Yazar:
Oruç Aruoba
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 32 dk.
Sayfa Sayısı:
160
Basım Tarihi:
Kasım 2018
Yayınevi:
Metis Yayıncılık
ISBN:
9789753425216
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
BenlikDüşünce
Puan vermedi·160 syf.·
2025 84. kitabı
Ey bu satırların Okur'u --
bil ki, ancak kendin, kendi kendine,
hiçbir başkasının yönlendirmesi, öğüt ve salık vermesi olmaksızın, kendin olabildiğin zaman, kendin olabileceksin. (s.136)
İnsanın en çetin yolculuğu, kendi içine yaptığı, sessizlikle örülü yolu, dış dünyanın karmaşasından çok daha zorlu, çok daha sarsıcı olabiliyor. Oruç Aruoba’nın 
Benlik kitabıyla insanın içsel yolculuğunun izlerini sürmek isteyenlere yönelik metaforik bir yengeçle yolculuk ettiriyor. Aruoba’nın felsefi deneme üslubuyla benlik kavramını ve kişinin kendi iç dünyasıyla yüzleşmesini, kişinin içindeki çelişkilerini, düşüncelerini ve varoluşsal sorgulamaları derinlemesine konu ediniyor.
Eser üç bölümden oluşuyor. Burada, yengeç ve sahicilik-sahtelik ilk bölümde benlik kavramının içsel yolculuğuna 
Edip Cansever şiirinin dizelerine eşlik eden felsefi tahlilleriyle giriş yapıyor, Yengeç bölümüyle felsefeyle şiiri, düşünceyle duyguyu iç içe geçirerek okuyanı yaşamın yüzeyinden derinliklerine inmeye davet ediyor. Son bölümünde ise Camus, Wittgenstein Nietzsche’den felsefi alıntılarla sahilik ve sahtecilik arasındaki ince felsefi konularıyla benlik kavramına giden dolaylı yolculuğa vurgu yapıyor.
Kitabın en çok bu alıntısını çok beğendim. Yengeç, suda yaşar; ama, yüzme bilmez – suyun içinde, yürür…(s.113) Yengeç, kısıtlı özgürlüğü ve içsel mücadeleyi temsil ediyor. Benlik, dış koşullar ne olursa olsun, kendi iç dünyasında kendi bildiği yolda ilerlemeyi ve yol almayı, yürüme zorlu da olsa akışa bırakmadan kendi iradesiyle direnişini gösteriyor…
Aruoba,kişinin ilişkilerine ve iç dünyasına dair sorularını yalın ama noktalamalarıyla birlikte yazdıklarında düşünme ve nefes alma alanı açıyor.
Herakleitos “Kendimi aradım” demişti — acaba “ Buldum” da diyebilir miydi? … (s.144)
Oruç Aruoba’nın Benlik kitabıyla insanın içsel yolculuğunun izlerini sürmek isteyenlere yönelik metaforik bir yengeçle yolculuk ettiriyor. Aruoba’nın felsefi deneme üslubuyla benlik kavramını ve kişinin kendi iç dünyasıyla yüzleşmesini, kişinin içindeki çelişkilerini, düşüncelerini ve varoluşsal sorgulamaları derinlemesine konu ediniyor.
Eser üç bölümden oluşuyor. Burada, yengeç ve sahicilik-sahtelik ilk bölümde benlik kavramının içsel yolculuğuna Edip Cansever şiirinin dizelerine eşlik eden felsefi tahlilleriyle giriş yapıyor, Yengeç bölümüyle felsefeyle şiiri, düşünceyle duyguyu iç içe geçirerek okuyanı yaşamın yüzeyinden derinliklerine inmeye davet ediyor. Son bölümünde ise Camus, Wittgenstein Nietzsche’den felsefi alıntılarla sahilik ve sahtecilik arasındaki ince felsefi konularıyla benlik kavramına giden dolaylı yolculuğa vurgu yapıyor.
Kitabın en çok bu alıntısını çok beğendim. Yengeç, suda yaşar; ama, yüzme bilmez – suyun içinde, yürür…(s.113) Yengeç, kısıtlı özgürlüğü ve içsel mücadeleyi temsil ediyor. Benlik, dış koşullar ne olursa olsun, kendi iç dünyasında kendi bildiği yolda ilerlemeyi ve yol almayı, yürüme zorlu da olsa akışa bırakmadan kendi iradesiyle direnişini gösteriyor…
Aruoba,kişinin ilişkilerine ve iç dünyasına dair sorularını yalın ama noktalamalarıyla birlikte yazdıklarında düşünme ve nefes alma alanı açıyor.
Herakleitos “Kendimi aradım” demişti — acaba “ Buldum” da diyebilir miydi? … (s.144)Benlik, insanın kendisiyle yüzleşme cesaretini gerektirir.1000Kitap
Oruç Aruoba, bu eserinde benlik kavramını derinlemesine sorgularken, okuyucuyu içsel bir yolculuğa davet ediyor. Kitap, bireyin kendini anlama çabasını ön plana çıkardığını anlatmak gerekiyor, bunlar sırasıyla;
1.Benlik ve Kimlik
"Benlik, sadece bir tanım değil, aynı zamanda bir süreçtir."
Aruoba, benliği statik bir kavram olarak değil, dinamik bir süreç olarak ele alıyor. Kimliğin sürekli evrildiğini ve bireyin deneyimlerinin bu süreçteki rolünü vurguluyor.
2. İçsel Yolculuk
"İçsel yolculuk, dış dünyanın karmaşasında kaybolmamaktır."
Yazar, bireyin içsel dünyasına yönelmesini önererek, gerçek anlamda kendini bulmanın önemine dikkat çekiyor. Bu yolculuk, bireyin kendi değerlerini ve inançlarını sorgulamasını sağlıyor.
3. Toplumsal Etkiler
"Benlik, yalnızca bireyin değil, toplumsal etkileşimlerin de bir ürünüdür."
Aruoba, bireyin benliğinin toplumsal bağlamda şekillendiğini belirtiyor. Toplumun beklentileri ve normları, bireyin kendini algılayışını etkiliyor.
4. Sonuç
"Gerçek benlik, sorgulamakla başlar."
Oruç Aruoba'nın "Benlik" kitabı, okuyucuları kendi içsel dünyalarına dair derin düşüncelere yönlendiriyor. Bu eser, kişisel gelişim ve felsefi sorgulama arayanlar için önemli bir kaynak niteliğinde.
Bu inceleme, kitabın temel temalarını özetleyerek okuyucuya bir bakış açısı sunmayı amaçlıyor.
Aruoba bu eserinde -belki de kitabında- benlik dediğimiz -yoksa biz desek daha doğru mu tanımlanmış olurdu- varlığımıza dair içsel bir felsefi -belki de duyusal yada didaktik- bir anlatı -ifadelem- yapmıştır. Aruoba Wittgenstein'ın Tractatus Logico-Philosophicus'unu Türkçeye çevirmiş -çeviri de oldukça başarılıdır bana göre- dolayısıyla filoloji, retorik ve felsefe alanlarında yetkin birisidir. -kabiliyetlerinden şüphemiz elbette yok- Yalnız söz bu eserden açılmışken; Tractatus Logico-Philosophicus ağır bir eser olmakla birlikte, Aruoba'nın benlik'inden çok daha fazla anlaşılır -okunabilir- durmaktadır.
İncelememi neden yukarıdaki acaip şekilde yaptığımı sizlere şöyle izah edeyim: Mevzu eser aynen yukarıda ifade ettiğim şekilde yazılmıştır. Bol miktarda (-) içermektedir. Yani yukarıdaki anlatım tarzı hoşunuza gittiyse, size mutlulukla bildiririm ki; Aruoba bu tarz bir anlatımla size tam tamına 152 sayfa vadediyor. Müthiş ! Bazı yazarları fanatizm derecesinde seven ve tutan okuyucu kitlesi mevcuttur malumunuz, muhakkak Aruobanın'da böyle bir fanatik okur kitlesi vardır, alınmasınlar, kendilerine tavsiyem şudur; hiçbir sanatçının tüm şarkıları güzel değildir, hiçbir ressamın tüm yapıtları şaheser değildir. Aynı şey yazarlar için de geçerlidir. Belki de bazı eserler bazı insanlara uygun değildir. Ben bu eser hakkında beğenmeme hakkımı kullanmak istiyorum. Sizlere de (eğer mümkün ise) keyifli okumalar dilerim.
Dipnot: Aruoba, eserinde Psikanaliz için "bilim olduğu ileri sürülen" demiştir ki, kendisi gibi ciddi bir şahsa bu ifadeyi yakıştıramadığımı belirtmeliyim. Hangi açıdan bilim değildir? Keşke izah etseydi... Bu kadar klinik boşa mı çalışıyor kendisine sormayı çok arzulamaktayım, bilim adamı olduğunu bilimin kabul ettiği şahısları Sayın Aruoba öyle görmüyor ise bu
Kitabı okurken öylece kalıyorsun. Ne hissettiğini bile tam çözemiyorsun bazen. Ama bir cümle geliyor, sana daha önce kimsenin söylemediği bir şeyi söylüyor gibi.
Mesela:
“Bir insan, bir insana ‘yeter’.”
Kısa. Sessiz. Ama yer ediyor.
Öyle büyük büyük laflar yok kitapta. Ama arada öyle bir denk geliyor ki, sanki kendi kendinle yüzleşmiş gibi oluyorsun.
Ben bitirdiğimde “anlatamam” dedim. Çünkü bazı kitaplar anlatılmaz. Sadece okunur, geçilmez.. Keyifli okumalar...
Yengeçlerinize kulak verin.Felsefe
Bana bu kitap kıymetli bir arkadaşım tarafından hediye edildi. Yazarın üslubunu, tarzını merak ediyordum, burada ki paylaşımlardan gördükçe okumak istiyordum bir kitabını, yazarla tanışma fırsatı buldum bu kitapla okuduğum ilk kitabı oldu kendisinin. Dün başladım bugün bitirdim. Yazar kendi içindeki benliğe yengeç olarak sesleniyor. Tavır, davranış ve söylemleri açıkça samimiyetin sınırlarını tartışıyor. Sevdim, güzel tespitler içeriyor, anlatımı felsefik tarzda. Tavsiye ediyorum okumalısınız benliğinizi sorgulayıp kendinizi bulmanıza olanak sağlayacak nadide bir kitap. Kendi iç sesinizle iyi anlaşın, yazarın tabiriyle ‘yengeçlerinizle’ iyi anlaşın. Herkesin herkese kitap hediye edebileceği arkadaşı olması temennisiyle kitapla kalın, iyi okumalar herkese…
İçimde bir yengeç var ! Hepimizin içinde bir yengeç var kovuğundan arada bir çıkan. Herkesin yengecinin ayrı isimleri var benimkinin adı vicdan,özgürlük, sorumluluk, merhamet...
Yazarın okuduğum ilk kitabı. Beni derin düşüncelere saran, yazarı bazı konularda haklı bazı konularda haksız bulduğum, aslında okurken kendi iç dünyamla savaştığım bir kitap.
İçinizdeki yengeçlerle ters düşmemeniz dileğiyle...
Benlik'e dair...·152 syf.·Felsefe
9/10
2018 42. kitabı
Bu(ara)da olmak ne demek, Görünen ve olan ne, ben derken özümüzde kendimiz ve kendiliğimiz arasında nasıl bir mesafe var. Yakındaki uzaklık değil, uzaktaki yakınlık değil, uzaktaki uzaklık denilen o en ulaşamadığımız, özne ile nesnenin aynı anda var olamadığı paradoks üzerine kendinden yola çıkarak benliğini aramakta, kendini arayan, kendini bulur mu, bulunan nedir, var olan ne , olmakta olan ne , olmayan ne ve nerede,nerede aranır, bulunur mu...Tamamlanmak istenen özgürlük ve özgürlüğü anlamlandıran,tamamlayan sınırlarımız...'' 'Asıl' kendisi ile 'görünür' kendisi arasındaki sınırı nerede, kişinin?'' Yengeç metaforu üzerinden benliği canlandırıyor zihnimizde ve kitap bittiğinde yengeç tıkırtıları bizimle oluyor. Sürekli neredeyim diye kemirilmek, kemirildiğimiz yerden hayat bulmak adına okumaya değer bir kitap bu doğrusu benzerleri içinde en etkileyicilerden diyebilirim. ''İç'ten hiçlik-Kişinin kendi iç hiçliği'' ni sorguluyor. Düşündüklerimiz, eylem adımlarımız ile ben ve ben'de var olan'ın nerede olduğunu, ülkülerimiz ve anlamlandırma biçimlerimiz, içimizdeki karşılıkları ve oluşumları, oluşum adımları, neyi nasıl harekete geçirebileceğimiz adına güzel bir sorgulayış. Kendiliğingenlik ve otantik insan'a yol açması ve bunu yapma biçiminin iç'ten oluşu etkileyici...
Kendisini 2020 yılının mayıs ayında kaybettiğimiz akademisyen,felsefeci ve şair olan Türk yazarımız Oruç Aruoba, "Benlik" adlı eseriyle okurlarına felsefe ve edebiyatı harmanlayarak çok farklı bir deneyimi tatma imkanı sunuyor.
Birkaç bölüme ayrılan eser, yazarın kalemini edebiyatın mürekkebine batırıp felsefe yaptığı ve her biri farklı yer ve zamanda yazmış olduğu pasajlardan oluşuyor.
Belki de berrak bir zihinle okuyamadığım için tam anlamıyla eserden istifade edemedim.Ya da yazar "dur bakalım senin bunu anlayabilmen için daha kırk fırın ekmek yemen lazım" diyordur kim bilir.
BenlikFelsefe
Yazar kitabı üç parçaya bölerek her parçayı kendi bilgi birikiminin de ötesinde önemli ölçüde kendi düşünerek izlediği yolu hesaplaşma yoluyla hoyrat bir anlatımla ifade ediyor . Birinci aşama Burada kavramı , ikinci aşama içindeki yengeç (" kader ve alınyazı" ) kavramlarının içinde tıkanıklık yaşayarak bunların bizim elimizde ne ölçüde olduğudur. Son olarak da yazar benlik kavramının sahiciliği üzerine devam eder anlatmaya burası artık son kısımdır. Yazım dili genel olarak felsefe kitabı da olması itibariyle yorucu gelse de az buçuk bir çıkarım yaptığım kanaatindayım. Şöyle de bir şey var tabi kendim bu soruları sorup çıkarımları yapsam dahi felsefik bir insan olmadığımdan bu hep geniş bir açıklık olarak kalacaktır.
*Kişinin arayışı her daim vardır ama bunu yapış şekli çokludur. Yoksa dünyada yaşamaya devam etmek ve umut kırıntılarının gölgesine sığınarak "yeniden" yaşamak da başlı başına istenilen yola varılmasa da bir kez daha anladım ki yolu idrak etmek ve yürümek için can atmaktır. Basit ama etkili bir yöntem. Yine de birçok muamma yolumu gözlemekte.
İyi okumalar dilerim arkadaşlar. Kitapla kalın.
Oruç Aruoba’nın “Benlik” kitabı, varoluşumuz üzerine içsel bir sorgulama yolculuğuna davet ediyor. Felsefi ve edebi bir anlatıma sahip, kelimelerle düşünce arasında ince bir köprü kurmaya çalışıyor. Ancak bu köprüden geçerken zaman zaman aynı noktada defalarca durduğumu hissettim; yazar aynı fikri farklı kelimelerle yeniden yeniden ifade etmiş gibiydi.
Kendi benliği üzerinde yaptığı benzetmeleri ve bu benzetmelerle düşünceyi somutlaştırma çabasını sevdim. Kitap boyunca, insanın kendi kendine sorduğu ama çoğu zaman cevapsız bıraktığı soruları didaktik bir üslupla önümüze koyuyor. Bu üslup, bazı okuyucular için kıymetli bir derinlik katarken, benim gibi akışkan ve dengeli bir anlatımı sevenler için yer yer yorucu olabiliyor.
Kitap, kısa ama yoğun paragraflardan oluşuyor. Bu yüzden her sayfa ayrı bir düşünce molası gibi hissettirebiliyor. Düşündürten, iç sesinizi harekete geçiren cümlelerle karşılaşmak mümkün, ama bu yoğunluk bir süre sonra aynı fikir çevresinde dönüyormuş hissi veriyor. Okuma sırasında kitaba odaklanmak kolay oldu fakat bitirdiğimde kalbimde iz bırakan bir anlatı olmadığını fark ettim.
Yine de Aruoba’nın diline ve düşünce dünyasına dair bir izlenim edinmek açısından değerli bir deneyimdi. Bu, yazarın okuduğum ilk kitabıydı ve belli ki kendine has bir anlatım tarzı var. Tam anlamıyla “bayıldım” diyemem, ama merak ettiren, üzerinde düşündüren bir kitap olduğu kesin. Yazara bir şans daha verip başka bir kitabıyla yeniden tanışmayı düşünüyorum.
Yazar Hakkında
Oruç AruobaYazar · 21 kitap
Ortaöğrenimini Ankara TED Kolejinde tamamladıktan sonra, Hacettepe Üniversitesine devam eden Aruoba, psikoloji bölümünden lisans ve yüksek lisansını aldı. Yine aynı üniversitede felsefe bilim uzmanı oldu. 1972 ve 1983 yılları arasında öğretim üyesi olarak görev yapan yazar, felsefe bölümünde doktorasını da tamamladı.
Aruoaba, 1976 yılında başlamak üzere bir yıl süreyle Almanyadaki Tübingen Üniversitesinde felsefe semineri üyeliği yaptı. Ayrıca 1981de Yeni Zelandaya giden yazar, Victoria Üniversitesinde konuk öğrenim üyeliğinde bulundu. 1983 yılında akademisyen olarak çalışmayı bırakıp üniversiteyle ilişiğini kesti. Bu dönemde İstanbul'a yerleşti ve çeşitli basın organlarında yayın yönetmenliği, yayın kurulu üyeliği ve yayın danışmanlığı yaptı. Ağırlıklı olarak yazı ve çeviri işleriyle uğraşan Aruoba'nın çalışmaları saygın edebiyat dergilerinde yer aldı.
Akademisyen olarak başladığı kariyerine yazar ve çevirmen olarak devam etmiş, edebiyata ve düşünce dünyasına önemli katkıları olmuştur. Türkiye'nin yetiştirdiği en önemli düşünürlerden biridir. Hume, Rilke, Wittgenstein, Nietzsche, Von Hentig, Başo ve Celanın eserlerini Türkçeye çevirerek literatüre kazandırmıştır. Özgün ve yalın bir stille yazdığı haiku tarzındaki şiirleri yediden yetmişe bir çok okuyucuya ulaşmış ve sevilmiştir. Aruoba, aforizmalara dayalı felsefi metinleri oldukça başarılı bir biçimde kaleme almış ve Türkiye'nin Nietzschesi olarak anılmıştır.
Epistemoloji, etik, Hume, Kant, Kierkegaard, Nietzsche, Marx, Heidegger ve Wittgenstein konuları üzerine çalışmalar gerçekleştiren Aruoba, bu çalışmalarına günümüzde devam etmekteydi. Özellikle şiir sanatına yönelmiş ve Heidegger’in şiire yaklaşımını; “Ona göre insanın temel sözü şiirdir. Çünkü insan yaşayan, dünyanın içinde olan, diğer insanlarla ilişkisini dil aracılığıyla kuran varlıktır. İnsanın bütün etkinliklerinde yer alan, içinde yaşadığı dil ile (tarihsel olarak da) içinde yaşadığı varoluş arasında kurduğu temel anlam ilişkisi, şiirde ortaya çıkar. İnsanın bilinen bütün tarihi boyunca çeşitli biçimlerde görülen “şiir” adı verilen dilsel kuruluşlar, bu temel ilişkiyi ortaya koymaya (dile getirmeye) çalışan insan yöneliminin ürünleridir. Heidegger de buna ulaşmaya, (anlamlandırmaya, yorumlamaya) insanın dünya ile ve diğer insarlarla olan ilişkisini ilk biçimiyle yeniden kavramaya çalışır.” sözleriyle açıklamıştır.
Aruoba, Hume, Nietzsche, Kant, Wittgenstein, Rainer Maria Rilke, Von Hentig, Paul Celan ve Matsuo Bashō gibi düşünür, yazar ve şairlerin eserlerini de Türkçeye kazandırmıştır. Bir dönem Açık Radyoda Filozof Dedikoduları isimli programı da hazırlayıp sunan Aruoba, Wittengstein'ın eserlerini Türkçeye ilk çeviren kişi olarak da bilinmektedir. Aynı zamanda Aruoba, Japon edebiyatı kökenli bir şiir türü olan haiku’nun, Türk edebiyatındaki temsilcilerinden de biridir. Yazar, Nietzsche’nin “Antichrist” eserini de Almanca’dan Türkçe’ye kazandırmıştır
Felsefe Sanat Bilim Derneği’nin her yıl düzenlediği “Assos’ta Felsefe” etkinliklerine konuşmacı olarak katılan yazar, “Felsefenin Hayvanına Ne Oldu?”, “Bilim ve Din” gibi birçok başlıkta sunumlar gerçekleştirmektedir. Ayrıca, Füsun Akatlı Kültür ve Sanat Ödülü etkinlikleri kapsamında gerçekleştirilen sempozyuma da konuşmacı olarak katılmıştır.
Oruç Aruoba, 2006 ve 2011 yıllarında Cevdet Kudret Edebiyat Ödülü yarışmasında Füsun Akatlı, Ahmet Cemâl, Doğan Hızlan, Nüket Esen, Orhan Koçak, Nilüfer Kuyaş ve Emin Özdemir ile birlikte seçici kurulda yer almıştır.
Aruoba’nın şiirlerinde kullandığı üslup ve noktalama işaretlerinin edebiyat kurallarının dışında olmasına rağmen bu durum akademik çevrelerce sanatçının üslubu olarak değerlendirmiştir.
ESERLERİ
Tümceler, Bir Yerlerden Bir Zamanlar, 1990, Metis Yayınları
De ki İşte, 1990, Metis Yayınları
Yürüme, 1992, Metis Yayınları
Hani, 1993, Metis Yayınları
Ol/An, 1994, şiir, Metis Yayınları
Kesik Esin/tiler, 1994, şiir, Metis Yayınları
Geç Gelen Ağıtlar, 1994, şiir, Metis Yayınları
Sayıklamalar, 1994, şiir, Metis Yayınları
Uzak, 1995, Metis Yayınları
Yakın, 1997,Metis Yayınları
Ne Ki Hiç, 1997, haikular, Varlık Yayınları
İle, 1998, Metis Yayınları
Çengelköy Defteri, 2001, Metis Yayınları
Zilif, 2002, Sel Yayınları
Doğançay’ın Çınarları, 2004, şiir, Metis Yayınları
Benlik, 2005, Metis Yayınları
Meşe Fısıltıları 2007, Metis Yayınları
David Hume’un Bilgi Görüşünde Kesinlik, 1974
Nesnenin Bağlantısallığı (Hume – Kant- Wittgenstein), 1979
A Short Note on the Selby-Bigge Hume, Tebliğ, Edinburgh, 1976
The Hume Kant Read, Tebliğ, Marburg, 1988
