bu kaçıncı bahçe gördüm tarumar?Edebiyat
“Yaş otuz beş! yolun yarısı eder.
Dante gibi ortasındayız ömrün.”
Diyor 
Cahit Sıtkı Tarancı ve devam ediyor;
“Yalandır kaygısız olduğum yalan.”
Dante Alighieri , hayatının ortasında, karanlık bir ormanda bulur kendini yönünü şaşırmış halde; ne geldiği yolu hatırlayabilir ne de önünü görebilir. İşte Dante’nin cehennemi tam burada başlar: Ateşle değil, şaşkınlıkla. Kaybolmuş olmanın verdiği o derin ürpertiyle.
Ona hayatını düzeltmek için bir yolculuk bahşedilmiştir ama kendisi Tanrı’dan uzaklaşan niceleri gibi korku, kaygı ve bilinmezlik içinde, karanlıktadır. Hz Meryem, Azize Lucia ve 
Yeni Hayat ’tan tanıdığımız Beatrice, Arşıala’da onun için şefaatte bulunurlar. Bu yolculukta ona yardım etmesi için 
Vergilius ’u gönderirler. Vergilius; aklın, mantığın sembolüdür. Dante’nin Cehennem ve Araf’taki rehberi, üstadı ve efendisidir.
Yeni Hayat’taki o uzak, neredeyse kutsal aşkın ardından Dante’yi Cehennem’de okumak tuhaf bir çarpışma hissi yaratıyor. Bir yanda Beatrice’e adanmış saf bir ruh, diğer yanda günahların, cezaların, çürümüşlüklerin haritası. Ama aslında ikisi de aynı yerden besleniyor: insanın içinden.
Bu anlatılan cehennem, evrensel bir cehennem değil. Dante’nin kendi cehennemi. Tanıdık yüzlerle dolu, kişisel hesaplarla örülmüş, tarihsel ve teolojik tercihlerle şekillendirilmiş bir yer. İçinde 
Homeros , 
Horatius , 
Ovidius , Lucanus, Aristo gibi ustalarla, sonrasında Odysseus gibi birçok destan karakteriyle ve imparatorlar, senatörler, papalar, kardinallerle karşılaşıyorsunuz.
Dante, tanıdığı, bildiği, öfkelendiği ya da hayal kırıklığına uğradığı insanları son derece sistemli bir mantıkla cehennemin katlarına yerleştiriyor. Bu onun dünyası, onun adaleti. Buna bir yere kadar “tamam” diyorsun. Ama iş peygamberlere geldiğinde bu mesafe bir anda kayboluyor. Dante, kendi inancına göre
Cahit Sıtkı Tarancı ve devam ediyor;
“Yalandır kaygısız olduğum yalan.”
Dante Alighieri , hayatının ortasında, karanlık bir ormanda bulur kendini yönünü şaşırmış halde; ne geldiği yolu hatırlayabilir ne de önünü görebilir. İşte Dante’nin cehennemi tam burada başlar: Ateşle değil, şaşkınlıkla. Kaybolmuş olmanın verdiği o derin ürpertiyle.
Ona hayatını düzeltmek için bir yolculuk bahşedilmiştir ama kendisi Tanrı’dan uzaklaşan niceleri gibi korku, kaygı ve bilinmezlik içinde, karanlıktadır. Hz Meryem, Azize Lucia ve Yeni Hayat ’tan tanıdığımız Beatrice, Arşıala’da onun için şefaatte bulunurlar. Bu yolculukta ona yardım etmesi için Vergilius ’u gönderirler. Vergilius; aklın, mantığın sembolüdür. Dante’nin Cehennem ve Araf’taki rehberi, üstadı ve efendisidir.
Yeni Hayat’taki o uzak, neredeyse kutsal aşkın ardından Dante’yi Cehennem’de okumak tuhaf bir çarpışma hissi yaratıyor. Bir yanda Beatrice’e adanmış saf bir ruh, diğer yanda günahların, cezaların, çürümüşlüklerin haritası. Ama aslında ikisi de aynı yerden besleniyor: insanın içinden.
Bu anlatılan cehennem, evrensel bir cehennem değil. Dante’nin kendi cehennemi. Tanıdık yüzlerle dolu, kişisel hesaplarla örülmüş, tarihsel ve teolojik tercihlerle şekillendirilmiş bir yer. İçinde Homeros , Horatius , Ovidius , Lucanus, Aristo gibi ustalarla, sonrasında Odysseus gibi birçok destan karakteriyle ve imparatorlar, senatörler, papalar, kardinallerle karşılaşıyorsunuz.
Dante, tanıdığı, bildiği, öfkelendiği ya da hayal kırıklığına uğradığı insanları son derece sistemli bir mantıkla cehennemin katlarına yerleştiriyor. Bu onun dünyası, onun adaleti. Buna bir yere kadar “tamam” diyorsun. Ama iş peygamberlere geldiğinde bu mesafe bir anda kayboluyor. Dante, kendi inancına göre"Homo sum; humani nil a me alienum puto"·83 syf.·
4/10
2023 46. kitabı
"Ben insanım ve kendimi insanca olan hiçbir şeye yabancı saymam."
(Heauton Timorumenos, Terentius
Perde I, sahne I)
Publius Terentius Afer MÖ 184'te Kartaca'da doğan Berberi asıllı Latin komedya yazarıdır. Çocukken köleleştirilen Afer'e bu ad Afrikalılar tarafından verilmiştir. Afer'in siyahi olup olmadığı belirsizken, estetik açıdan göz doldurduğu söylene gelmiştir. Afer, sahipliği Romalı senatör Terentius Lucanus'a geçtiğinde Terentius adını alır. Yeni sahip senatör Lucanus, Terentius'un yeteneklerini erken yaşta farkedip onun özgür bir insan gibi eğitilmesini ve azad edilmesini sağlar. Cumhuriyet Dönemi'nde sanata son derece önem vermesiyle bilinen politikacı Scipio Aemilianus ile yakınlık kuran Terentius, bu sayede saygınlığını artırmıştır. Oyunlarını Yunanca yazdığı bilinen Terentius, aynı zamanda Yunanistan ziyareti ile Menandros'un oyunları üzerinde çalışma fırsarı bulmuş ve bu oyunları Latince'ye çevirmiştir. Kariyeri ömrüne bağlı olarak kısa süren Terentius, yaşama çok genç yaşta veda etmiştir. Antik Roma'nın en önemli komedya yazarının Yunanistan'da 25 ya da 35 yaşlarında bir gemi kazasında ya da üzüntüye bağlı olarak öldüğü rivayet edilir.
Bilinen eserleri:
Andria (Andros Güzeli), Eunuchus (Hadım), Mostellaria ( Hortlak), Kaynana, Hecyra, Héautontimoroumenos, Phormio, Adelphes (kardeşler)
Terentius'un, Andros Güzeli, Hadım, Hortlak, Kaynana, Epidicus, Formio, Özünün Celladı, Kardeşler isimli oyunları Nurullah Ataç tarafından Fransızcadan Türkçeye çevrilmiş ve MEB Yayınları'ndan çıkmıştır. Ayrıca Mitos Boyut Yayınları'ndan çıkan Furkan Akderin'nin çevirdiği Bütün Oyunları 1 : Andros Güzeli, Kaynana, Erkek Kardeşler, Bütün Oyunları 2 : Hadım Ağası, Phormia, Kendinin Celladı çevirileri Türk okuruna Terentius'u tanıma fırsatı tanımaktadır.
[Terentius
12 Madde de Milton ve eserine dair inceleme1000k
Yazan için de, okuyan için de zor bir inceleme olacak.
1) Kitabın yazarı John Milton kimdir?
1608 yılında Londra’nın Bread kasabasında varlıklı bir ailenin oğlu olarak doğmuştur. Henüz küçük yaşlarından itibaren edebiyata ve şiire ilgi duymuş, kafasında Adem ve Havva yaratılış destanının taslaklarını şekillendirmeye başlamıştı. Yazılarında İngilizceyi Latince gibi kullanıp kelime oyunlarıyla cümleler yaratmada ki başarısı sayesinde ona dünya çapında tanınırlık kazandıracak Paradise Lost isimli uzun şiir manzumeyi yazarak başta kilisenin, daha sonrasındaysa ülkesinde ki birkaç önemli soylu topluluğun tepkisini çekmişti. Çünkü Milton Monarşiyi desteklemiyordu o; bireysel özgürlüğün savunucusuydu. 1649 yılında yayımladığı ‘The Tenure of Kings and Magistrates' adlı eserinde özgür insanlar ve kralları arasında gönüllülük esasına dayalı bir sözleşme olduğunu ve krallar zorbalığı ele aldıkları vakit, olur da yargıçlar harekete geçmez ise, halkın onları tahttan indirme ve hatta öldürme hakkına sahip olduklarını savunur. Yani, gücü esasen ait olduğu yere, halkın eline, geri verir.
Milton 1674’te doğduğu toprak olan Londra’da ölür.
2) Yitirilen Cennet kitabında Milton ne anlatıyor?
Tanrı’ya isyan ederek onunla savaşa tutuşan, sonradan şeytan adını alacak Baş melek Lucifer ve onun isyanına katılmış olan meleklerin atıldığı Cennet’ten kovulduktan sonra (Milton’un Antik Yunan mitolojisinde yeraltındaki ölüler ülkesinin en derin yeri, Hades’in yer altı krallığının en dibi olan Tartaros kelimesinden türettiği) Pandemonium*’da konseyini toplar ve Cennet ile Cehennem arasında ki savaşın planlarını yapar. Baş melek olan Lucifer yani Şeytan, Tanrı tarafından yeni bir alemin yaratıldığını ve Tanrı’ya benzer silüette yeni bir yaratığın yaratıldığı (Aden, Adem ve Havva) bilgisini