Adı:
Fragmanlar
Alt başlık:
Yunanca Aslıyla Birlikte
Baskı tarihi:
3 Aralık 2018
Sayfa sayısı:
338
Format:
Karton kapak
ISBN:
9786051069579
Kitabın türü:
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Alfa Yayınları
Baskılar:
Fragmanlar
Fragmanlar
Bize ilk kez Yunanca-Türkçe karşılıklı bir metinde Herakleitos’la sohbet olanağı tanıyan bu çalışma, Herakleitos’un zihnine yakın, zaman zaman onun kadar gizemli konuşan bir felsefecinin elinden çıkmış, çevirmeninin söz oyunları, Herakleitos’un söz oyunlarına katılmış. H. Diels’in sahte olduğunu ileri sürdüğü fragmanlarla bir­likte tam 139 fragman Türkçede ilk kez art arda diziliyor ve Artemis tapmağına gömdüğü rivayet edilen PeriPhyseös (Doğa Üstüne) adlı yapıtıyla Herakleitos sanki Ephesos ufkunda diriliyor. Bilgece bir sessizlik içinde, kendisiyle denize açılmış okuyucusunu şöyle uyarıyor:
Bu kadar acele etme sakın,
Ephesoslu Herakleitos’un kitabını
bitireceğim diye,
çıkacağın yol öyle dik ki,
kasvetli, zerre ışık yok!
Ama bir eren kılavuz oldu mu sana,
aydınlanır bir anda,
güneş ışığı bile hiç kalır yanında!
332 syf.
·9/10
Kitabı okumadan önce küçük çaplı bir araştırma yaptım hem kitap hem de Herakleitos hakkında. Araştırmam sonucunda öğrendim ki Herakleitos "Doğa Üstüne" (Peri Physeos) isimli bir kitap yazmış. Fakat bu kitap bir bütün olarak değilde parçalar halinde günümüze ulaşmış. Bu parçalara Batı dillerinde parça anlamına gelen " fragmanlar " deniliyormuş.
Fragmanlar Herakleitos'un felsefi görüşleri hakkında kesin olmasa da birçok bilgi veriyor. Fragmanları kafa karıştırıcı ve karmaşık bulabilirsiniz. Herakleitos söylemek istediğini direk önümüze sunmuyor. Sözcüklerle oynayarak, biraz düşünmemizi sağlıyor. Yayınevi ise oldukça iyi ve titiz bir çalışma sergilemiş, bunu okuduğunuz her fragmanda açıklama yapmalarından anlayabilirsiniz.
Benim gibi felsefeye merak salmış ve felsefeye yeni başlayanların Herakleitos'u tanımaları açısından oldukça yararlı bir kitap.
332 syf.
·Puan vermedi
Karanlık Herakleitos. İktisattan felsefeye kadar çoğu ideolojinin öncülü. Öyle ki Nietzsche en çok Herakleitosta kendini bulur. Marxın diyalektiği oralara gider. Hegel aynı ırmaktan geçmiştir. Kimin herakleitosun ırmağına girdiğini saysak sayfalar yetmez. Herakleitosun fragmanları antik yunana küsen bir adamın yunan halkının tepesine çaktığı levhalardır. Kimse logosa karşı hareket edemez. Logos(yasa, söz) tanrıları bile yola getirir ki zeus da apollon da kronos da bu yasanın dışına çıkamaz, yunanlılar kim ki logos dışına çıkacak. Çıktılar ve yokoldular.
332 syf.
·8 günde·Puan vermedi
“Aynı ırmakta iki kez yıkanmaz” sözünü birçoğumuz duymuştur sanırım. Bende ilk duyduğumda alt metnini basitçe izah edebilmiştim kendime. Ancak Herakleitos’ un “Fragmanlar” ını okuduktan sora basite indirgemekle büyük hata ettiğimi fark ettim. Ben kimim ki basite indirgeyebileyim. Ki koca Sokrates bile kendisine Herakleitos’ un yapıtını okuyan Euripides’e şöyle demiş ‘ Anladıklarım çok güzel, öyle sanıyorum ki anlamadıklarım da. Herakleitos’ un derinliğine inebilmek için Deloslu bir dalgıç olmak gerekiyor.’
Kitaba geçmeden –Kim bu Herakleitos – deyip onunla ilgili birkaç husustan bahsetmemek olmaz.-Kim Bu Herakleitos……?
Bu toprakların bağrından kopmuş derler ya, aynen öyle. Efesli Herakleitos deneydışı felsefenin en büyük düşünürü, günümüzün birçok bilimsel gerçeklerini, deneysel bilimden yüzyıllarca önce şaşırtıcı bir sezişle kavramış bir Filozoftur.
Efesin aristokrat bir ailesinden gelen Herakleitos’ un yalnızca soyu değil düşüncesi de aristokrat. Kendisine teslim edilen Kral Rahipliğini kabul etmeyerek ve küçümseyerek kardeşine bırakmış. Yurdunda yaşanan sosyo-politik gelişmeleri beğenmeyip, yalnızlığı yeğleyerek köşeye çekilmiş. Bu yalnızlık içinde varlığın özünü kavramaya çalışan Herakleitos yığını hor görmüştür. Hatta bir gün Artemis tapınağında çocuklarla aşık oynarken, kendisine şaşkınca bakanlara: Ne şaştınız reziller, demiş, sizinle birlikte devleti yönetmek daha mı iyi sanki? Herakleitos doğuştan kazanılan soyluluktan çok bilgelik aracılığıyla elde edilen soyluluğa inanmıştır.
Kalıcı şeyler varmış sanısına kapılmamız, değişmenin kuralsız değil de, belli bir düzene, belli bir ölçü ve yasaya göre olması yüzündendir. Bu ölçüye, bu yasaya Herakleitos “Logos” adını verir. (Logos’un tam anlamı, Yunancadan başka bir dile çevrilemiyor. Söz, anlam, düşünce, akıl anlamlarının tümünü birden kapsayan bir sözcüktür “Logos”) Herakleitos, tanrıca bir evren yasası olan Logos’un bünyesindeki evreni, boyuna akan bir süreç, başı sonu olmayan bir değişme olarak addediyor. Bu devinim esnasında: birbirine karşı olan, birlikte giden, birbirinden ayrılanlardan en güzel uyum (harmonia) ortaya çıkar( Soğuk ısınır, sıcak soğur, yaş kurur ve kuru nemlenir) . Karşıtlar arasındaki savaş olmasaydı, evrendeki nesnelerde olmazdı Herakleitos’ a göre.
“Savaş her şeyin babası ve kralıdır: Kimini tanrı, kimini insan olarak ortaya çıkarır; kimini köle, kimini özgür kılar” der 53. Fragmanında Herakleitos.
Herakleitos’ u bu kısa satırlara sığdırmaya çalışırsak haksızlık etmiş oluruz, o nedenle kitaba dönelim:
Öncelikle Kitabın tanıtımına başlamadan Skythinos’a ait bir manzumeyi buraya bırakayım:
Bu kadar acele etme sakın,
Ephesoslu Herakleitos’ un kitabını bitireceğim diye,
çıkacağın yol öyle dik ki,
kasvetli, zerre ışık yok!
Ama bir eren kılavuz oldu mu sana,
aydınlanır bir anda,
güneş ışığı bile hiç kalır yanında!

Kitabın içeriğinden önce değinmek istediğim kitabın çevirmeni ve editörü. Benim elimdeki kitap ALFA yayınlarından; şu an hâlihazırda KABALCI yayınevinde de birebir aynı baskı mevcut. O nedenle iki yayınevini de tavsiye etmem mümkün. Kitabın çevirmeni, Türkiye’nin, Herakleitos başta olmak üzere ilk çağ filozofları üzerine en yoğun araştırmaları yapan ve Yunanca-Latince konusunda kendine güvendiğim bir hoca: Prof. Dr. Cengiz ÇAKMAK. Editör ise bir o kadar değerli hocamız Prof. Dr. Çiğdem DÜRÜŞKEN. Ekip sağlam olunca bize okumak düşüyor. Kitabın sol kesimindeki yaprak Yunanca metinler, sağ kanattaki yapraklar ise Fragmanları ve açıklamaları ihtiva ediyor.

Fragman deyince aklımıza Sinema veya Tv tanıtım filmleri geliyor. Türkçe sözlükte manası bu ama köken olarak latince kökenli bir kelime ve “küçük parça” anlamında kullanılıyor.

Herakleitos’ un “Doğa Üzerine (peri physeos)” adlı bir kitap yazdığı ve bu kitabı Artemis tapınağına adak olarak adadığı rivayet olunur. Artemis tapınağının yıkılması sonucu böyle bir eserin varlığı konusunda şüphelerin var olması normaldir. Diğer Antikçağ yazarlarının yaptığı alıntılar sayesinde ancak fragmanlar halinde günümüze ulaşabilmiştir. İlk kez 1867 yılında Hermann Diels’ in ikincil kaynakları tarayarak bir araya getirdiği bu fragmanlar Herakleitos’ un felsefi düşüncelerinin takip edilebileceği tek kaynaktır.

Fragmanlar ne bir düz yazı ne de birer şiir üslubu taşıyor. Aslında daha çok konuşma esnasında alıntılanmış cümleler olarak görmek daha doğru. Ancak o kadar çok bilgece sözler söylenmiş ki, iki satırlık fragman üzerine düşünmek zorunda hissediyorsunuz kendinizi. Editöryel bir açıklama zaten fragmanın altında mevcut fakat açılama üzerine bile kafa yoruyorsunuz. Kitabın girişinde okuyucuya detaylı bir şekilde kitap ve Herakleitos anlatılmış. Burada o kısımdan ve fragmanların konularından bahsetmek istemiyorum. Sizin okumanız için kapıyı aralık bırakmak daha doğru olur kanısındayım. Ancak birkaç fragman ekleyerek biraz da olsa merakınızı uyandırma gafletinde de bulunacağım 

• Karşıt olan şeyler bir araya gelir ve uzlaşmaz olanlardan en güzel uyum doğar. [Her şey çatışma sonucunda meydana gelir]
• Yaşam, taşları ileri geri sürerek oynayan çocuktur. Krallık çocuğundur.
• Ruhu nemli olan biri, sakalı bitmemiş bir çocuk tarafından nereye götürüldüğünü bilmeyen sarhoş gibidir, yalpalar durur.
• Hiç eksik olmasın zenginliğiniz Ephesoslular. Olmasın ki, alçaklığınız belli olsun.
332 syf.
Herakleitos anlamak için güzel bir başlangıç kitabi. Az ve derin anlam, filoloji bilimi üzerine ve yakın felsefe metotlari icin bire bir
Felsefe meraklilari keyifle okuyabilir.
332 syf.
·Beğendi·8/10
Tam ne zaman doğduğunu bilinmiyor ancak Efes'li ve MÖ 500 sularında 40 yaşı civarlarında. Efesli Herakleitos MÖ 540-480 Nietzsche ,onun için “Mistik gecenin tam ortasına girdi ve onu Tanrılık bir şimşekle aydınlattı der” . Yine Nietzsche “filozof böyle olunca söz konusu büyük gururdur.” Diyor."
Felsefesinin temeli LOGOS Yunanca'da "söz" demek .
Çok gururlu dik başlı , hani hepimizin hoşuna giden ,olgun, bilge, soğuk kanlı, beyaz sakallı sempatik bir yaşlı değil. Günümüzün ünlü tarihçisi gibi sert ve lafı dolaştırmadan söyleyen aksi ihtiyarlardan .
Fragmanlar , Herakleitos'un söylemiş olduğu sözler üzerine yapılan yorumları içeren bir kitap . Şöyle demek istemişti ancak birisi de esasında şunu anlatmak istemişti kabilinden yorumlar yapılmış.,
Esas güzeli kitapta ,bu sözün ona ait olduğu söyleniyor ama galiba ona ait değil şeklinde samimi notlar var .
Beni etkileyen en güzel sözü "Pyhatgoras yalancıların önde gidenidir. "
Şaka değil hepimizin bildiğimiz matematikçiden bahsediyor...
(Pisagor ya da Pythagoras, M.Ö. 570 - M.Ö. 495 yılları arasında yaşamış olan İyonyalı filozoftur. En iyi bilinen önermesi, kendi adıyla anılan Pisagor teoremidir.
332 syf.
·10 günde·Beğendi·10/10
Herakleitos ilk çağ filozoflarından beni en çok etkileyenlerden. Aynı zamanda bir çok büyük filozofuda etkilemiştir. her bir fragman sizi düşündürecek ve sorular sorduracağına inanıyorum. Ayrıca bu çalışma çok titiz bir çalışma her yönüyle dört dörtlük.
332 syf.
·2 günde·Beğendi·7/10
Filozofların sözlerini anlamak,yorumlamak uzun zaman alıyor, olsa gerek. Üzerinde düşünme isteyen sözler mevcut. Yorumlarla, çevirisiyle anlaşılır kılınmış. O kelimeyi neden, hangi anlamında kullandı gibi cümlelere cevap veriyor.
332 syf.
·133 günde·Beğendi·9/10
Herakleitos’a göre her şey karşıt olarak değişim içindedir. Kuru olan, yaş olur, yaş olan kurur. Sıcak olan soğur,soğuk olan ısınır.
Fragmanlarını okuyunca kendisinin sivri dilli bir filozof olduğunu anlayabiliyorsunuz. Az az, özümseye özümseye okuyabileceğiniz bir baş ucu kitabıdır. Bilmeceli anlatımları çok sevdiğinden, her bir fragmanı okuduktan sonra sorgulayın iyice fragmanı.
Epiküros gibi hazcı değildir. Kendisi tanrısal olan bilgeliğe yaklaşmak için ölçülü olmak gerektiğini söyler. Günümüze ulaşabilen bu nadide fragmanlarını şiddetle tavsiye ederim.
Uykudayken ne yaptığını unutan diğer insanlar gibi bunlar da uyanıkken ne yaptıklarının farkında değiller.
"Kendimi keşfettim" diye haykıran bir filozof ve keşfedilen bu kimliği yüzyıllardır anlamaya çalışan insanlık!
Ölümsüzler ölümlü, ölümlüler ölümsüz. Biri diğerinin ölümünü yaşar, diğeri de ötekinin yaşamιnι ölür.

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Fragmanlar
Alt başlık:
Yunanca Aslıyla Birlikte
Baskı tarihi:
3 Aralık 2018
Sayfa sayısı:
338
Format:
Karton kapak
ISBN:
9786051069579
Kitabın türü:
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Alfa Yayınları
Baskılar:
Fragmanlar
Fragmanlar
Bize ilk kez Yunanca-Türkçe karşılıklı bir metinde Herakleitos’la sohbet olanağı tanıyan bu çalışma, Herakleitos’un zihnine yakın, zaman zaman onun kadar gizemli konuşan bir felsefecinin elinden çıkmış, çevirmeninin söz oyunları, Herakleitos’un söz oyunlarına katılmış. H. Diels’in sahte olduğunu ileri sürdüğü fragmanlarla bir­likte tam 139 fragman Türkçede ilk kez art arda diziliyor ve Artemis tapmağına gömdüğü rivayet edilen PeriPhyseös (Doğa Üstüne) adlı yapıtıyla Herakleitos sanki Ephesos ufkunda diriliyor. Bilgece bir sessizlik içinde, kendisiyle denize açılmış okuyucusunu şöyle uyarıyor:
Bu kadar acele etme sakın,
Ephesoslu Herakleitos’un kitabını
bitireceğim diye,
çıkacağın yol öyle dik ki,
kasvetli, zerre ışık yok!
Ama bir eren kılavuz oldu mu sana,
aydınlanır bir anda,
güneş ışığı bile hiç kalır yanında!

Kitabı okuyanlar 96 okur

  • Gamze Funda

Kitap istatistikleri (Bütün baskılar)

Bu baskının istatistikleri

Okur puanlamaları

10
%0
9
%0
8
%0
7
%0
6
%0
5
%0
4
%0
3
%0
2
%0
1
%0