The Bluest Eye
Toni MorrisonYazar:
Toni Morrison
Tahmini Okuma Süresi:
6 sa. 7 dk.
Sayfa Sayısı:
216
Basım Tarihi:
7 Mayıs 2007
İlk Yayın Tarihi:
1970
Yayınevi:
Vintage London
Orijinal Adı:
The Bluest Eye
ISBN:
9780452287068
Ülke:
Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı
Dil:
İngilizce
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
#afroamerikanedebiyatı
Yer, ikinci dünya savaşı yılları Amerika, yer 2021 dünya.
Bay Yacobowski bana neden tiksinerek bakıyor? Kız olduğum için mi? Siyah olduğum için mi? Woodrow in orman yeşili dantelli çorapları var da benim neden yok? Neden ben çorabımın yırtığını saklamak için onu ayağımın altına sıkıştırmalıyım? Mary Jane’e, beyaz kızlara neden gizli, sahiplenici bir nezaketle bakılıyor da bana bakılmıyor? Saçlarım sarı, gözlerim mavi olmadığı için mi sevilmiyorum? Tanrıdan her gece mavi gözler istiyorum neden vermiyor?
Toplumsal eşitsizliğin, yoksulluğun nedenlerini bulmak için 
Das Kapital i açıp okuyabilirsiniz. Kadının neden ikinci sınıf görüldüğünü anlamak için, 
Ursula K. Le Guin ‘in, 
Virginia Woolf’un, 
Elisabeth Badinter ‘in kitaplarına açıp bakabilirsiniz. İnsanları doğuştan sahip oldukları ulusal kimlikleri, deri renkleri, dini inanışları ya da inançları yüzünden neden saldırıya uğradığını anlamak için Faşizm’i anlatan yüzlerce kitaba danışabilirsiniz. Yoksulluğun dağladığı, cehaletin kucakladığı aile içi kadim mutsuzluğun sebeplerini belki 
Ezilenlerin Pedagojisi ‘nde bulursunuz. Bunlara cevap veren çok kitap var. Ama bunların nedenlerinin böyle içtenlikle, kuş konmuş bahar dalından filizlenen ilk yapraklar gibi yeşil ve serin, böyle hüzünlü bir çaresizlikle sorulduğu başka kitaplar bulmak zor.
Morrison, kalpleri sıkışarak büyüyen çocukları, kalpleri kırık yaşayan kadınları, sahip olduğu ilk külotu ne yapacağını bilemeyip başına geçiren yoksulları, mavi gözlü sarı saçlı olursa sevileceğini düşünen, sevilmeyi, kabul görmeyi bunlarda arayan siyahları bir kız çocuğunun savunmasızlığıyla sararak anlatıyor. Aslında onları değil, onlara üstten, küçük, çirkin, önemsiz hissettiren bakışı didik didik ediyor, onu mahkum ediyor.
Toni Morrison, muhteşem gözlem gücü, ince şeyleri anlamaya ayırdığı vakit,
Das Kapital i açıp okuyabilirsiniz. Kadının neden ikinci sınıf görüldüğünü anlamak için, Ursula K. Le Guin ‘in, Virginia Woolf’un, Elisabeth Badinter ‘in kitaplarına açıp bakabilirsiniz. İnsanları doğuştan sahip oldukları ulusal kimlikleri, deri renkleri, dini inanışları ya da inançları yüzünden neden saldırıya uğradığını anlamak için Faşizm’i anlatan yüzlerce kitaba danışabilirsiniz. Yoksulluğun dağladığı, cehaletin kucakladığı aile içi kadim mutsuzluğun sebeplerini belki Ezilenlerin Pedagojisi ‘nde bulursunuz. Bunlara cevap veren çok kitap var. Ama bunların nedenlerinin böyle içtenlikle, kuş konmuş bahar dalından filizlenen ilk yapraklar gibi yeşil ve serin, böyle hüzünlü bir çaresizlikle sorulduğu başka kitaplar bulmak zor.
Morrison, kalpleri sıkışarak büyüyen çocukları, kalpleri kırık yaşayan kadınları, sahip olduğu ilk külotu ne yapacağını bilemeyip başına geçiren yoksulları, mavi gözlü sarı saçlı olursa sevileceğini düşünen, sevilmeyi, kabul görmeyi bunlarda arayan siyahları bir kız çocuğunun savunmasızlığıyla sararak anlatıyor. Aslında onları değil, onlara üstten, küçük, çirkin, önemsiz hissettiren bakışı didik didik ediyor, onu mahkum ediyor.
Toni Morrison, muhteşem gözlem gücü, ince şeyleri anlamaya ayırdığı vakit,
Irkçılık, Ensest ve Pedofili içerir!·224 syf.·
8/10
2025 98. kitabı
Bitip tükenmeyen bir ırkçılık meselesi. Sadece renkten değil ekonomik farktan dolayı, fiziksel görünüşten dolayı da maruz kalınan ekstra aşağılanmayı satır satır okuyorsunuz. Kendi bilinçlerine varmaya başladıklarından beri ötekileştirilmenin içlerinde açtığı derin yara.
Kitaptaki yetişkin karakterlerin her birinin penceresini açınca bir dram çıkıyor perdenin ardından.
Bir insan çocuklukta yaşadığı travmalara ergenlik travmalarını ekleyip yetişkin haliyle işlediği suçlardan dolayı affedilebilir mi?
En iyi karakterden en kötü karaktere kadar duyguların çok iyi aktarıldığı güzel bir kitap.
Bir çift mavi göz müydü gerçekten insanın tüm yaşamını değiştiren ya da o gözlere sahip olma inancı mı?
İnsanlık Adına Bir Utanç Anlatısı: En Mavi GözEdebiyat
Pulitzer ödüllü yazar Toni Morrison, bu ilk romanında ırkçılık, eşitsizlik ve kadının toplumdaki yeri gibi konuları Pecola adında siyahi küçük bir kız çocuğunun üzerinden anlatıyor.
‘’Aramızda kalsın ama, 1941 güzünde topraktan hiç kadife çiçeği çıkmadı.’’
Pecola Breedlove koyu teni, kıvır kıvır saçları ve kahverengi gözleri yüzünden hem ailesi tarafından hem de toplum tarafından dışlanan, ayrıştırılan ve çirkin hissettirilen bir kız çocuğu. Çok küçük yaşta böylesine acımasız ve amansız bir dünyayla tanışan Pecola, sevilme özlemi ve kabul edilme arzusuyla her gece Tanrı’dan gözlerinin mavi olmasını diler. Gözleri mavi olursa, çok güzel bir kız olacak, babası içmeyi bırakacak ve annesini dövmeyecek, kardeşi evden kaçmayacak, Pecola’nın yaşamındaki her şey değişecektir...
Morrison’ın medeniyetten nasibini almamış ve çürümüşten de beter bir hale gelmiş bir toplumda dışlanan bir birey olmanın, dahası siyahi bir kadın olmanın zorluklarını bu toplumda en söz hakkı olmayan kişi üzerinden ele alması oldukça etkileyiciydi. Morrison’ın anlatış biçimi, duyguları okuyucuya geçirmesi, yerinde yaptığı tespitler ve bence en önemlisi vahşet ve şefkati bir arada bu kadar ustaca işleyebilmesi romanın artı yönlerinden. Bazı sayfaları gözlerim nemli bir şekilde okuyup, bazı sayfalarda okumaya ara vermek zorunda kaldım. Cinsel istismar, akıl sağlığı, yoksulluk, içselleştirilmiş ırkçılık ve nesiller arası travma… Gerçekten insanın omzuna bir yük gibi binen konular bunlar. Bazen bir yumru oturur boğazınıza, bilirsiniz…
En Mavi Göz derdi olan bir kitap ve ben böyle kitapları çok severim, iyi anlaşırız. Aynı zamanda Afro-amerikan edebiyatının en güzel örneklerinden. İlk Toni Morrison kitabımdı fakat kesinlikle son olmayacak. Sitayişle tavsiye.
‘’Ama o, gözlerine yerleşebilecek bir yerinde
En Mavi Göz – Toni Morrison1000Kitap
“Kapı dışarı edilmekle sokakta kalmak arasında fark vardır. İnsan kapı dışarı edilmişse, başka bir yere gidebilir; sokakta kalmışsa gidecek yeri yoktur.”
Romanı okurken bu cümle zihnime kazındı. Bu fark, sadece fiziksel bir durum değil; insanın varoluşuna, görünürlüğüne, değerine dair çok şey söylüyor. Morrison, okuru tam da bu ayrımın içine bırakıyor. Karakterlerin yalnızlığı, kırılmışlığı ve dışlanmışlığı sadece bir hikâye değil, bir çığlık gibi duyuluyor sayfalarda.
Pecola'nın mavi göz istemesi, yalnızca bir güzellik arayışı değil. O gözlerde bir kabul görme, bir sevgi, bir "sen de varsın" onayı yatıyor. Morrison burada sadece ırkçılığı değil; sistematik olarak görmezden gelinen, değersizleştirilen bireylerin dünyasını anlatıyor. Ve bunu öyle sade, öyle çarpıcı bir şekilde yapıyor ki, bazen bir cümleyle insanın içine ince bir sızı düşürüyor.
Kitabın dili güçlü ama yormayan bir sadeliğe sahip. Karakterler derin, olaylar sarsıcı. Ama en çok da alt metinlerdeki duygular kalıyor insanın aklında: aidiyet, utanç, çaresizlik, suskunluk ve bekleyiş.
Toni Morrison, Afro-Amerikan bir kadın yazar olarak hem edebi hem de tarihi anlamda çok kıymetli bir yerde duruyor. Nobel ödüllü bu yazarın ilk romanı olmasına rağmen En Mavi Göz, bir usta kalemden çıktığını hemen hissettiriyor.
Bu kitabı sadece bir roman olarak değil, bir toplumsal yüzleşme alanı olarak gördüm. Morrison, bize bir çocuğun gözlerinden koca bir sistemin adaletsizliğini gösteriyor. Okuduktan sonra sadece kitap bitmiyor; bakış açınız, duyarlılığınız ve belki de vicdanınız yeniden şekilleniyor.
Kesinlikle okunmalı, hissedilmeli ve üzerine uzun uzun düşünülmeli bir eser.
En Mavi Göz Nobel ve Pulitzer ödüllü yazar Toni Morrison'un 1970'de yayınlanan ilk romanı. Bir ilk roman olmasına rağmen gerek konu, gerek konunun işlenişi itibariyle, oldukça sarsıcı, rahatsız edici ve düşündürücü bir kitap.
İkinci Dünya Savaşı arifesinde ABD'de Ohio'da yaşayan Pecola Breedlove'un trajik hikayesini anlatıyor Morrison. On bir yaşındaki Pecola güzelliği ve sosyal kabulü beyazlıkla bir tutan, bu dünyadaki tek dileği ise kimsede olmayan en mavi gözlere sahip olmak olan siyahi bir kız çocuğu.
Pecola'nın trajik hikayesini birden fazla anlatıcının gözünden okuyoruz kitap boyunca. Küçük Pecola'nın hikayesi çercevesinde yazar hem Afro Amerikanların kendi toplumları ve aile içinde yaşadıkları şiddet, ensest, cinsiyet sorunları hem de beyazların uyguladığı ırk ayrımcılığı, horgörme, aşağılama ve ırka dayalı güzellik anlayışının yarattığı travmaya odaklanmış.
Çok iç parçalayan ve unutamayacağım bir kitap oldu En Mavi Göz. Okuması çok zor bölümleri olan bir kitaptı. Benim için kitapta ırkçılıktan çok çocuk istismarı ve kadına karşı her türlü şiddet olguları öne çıktı. Morrison'un tüm bu rahatsız edici konuları anlatırken yargılayıcı bir tavır takınmaması ve kullandığı anlatım şekli ise gerçekten etkileyici.
Benim en etkilendiğim bölüm karakterlerden Sabunkafa'nın Tanrıya yazdığı mektup oldu.
"Bunu anlaman gerekiyor tanrım. sen “küçük çocukların bana gelmesini sağlayın ve onlara zarar vermeyin” demiştin. Unuttun mu? Çocukları unuttun mu yoksa? Evet. unuttun. Onları naçar bıraktın, yol kenarlarında oturup annelerinin cesetlerinin yanında ağladılar. yanmış, sakat kalmış, topallayan çocuklar gördüm ben. Sen onları unuttun Tanrım. Nasıl ve ne zaman Tanrı olman gerektiğini unuttun.”
Ne kadar da tanıdık değil mi? Bilmem size de tanıdık geldi mi?
Her biri mevsim
Yeterince Mavi
“Hepimiz- onu tanıyan herkes- pisliğimizi ona silerek temizledikten sonra çok erdemli hissettik kendimizi...”
En mavi göz; ırkçılık, aile içi şiddet, güzellik algısı ve daha pek çok kanayan yaranın kitabı olmakla beraber yazarın dilini çok ama çok beğendiğim bir kitap oldu.
Tek bir olay ya da kişi üzerinden değil, genel manada herkese değinerek anlatışı ama aynı zamanda hep odak noktada tuttuğu o küçük kız çocuğu... Okudukça hayran kaldım. Ve en çok da hepimizin nasıl da suçlu olduğu gerçeğini yüzüme vurmasıydı. Hepimiz ama hepimiz suçluyduk!
“Aramızda kalsın ama 1941 güzünde topraktan hiç kadife çiçeği çıkmadı. Kadife çiçeklerinin yetişmemesinin sebebinin, Pecola’nın özbabasının çocuğuna hamile kalması olduğunu düşünmüştük o zamanlar (...)”
En baştan tokat gibi ineceğim diyor kitap.
En mavi göz; kabul görmemenin,
kendinden nefret etmenin,
öteki olmanın, öteki yapmanın,
farkındalığın,
harekete geçmek zorunda olmanın, yıkılması gereken güzellik algılarının,
kız çocuklarının, renklilerin! kitabı bana göre.
Herkese gözüm kapalı kesinlikle okuyun diyebileceğim bir kitap.
Toni Morrison'un yazdığı ilk kitap. Kitapta, hiç suçu ve günahı olmayan Pecola adındaki siyahi bir kız çocuğunun, yaşadığı büyük acı ve dram anlatılmaktadır.
Konu, İkinci Dünya Savaşı yıllarında Amerikada geçmektedir. Yazar, konuyu anlatırken çocukla olumlu veya olumsuz olarak ilgili olan kişilerin , geniş bir biyografilerini de anlatmakta olup, olayların yaşandığı toplumdaki insan ilişkilerine de kapsamlı olarak yer vermektedir. Siyahilere beyazların yaptığı ayırımcılığa zaman zaman yer vermesine rağmen, konunun büyük kısmını, siyahi toplumun kendi aralarındaki ve aile içindeki ilişkilerine ayırarak bize olayları anlatmaktadır.
Bu durumda da , beyazlar tarafından aşağılanmayı kabulleniş, kendini değersiz görme, toplumdan dışlanmışlık ve beğenilmeme duygusu, aile içi şiddet ve istismar, kadınların ve çocukların ezilmeleri ..gibi toplumun acı gerçeklerini tema olarak işlemektedir. Bütün bunları da, olayın kahramanı Pecola ve ailesiyle, onun arkadaşları olan iki kız çocuğunu ön plana çıkararak bize aktarmaktadır.
Yaşanan bu kadar acıyı taşımak zorunda kalan zavallı çocuk , eğer beyazlar gibi iki tane mavi gözlerinin olması halinde, bütün kötülüklerin sona ereceğine inanmakta ve iki mavi göze sahip olmayı istemektedir ve bu umutla çabalamaktadır.
Konu , esas acı olaya taraf olan kişilerin ruhsal durumlarının anlaşılması için, geçmişleri hakkında ayrı ayrı geniş bilgiler verildiğinden dolayı, zaman zaman ağır ilerlemekte ve kitap akıcı olmaktan çıkmaktadır. Ama bu sıralarda yazarın yeni yeni dramlar aktarması ise kitabı tekrar ilgi çekici hale getirmektedir. Finalde ise bizi çok ağır bir dram tablosu beklemektedir.
Irk ayrımının yaşandığı günlerde, toplumun diğer insanlarının yanı sıra, küçük bir kızın yaşadığı büyük acıları bize aktaran bu kitap
Öncelikle kitabın hem çok ünlü olması hem de ödüllü olması benim beklentimi çok yükseltmişti. Beklentimi karşıladı mı derseniz, evet yeterince karşıladı. Irkçılık, sevgisizlik, nefret ve diğer birçok kötülüğün üzerine yazılmış bir kitap. Kitabı farklı kılan bence ana temada çocukların olması. Yani çocukların gözünden, dilinden okuyoruz kitabı. Bu özellik bence kitabın en vurucu özelliği. Bu sayede her halükarda kitabın içine girebiliyorsunuz.
1 puan kırdım çünkü bence bazı yerlerde konu biraz daha detaylandırılabilirdi. İlginçtir ki çok çabuk bitmiş gibi hissettim. Bakmayın 7 günde okuduğuma tam yeni işe girdim filan derken biraz ertelemek durumunda kaldım. Normal seyirde 2 günde bitebilecek bir kitap. Dili gayet akıcı ve anlaşılır. Tavsiye ediyorum.
“Böyleleri kurtarılmayı hak eder mi?”Edebiyat
Hani kimi olaylar vardır; o kadar acıdır ki yaşananlar, tahmin edebileceklerinizin, hatta kabuslarınızın bile ötesindedir. Böyle şeyler nasıl olmuş, nasıl yaşanmış, insanlar nasıl bu kadar kötü olabilir, bunlara nasıl izin verilir, anlayamazsınız. Ve maalesef hatırladığınızda, o gözlerini kapatan toplumun bir ferdi olduğunuzu, kendi insanlığınızdan utanırsınız.
3 gündür gündemde, İstanbul’un en pahalı semtlerinden birine konuşlanmış, vakıf adı altına saklanmış bir cemaatin içindeki ensest skandalı var; kurban 6, fail 29 yaşında, ilişkiye izin veren de kız çocuğunun babası. İçten içe olduğunu bildiğimiz, duyduğumuz, hissettiğimiz, ancak bu kadar ileriye gidilebileceğini hiç düşünmediğimiz skandallardan. Ve ben Toni Morrison okuyorum… Ve insanlığın kara yüzünü gördükçe, yine -tüm samimiyetimle- kendi insanlığımdan utanıyorum.
Toni Morrison zenci toplumunun, özellikle Amerika kıtasındaki acı tecrübelerini dünyada en iyi anlatan kalemlerden… Daha önce okuduğum eserlerinde beni samimiyeti ile etkilemişti, öyle ki tekrar tekrar okumuştum bir çoğunu. “En Mavi Göz” de bu gruptan. Yıllar önce, liseli bir gençken okuduğum, etkisinden uzun süre kurtulamadığım, ama daha derin okuyup hakkında bir de inceleme yazabilmek için bugünü beklediklerimden…
1940ların Ohio’sunda geçiyor roman. Avrupa kanlı paylaşım kavgasının altında inlerken, kuzey Amerika’da hayat sakin. Yasal olarak kölelik kalkalı çok olmuş. Ancak beyaz ırkın üstünlüğü ve zencilerin aşağılanması, her iki toplumun da kabullendiği, adı konulmamış bir kural gibi hala yürürlükte. Beyazlar öyle yetiştikleri, öyle inandırıldıkları, eğitimleri sayesinde güçlü hissettikleri için inanıyorlar üstünlüklerine; zenciler ise az eğitimli, çok çocuklu, amaçsız, sefil hayatlarında kafalarını kaldırıp farklı şeyler yapmadıklarından
Içimi burkan,çoğu yerde okumakta zorlandığım bir kitap.
Yazarın Nobel ödülü alan ilk siyahi kadın olması ve kitabın bazı dönemlerde yasaklanmış olması ilgimi çekmiş, bu yüzden okumak istemiştim.
Kitap şimdiye kadar üzerinde hiç düşünmediğim pek çok şeyi düşünmemi sağladı.
Yazarın "siyahligin çukurundan çıkıp dünyayı mavi gözlerle görmek isteyen siyah bir kız çocuğu " diye tabir ettiği bir çocuğun ağzından
__asagilik kompleksini
__dışlanmayı
__çaresizliği
__ırkcılığı
__cocuk istismarini
__ .........
okuyoruz.
Şimdiye kadar hayvanlara eziyet edenleri , ihtiyaç sahibi olmadan çöp karıştıranları,
şiddetten keyif alanları hiç ama hiç anlamazken kitapla beraber insanların bu durumlara nasıl sürüklenebildigini ,
Çaresizliğin insana neler yaptirabilecegini,
Hoşgörü kadar HORGÖRÜ ye sahip olduğumuzu ve farketmedigimizi,
Başkalarının acılarını ya da eksilerini kendimizi aklamak için nasıl kullanabildiğimizi .... ve daha pekçok insani durumu sorguladım.
16 yaş altı için uygun olmayan bir kitap olduğunu düşünüyorum.
Herkese keyifli okumalar....
Yazar Hakkında
Toni MorrisonYazar · 14 kitap
1931 Ohio doğumlu Toni Morrison'ın asıl adı Chloe Anthony Wofford olup, Howard Üniversitesi'nde lisans eğitimi yaparken, kolay telaffuz edilmesi için ismini Toni'ye çevirmiş. Cornell Üniversitesi'nde yüksek lisansı yaptıktan sonra Howard Üniversitesi'nde bir süre ingilizce öğretmenliği yapmış.1957 yılında evlendiği Jamaikalı mimar Harold Morrison'dan 2 oğlu olmuş.1964 yılında boşanmalarından sonra Random yayınevinde editörlük yapmaya başlamış. İlk romanı En Mavi Göz (The Bluest Eye) 1970 başlarında, Sula ise 1973'de yayımlanır. Süleyman'ın şarkısı (Song of Solomon) yayımlandığı 1977 yılında ,yılın en iyi romanı seçilir. Dördüncü romanı Katran Bebek (Tar Baby) 1981'de yayımlanır.1987'de Sevgili (Beloved) ile yazar Pulitzer Ödülü'nü kazanır. Caz (Jazz) 1992 yılında yayımlanır.
Yazdıklarıyla Afrikalı Amerikalı insanın yaşamını anlatan Toni Morrison Amerikan romancılığının en önde gelen temsilcilerinden biri sayılmaktadır. 1993 Nobel Edebiyat Ödülü'nü aldıktan sonraki ilk romanı Cennet'tir.
