Sisler Bulvarı
Attila İlhanYazar:
Attila İlhan
Editör:
Rûken Kızıler
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 46 dk.
Sayfa Sayısı:
168
Basım Tarihi:
Ocak 2022
İlk Yayın Tarihi:
1954
Yayınevi:
Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
Orijinal Dil:
Türkçe
Orijinal Ülke:
Türkiye
ISBN:
9786254058417
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
Sisler Bulvarı
3.571 okunmaİş Bankası Kültür Yayınları · Kasım 2019 · 172 s.
Sisler Bulvarı
891 okunmaBilgi Yayınevi · Şubat 1991 · 160 s.
Sisler Bulvarı
623 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Ocak 2022 · 168 s.
Sisler Bulvarı
76 okunmaSeçilmiş Hikayeler Dergisi Kitapları · 1960 · 104 s.
Sisler Bulvarı
22 okunmaOk Yayınları · 1970 · 143 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
artık kalbimi susturamıyorum…Attila İlhan, Türk Edebiyatının şiir kolundaki en büyük isimlerinden ayrıca Cumhuriyet devrinin önemli çağdaş sanatçılarından biridir. Bir kelimeden binbir duygu çıkaran Attila İlhan Sisler Bulvarı her bir satırında ayrı bir anlam ve duygu barındırıyor. Sayfaları çevirirken insan ne oldum oluyor. Harika bir duygusu var kitabın. Şiirler resmen çarpıyor insanı. Kafiyelere, büyük küçük harflere, noktalama işaretlerine inat. 
Sisler Bulvarı'nda herkesin sevdiği bir şiiri vardır mutlaka. Ben kaptan şiirine bayıldım.~"eflatun gözlerini bir grog kadehinde unuttum"~ Doyasıya yaşanamayan aşklar, gözlerinden yıldız rüzgarları geçen sevgililer, limanlar, Paris sokakları, yolculuklar... Ve Anadolu; uzun havalar, halk türküleri... Sisler Bulvarı'yla başka dünyalara yolculuğa çıkıyorsunuz adeta.~emperial otelinde üç gece kalacağız, biraz mehtabı içeceğiz, içimizde isyanlar çıkacak ve Sisler Bulvarı'nda öleceğiz~ Şiir seviyorsanız mutlaka ama mutlaka Sisler Bulvarı'na yer vermelisiniz..Keyifli okumalar..
Attila İlhan, Türk Edebiyatının şiir kolundaki en büyük isimlerinden ayrıca Cumhuriyet devrinin önemli çağdaş sanatçılarından biridir. Bir kelimeden binbir duygu çıkaran Attila İlhan Sisler Bulvarı her bir satırında ayrı bir anlam ve duygu barındırıyor. Sayfaları çevirirken insan ne oldum oluyor. Harika bir duygusu var kitabın. Şiirler resmen çarpıyor insanı. Kafiyelere, büyük küçük harflere, noktalama işaretlerine inat. Sisler Bulvarı'nda herkesin sevdiği bir şiiri vardır mutlaka. Ben kaptan şiirine bayıldım.~"eflatun gözlerini bir grog kadehinde unuttum"~ Doyasıya yaşanamayan aşklar, gözlerinden yıldız rüzgarları geçen sevgililer, limanlar, Paris sokakları, yolculuklar... Ve Anadolu; uzun havalar, halk türküleri... Sisler Bulvarı'yla başka dünyalara yolculuğa çıkıyorsunuz adeta.~emperial otelinde üç gece kalacağız, biraz mehtabı içeceğiz, içimizde isyanlar çıkacak ve Sisler Bulvarı'nda öleceğiz~ Şiir seviyorsanız mutlaka ama mutlaka Sisler Bulvarı'na yer vermelisiniz..Keyifli okumalar..
“son yolcunun adı attila ilhan’dı
miyoptu kısa boylu bir adamdı
dostu yoktu yalnızlığı vardı”
Diyerek geçiriyor adını “Tatyos’un Kahrı” şiirinde Attila İlhan. Okuduğum bir şiir kitabı daha oldu. Usta şair Attila İlhan’ın okuduğum ilk şiir kitabı. Sitede paylaşılan alıntıları, mısraları beğendim ve bu kitabı okumaya karar verdim. Yani şiir kitaplarını 1k’da paylaşılan alıntılar ile okuyamazsınız sevgili okurlar. Kitapları temin edip okumalısınız.
“ben gidip başıma belalar aramışım
o kalıp mevlasını bulmuş”
Diyerek ilk gençlik yılları şiirlerine yolculukla “başka yerde olmak” bölümü ile başlıyor kitabımız. Bunu bize şair kendisi söylüyor kitabın sonunda “meraklısı için notlar” bölümünde. Çoğu okurun beğendiği bu bölüm, kitabın sonunda olduğu için gözden kaçabilir. Benim tavsiyem, kitaba bu bölüm ile başlayıp her yeni şiirde tekrar buradan okumaya devam etmemiz. Şair, her şiirinin açıklamasını başlık başlık yapmış. Çünkü kendisi şairliği kadar, yazarlığı ile de bilinir. Kendi şiirlerini de yazar olarak incelemiş kitapta.
“Paris’e mahsus bir yağmur hayatı
bir türkü gezinir dilimin ucunda
türkü söylemek yaşamanın başka türlüsü”
Çocukluğunda kaptan olmak istediğini söyleyen şair kitabın ikinci bölümü “kaptan”da gittiği şehirlerden esinlendiği şiirlerle sesleniyor okurlarına. Arkadaşları bu takma adı uygun görmüşler ona, hala öyle…
“sisler bulvarında seni kaybettim
sokak lambaları öksürüyordu
yukarda bulutlar yürüyordu
terkedilmiş bir çocuk gibiydim
dokunsanız ağlayacaktım”
Kitaba adını veren Sisler Bulvarı şiirinden bir bölüm… Attila İlhan, bu şiiri Paris dönüşü Laleli’de Melahat Hanım’ın pansiyonunda kalırken yazdığını belirtiyor notlarında. “Meraklısı İçin Notlar” bölümünde Sisler Bulvarı şiirinin hikayesini, sonrasında yazar hakkında yapılan olumsuz eleştirileri
Attila İlhan’ın okuduğum ilk şiir kitabı. Sitede paylaşılan alıntıları, mısraları beğendim ve bu kitabı okumaya karar verdim. Yani şiir kitaplarını 1k’da paylaşılan alıntılar ile okuyamazsınız sevgili okurlar. Kitapları temin edip okumalısınız.
“ben gidip başıma belalar aramışım
o kalıp mevlasını bulmuş”
Diyerek ilk gençlik yılları şiirlerine yolculukla “başka yerde olmak” bölümü ile başlıyor kitabımız. Bunu bize şair kendisi söylüyor kitabın sonunda “meraklısı için notlar” bölümünde. Çoğu okurun beğendiği bu bölüm, kitabın sonunda olduğu için gözden kaçabilir. Benim tavsiyem, kitaba bu bölüm ile başlayıp her yeni şiirde tekrar buradan okumaya devam etmemiz. Şair, her şiirinin açıklamasını başlık başlık yapmış. Çünkü kendisi şairliği kadar, yazarlığı ile de bilinir. Kendi şiirlerini de yazar olarak incelemiş kitapta.
“Paris’e mahsus bir yağmur hayatı
bir türkü gezinir dilimin ucunda
türkü söylemek yaşamanın başka türlüsü”
Çocukluğunda kaptan olmak istediğini söyleyen şair kitabın ikinci bölümü “kaptan”da gittiği şehirlerden esinlendiği şiirlerle sesleniyor okurlarına. Arkadaşları bu takma adı uygun görmüşler ona, hala öyle…
“sisler bulvarında seni kaybettim
sokak lambaları öksürüyordu
yukarda bulutlar yürüyordu
terkedilmiş bir çocuk gibiydim
dokunsanız ağlayacaktım”
Kitaba adını veren Sisler Bulvarı şiirinden bir bölüm… Attila İlhan, bu şiiri Paris dönüşü Laleli’de Melahat Hanım’ın pansiyonunda kalırken yazdığını belirtiyor notlarında. “Meraklısı İçin Notlar” bölümünde Sisler Bulvarı şiirinin hikayesini, sonrasında yazar hakkında yapılan olumsuz eleştirileriSisler Bulvarı’nda Kaybolmak
Attila İlhan’dan okuduğum üçüncü şiir kitabı. Sanırım geçen zaman içerisinde şairin hislerine daha samimi tanık olabildiğimi düşünüyorum. İlk okuduğum kitabında kendisine çok yabancıydım fakat şimdi Fransa sahillerinde birlikte geziyor, vapur turlarında birlikte insanları gözlemliyormuş gibi bir hisle yaklaşıyorum şiirlerine. Şiirlerindeki üstü kapalılığın herkese hitap etmediğini düşünüyorum.
Bazı şiirler o kadar iyi ki en başa dönüp aynı şiiri tekrar tekrar okuyorum. Her defasında farklı bir şey keşfediyorum sanki.
“Emperyal oteli”, “Pia”, “Sisler Bulvarı” şiirleri bile bu kitabın değerini en üstte tutmaya yeter.
Toplumcu şiir olmasından dolayı yazdığı bazı Anadolu şiirleri bana çok hitap etmese de kitabın sonlarına doğru oldukça yer edinmiş
İş Bankası Kültür yayınlarından çıkan kitabı ciltli bir şekilde satın almıştım. İyi ki de bu kararı vermişim. Herkese bol şiirli günler:)
İntihar etmiş kötümser yapraklar
öksürüklü aksırıklı bu takvim
ben hiç böylesini görmemiştim
vurdun kanıma girdin itirazım var..
Sevgili Atilla İlhan'ın tatlı sert üslubu yine ön planda. Neden bilmem bu kitap ben de diğer kitaplarından daha çok etki bıraktı. Bu kitapta şiirler daha romantik geldi belki bundan.. keyifle okuyun.
Attila İlhan'ın şiirlerini okumak gerek. Gerçek bir aydın ve ülkenin durumunu kaleminde de cesurca eleştirmiştir her daim. Şimdiden iyi okumalar dilerim.
Attila İlhan'ın okuduğum ikinci kitabı. Şiir kitaplarına pek ısınamayan biri olarak bu kitap daha da ağır geldi diyebilirim. Yazarı ve yazıları anlamak için tekrar tekrar okumak gerekebiliyor. Şiir kitabıdır, okuyup geçelim denilecek bir kitap değil, her sayfada tekrar okusanız da yazarla geziyorsunuz. Kitabın dil konusundaki tutumu dönemin siyasi baskısıdır diye düşünüyorum.
Ayrıca son bölüme gelmeden ulu önder Mustafa Kemal Atatürk'ten ve Hasan Tahsin'den bölümlere yer vermesi de sevindirdi. Kimi sevindirmez ki :)
Keyifli okumalar.
" benim bu cektik çektiklerimi bir çocuk var ki anlıyor
kendimi yerden yere vuruşumu içimdeki zehiri
bir çocuk var ki anlıyor Benim gibi kahroluyor
odasında şiirlerim Fukara mumlar gibi yanıyorlar
sen o çocuk değilsin sen artık çocuk değilsin
dudakların eskisi gibi beyaz değiller biliyorsun
sen gözlerini kaybettin gözlerini bunu biliyorsun
ben ki yaşadıklarımı büyük dinler gibi yaşıyorum
sen artık bir değil din değilsin bunu biliyorsun"
Öyle çok şahane mısraları var ki . Okurken şaşakaldım.. Attila İlhan’ın kalemi ruhumun yansıması gibi adeta . Kelime hazinesine ise apayrı hayran olduğum bir şair.
Sisler Bulvarı, Attila İlhan’ın okuduğum en iyi şiir kitabı sıralamasında ilk sıraya girdi.
Okumak , şiir okumak isteyenlere Şiddetle tavsiye ediyorum. Sevgi sağlık ve kitapla kalın..
#Attilaİlhan Duvar isimli ilk şiir kitabından on yıl sonra yayımlamış #SislerBulvarı kitabını. Aradaki dönemde hayatı çok hareketli geçmiş. İstanbul- Paris- İzmir arasında mekik hayatı sürmüş, şiiri yaşamaktan yayımlamaya fırsat bulamamış. Nitekim o dönem ‘solcu’ ozanların yayınevi bulması da hayli zormuş. O da yazmış, dosyalamış, zamanını beklemiş. Toplumcu eğilimli dergi ve gazetelerde hayat hakkı tanınmamış onlara, bu ortamda İlhan bir yandan Paris’te bir yandan da İstanbul’da Nazım Hikmet’i kurtarma operasyonunda aktif olmuş. Yazdıkları garip şiirinin saltanatını sarsan, son derece etkili şiirler olmuş ve peşinden bir çok şairi sürüklemiş, Turgut Uyar, Cemal Süreya, Ümid Yaşar vb.. İlk gençlik yıllarının heyecanı yolculuk, şiirlerinde kendini gösteriyor. Siyasi nedenlerle liseden atıldıktan sonra yazmaya ve okumaya çok boş vakit bulmuş. Ve ilk yazıları seyahat üzerine olmuş. Şiirlerinde de bolca sizi gezdiriyor. Hatta yeter artık anladık Paris’e gitmişsin, gibi düşünecek olan, eleştirileri yanıtlamış; “bir de şu var, özellikle anadolu okuru, paris şiirlerinde yer alan fransızca yer, insan ve içki adlarını yadırgamıştır. bazı fransızca sözleri, mısraları da. bu yüzden eleştirirlerdi. hala eleştirirler. bir çeşit züppelik gibi mi görünüyor ne? oysa değil. nasıl istanbul'dan kars'a ya da adana'ya giden bir sanatçının şiirine yöresel dil özellikleri girerse, paris'e gideninkine de girer.”
Kitabın sonunda yazarın notları var. Kitabı yazma sürecinden, biraz özel hayatından söz ediyor ve kısa kısa tüm şiirleri için açıklama yapıyor. Kitaba adını veren şiirin çoğu kişiler tarafından Paris’te yazıldığı ve orada bir bulvar olduğu düşünülse de aksine Laleli de yazılmış.
‘Düşlenen, tümüyle düşsel olan sevgililer, topu topu üç geceye sığdırılan, doyasıya yaşanamayan aşklar,
SİSLER BULVARI / ATTİLA İLHAN
Kampanyadan aldığım bu kitabı ne zaman okuyacağımı bilmiyordum ama Attila İlhan (15 Haziran ) biyografisine bakınca Haziran ayında doğum günü olduğunu fark ettim, hemen okumaya karar verdim. Böylece entelektüel çalışmalarıyla Türk edebiyat ve düşünce dünyasına önemli katkıları olan ustayı doğum gününde anmış olacaktım. Ama yorum geç kaldı.
Kitabın sonunda "Meraklısı İçin Notlar" başlığıyla İlhan'ın kaleminden kitabın yayına hazırlanması ve içindeki şiirlerin yazım aşamalarının anlatıldığı bölüm var. Bence kitabı okumaya başlamadan önce bu notları okuyun. Kitap; "Başka Yerde Yok", "Kaptan", "Yeraltı Ordusu", "Bursa'dan Yaylımateş" ve "Barakmuslu Mezarlığı" adını taşıyan beş bölümden oluşuyor. 'Sisler Bulvarı' adlı şiir ise "Kaptan" adlı bölümde yer alıyor.
Sisler Bulvarı için İlhan: "Bu pek ünlü şiiri çoğu Paris'te yazdığımı, adı geçen bulvarın Paris bulvarlarından biri olduğunu sanır, öyle değildir. Şiiri Paris dönüşü, Laleli'de Şair Nigar sokağında, pansiyoner kalırken yazdım, Atatürk bulvarı üzerinde, Günseli pastanesi vardı, akşamları oraya düşer, sonbahar sisleri basıp, sokak lambaları puslu puslu yandı mı, yürüyerek ta Atatürk köprüsüne kadar inerdim, demek bu yürüyüşlerde bir yandan Paris günlerini düşünüyormuşum, bir yandan sevdiğim kızı, bir yandan da yaşadığım gerilimli hayatı." demekte. Birde şiirde geçen, merak edilen "l'ange rouge" (kırmızı melek) adlı şarkının hikayesini anlatıyor. Hemen araştırdım ve Nina Berger'in söylediği kaydı dinledim, size de dinlemenizi tavsiye ederim. Tabii 'Yeraltı Ordusu-2'de geçen İspanyol türküsü 'Los Cuatros Generales' da dinlenebilir. Ama özellikle 'La Vien Rose' (Edith Piaf) dinleyin zaten kulağınızın aşina olduğunu göreceksiniz.
"... Attila İlhan, Sisler Bulvarı'ndaki şiirlerle Türk şiir
Güzel bir şiir kitabı fakat duygusal olarak ben uyuşmadım. Kitabın içine çok giremedim.
Bazı şiirleri çok güzeldi ama okuyup anlık büyülenip sonra unuttum bu şiirleri yani etkisi uzun sürmedi.
Ara ara anlayınca gerçekten çok anlamlı fakat yakalayamayınca çok manasız gelen şiirleri vardı. Yakalamak çok önemli bunun için vaktinde okunmalı.
“Yalnızlıktan da kurtulup yalnız kalmak isterim.” Bu alıntı çok hoşuma gitti. İncelememe eklemek istedim.
Benim için ortalama bir kitaptı.
Yazar Hakkında
Attila İlhanYazar · 61 kitap
Attilâ İlhan (15 Haziran 1925 - 10 Ekim 2005), Türk şair, romancı, düşünür, deneme yazarı, gazeteci, senarist ve eleştirmen. Aydın çalışmalarıyla Türk edebiyat ve düşünce dünyasına önemli katkıları olmuştur.
15 Haziran 1925'te İzmir, Menemen'de doğdu. İlk ve orta eğitiminin büyük bir bölümünü İzmir ve babasının işi dolayısıyla gittikleri farklı bölgelerde tamamladı. İzmir Atatürk Lisesi'nin birinci sınıfındayken mektuplaştığı bir kıza yazdığı Nazım Hikmet şiirleriyle yakalanmasıyla 1941 Şubat'ında, 16 yaşındayken tutuklandı ve okuldan uzaklaştırıldı. Üç hafta gözaltında kaldı. İki ay hapiste yattı. Türkiye'nin hiçbir yerinde okuyamayacağına dair bir belge verilince, eğitim hayatına ara vermek zorunda kaldı. Danıştay kararıyla, 1944 yılında okuma hakkını tekrar kazandı ve İstanbul Işık Lisesi'ne yazıldı. Lise son sınıftayken amcasının kendisinden habersiz katıldığı CHP Şiir Armağanında Cebbaroğlu Mehemmed şiiriyle ikincilik ödülünü pek çok ünlü şairi geride bırakarak aldı. 1946'da mezun oldu. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne kaydoldu. Üniversite hayatının başarılı geçen yıllarında Yığın ve Gün gibi dergilerde ilk şiirleri yayımlanmaya başladı. 1948'de ilk şiir kitabı Duvar'ı kendi imkânlarıyla yayımladı.
Paris yılları
1948 yılında, üniversite ikinci sınıftayken Nâzım Hikmet'i kurtarma hareketine katılmak üzere ilk kez Paris'e gitti. Bu harekette faal olarak yer aldı. Fransız toplumu ve orada bulunduğu çevreye ilişkin gözlemleri daha sonraki eserlerinde yer alan birçok karakter ve olaya temel oluşturmuştur. Türkiye'ye geri dönüşünde başı sık sık polisle derde girdi. Sansaryan Han'daki sorgulamalar ölüm, tehlike, gerilim temalarının işlendiği eserlerinde önemli rol oynamıştır. Şair bu gerilim havasını ilk şiirlerinde olmasa da özellikle Bela Çiçeği gibi kitaplarında eski günlerini yâd ettiği ya da eleştirdiği şiirlerini yayımladı. Birkaç kez gözaltına alındı.
Attilâ İlhan, "Kaptan" lakabının kendisine Paris yıllarında bir dönem sakal bırakması üzerine arkadaşları tarafından yakıştırıldığını belirtmiştir. Lakabın yayılmasında beş bölümden oluşan Kaptan şiiri etkili olmuştur.
İstanbul-İzmir-Paris üçgeni
1951 yılında Gerçek gazetesinde bir yazısından dolayı soruşturmaya uğrayınca Paris'e tekrar gitti. Fransa'daki bu dönem, Attilâ İlhan'ın Fransızcayı ve Marksizmi öğrendiği yıllardır. 1950'li yılları İstanbul-İzmir-Paris üçgeni içerisinde geçiren Attilâ İlhan, bu dönemde ismini yavaş yavaş Türkiye çapında duyurmaya başladı. Yurda döndükten sonra, Hukuk Fakültesi'ne devam etti. Ancak son sınıfta gazeteciliğe başlamasıyla beraber öğrenimini yarıda bıraktı. Sinemayla olan ilişkisi, yine bu dönemde, 1953'te Vatan gazetesinde sinema eleştirileri yazmasıyla başlamıştır.
Sanatta Çok Yönlülük
1957'de gittiği Erzincan'da askerliğini yaptıktan sonra İstanbul'a dönüş yapan Attilâ İlhan, sinema çalışmalarına ağırlık verdi. On beşe yakın senaryoya Ali Kaptanoğlu adıyla imza attı. Sinemada aradığını bulamayınca, 1960'ta Paris'e geri döndü. Sosyalizmin geldiği aşamaları ve televizyonculuğu incelediği bu dönem, babasının ölmesiyle birlikte yazarın İzmir dönemini başlattı. Sekiz yıl İzmir'de kaldığı dönemde, Demokrat İzmir gazetesinin başyazarlığını ve genel yayın yönetmenliğini yürüttü. Aynı yıllarda, şiir kitabı olarak Yasak Sevişmek ve Aynanın İçindekiler dizisinden Bıçağın Ucu yayımlandı. 1968'de Biket İlhan ile evlendi, 15 yıl evli kaldı.
İstanbul'a dönüş
1973'te Bilgi Yayınevi'nin danışmanlığını üstlenerek Ankara'ya taşındı. Sırtlan Payı ve Yaraya Tuz Basmak'ı Ankara'da yazdı. 1981'e kadar Ankara'da kalan yazar Fena Halde Leman adlı romanını tamamladıktan sonra İstanbul'a yerleşti. İstanbul'da gazetecilik serüveni Milliyet (2 Mart 1982 - 15 Kasım 1987) ve Gelişim Yayınları ile devam etti. Bir süre Güneş gazetesinde yazan Attilâ İlhan, 1993-1996 yılları arasında Meydan gazetesinde yazmaya devam etti. 1996 yılından 2005 yılına kadar köşe yazılarını Cumhuriyet gazetesinde sürdürdü. 1970'lerde Türkiye'de televizyon yayınlarının başlaması ve geniş kitlelere ulaşmasıyla beraber Attilâ İlhan da senaryo yazmaya geri döndü.
Sekiz Sütuna Manşet, Kartallar Yüksek Uçar ve Yarın Artık Bugündür halk tarafından beğeniyle izlenilen diziler oldu.
İlk romanı Sokaktaki Adam yayımlandığında 10 roman yazmıştı. Bunlar hiç gün ışığına çıkmadı. Attilâ İlhan bunun sebebini bir söyleşide şöyle açıklıyor: "... birçok roman yazdım daha önceden. Ama neden yayınlamadım? Çok akıllıca bir sebebi vardı. Çünkü biliyorum ki yazarlar ilk romanlarında kendilerini anlatırlar. O da romancılık değildir. Günlük tutmaktır." (Düşün, Haziran 1996).
Roman serüvenine başladığında döneminin diğer yazarları daha çok yerel ve kırsal olayları, kişileri işlerken Attilâ İlhan şehir insanını Türkiye'nin yakın dönem tarihini siyasal, ekonomik ve sosyal yanlarıyla ele alan bir yapı içerisinde işliyordu. Sadece İstanbul ve İzmir gibi Türkiye'nin büyük şehirlerini, işlediği dönemin yaşam tarzını, ekonomik ve sosyal sorunlarını kahramanlarının gözüyle yansıtmakla yetinmiyor; aynı zamanda, batı kültürünün Türkiye'ye ne şekilde yansıdığını, olumlu ve olumsuz etkilerini, çizdiği karakterlerle ve Avrupa'daki şehirlerle örtüşen bir yapı içerisinde inceleniyordu.
Hazırlık ve arayış dönemi
Romanda "hazırlık ve arayış dönemi" diye nitelendirilebilecek dönemde, yayımladığı Sokaktaki Adam ve Zenciler Birbirine Benzemez'de yazarın Paris'te yaşadığı yıllara ait deneyimlerinin ve gözlemlerinin karakterlere yansıdığı görülür. Yazıldığı yıllarda Türkiye'deki Batılılaşma uğruna toplumdan kopan kişilerin bocalamaları Sokaktaki Adam'da ele alınırken, Zenciler Birbirine Benzemez'de Avrupa'da komünist ve antikomünist mültecilerle karşılaşan, hayal kırıklığına uğramış bir devrimci anlatılır. Her bölümün farklı bir karakterin ağzından aktarıldığı Sokaktaki Adam, Attilâ İlhan'ın edebiyatımıza getirdiği yeni bir söylem olarak alınabilir. Daha sonraki romanlarında da görüleceği gibi, diyalektik bir yaklaşımla işlenen olaylarda kahramanlar güçlü ve zayıf yanlarıyla okura ulaşır; birbirlerini suçlamaz ve okuyucuda ön yargı oluşturmazlar. Attilâ İlhan, Zenciler Birbirine Benzemez için şunları söylemiştir: "Kitap 'soğuk savaş'ın en belalı döneminde yazıldı, yayınlandı. Çok ikircikli bir sorunu tartışıyordum. Romanın kahramanı, İstanbul'daki ve Paris'teki 'solcu' çevrelerle düşüp kalkıyor, bunlarla ilişkilerini ve tartışmalarını anlatıyordu, her şeyi olduğu gibi yazmak, romanın yayımlanmasından vazgeçmekle eşitti. Bu bakımdan, içeriğine hafif flu bir hava verdim."
Romanın dilinin farklılığını ise yazıldığı dönem içerisinde yoğun Fransızca çalışmasına bağlayan yazar, bazı cümleleri Fransızca düşünüp Türkçe yazmıştır.
Olgunluk dönemi
Yazarın "olgunluk dönemi" diye tanımlanabilecek edebiyat süreci Kurtlar Sofrası ile başlar. Sokaktaki Adam'da ne istediğini değil, ne istemediğini bilen biri anlatılırken; Zenciler Birbirine Benzemez'de Mehmed-Ali istedikleri ile istemedikleri arasında mütereddit bir karakteri yansıtmaktadır. Oysa Kurtlar Sofrası'nda Mahmud ne istediğini çok iyi bilen bir karakteri çizer. Bu üç romanıyla Attilâ İlhan Türk aydınına farklı açılardan bakar, fikirlerini diyalektik-materyalist bir sentez içinde derleyerek Türkiye için bir sentez önerir – ki sonradan yazdığı yedi kitaplık Aynanın İçindekiler serisi de bu zemine oturmaktadır. Bıçağın Ucu, Sırtlan Payı, Yaraya Tuz Basmak, Dersaadet'te Sabah Ezanları, O Karanlıkta Biz, Allah'ın Süngüleri: Reis Paşa ve Gazi Paşa bu seriyi oluşturan romanlardır. Her romanda yer alan karakterler, Türkiye'nin tarihinde köşe başlarını oluşturmuş dönemlere ayna tutan aydınlardır. Tarihi olaylar, politik ve sosyal dengelerle ele alınır. Birbirleriyle bağlantısı olan karakterlerden her biri bir romanda ön plana çıkar ve olaylar onun gözlemleriyle aktarılır. Bu serinin bütünü irdelendiğinde yine, yazarın Türk aydınına yakın tarihimize bir bakma şansı tanıdığını ve kendi toplumcu-gerçekçi bakış açısıyla önergeler sunduğu görülür.
Ölümü
Attilâ İlhan ilk kalp krizini 1985 yılında geçirdi. Bu tarihten sonra kardiyolojik sorunları devam eden İlhan'ın 2004'ten itibaren sağlık durumu daha da bozuldu. 10 Ekim 2005'te İstanbul'daki evinde geçirdiği ikinci kalp krizi sonucu hayata veda ettiğinde 80 yaşındaydı. Tiyatro ve sinema sanatçıları Çolpan İlhan'ın ağabeyi ve Kerem Alışık'ın dayısıdır.
2003 Sertel Demokrasi Ödülü'ne layık görülmüştür. 1946 CHP Şiir Yarışması İkinciliği, 1974 Türk Dil Kurumu Şiir Ödülü Tutuklunun Günlüğü ile, 1974 Yunus Nadi Roman Armağanı Sırtlan Payı ile, vefatından sonra 2007 yılında kurulan Attilâ İlhan Bilim Sanat Kültür Vakfı çalışmalarına devam etmektedir.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Attilâ_İlhan
