Kendi Klasiklerimize Neden Bu Kadar Yabancıyız?
Bugün “klasikler” denildiğinde zihnimizde çoğunlukla Batı düşüncesinin kurucu metinleri beliriyor. Şüphesiz bunlar insanlığın ortak mirasına ait eserlerdir ve okunmayı hak ederler. Ancak İslâm medeniyetinin asırlar boyunca ürettiği felsefî, hikemî ve irfânî klasiklere yönelik aynı dikkati gösterdiğimiz söylenemez.
Hatta “okuyalım, çocuklarımıza da okutalım” dediğimiz klasikler söz konusu olduğunda, bu kavram çoğu zaman neredeyse otomatik biçimde Batı klasiklerini çağrıştırmakta klasik okuma tasavvurumuz büyük ölçüde bu minvalde sınırlanmaktadır.
Klasikler, yalnızca geçmişte yazılmış metinler değildir. Bir medeniyetin varlık, bilgi, ahlâk ve insan anlayışının en yoğun biçimde billurlaştığı metinlerdir. Her medeniyet kendi kavramlarını, sorularını ve hakikat tasavvurunu bu eserlerde muhafaza eder. Bu nedenle kendi klasiklerine yabancılaşmak, yalnızca bazı kitapları okumamış olmak değil, kendi düşünce geleneğinin kavramlarına, meselelerine ve idrak ufkuna da uzak düşmektir.
Bu bağlamda felsefe, hikâye, şiir ve ahlâk diliyle yazılmış bazı klasik eserlerimize hep beraber bakalım:
Bu klasiklerin en temel ortak özelliği, en karmaşık metafiziksel ve ahlâkî hakikatleri dahi alegoriler, masallar ve yaşanmışlıklar gibi her seviyeden insanın okuyup 'vusatınca' anlayabileceği, kendi ruh dünyasına tatbik edebileceği edebi bir dille sunmalarıdır. Bunlardan "bazıları":
1. Sa'dî Şîrâzî (Ö. 691 / 1292) - Bostan ve Gülistan: Ahlâk, hikmet, siyaset ve insan ilişkilerini şiir ve hikâyelerle anlatan klasik edebiyatın başyapıtlarındandır.
2. Mahmud Şebüsterî (Ö. 720 / 1320) - Gülşen-i Râz: Vahdet-i vücûd, insan-ı kâmil ve metafizik hakikatleri özlü ve şiirsel bir dille ele alan tasavvuf klasiğidir.
3. Âşık Paşa (Ö. 733 / 1332) -
HAYATIN KURALLARI
1. Insanlara beklediklerinden fazlasini ver ve bu isi yaparken kibar ol.
2. En sevdigin siiri ezberle.
3. Her duyduguna inanma,elindekinin hepsini harcama ve istedigin kadar uyuma.
4. "Seni seviyorum" derken inanarak söyle.
5. "Özür dilerim" derken karsindakinin gözünün içine bak.
6. Evlenmeden önce en az alti ay nisanli kal.
7. Ilk görüste aska inan.
8. Asla baskalarinin hayalleriyle dalga geçme.
9. Derinden ve inançla sev.Kirilabilirsin belki ama baska türlü de hayatini tam yasayamazsin.
10. Anlasmazliklarda dürüstçe savas. Isim verme.
11. Insanlar hakkinda konusulanlara inanip onlar hakkinda karar verme.
12. Yavas konus ama hizli düsün.
13. Eger biri sana cevap vermek istemedigin bir soru sorarsa gülümse ve "neden bilmek istiyorsun?" de.
14. Sunu daima hatirla ki büyük ask veya büyük yatirim daima büyük risk tasir.
15. Anneni ara.
16. Biri hapsirirsa "çok yasa" de.
17. Eger kaybedersen, aklini da kaybetme.
18. Üç "S" yi unutma: Saygi - kendine Saygi - baskalarina Sorumluluk - tüm hareketlerin için.
19. Küçük bir tartismanin tüm dostlugu mahvetmesine izin verme.
20. Eger hata yaptigini farkedersen, hemen onu düzeltmeye bak, bile bile devam etme.
21. Telefonda konusurken gülümse. Karsindaki sesinden gülümseyisini duyacaktir.
22. Konusmayi sevdigin bir erkekle/kadinla evlen. Yasin ilerledikçe sohbet her seyden fazla önem kazanacaktir.
23. Biraz yalniz kalmaya özen göster.
24. Yeniliklere açik ol ama ille de degismeye çalisma.
25. Sunu bil ki sessiz kalmak bazen de en iyi cevaptir.
26. Daha fazla kitap oku, daha az TV seyret.
27. Güzel, serefli bir hayat yasa. Yaslanip geri baktiginda kinci bir defa tadini çikarirsin.
28. Allah a güven - ama arabani kilitle.
Reklam
1. 
Suç ve Ceza
2. 
1984
3. 
Kuyucaklı Yusuf
4. 
Martin Eden
5. 
Beyaz Zambaklar Ülkesi
6. 
Tutunamayanlar
7. 
Çalıkuşu
8. 
Sefiller (2 Cilt Takım)
9. 
Huzursuzluk
10. 
Dorian Gray'in Portresi
11. 
Gurur ve Önyargı
12. 
Bülbülü Öldürmek
13. 
İnce Memed 1
14. 
Momo
15. 
Beyaz Geceler
16.
Suç ve Ceza
2. 1984
3. Kuyucaklı Yusuf
4. Martin Eden
5. Beyaz Zambaklar Ülkesi
6. Tutunamayanlar
7. Çalıkuşu
8. Sefiller (2 Cilt Takım)
9. Huzursuzluk
10. Dorian Gray'in Portresi
11. Gurur ve Önyargı
12. Bülbülü Öldürmek
13. İnce Memed 1
14. Momo
15. Beyaz Geceler
16.
Birçok kristal kafatasının Kolomb öncesi döneme ait olduğu iddia ediliyor ve genellikle Aztek veya Maya uygarlıklarına atfediliyor . Mezoamerikan sanatında çok sayıda kafatası tasviri bulunuyor, ancak müze koleksiyonlarındaki kafataslarının hiçbiri belgelenmiş kazılardan gelmiyor. [ 7 ] 1967, 1996 ve 2004 yıllarında British Museum'daki birkaç kristal kafatası üzerinde yapılan araştırmalar, dişleri işaretleyen girintili çizgilerin (bu kafataslarında Mitchell-Hedges kafatasının aksine ayrı bir çene kemiği yoktu) 19. yüzyılda geliştirilen kuyumcu ekipmanları ( döner aletler ) kullanılarak oyulduğunu ve bu nedenle Kolomb öncesi bir kökeni geçersiz kıldığını gösteriyor. [ 8 ]
Bu kafatasları için kullanılan kristal türü, klorit inklüzyonlarının incelenmesiyle belirlendi . [ 9 ] Sadece Madagaskar ve Brezilya'da bulunur ve bu nedenle Kolomb öncesi Mezoamerika'da elde edilemez veya bilinmemektedir. Çalışma, kafataslarının 19. yüzyılda Almanya'da, büyük olasılıkla 19. yüzyılın sonlarında ithal Brezilya kuvarsından yapılmış nesneler üretmesiyle ünlü Idar-Oberstein kasabasındaki atölyelerde üretildiği sonucuna vardı . [ 4 ]
Britanya Müzesi ve Paris'teki Musée de l'Homme'daki [ 10 ] kristal kafataslarının aslen 1860 ile 1880 yılları arasında Meksika Şehrinde faaliyet gösteren Fransız antikacı Eugène Boban tarafından satıldığı tespit edilmiştir. [ 11 ] Britanya Müzesi'ndeki kristal kafatası New York'taki Tiffany & Co.'dan geçerken , Musée de l'Homme'daki kristal kafatası ise Boban'dan satın alan etnograf Alphonse Pinart tarafından bağışlanmıştır.
1992 yılında Smithsonian Enstitüsü , anonim bir kaynak tarafından sağlanan kristal bir kafatasını inceledi; kaynak, kafatasını 1960 yılında Mexico City'de satın aldığını ve Aztek kökenli olduğunu iddia ediyordu. İnceleme, bu kafatasının
ben ol (yani şampiyon):
> 7'de kalkış
> 8-9 arası ayıyla dövüş
> 9-10 arası kırılmak üzere olan buzulun üzerinde yürüyüş
> 10-11 arası yere çay döktün diye ağla
> 11-12 ata biniş
> 12-13 kitabı kapağına göre yargıla
> 13-14 roma'yı inşa etmeye başla
> 14-17 roma'yı inşa etmeyi bitir
> 17-19 ateşe benzinle koş
> 19-21 böcekler tarafından ısırıl
> 21-7 uyuyuş
Jack London’ın ‘Demir Ökçe’ romanında Wickson şöyle haykırır: “Seçimleri kazansanız bile o meclis binalarını başınıza yıkarız. Ordumuzla, polisimizle, silahlarımızla sizi ezeriz. Bizim elimizde GÜÇ var ve bu gücü asla bırakmayacağız!”
1916 yılında hayatını kaybettiğinde henüz 40 yaşında olan Jack London, kısacık ömrüne dünya edebiyatının başyapıtları arasında anılacak sayısız eser sığdırmıştı. Örneğin 1908 yılında kaleme aldığı Demir Ökçe… Dünya edebiyatının ilk distopya örneği olarak kabul edilen bu eser, doğa ve macera romanlarıyla tanınan Jack London’ın sosyalist dünya görüşünü de en yetkin şekilde yansıtan çalışmasıdır.
Romanın kurgusu, 27. yüzyılda yaşayan bir tarihçinin, Sosyalist İşçi Önderi Ernest Everhard’ın 1910-1932 yılları arasındaki mücadelesini anlatan günlükleri bulması üzerine kuruludur. Ernest’ın eşi Avis tarafından tutulan bu günlükler ve Tarihçi Anthony Meredith’in dipnotları aracılığıyla London, ideal bir sosyalist liderde bulunması gereken özellikleri tanımlar. Devlet mekanizmasını elinde tutan tröstlerin, işçi sınıfını “böl ve yönet” taktikleriyle parçalaması ve devrimci kalkışmaları ordu gücüyle vahşice bastırması, çarpıcı bir yeraltı direnişi hikayesiyle işlenir. Eser, insanlığın yüzyıllar sürecek karanlık bir döneme girişini betimlerken, aynı zamanda gelecekte kurulacak adil bir sosyalist dünya düzeninin de habercisi niteliğindedir.
Eşi Nadejda Krupskaya’nın aktardığına göre Lenin, Demir Ökçe’yi okuduktan sonra kitaba hayran kalmış ve romandaki tekelci kapitalizm (tröst) analizlerini son derece isabetli bulmuştur. Lenin, London’ın burjuva demokrasisi ile parlamenter sistemin birer aldatmaca olduğunu erkenden gördüğünü belirtir. Ona göre bu eser; egemen sınıfın gücü tehlikeye girdiğinde bizzat kendi koyduğu yasaları çiğneyerek her türlü
Reklam
Reklam