Yazar:
Hüseyin Rahmi Gürpınar
Tahmini Okuma Süresi:
8 sa. 33 dk.
Sayfa Sayısı:
302
Basım Tarihi:
1967
İlk Yayın Tarihi:
1912
Yayınevi:
Atlas Kitabevi
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
14 diğer baskı · Tümünü Göster
Cadı
4.810 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Eylül 2025 · 182 s.
Cadı
239 okunmaÖzgür Yayınları · Ekim 2017 · 224 s.
Cadı - Cadı Çarpıyor
97 okunmaEverest Yayınları · Ağustos 2013 · 260 s.
Cadı - Cadı Çarpıyor
113 okunmaKapra Yayıncılık · 2021 · 279 s.
Cadı
83 okunmaAtlas Kitabevi · 1967 · 302 s.
Cadı
50 okunmaTürk Dil Kurumu · 2021 · 294 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Cadı Kitap İnceleme
Puan vermedi·302 syf.··
Beğendi
·2025 18. kitabı
·10 günde okudu
·Okunma: 09 Temmuz 2025 17:18
Herkese Merhaba
Cadı kitabının incelesiyle geldim bugün.
Cadı Hüseyin Rahmi Gürpınar’a ait okuması aslında çok zevkli çok eğlenceli bir kitap. Yani ben okurken çok eğlendim. Açıkçası kitap bana biraz da bir dönemin öne çıkmış dizisi olan Ruhsar’ı anımsattı. Hatırlayanlarınız vardır diye düşünüyorum. Biraz kitabın konusundan bahsedeyim:
Eşi vefat ettikten sonra evlenmek isteyen bir adam düşünün. Ama bu adamın vefat eden eşi kocasının evlenmesini kesinlikle istemiyor ve evlenmemesi, kendisi dışında hiçbir kadınla duygusal bir ilişki yaşamaması için zaman zaman cadı olup mezarından çıkıyor ve eşine bir takım uyarılarda bulunuyor.
Hüseyin Rahmi Gürpınar aslında bir çok eserinde olduğu gibi bu eserinde de toplumun çarpıklıklarını, batıl inançları ve kadınlara yönelik önyargıları eleştiriyor. Aslında roman hem toplumsal bir hiciv hem de feminist okumaya açık güçlü bir anlatı.
Kitapta batıl inanç ve cehalet teması işlenmiş. Hüseyin Rahmi dönemin halkının akıl ve bilimden ne kadar uzak olduğunu, batıl inançlara ne denli kapıldığını eleştiriyor. “ Cadı” nitelemesi de aslında kadının farklılığının, cesaretinin ve bilgisinin bir sonucu olarak geliyor. Roman boyunca, akıldan uzak bir toplumun nelere sebep olabileceği net bir şekilde gösteriliyor.
Hüseyin Rahmi ‘Cadı’ eserinde köy toplumunu romantize etmeden, tüm çarpıklıklarıyla birlikte ele almıştır. Dedikodular, linç kültürü ve birey üzerindeki toplumsal baskı çok net biçimde kitapta aktarılmıştır.
Eserin dili sade, gözleme dayalı ve gerçekçidir. Okurken herhangi bir anlam karmaşası yaşamıyorsunuz. Çok rahat okunan çok güzel bir kitap.
‘Cadı’ yalnızca bir köy hikayesi değil; aslında büyük bir toplumsal aynadır. Kadın düşmanlığı, eğitimsizlik ve ötekileştirme gibi temalar, güncelliğini hala korur. Yazar özellikle
Açıkçası kitap hakkında baya kararsız kaldım ve nasıl değerlendirme yapmam gerektiğinden emin olamadım. Kendi ayıbım Türk edebiyatına ait çok fazla okumam olmadı . O yüzden dönem ve tür kıyaslaması yapamıyorum.
Kitapla ilgili beğendiklerime gelirsek ; Roman inanılmaz bir kurgu ile işlenmiş. Zamanınız varsa 1 günde sıkılmadan okursunuz. Bir hayalet hikayesi üzerinden kurgulanan hikaye akıp gidiyor. Kitabın sonuna kadar “acaba” diye diye okuyorsunuz. Sonunu tahmin edememek bir kitapta en sevdiğim şey zaten .
Dul kalan Fikriye hanımı, “fesat” yenge evlendirmeye çalışıyor. Talip olarak bulunan kişi hakkında duyulan bilgileri teyit için eski karısına ulaşıyorlar. Zaten nerdeyse kitaptaki tüm hikaye eski eşin anlattıkları üzerine. Kitabı okudukça Naşit Nefi efendi için üzülüyorsunuz . Kötü kadın Binnaz, hayalet kadın Binnaz ( Ciguli tonu ile söyledim istemeden ) Sonu ise tam bir süpriz
Beğenmediğim nokta ise ; Yazar araya kendi dünya görüşlerini yada hayalet / ölüm/ ruh üzerine görüşlerini katmış. Ama bazen inanılmaz sıkıcı hal alıyor. Mezarlığa giderken yada Reis ile Şükriye hanımın babasının konuşması bir yerden sonra tekrar gibi geldi ve sıktı.
Bir diğer husus ise eğer kitap korku romanı tarzında yazıldı ise aynı tarihlerde Dracula, Bay Hyde yada bir 10 yıl içinde Lovecraft serileri yazılmış. Bu kitapların yanında ( eğer tarzı korku ise ) çocuk kitabı gibi kalıyor. Bu konuda kıyaslama yapabilecek kadar hakim olmak adına Türk edebiyatı Klasiklerini biraz daha yoğun okumaya çalışacağım .
Sonuç olarak kendi edebiyatımıza hakim olmak adına okumamız gereken kitaplardan biri. Okumayan kişiyi de pek pişman edeceğini düşünmüyorum.
Hüseyin Rahmi Gürpınar eserlerini Tanzimat döneminde yazmasına rağmen genel olarak kitapları rahatlıkla okunabilir.Genelde toplumdaki çoğu konuyla alay ederek eleştirel bir tutum sergiler.Her okuduğunuz eserinde toplumda ne gibi sorunlar olduğunu görebiliyorsunuz.Bu eserde de aynı diğer eserleri gibi iki konuyu eleştirmiş.Evlilik kuramı ve metafizik düşünceler.Olay eşi vefaat eden Nafi Bey'in evlenmek istemesi ile başlıyor.Her evliliği gizemli bir şekilde son buluyor.Hakkında türlü türlü dedikodular çıkıyor.Kitabı okurken kendinizi olayların içinde hissediyorsunuz.Ustalıkla yazılan eserin sonu malesef ki beni hayal kırıklığına uğrattı.Daha farklı bir şekilde bitmesini bekliyordum.Yine de genel olarak sevdiğim bir kitap oldu.Tavsiye ederim.
Garaib Faturası Külliyatı'nın ikinci hikayesi olan Cadı, Gürpınar romanlarının bir sentezi gibidir. Külliyatın birinci hikayesi olan Gulyabani'deki mizahi ve grotesk tavır, Cadı'da oldukça silik bir halde yer bulur. Gürpınar yine batıl inançlara duyulan itikadı hicvetmektedir fakat bunun yanı sıra, onun eserlerinin vazgeçilmez unsuru olan felsefe de bu romanda kendisine yer bulacaktır. Aynı külliyatta yer alan bu iki hikaye/roman (Gulyabani ve Cadı), arasındaki en büyük fark şüphesiz budur.
Bir aydın bakış açısıyla, her zaman halkı eğitme ve kendi yüksek felsefesini ona anlatma amacı güden Gürpınar, Cadı'da bunu fazlasıyla hissettirir. Öyle ki bazı sahnelerde roman, klasik bir garaib külliyatı hikayesi olmaktan çıkar ve felsefi bir kitaba dönüşür. Varlık Felsefesi (ontoloji), Nihilizm, dogmalar, batıl inançlar, bilim, eğitim, sosyoloji gibi pek çok unsura yer verir.
Cadı1000Kitap
Okuyucuların yorumlarında kitabı çok beğendiklerini görünce ben de merak edip Cadı’yı okumaya başladım. Bu, Hüseyin Rahmi Gürpınar’dan okuduğum ilk kitaptı ve açıkçası anlatımındaki sadeliği ve akıcılığı gerçekten çok sevdim.
Kitaptaki gizemli olayları okumak oldukça keyifliydi. Sayfalar ilerledikçe merakım daha da arttı. Fakat itiraf etmeliyim ki, kitabın sonunda olayların perde arkasını açıklayan mektup beni pek tatmin etmedi. Daha farklı, belki de daha çarpıcı bir son hayal etmiştim.
Her ne kadar kitabın adı Cadı olsa da, bu bir korku hikayesi değil. Zaten olayın merkezinde de gerçek anlamda bir cadı yok. Yazar, aslında dönemin sosyal yapısını, kadının ve erkeğin toplumdaki yerini, varlık ve yokluk üzerinden düşündürmeyi amaçlamış gibi hissettirdi bana.
Genel olarak severek okuduğum bir kitap oldu. Hatta Hüseyin Rahmi’nin diğer eserlerine karşı da bir merak oluştu içimde. Bu kitap, hem dönem romanı sevenlere hem de edebi dili çok ağır olmayan ama düşündüren bir şeyler okumak isteyenlere güzel bir başlangıç olabilir.
gulyabani kitabı kadar eğlenceli olmasada yine de toplumun hurafe inanışlarını hicveden güzel bir kitaptı... sonundaki açıklamalarda gulyabanide olduğu gibi doyurucu değildi. ama her şeye rağmen edebiyatımızın güzel ve okunası bir eseri...
17 Haziran 1912’de yazılmış büyük hurafeler içeren bir eser. Biraz Gulyabani esintisi içerse de özellikle final kısmındaki açıklama bölümü çok hoşuma gitti. Çok fazla güldüğüm yer olsa da aslında toplumdaki şu ‘BAĞNAZLIK’ denen hususa yapılan dokundurmalar oldukça iyi ve yerindeydi diyebilirim.
Bugün Ağustos ayının ilk günü, yeni bir ayın başlangıcında yeni umutlarla beraberiz. Gelecek her günün bize olumlu anlamda umut olabilmesi dileklerimle. Her geçen gün bizi biraz daha hedeflerimize yakınlaştırsın diyor, mutlu günler diliyorum. Esen kalın efendim..
Bay başkan, ölüm istisna kabul etmeyen bir genel kanundur.Edebiyat & Roman
Puan vermedi
Bu kitap spoiler içermiyor;
Bir ay önce okuduğum bu kitabın incelemesini şimdi yapıyorum.
Kitapta dul kalmış fikriye hanım, yakın akrabaları (yengesi) tarafından evlendirilmek istenir. Evleneceği kişide zengin iki çocuklu dul bir adamdır. Ama bu adam hakkında bir söylenti var. İlk eşinin ölümü üzerine, naşi efendi ikinci bir evlilik yapıyor. Bunun üzerine naşi efendinin ilk eşi,mezardan cadı olarak çıkıyor. Ve bu adamın ikinci eşini boğazlayarak öldürdüğüne dair bir dedikodu yayılıyor.
Evet burayı biraz karışık anlattım neyse.
Daha önce Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın Gülyabani kitabını okumuştum beğendim. Bu kitabı daha çok beğendim. İlk okuduğumda Gülyabani’deki gibi biraz komik bir anlatımı olacağını düşündüm. Ama bu hiçte öyle değilmiş, hatta korkunçtu.
Romanda hurafe inancını, batıl inanışları ve kadınınların ikinci sınıf olarak görülmesini anlatıyor.
Hatta okuduğum yerde şuna benzer bir konu geçiyordu, kadınlar eğitim hayatından geri kalınca bilgisiz kalıyorlar ve bu yüzden bir erkegin kolayca egemenliği altına girebiliyorlardı.
Burada eğitimin ve eşitliğin ne kadar önemli olduğunu anlayabiliriz.
Ruh konusu ve ölümden sonra yaşam konularıda geçiyor. Yazarımız bilimden de geri kalmıyor. Cadı, hortlak gibi varlıklara bilimsel yaklaşınca, insanlar gerçeği daha iyi anlamaya başlıyor.
Güzel bir romandı, zaten kısa olduğu için sindirerek iki-üç günde de okuyabilirsiniz.
Kitapta sıkıldığım yerlerde oldu, bazı bilgi verme konusu bana biraz uzatılmış gibi geldi. O kısımlarda biraz hızlı bir okuma yaptım.
Ama cadı olayını öğrenmek için kitabı sonuna kadar okudum.
Kitapla kalın ve sağlıcakla.
Hüseyin Rahmi bu kitabında, halkın doğaüstü olaylar hakkında verdiği reaksiyon, batıl inançlara olan bağlılıkları gizemli bir hikayeyle anlatıyor. Ölmüş bir kadın mezarından kalkıp, kocasının evlendiği kadınlara musallat olur ve olaylar gelişir. Kitap sonuna kadar gizemini koruyor ve sizi merak içinde bırakıyor. Öyle bir noktaya geliyorsunuz ki doğaüstü gelişen metafizik olaylara inanasınız geliyor. Keyifle okuyabileceğiniz bir kitap, radyo tiyatrosu da yapılmış oradan da takip edebilirsiniz.
Cadılık yahut Varlık-Yokluk Meselesi
Cadı, Hüseyin Rahmi Gürpınar’dan okuduğum en keyifli romanlardan biri oldu. Bu eser, ‘’Garaib Faturası Külliyatı’’nın 2. romanı olarak geçiyor. Külliyatın ilk romanı ise Gulyabani. İki romanda da doğaüstü varlıklar konu ediliyor. Bu konu üzerinden halkın batıl inançları anlatılırken aynı zamanda Hüseyin Rahmi, kendine has üslubu ve mizahıyla halkın bu batıl inançlarını eleştiriyor. Bunu Gulyabani ve hatta Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç adlı romanlarında da görüyoruz. Toplumun geneli tarafından inanılan, insanlara korku veren ve açıklaması mantığa da bir türlü oturtulamayan olaylar üzerinden kahramanların düştüğü yer yer gülünç yer yer acıklı durumları okuyoruz.
Hüseyin Rahmi bu batıl inançları konu ederken sadece olay örgüsü üzerinden ilerlemiyor. Yukarıda bahsi geçen diğer romanlarında olduğu gibi Cadı’da da konu edilen inanışların temelini ele alıyor. Konunun felsefi ve sosyolojik boyutlarını da anlatıyor. Ölen bir insanın hortlayarak dönmesi, beden öldükten sonra ruhun yaşaması ve birtakım ritüellerle ruhun çağırılması gibi konuların akla ve bilime uygun olup olmadığı yönünde kahramanlarını tartıştırması önemli. Bunu yaparken yine kadın-erkek ilişkileri, evlilikte bireylerin sorumlulukları, aile hayatı gibi konulara da değinen Hüseyin Rahmi, batıl inançlar konusu üzerinden farklı sorunlara da romanda yer veriyor.
Bu romanda, kocası ölen Fikriye Hanım’ın yine kendisine benzer bir kader yaşayarak karısının ölümü sebebiyle iki çocuğuyla birlikte yalnız kalan Naşit Nefi Efendi ile evlendirilmek istenmesi anlatılır. Fikriye Hanım’ı evlendirip başından savmak isteyen de yengesidir. Yalnız ufak bir sorun vardır, Naşit Nefi Efendi’nin ölen karısı Binnaz Hanım hortlamıştır. Naşit Nefi Efendi kiminle evlense kıskanır ve hem efendiye hem de yeni eşlerine musallat olur.
Yazar Hakkında
Hüseyin Rahmi GürpınarYazar · 100 kitap
17 Ağustos 1864 tarihinde İstanbul'da doğdu. Hünkâr yaveri Mehmet Sait Paşa'nın oğlu olan Hüseyin Rahmi, üç yaşında iken annesinin ölümü üzerine, Girit'te bulunan babasının yanına gönderildi. İlkokula başladı ancak babasının evlenmesi üzerine altı yaşında tekrar İstanbul'a anneannesinin yanına gönderildi ve eğitimine burada devam etti. Yakubağa Mektebi, Mahmudiye Rüşdiyesi ve idadide okuyan Hüseyin Rahmi, tarihçi Abdurrahman Şeref Bey'in himayesiyle Mekteb-i Mülkiye'ye girdi (1878). Okulun ikinci sınıfında iken ciddi bir hastalık geçiren Hüseyin Rahmi buradaki öğrenimini yarıda bıraktı (1880). Kısa bir süre, Adliye Nezareti Ceza Kalemi'nde memur, Ticaret Mahkemesi'nde Azâ Mülazımı olarak çalışan Hüseyin Rahmi hayatını kalemiyle kazanmaya çalıştı.
1887'de Tercüman-ı Hakikat gazetesinde yazmaya başlayan Hüseyin Rahmi, ardından İkdam ve Sabah gazetelerinde mütercim ve muharrir olarak çalıştı. II. Meşrutiyet döneminde 37 sayı süren Boşboğaz ve Güllâbi adlı bir gazete çıkardı. İbrahim Hilmi Bey ile birlikte çıkardığı Millet gazetesi de uzun ömürlü olmadı. 1925-1927 yılları arasında yayımlanan Türk Kadın Yolu adlı derginin yazarları arasındaydı. Sonraki çalışmalarını İkdam, Söz, Zaman, Vakit, Son Posta, Milliyet ve Cumhuriyet gazetelerine neşretti. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde 5. ve 6. dönemlerde Kütahya milletvekili olan Hüseyin Rahmi, ömrünün son otuz bir yılını geçirdiği Heybeliada'daki köşkünde 8 Mart 1944 tarihinde öldü ve oradaki Abbas Paşa Mezarlığı'na defnedildi.
Edebiyat hayatı
Hüseyin Rahmi Gürpınar; İstanbul halkının toplumsal, töresel yaşantılarını, aile geçimsizliklerini, batıl inançlarını, yaşadığı çağdaki Türk toplumunun geçirmekte olduğu krizleri hümuristik bir mizah dehasıyla anlatır. Servet-i Fünûncuların yaşıtı olduğu halde, ayrı bir sanat görüşünü sürdürür. Romanlarındaki kahramanların çoğu 19. yy sonu İstanbul'un canlı, renkli insan, hayat manzaralarıdır. Eserlerinde Anadolu yoktur. Mizahı, güldürücü olduğu kadar, gülünç yönlerimizin yansıtılması, hicvedilmesi için gerekli bir araçtır. Hüseyin Rahmi, seçtiği tipleri seviyelerine uygun, ustaca konuşturur ve olayları gülünçlü, acıklı yönleriyle belirtir. Kuvvetli bir gözlem gücü vardır. Realist, natüralist bir görüşle "toplum için sanat" yapar. Ertem Eğilmez tarafından 1976 yılında çekilen Süt Kardeşler sinema filminin konusu Hüseyin Rahmi'nin Gulyabani (1913) isimli romanından uyarlanmıştır. Bağımsız sanatçılardan biri olarak da anılır.
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın romanları ve öyküleri yeni nesiller tarafından da kolayca anlaşılabilmesi için 1960 sonrasında içinde Mustafa Nihat Özön'ün de yer aldığı bir edebî kurulca sadeleştirilmişti. Bu sadeleştirme kimilerince yerinde bulunurken kimileri de özgün dilin dokunulmadan bırakılması gerektiğini savunmuşlardı.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Hüseyin_R...
