Ay Battı romanı, II. Dünya Savaşı sırasında Nazilerin Norveç'i işgalini ve bu işgale karşı kasaba halkının direnişini konu alır. Roman, doğrudan Norveç'te geçmese de, Norveç'teki bir kasabaya benzer bir kasabada geçen olayları anlatmaktadır. Steinbeck, bu eserde Nazi işgali altındaki bir kasabanın halkının özgürlük mücadelesini ve direnişini anlatırken, doğrudan Hitler veya Nazi rejiminden bahsetmez. Bunun yerine, işgalcilerin ve işgale uğrayanların iç dünyalarını ve psikolojilerini derinlemesine işler. Romanın teması, özgürlük, direniş ve insan onuru gibi evrensel değerler üzerine kuruludur.
Ay Battı, Nazi işgali altındaki ülkelerde gizlice basılarak dağıtılmış ve sivil direnişlerin simgesi haline gelmiş bir romandır. Steinbeck, bu eserde, işgalcilerin kolektif ruhunun zamanla yalnızlık duygusuna dönüşmesini ve işgal edilenlerin bireysel çabalarının kolektif bir eyleme dönüşmesini anlatır. Roman, işgalci ve işgal edilen arasındaki sınırların giderek bulanıklaştığı bir atmosferde geçer.
Romanın sonunda kasaba belediye başkanı alıkonur, ve sonunda (muhtemelen) idam edilir, bu sahne açıkça anlatılmaz, ama ölüm kaçınılmazdır.
Eser;Bir toplumun yeniden ayağa kalkışını,
Bireysel onurun ve ahlaki direnişin gücünü anlatır.
Roman 1942’de, II. Dünya Savaşı sırasında yazıldı.
Naziler Avrupa'yı işgal altına almıştı.
Steinbeck, işgal altındaki halklara umut vermek, ama aynı zamanda gerçekçi kalmak istiyordu.
Yani: Direnişin başladığını göstermek istedi, ama savaşın nasıl biteceğini o sırada kimse bilmiyordu.