unutkanlığının hikayesi…
(Kitabın içinde iki kısa öykü daha var. Yazdığım yazı çok uzun olur diye o öyküleri yazamadım ama onlar da çok güzel öyküler...)
Yazar Hakkında
Stefan ZweigYazar · 187 kitap
Stefan Zweig, Avusturyalı yazar ve gazeteciydi. Edebi kariyerinin zirvesinde olduğu 1920'li ve 1930'lu yıllarda, dünyanın en çok çevrilen ve en popüler yazarlarından biriydi.
Zweig, Viyana, Avusturya-Macaristan'da büyüdü. Honoré de Balzac, Charles Dickens ve Fyodor Dostoyevski gibi ünlü edebiyatçılar hakkında Üç Büyük Usta (1920) ve belirleyici tarihsel olaylar hakkında Yıldızın Parladığı Anlar (1927) adlı tarihsel incelemeler yazdı. Ayrıca Joseph Fouché (1929), Mary Stuart (1935) ve Marie Antoinette'nin biyografilerini yazdı. Zweig'ın en bilinen kurgu eserleri arasında Bilinmeyen Bir Kadının Mektubu (1922), Amok Koşucusu (1922), Korku (1925), Karışık Duygular (1927), Bir Kadının Yaşamından Yirmi Dört Saat (1927), psikolojik roman Sabırsız Yürek (1939) ve Satranç (1941) yer almaktadır.
1934 yılında Almanya'da Nazi Partisi'nin yükselişi ve Avusturya'da Ständestaat rejiminin kurulmasının bir sonucu olarak Zweig, İngiltere'ye göç etti ve 1940 yılında kısa bir süre New York'a ve daha sonra yerleştiği Brezilya'ya taşındı. Son yıllarında bu ülkeye aşık olduğunu ilan edecek ve Brezilya, Geleceğin Ülkesi adlı kitabında bu ülke hakkında yazacaktı. Yıllar geçtikçe Zweig, Avrupa'nın geleceği konusunda giderek daha fazla hayal kırıklığına uğradı ve umutsuzluğa kapıldı. 23 Şubat 1942'de Petrópolis'teki evlerinde eşi Lotte ile birlikte aşırı dozda barbitürattan ölü bulundu. Eserleri birçok film uyarlamasına temel oldu. Zweig'ın anı kitabı Dünün Dünyası (1942), I. Franz Joseph yönetimindeki Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun çöküş yıllarındaki yaşamı betimlemesiyle dikkat çeker ve Habsburg İmparatorluğu hakkındaki en ünlü kitap olarak anılır.
