Yazar:
Milan Kundera
Çevirmen:
Zehra Gençosman
Tahmini Okuma Süresi:
9 sa. 58 dk.
Sayfa Sayısı:
352
Basım Tarihi:
Nisan 2018
İlk Yayın Tarihi:
1969
Yayınevi:
Can Yayınları
Orijinal Adı:
Žert
ISBN:
9789750726651
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Diğer Baskılar
7 diğer baskı · Tümünü Göster
Şaka
468 okunmaCan Yayınları · Nisan 2018 · 352 s.
Şaka
45 okunmaCan Yayınları · Aralık 2013 · 352 s.
Şaka
11 okunmaCan Yayınları · 1999 · 328 s.
Şaka
6 okunmaE Yayınları · 1969 · 304 s.
The Joke
1 okunmaFaber & Faber · 4 Ağustos 2016 · 336 s.
Der Scherz
0 okunmadtv Verlagsgesellschaft mbH & Co. KG · 1 Nisan 1998 · 352 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
-SON-Roman
• Bu kitap, Kundera'nın ilk romanı ve 1967'de yayımlanmış bir eser.
• Şaka, Çekoslovakya'da komünist rejim döneminde geçiyor ve birey ile otorite arasındaki çatışmayı ele alıyor. Hikaye, Ludvik Jahn adlı bir gencin, rejimi alaya alan masum bir şaka yapmasıyla başlıyor. Ancak bu şaka, rejim tarafından ciddiye alınıyor ve Ludvik'in hayatı altüst oluyor: Üniversiteden atılıyor, askerliğe zorlanıyor ve toplumsal dışlanmayla karşı karşıya kalıyor. Yıllar sonra, Ludvik intikam almak için bir plan yapar, ama bu süreçte kendi geçmişiyle ve duygularıyla yüzleşir.
• Kitap, bireysel özgürlük, ideolojik baskı ve insan ilişkilerinin karmaşıklığı üzerine derin bir sorgulama sunuyor. Kundera, mizah ve ironiyi ustalıkla kullanarak, totaliter rejimlerin insan ruhu üzerindeki yıkıcı etkisini gözler önüne seriyor. Aynı zamanda, aşk, ihanet ve pişmanlık gibi evrensel temaları da işliyor.
• Kısaca, Şaka hem politik bir eleştiri hem de insan doğasının karmaşıklığına dair etkileyici bir anlatı. Kundera'nın sade ama derin üslubuyla, okuyucuyu düşünmeye sevk eden bir eser.
• Herkese keyifli okumalar diliyorum ..!
• Kitaplarla kalınız..!
Puan vermedi·352 syf.··
Beğendi
·2022 44. kitabı
·3 günde okudu
·Okunma: 03 Nisan 2022 00:00
Şaka Kundera’nın ilk romanı, benim de üçüncü okuyuşum Kundera ile 18 yaşımda bu kitap ile tanışmış iki kez okumama rağmen düz olay örgüsünün dışına pek çıkamamış ben, sevememiştim. Kundera ile uzun bir mesafe girdi aramıza. Neyse ki +30’lu yaşlarım ile o mesafeyi kapattık, Milan Kundera en sevdiğim ve yayımlanan külliyata son bir kala Şaka ile yeniden :) Kundera kişiselim o yüzden bu paylaşım biraz kişisel.
Şaka’da çok fazla Kundera var ve Kundera yok, şaka gibi:)
Kundera 1948 yılında Komünist Parti’den çıkarılır, bu yaşadıklarına göndermeler olan bir kitap Şaka. Karakter Ludvik kız arkadaşını kızdırmak istediği bir mektup yazar ve bu yüzdem partiden atılır. Dört faklı anlatıcı ile sosyalist Bohemya’nın o dönemine bir bakış. Ludvik ayrıca Kundera’nın babasının adı.
Şaka’da Kundera tüm kitaplarında işlediği temalara değiniyor, sanki kitapları adlarını bu kitabın içirdiğinden almış. Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği’ni de ilk kez bu kitapta cümle içinde kullanıyor:) Ağırlık-hafiflik, beden-ruh, gülüş-unutuş, ölümsüzlük, yavaşlık, kimlik, bellek gibi bazı kitaplarında yoğun bazılarında daha kısa değindiği temaları, Kundera’nın ‘ben’in peşine düşme hallerinin ilk örnekleri Şaka’da. Sadece Bilmemek kitabını üzerine inşa ettiği mülteci, sürgün teması yok. Bu da Kundera’nın henüz bunu yaşamamasından kaynaklı tabii. Görüldüğü üzere fazlasıyla Kundera.
Ama başka bir Kundera, birinci tekil şahıs anlatımın ardında gizli bir Kundera var. Karakterlerine tepeden bakan sarkastik bir Tanrı gibi olan Kundera yok, entellektüel ukalalığını daha mütevazi bir anlatımın ardına gizlemiş yine de okurları varlığını hissedecektir, sanattan bahsediyor ama en iyi halini gizlemiş:) Daha mütevazi, kibirli hallerini seviyorum.
Yazarların, seri değilse, bariz bir gönderme yoksa kronolojik okunması
Puan vermedi·352 syf.·
2016 160. kitabı
Şaka Milan Kundera’nın ilk romanıdır. 1965’te tamamlanmıştır. 1967’de basılabilmesinin nedenini Lois Aragon’un kitabın önsözünde yazdığı “Diktatörün hoşgörüsüne değil homurdanan Çekoslovakya kamuoyuna borçluyuz kitabı” cümlesi açıklamaktadır.
Ludvik’in kız arkadaşına gönderdiği karta şaka olsun diye yazdığı cümleler Fakülte Parti Örgütü tarafından suç olarak görülür, yalvarmayla karışık savunmasında bunun bir şaka olduğunu inandıramaz ve tüm öğretmen ve arkadaşlarından oluşan yüz kişinin tamamı onun fakülteden atılması yönünde oy kullanır. İnandığı hareketin dışına atılan Ludvik’in tüm hayatı bir anda değişir.
İntikam için gittiği doğduğu yer olan Moravya’da kendini oraya getiren geçmişini hatırlar, pek çok şeyi sorgular. İnandığı değerleri, arkadaşlarını, dünü, bugünü. Romandaki karakterlerin bazı bölümlerde anlatıcı konumunda olması okuyucuya farklı bakış açılarından olaylara bakmayı sağlamış, kişilerin iç dünyalarının anlatımı, olaylar gerçekçi, sade, akıcı bir dille anlatılmıştır. Olayların iç içe geçtiği durumlarda bazen tekrar okuduğum bölümler oldu.
Milan Kundera kendi yaşamından izleri romanlarına yansıtmıştır. Nitekim ilk romanı Şaka’da 1948’de Komünist Parti’den çıkarılma sürecine yer vermiştir. Bu arada romanın kahramanın adının babasının adı olduğunu, müzikle ilgilendiğini ve ilk müzik derslerini babasından aldığını öğrendim. Müzik Kundera’nın ilk okuduğum kitabı Var Olmanın Dayanılmaz Hafifliği ve bu kitabında da önemli bir yer tutuyor. Bunlar gibi hayatından birçok unsura romanında yer vermesi o dönem Çekoslovakya’sının siyasi ve toplumsal yapısını anlamamıza yardımcı olmaktadır.
İlk okuduğum kitabından daha çok beğendim. İyi okumalar…
Çekoslovakya oldukça değişik bir yapıya sahip olan Komünizmin en batı ucundaki ülkelerden birisiydi. Bu nedenle her zaman ilgi çekici olmuş, klasik komünizmden biraz uzak kalmıştır. Kitap, o dönem hakkında muhteşem ayrıntılar içeriyor. Ülkenin siyasi, toplumsal, idari yapısı ile edebi, kültürel yapısı arasındaki bağları yazar çok güzel irdeliyor.
Büyük umutlarla başladım kitaba ilk sayfaları nefisti. Sonra ne oldu da birden abazanların günlerine döndü anlamıyorum. Hem yazın dili hem de içerik olarak inanılmaz kötüleşti. İlk okuduğum Milan Kundera’nın kitabının bu derece kötü olabileceğini hiç tahmin etmezdim. Bunu yok sayıyorum, bir sonraki kitap için umutlusuyum. İlklerin günahı olmaz. Bu yazarın ilk kitabıymış. Konusu harikulade olan izleyince ağzında kötü bir tat bırakan tv dizilerine benzettim.
Yazardan okuduğum ikinci kitap Şaka.İlki Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği idi.İkisinde de benzer özellikler buldum.Çekoslovakya'nın siyasi yapısının ve bunun insan davranışları üzerinde etkileri gözle görülür şekilde ortaya çıkmış.Okuyacagım diğer kitaplarında neler bekliyor beni merak ediyorum.
Şaka,yazarın 35 yaşında yani 1965 senesinde bitirdiği ilk romanı.Siyasal bir eleştiri diye adlandırılan kitapta Milan Kundera o dönemde yaşadıklarını bu kitaba aktarmış bir nevi.Çünkü yazarın hayatına etki eden ve belkı de eserlerinin oluşumunu sağlayan alt yapı,doğmuş olduğu ülke Çekoslavakya,nın dönüşümünden kaynaklanmaktadır.İkinci Dünya Savaşı öncesi nazi ve hitler tehdidine karşı oluşan kominist rejime üye olan Kundera,1950 yılında partiden düşüncelerinden dolayı ihraç edilir.Yazarın yaşam felsefesi ile Parti'nin yaptıkları birbiriyle çelişmektedir.1968 Prag Baharından sonra ülkede rahat bir ortam kalmadığı için Avrupa ülkesine gitmiştir.Bir süre sonra vatandaşlığı alınır 40 sene sonra ise geri verilir.Ama Kundera bir daha ülkesine hiç gitmemiştir.
Şaka kitabı tıbkı yazarın yaşadıkları gibi şaka nerdeyse.Karakterimiz Ludvik(yazarın babasının adı da Ludvik'tir) kız arkadaşına yazdıgı bir kart tarafından ciddiye alınır.Partiden ve okuldan ihraç edilir.En yakın arkadaşları bile yaptığının suç olduğunu düşünür böylece Ludvik başına gelen olayların intikamını tüm yaşamına yansıtır.Kadınlarla olan ilişkilerinde özellikle Helena ile olan birlikteliğinde tamamıyla öc almaya odaklı davranır.Şaka pek çok yönden sınıflandırılacak bir kitap aslında.Siyasi,psikoloji,varolma,cinsellik gibi konuları sıralayabiliriz mesela.Yazardan okumalarıma devam edeceğim.Tavsiye kitaplarını yorumlarda yazarsanız sevinirim.Kitapla ve sevgiyle kalınız.
Yüksek estetik anlayışı edebiyatı sanat yapar
Şaka; benim Milan Kundera’dan okuduğum ikinci roman ve yazarın ise yazdığı ilk roman. Yazar, muhteşem estetik anlayışı ile kendi döneminin yaşantılarını ve ülkesinin şehirlerini anlatmakta. Bu yazarın her kitabını okuduğumda keşke tüm yazarlarda bu kadar yüksek bir estetik değeri olsa ve kendi ülkelerini bu kadar güzel anlatabilse diye düşünürüm. 
Şaka
ŞakaMilan Kundera ŞAKAEdebiyat
Milan Kundera’nın Şaka (Žert, 1967) romanı, hem yayımlandığı dönemde hem de sonrasında eleştirmenler tarafından Kundera’nın düşünsel ve edebî dünyasını kuran kurucu metin olarak değerlendirilir.
Şaka’yı klasik bir “siyasi roman”dan çok, ideolojinin bireyin hayatına nasıl sızdığını gösteren bir varoluş anlatısı olarak okumak lazım.
Bence bu romanı “totaliterliğin trajikomik yüzünü açığa çıkaran” bir eser olarak nitelemek lazım,
Roman, büyük suçlardan değil, küçük bir cümleden (bir şakadan) doğan yıkımı anlatmasıyla öne çıkıyor,
“Bu da roman, ideolojinin en acımasız hâlinin ciddiyet değil, mizah yoksunluğu olduğunu gösteriyor.”
Roman sıklıkla bir “intikam romanı” gibi başlasa da genelde bunun bilinçli bir yanılsama olduğunu söyleyebiliriz.
Ludvik’in intikam arzusu, anlamsızlıkla sonuçlanır.
Bu yönüyle Şaka, Camus ve Sartre geleneğine yakın, ama daha alaycıdır.
“İntikam, geçmişi düzeltmez; sadece onu yeniden sahneler.”
Kısaca; Şaka, tek bir cümlenin bir hayatı nasıl paramparça edebileceğini anlatırken, aslında şunu sorar:
Bir toplumda mizah ne zaman suç olur?
Kundera, bu romanda:
İdeolojinin mutlak ciddiyetini,
Aşkın ve dostluğun kırılganlığını,
Hafızanın intikamla kirlenmesini
ustalıkla iç içe geçirir.
Bu yüzden Şaka, yalnızca Çekoslovakya’ya değil;
her türlü dogmatik düzene yazılmış evrensel bir romandır.
Güzel okumalar.
" Kralın neden maskeli olması gerektiğini ancak şimdi çözümleyebiliyordum. Onu görmemeleri için değil, kralın bir şey görmemesi için! "
Ludvik'in başından geçen ve tüm hayatını etkileyen bir olay trajıkomik biçimde anlatılır. Dönem sosyalist Çekoslovakya, Komünist Parti'nin en ateşli olduğu yıllar...Ludvik'in sevgilisine sitem etmek için yazdığı alaylı mektup, onun tüm hayatını değiştirir. Şaka, bir çığ gibi büyüyerek yaşamının ortasına düşer. Karakterin başına gelen kötü olaylar karşısındaki tavrıdır esas olan.
Yapılan şaka ne denli yanlış algılansa da şu gerçek vurgulanır : " Kimse yapılan yanlışları onaramayacak ama tüm yanlışlar unutulacak."
Ludvik'in Lucie ile olan ilişkisi de karmaşıktır. Önceleri geçici bir tutku olarak başlayan ilişki zamanla evrilir ve Ludvid sonunda itiraf eder. Her ikisinin de özyaşam öyküleri paraleldir. Her ikisi de yıkıma uğramıştır.
Kitabın sonunda Ludvik intikam arzusuyla geldiği şehrinde bambaşka duygularla karşılaşır. Aynı zamanda bu bir iç yolculuktur da onun için.
Kitabı çok beğendim, tavsiye ederim.
'İyimserlik, insanoğlunun afyonudur! Sağlıklı ruh, hıyarlıktan başka bir şey değil. Yaşasın Trokçi!' işte bu sözler Ludvik'in hayatını değiştirdi. Marketa'ya yazmıştı şaka olsun diye, ama parti bunu yakalamıştı. Zamanek onu okuldan attırmıştı ve intikam hırsıyla doluydu. Bu yüzden geldiği doğduğu şehre Jaraslav'ını kaybederek büyük bir hayal kırıklığına uğradı.
*İnsanları yalnızlığa mahkûm eden, düşmanları değil dostlarıdır.
Yazar Hakkında
Milan KunderaYazar · 18 kitap
Milan Kundera, Çek-Fransız asıllı yazar. Kundera, 1 Nisan 1929'da Çekoslovakya'nın Brno şehrinde doğmuştur. 15 kitap yazmış, sayısız ödül almış, yazarlık mesleği yanında uzun yıllar müzik ve sinemayla profesyonel olarak uğraşmıştır.
Yaşamı;
1929 yılında, orta halli Kundera ailesinin ikinci çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası Ludvik Kundera (1891-1971), 1948-1961 yılları arasında Brno Müzik Akademisi müdürlüğü yapmış olan, ünlü müzikolojist ve piyanist Leoš Janaček'in öğrencisiydi. İlk piyano derslerini babasından aldı ve ilerleyen yıllarda kendisi de müzikoloji üzerine çalışmalar yaptı.
Lise eğitimini 1948 yılında Brünn'de bitirdikten sonra, Charles Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi'nde, edebiyat ve estetik üzerine eğitim gördü. İki dönem sonra Film Akademisi'ne geçti ve yönetmenlik konusunda ilk makalelerini yazdı fakat daha sonra çalışmalarını politik baskı yüzünden durdurmak zorunda kaldı.
II. Dünya Savaşı'nın sonunda Komünist Parti'ye üye oldu. Ancak 1948'in şubat ayında partiden çıkarıldı. 1950 yılında da bir diğer Çek yazar Jan Trefulka Komünist Parti'ye karşı faaliyetlerde bulunmaktan, partiden uzaklaştırıldı. Trefulka o günlerde gerçekleşen olayları 1962 yılında yazdığı Pršelo jim štěstí (Onlardan Yükselen Mutluluk) romanında anlattı. Kundera'ysa o günlerde başına gelenleri bir şaka olarak görmüş olacak ki, partiden çıkarılma sürecinde başına gelenleri anlattığı kitabının ismini Žert (Şaka) koydu. 1956 yılında Komünist Parti'ye tekrar giren Milan Kundera, 1976 yılında ikinci kez, Vaclav Havel gibi ünlü yazarlar ve sanatçılarla birlikte partiden ihraç edildi.
1968'deki Rus istilasından sonra, Prag Müzik ve Sanatlar Akademisindeki görevinden uzaklaştırılan Kundera, politik baskılara dayanamayarak Fransa'ya göç etti ve 1981 yılında Fransa vatandaşı oldu. 1979 yılında yazdığı "Gülüşün ve Unutuşun" kitabının yayınlanmasının ardından Çekoslovak hükümeti Kundera'yı vatandaşlıktan çıkardı.
1980 yılında Gabriel Garcia Marquez'in aldığı Commonwealth Ödülü'nü, 1981 yılında Tennessee Williams'la paylaştı. En bilinen romanı Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği 1988 yılında Philip Kaufman tarafından sinemaya uyarlandı. 1983 yılında Michigan Üniversitesi tarafından fahri doktora unvanı verilen Kundera 1985 yılında da Kudüs Ödülü'ne layık görüldü.
Çağımızın en başarılı düşünsel roman yazarı ve varoluşçuların sonuncusu olarak nitelendirilen Kundera'nın son kitabı Bir Buluşma, 2009 yılında yayınlandı ve 2010 yılında Türkçeye tercüme edildi.
Uzun süren rahatsızlığının ardından Paris'teki evinde 11 Temmuz 2023'te vefat etti.
Ödülleri
Medicis Ödülü (Yaşam Başka Yerde)
Mondello Ödülü (Jacques İle Efendisi)
Commonwealth Ödülü
Europa Literatura Ödülü
Kudüs Ödülü
