Yazar:
Hüseyin Rahmi Gürpınar
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 30 dk.
Sayfa Sayısı:
159
Basım Tarihi:
Ağustos 2022
Yayınevi:
Kapra Yayınları
ISBN:
9786258076943
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Diğer Baskılar
9 diğer baskı · Tümünü Göster
İffet
220 okunmaÖzgür Yayınları · Ocak 2015 · 168 s.
İffet
67 okunmaKapra Yayınları · Ağustos 2022 · 159 s.
İffet
25 okunmaDergah Yayınları · 16 Nisan 2018 · 214 s.
İffet
34 okunmaAtlas Kitabevi · 1966 · 138 s.
İffet
15 okunmaEverest Yayınları · 11 Temmuz 2011 · 160 s.
İffet
10 okunmaTürk Dil Kurumu Yayınları · 2021 · 223 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Açlık… Yoksulluk… Sefalet…1000Kitap
Merhaba kitap dostlarım. Uzunnn bir aradan sonraki incelememi Demet’in düzenlediği etkinlik (#276912306) için yazıyorum. Bir hatam olursa şimdiden affola :) Hüseyin Rahmi Gürpınar’la tanışmam (tabii ki tanıyorum, sadece okumamıştım) etkinlikten çok daha önce, 
Demet sayesinde olmuştu. "Bir bak, seversin" dedi. Ben de baktım. İyi ki de demiş, iyi ki de bakmışım. Beni durdurana aşk olsun :))
Bu kadar girizgah yeter sanırım. Ciddiyete doğru gidelim artık. Evet ne diyordum? Gürpınar’ı okumak… İlk kitabından sonra diline, mizahına, olaylara bakışına hayran oldum; sonra etkinlik denk geldi (Demet sağ olsun) bu sefer de bahaneyle okumaya devam ettim. Gürpınar’ın en sevdiğim yanı, toplumun çürümüş ve yozlaşmış taraflarını öyle doğallıkla veriyor ki, bir yandan gülümserken, diğer yandan "Bu insanlar gerçekten yaşamış olabilir mi?" diye düşünüyor insan.
Şimdiye kadar 14 kitabını okudum. Bunların 12 tanesi o kadar eğlenceliydi ki zaman zaman kahkahalarla güldüğümü hatırlıyorum. Hele bazı karakterler var ki, günümüzde yaşayan insanlara benzerlikleriyle bizleri şaşırtıyor. Kitaplarını okurken sanki köydeki Memet emmiyi, Hatçe teyzeyi görüyorum.
Hepsi de güldürecek diye bir şey yok tabii… Bazı kitaplarında da yazdıklarıyla gerçekleri tokat gibi yüzümüze çarpıyor.
Okuduklarım arasında iki kitabı var ki diğerlerinden çok ayrılıyor: 
Hakka Sığındık ve #k:349868. Bu iki kitap güldürmedi, okurken içimi acıttı. Her ikisi de aynı yaraya parmak basıyor aslında. AÇLIK, SEFALET, YOKSULLUK... Hakka Sığındık’ta her ne kadar karakterler hayatla o çetin mücadelelerinden sonra ayakta kalmayı başarıyor gibi görünseler de İffet’te işler bambaşka. Adeta dramın dibini görüyoruz desem abartmış olmam. Yoksulluğun insana neler yaptırabileceğini, açlığın nasıl bir felakete
Demet sayesinde olmuştu. "Bir bak, seversin" dedi. Ben de baktım. İyi ki de demiş, iyi ki de bakmışım. Beni durdurana aşk olsun :))
Bu kadar girizgah yeter sanırım. Ciddiyete doğru gidelim artık. Evet ne diyordum? Gürpınar’ı okumak… İlk kitabından sonra diline, mizahına, olaylara bakışına hayran oldum; sonra etkinlik denk geldi (Demet sağ olsun) bu sefer de bahaneyle okumaya devam ettim. Gürpınar’ın en sevdiğim yanı, toplumun çürümüş ve yozlaşmış taraflarını öyle doğallıkla veriyor ki, bir yandan gülümserken, diğer yandan "Bu insanlar gerçekten yaşamış olabilir mi?" diye düşünüyor insan.
Şimdiye kadar 14 kitabını okudum. Bunların 12 tanesi o kadar eğlenceliydi ki zaman zaman kahkahalarla güldüğümü hatırlıyorum. Hele bazı karakterler var ki, günümüzde yaşayan insanlara benzerlikleriyle bizleri şaşırtıyor. Kitaplarını okurken sanki köydeki Memet emmiyi, Hatçe teyzeyi görüyorum.
Hepsi de güldürecek diye bir şey yok tabii… Bazı kitaplarında da yazdıklarıyla gerçekleri tokat gibi yüzümüze çarpıyor.
Okuduklarım arasında iki kitabı var ki diğerlerinden çok ayrılıyor: Hakka Sığındık ve #k:349868. Bu iki kitap güldürmedi, okurken içimi acıttı. Her ikisi de aynı yaraya parmak basıyor aslında. AÇLIK, SEFALET, YOKSULLUK... Hakka Sığındık’ta her ne kadar karakterler hayatla o çetin mücadelelerinden sonra ayakta kalmayı başarıyor gibi görünseler de İffet’te işler bambaşka. Adeta dramın dibini görüyoruz desem abartmış olmam. Yoksulluğun insana neler yaptırabileceğini, açlığın nasıl bir felakete
8/10
2025 246. kitabı
İffet Hüseyin Rahmi Gürpınar
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın mizah dolu, toplumu hicveden eserlerine alışkın biri olarak İffet romanı beni derinden sarstı. Yazarın genellikle Molière tarzında, güldürürken düşündüren üslubuna aşinaydım; ancak bu roman bambaşka bir duygunun kapısını aralıyor. Mizahın yerini hüzün, alaya alan hiciv yerini iç acıtan bir gerçeklik almış. Gürpınar’ın kaleminden çıkan bu kadar ağır, bu kadar içten bir hikâyeye rastlamak, doğrusu beklemediğim bir ters köşe oldu. Neredeyse ağlayacaktım.
Roman 159 sayfa olmasına rağmen içindeki duygusal yoğunluk bir ömürlük. Okuduğum on ikinci Hüseyin Rahmi Gürpınar kitabı olmasına rağmen, belki de en hüzünlüsü diyebilirim. Başlangıçta biraz ağır ilerleyen bir dili olsa da, ilerledikçe karakterlerin iç dünyasına nüfuz eden derinliğiyle sizi yavaş yavaş içine çekiyor. Bu nedenle puanım 8/10.
Ana karakter İffet, isminin hakkını veren bir kadın. Namuslu, ahlaklı, sevdiğine sadık, kendini eğitmiş, kardeşinin eğitimine omuz vermiş, hasta annesine bakan, zarif ve olgun bir karakter. Onun iç dünyası o kadar güçlü ki, okuyucu olarak bazen onu korumak, bazen de onunla birlikte ağlamak istiyorsunuz. Keşke sonu böyle olmasaydı… Romanlar her zaman mutlu bitmez elbette ama bu hikâyenin mutlu bitmesini o kadar çok isterdim ki… Son sayfalarda hissettiğim o burukluk, kitabın kapağını kapattığımda hâlâ içimdeydi.
Kitabın sonunda yer alan dini öğeler, İslami vurgular ve kader anlayışı, romanın duygusal yoğunluğunu daha da derinleştiriyor. Hüseyin Rahmi, burada sadece bir karakterin değil, bir dönemin çürümüş ahlak anlayışının ve yoksullukla sınanan bir ailenin hikâyesini anlatıyor. Babasının ölümünden sonra yangında her şeyini kaybeden bir ailenin onur mücadelesi;
8/10
2025 4. kitabı
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın gençlik eserlerinden olup genellikle diğer kitaplarında kullandığı alışmış olduğumuz mizahi üsluptan farklı işleyişle yazdığı İffet 1896 yılında basılmıştır. Kitabın iki ön sözünden ikincisi özellikle Iffet’te hâkim olan ağır havayı açıklar nitelikte. Bu kısmın da okunmasını tavsiye ederim.
Hüseyin Rahmi çocukluk ve gençlik yıllarının rastladığı dönem itibarıyla yazarlığını beslemiş olan sosyal çatışmaları, toplumsal sorunları kitaplarında mizahi bir üslupla eleştirmiştir ve bu konuda da gerçekten benzersiz bir bakış açısına ve üsluba sahip. Öyle ki Beşir Fuad, Ahmet Mithat Efendi gibi yazarların dikkatini çekmiştir. Ahmet Mithat Efendi’nin Gürpınar’a “manevi oğlum” dediğini yeni öğrendim. Kendisinin edebiyatımızda yeterince değer görmediğini düşünüyorum. Toplumsal çatışmalar, ekonomik sorunlar, ahlaki bozulmaların yanında karakterlerin iç dünyasını muazzam bir şekilde yansıtıyor. İffet romanı da sosyal çöküşün aynası aslında. Açlık ve yokluğun sebep olduğu çaresizliğin insanın psikolojisine ne derece tahribatı olacağını gösteriyor. Kitapta geçen şu cümle de aslında özet niteliğinde:
“Fakirlik zordur. Ama buna bir de hastalık eklenince bu güçlüğün nasıl bir dehşet kazandığını gör.”
Romanın başkahramanı İffet namus timsali bir karakterdir. Buradaki “namus” ifadesi sadece günümüzdeki tek bir anlama ve cinsiyete indirgenmiş anlamıyla kullanılmıyor aslında. Her anlamda ahlaklı bir birey için kullanılan ifade. Öyle ki açlıktan ölmek üzereyken bile kardeşinin ölmekten kurtulmak için yapmış olduğu bir hatayı kabullenemeyişi, onu cezalandırmayı düşünmesi de ahlaki açıdan kusursuz bir karakteri tanımlamak için kullanılmıştır diye düşünüyorum.
Kitap, önceden varlıklı bir ailesi olan genç kadının babasının ölümüyle başlayan felaketler silsilesine annesi
Yazarın diğer kitaplarına göre çok farklıydı. Her zaman kullandığı espirili dilden ve sade üsluptan uzak, süslü bir dil kullanmış. Konu da bir o kadar acıklı. Tam yeşilçama konu olacak türdendi. Güzeldi.
İFFET
Hüseyin Rahmi Gürpınar klasikleri ile kaldığımız yerden devam ediyoruz. Araya başka kitaplarda sıkıştırdığım için biraz geriden geliyorum
Aranızda Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın kalemi ile tanışmamış olanınız var mı?
Bence mutlaka okumalısınız!!! Gelelim kitabın konusuna.
Yazarın 1896 yılında yayınlanan romanı,bir ailenin ve genç bir kızın adım adım sefalete sürüklenişini anlatıyor. Batılı tarzda eğitim görmüş, babası Şakir Efendi tarafından çok iyi yetiştirilmiş olan İffet, babasının ölümünden sonra hasta annesi ve kardeşi ile yapayalnız kalır. Annesinin hastalığı, parasızlık,kardeşinin ihtiyaçlarını kendi el emeği yaptığı işlerle karşılamaya çalışır. Annesinin muayenesi için gelen doktor ve yazar arkasının gözünden görüyoruz İffet'in dramını. Bu iki gencin yardımlarıda bu aileyi açlıktan ve sefaletten hatta İffet'in namusunun kirlenmesinden kurtaramaz. Tabi bu namus meselesi kulaktan dolma dedikodulardan ve İffet'in para için kendini feda etmemesinden ortaya çıkıyor.
Kitabın sonu öyle acıklı ki Okurken tüylerim diken diken oldu. Erdemi ve namusu için yaşayqn İffet bu değerlerden vazgeçip toplumun istediği gibi biri mi olacak yoksa ahlaki değerlerinden ödün vermektense ölmeyi mi tercih edecektir?
Şiddetle tavsiye ederim. Keyifli okumalar...
#iffet #hüseyinrahmigürpınar #kapra #kaprayayınları #kitapyurdu #kitapyurducom #okudum #okuyun #okudumbitti #okumakyaşamaktır #okumakgüzeldir #okumaköşesi #oku #kitapcafe #kitaplarimveben #kitaplarım #kütüphanem #yazarlarvekitaplar #booksofinstagram #izmir #izmirkitap #booksandcandles #booksandcoffee #booksbooksbooks #bookstagrammer #books #bookstagram
Güldürmedi...
Hüseyin Rahmi'den okuduğum sayısız eser arasında yüzümde tebessümle okuduğum tek bir satırın bile olmadığı ilk kitap olabilir.
İffet, güzeller güzeli ama talihsiz genç bir kadındır. Annesinin sağlığı kötüleşince ücret beklemeden hastalara koşan doktor da kıza gönlünü kaptırır, uzaktan uzağa takip eder. Derken artık İffet'ten haber alınamaz olur & sorup soruştulurak akıbetini öğrenme yoluna giderler.
Yeşilçam tadında olabildiğine melankoli barındıran bir eser. HRG seviyorsanız tabi ki de okuyacaksınız :)
Puan vermedi·159 syf.·
2023 28. kitabı
Sosyal-Psikolojik roman türünde yazılmış bir eserdir.Önemi yazarın kendisinin de bu romanın vakasında olduğunu dile getirdiği bir “ben” romanıdır.
İffet dul annesi ve Sabri adlı kardeşiyle yaşamaktadır, iffet Fransızcaya vakıf, Arapça ve Farsçaya aşina kültürlü ve ahlaklı bir kızdır, iffet, teyzesinin oğlu Latifle nişanlıdır. Yazar ise onları doktor arkadaşı “N” vasıtasıyla tanır. Latifle de tanışan yazar onlarla görüşmeye başlar. İffet ve ailesi kirayı ödeyemediği için evden atılır. Yazar uzun bir zaman haber alamaz aileden. Sonra iffet’in ölüm haberi gelir.Latif bitmiş bir vaziyette onları iffet’in mezarına götürür. Yazar iffet’in neler yaşadığını onun hatıra defterinden okur. İffet Raziye Hanım adlı bir kadın tarafından kötü yola çekilmeye çalışılmıştır. Gerçeklerin farkına varan İffet Raziye Hanım’dan kurtulur ve onu tövbeye davet eder. .. Raziye Hanım buna pişman olup tövbe etse de iş işten geçmiştir. Çünkü iffet bu kaçış sırasında İttihatçılar arasında hastalanır ve daha sonra da ölür.Bir aile yıkılır. Romanın sonunda iffet, annesi ve nişanlısı Latifin mezarı yan yana tasvir edilir. Sabri ise arada gelip mezar başında ağlamaktadır.
Eserin kıymetini takdir edecek ehliyete sahiplik iddiam yoktur, bu nedenle uzun uzadıya inceleme yapmayacağım. Kitapta Latif'in İffet için yazdığı şiirleri almak için ona dergilerden kitaplardan sözcükler sözler bulup yarasına merhem olan yazar, bana Theo Angeloupolus'un Sonsuzluk ve Bir Gün filminde sözcükler satın alan Solomon'u anımsattı. 1896'da yazılan bir öykü ve neredeyse bir asır sonra çekilen bir filmin benzer çağrışımı yaratması sanatın büyülü ve zamansızlığını bir kez daha anımsattı.
Bir yazanın yüreği taş olsun, pamuk olsun, betimlediği olayı bir fotoğraf kadar gerçek ve aslına uygun bir şekilde tavsiye etmek maharetine sahip olursa o zat mesleğince gerekli olan meziyet ve güce sahip bir sanatkar demektir.
Bir şair,bir yazar yazacağı şeyi tabiatta eksiksiz incelemeli. O madde,o fikir, o mevzu üzerine birçok fen kitapları ve ciddi kitaplar okumalı da sonra yazacağını yazmalıdır.
İnsan gürültüsü bulunmayan yerleri tabiat kendi sesleriyle doldurur.
Uzaktan uzağa hissedilen hafif bir rüzgar eniltisi, bostanların ağaçlarından işitilen hazin kuşların nağmeleri sanki tabiatın bu kanunu uyandırabildiği kulaklara sokuyordu.
Kitap,yazarımız ve arkadasi Doktor N.nin bir hastasini birlikte ziyaret etmesiyle baslar.Aile pek fakir ama güzel huy ve terbiyeleri fevkalade bir mertebede. Zavallılar evvelden varlıklı imişler. Sonra düşmüşler. Baba ailesini kazandığı ile geçindirmekteyken o vefat edivermiş, gelir de kesilmiş. Fatih taraflarında bir haneleri varmış. Ailenin reisinin vefatının ardından o da yanmış.
Şakir Efendi'nin hanımı kırk beş elli yaşlarında bir kadındır ki hasta işte odur. Yirmi yaşlarında fevkalade güzel İffet isminde bir kızıyla ,Bir de on,onbir yaşlarinda bir oğlu var. Kızın Latif Efendi isminde bir de genç nişanlısı var.Bir süre sonra anne şifaya kavuşur.
Orada çiçeklerle süslenmiş, taşsız bir mezarın yanında ihtiyarca bir kadının akşam namazını eda etmekte olduğunu gördük. Bu kadın İffet'in annesiydi. Hasta dirilmiş... Hayatın en taze zamanlarındaki kızı gitmiş... Açlığa razı olmuş ölümüne boyun eğmiş çok daha iyi olan namusunu satmamış.
Namusumun değerini liralar ile ölçmek gibi hatalı bir fikir şimdiye kadar asla hatır ve hayalden bile geçmedi. Bir temiz kadının namus perdesinin kasa dolusu değil, birkaç lira belki de birkaç kuruşla
Kitapta varlıklı bir ailenin başına gelen felaketlerden sonra yoksullaşması ve adım adım sefalete sürüklenişi anlatılıyor. Batılı tarzda eğitim görmüş, ailenin genç kızı İffet, babası Şakir Efendi’nin ölümünden sonra hasta annesi ve küçük kardeşiyle yapayalnız kalır. Tüm servetlerini kaybeden aile İstanbul’un kenar mahallelerine taşınıp acımasız bir yaşam mücadelesine atılmak zorunda kalırlar. Fakat insanların cahillikleri ve ahlaksızlıkları onları günden güne sıkmakta, hayatı onlara zehir etmektedir. Öyle ki ailenin tüm geçim yükünü omuzlayan İffet, bir süre sonra açlıktan ölmek veya namusunu lekelemek gibi kahredici bir ikilemle karşı karşıya kalır. İffet’in tüm maddi varlığını elinden alan hayat, son olarak onun en değerli hazinesi olan namusuna da göz dikecektir.
Kitabı genç bir yazar olan Hüseyin adlı bir karakterin ağzından okuyoruz. Doktor olan bir arkadaşı sayesinde İffet ve ailesiyle tanışıyor, onların yaşam mücadelesine tanıklık ediyor. Karakterimiz bir yazar olduğu için mükemmel bir edebi dille anlatıyor olayları. Havayı, gökyüzünü, mekanları, yaşanılan olayları öyle güzel betimliyor ve tasvir ediyor ki hayran olmamak elde değil. Her cümlede şiirsel bir dille karşılaşıyorsunuz. Okudukça da resmen mest oluyorsunuz.
İffet, Hüseyin Rahmi'nin aşina olduğumuz tarzından uzak, mizahi yönü olmayan tam tersi ağır bir dram içeren harika bir eserdi. Yazar İffet'i gençlik yıllarında yazdığı için üslup farkının olacağını kitabın önsözünde belirtmiş. Gerçekten de bu kitapta çok farklı bir Hüseyin Rahmi ile karşılaştığımı söyleyebilirim. Ne kadar hikaye üzücü olsa da bu yönünü görmek beni çok mutlu etti ve büyük bir keyifle okudum. İffet'e ve ailesine çok üzüldüm. Yaşadıkları mahalledeki insanların kötü muamelelerini, iftiralarını okudukça canım sıkıldı. Hak etmedikleri
Yazar Hakkında
Hüseyin Rahmi GürpınarYazar · 100 kitap
17 Ağustos 1864 tarihinde İstanbul'da doğdu. Hünkâr yaveri Mehmet Sait Paşa'nın oğlu olan Hüseyin Rahmi, üç yaşında iken annesinin ölümü üzerine, Girit'te bulunan babasının yanına gönderildi. İlkokula başladı ancak babasının evlenmesi üzerine altı yaşında tekrar İstanbul'a anneannesinin yanına gönderildi ve eğitimine burada devam etti. Yakubağa Mektebi, Mahmudiye Rüşdiyesi ve idadide okuyan Hüseyin Rahmi, tarihçi Abdurrahman Şeref Bey'in himayesiyle Mekteb-i Mülkiye'ye girdi (1878). Okulun ikinci sınıfında iken ciddi bir hastalık geçiren Hüseyin Rahmi buradaki öğrenimini yarıda bıraktı (1880). Kısa bir süre, Adliye Nezareti Ceza Kalemi'nde memur, Ticaret Mahkemesi'nde Azâ Mülazımı olarak çalışan Hüseyin Rahmi hayatını kalemiyle kazanmaya çalıştı.
1887'de Tercüman-ı Hakikat gazetesinde yazmaya başlayan Hüseyin Rahmi, ardından İkdam ve Sabah gazetelerinde mütercim ve muharrir olarak çalıştı. II. Meşrutiyet döneminde 37 sayı süren Boşboğaz ve Güllâbi adlı bir gazete çıkardı. İbrahim Hilmi Bey ile birlikte çıkardığı Millet gazetesi de uzun ömürlü olmadı. 1925-1927 yılları arasında yayımlanan Türk Kadın Yolu adlı derginin yazarları arasındaydı. Sonraki çalışmalarını İkdam, Söz, Zaman, Vakit, Son Posta, Milliyet ve Cumhuriyet gazetelerine neşretti. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde 5. ve 6. dönemlerde Kütahya milletvekili olan Hüseyin Rahmi, ömrünün son otuz bir yılını geçirdiği Heybeliada'daki köşkünde 8 Mart 1944 tarihinde öldü ve oradaki Abbas Paşa Mezarlığı'na defnedildi.
Edebiyat hayatı
Hüseyin Rahmi Gürpınar; İstanbul halkının toplumsal, töresel yaşantılarını, aile geçimsizliklerini, batıl inançlarını, yaşadığı çağdaki Türk toplumunun geçirmekte olduğu krizleri hümuristik bir mizah dehasıyla anlatır. Servet-i Fünûncuların yaşıtı olduğu halde, ayrı bir sanat görüşünü sürdürür. Romanlarındaki kahramanların çoğu 19. yy sonu İstanbul'un canlı, renkli insan, hayat manzaralarıdır. Eserlerinde Anadolu yoktur. Mizahı, güldürücü olduğu kadar, gülünç yönlerimizin yansıtılması, hicvedilmesi için gerekli bir araçtır. Hüseyin Rahmi, seçtiği tipleri seviyelerine uygun, ustaca konuşturur ve olayları gülünçlü, acıklı yönleriyle belirtir. Kuvvetli bir gözlem gücü vardır. Realist, natüralist bir görüşle "toplum için sanat" yapar. Ertem Eğilmez tarafından 1976 yılında çekilen Süt Kardeşler sinema filminin konusu Hüseyin Rahmi'nin Gulyabani (1913) isimli romanından uyarlanmıştır. Bağımsız sanatçılardan biri olarak da anılır.
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın romanları ve öyküleri yeni nesiller tarafından da kolayca anlaşılabilmesi için 1960 sonrasında içinde Mustafa Nihat Özön'ün de yer aldığı bir edebî kurulca sadeleştirilmişti. Bu sadeleştirme kimilerince yerinde bulunurken kimileri de özgün dilin dokunulmadan bırakılması gerektiğini savunmuşlardı.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Hüseyin_R...
