Yazar:
Peyami Safa
Tahmini Okuma Süresi:
9 sa. 13 dk.
Sayfa Sayısı:
325
Basım Tarihi:
1973
İlk Yayın Tarihi:
1977
Yayınevi:
Ötüken Yayınevi
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Türler:
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Bazen bir tebessüm insanı kurtarır!Peyami Safa, eserlerindeki psikolojik ve sosyolojik analizlerinin yanı sıra felsefi derinliği ve entelektüel birikimiyle insanı kendisine hayran bırakıyor. Bu duyguyu “Dokuzuncu Hariciye Koğuşu”, “Matmazel Noraliya'nın Koltuğu” ve “Yalnızız”da olduğu gibi “
Mahşer”i okurken bir kez daha yaşadım. Kitabı okuyup bitirdiğimde, “Neden bu kadar geç kaldım ve bu eser neden bu kadar az tanınıyor ve az okunmuş?” diye sordum kendi kendime. En sonda söylenmesi gerekeni en başta söylemem gerekirse “Mahşer”, Safa’nın en az bir “Yalnızız”ı kadar okunmalı diye düşünüyorum.
• • •
Safa, “Mahşer”de Kafkas Cephesi’nde savaşmış, ardından gönderildiği Çanakkale’de omzundan yaralanarak İstanbul’a gönderilen Nihad isminde bir muallimin hikâyesini anlatıyor. Ülkesinin ve insanlarının güvenliği için cephede aç ve susuz kalmış, arkadaşlarını toprağa vermiş, ölüm korkusunu tüm hücrelerine kadara hissetmiş bir muallimin hikâyesi bu. İstanbul’a geldiğinde insanlar tarafından şefkatle kucaklanacağını bekleyen Nihad, günlerce kalacak bir yer ve yaşamını sürdürebilecek bir iş arıyor. Bu süreçte yüzüne kapanan kapılar, küçümsenmeler ve hafife alınmalar karşısında öyle hayal kırıklıkları yaşıyor ki, savaştan daha kötü bir ortamın içine düştüğünü çok kısa bir süre içerisinde anlıyor ve “Biz bunlar için mi öldük, bu ülkenin nimetlerinden birkaç kişi faydalansın diye mi aç olarak cephelerde savaştık” demekten kendini alamıyor.
• • •
Safa, bir yandan Nihad’ın yalnızlığı, aşkı ve yaşadıklarının psikolojik analizini yaparken, bir yandan da onun gözünden o dönemin sosyal, siyasi ve kültürel yaşamının fotoğrafını çekiyor. Birinci Dünya Savaşı’nda cephelerde savaşanlarla cephe gerisinde yaşayanların duygu, düşünce ve yaşamları arasındaki uçurumu gözler önüne seriyor. Bir toplumun görünen ve görünmeyen yüzlerininEdebiyat
Peyami Safa, eserlerindeki psikolojik ve sosyolojik analizlerinin yanı sıra felsefi derinliği ve entelektüel birikimiyle insanı kendisine hayran bırakıyor. Bu duyguyu “Dokuzuncu Hariciye Koğuşu”, “Matmazel Noraliya'nın Koltuğu” ve “Yalnızız”da olduğu gibi “Mahşer”i okurken bir kez daha yaşadım. Kitabı okuyup bitirdiğimde, “Neden bu kadar geç kaldım ve bu eser neden bu kadar az tanınıyor ve az okunmuş?” diye sordum kendi kendime. En sonda söylenmesi gerekeni en başta söylemem gerekirse “Mahşer”, Safa’nın en az bir “Yalnızız”ı kadar okunmalı diye düşünüyorum.
• • •
Safa, “Mahşer”de Kafkas Cephesi’nde savaşmış, ardından gönderildiği Çanakkale’de omzundan yaralanarak İstanbul’a gönderilen Nihad isminde bir muallimin hikâyesini anlatıyor. Ülkesinin ve insanlarının güvenliği için cephede aç ve susuz kalmış, arkadaşlarını toprağa vermiş, ölüm korkusunu tüm hücrelerine kadara hissetmiş bir muallimin hikâyesi bu. İstanbul’a geldiğinde insanlar tarafından şefkatle kucaklanacağını bekleyen Nihad, günlerce kalacak bir yer ve yaşamını sürdürebilecek bir iş arıyor. Bu süreçte yüzüne kapanan kapılar, küçümsenmeler ve hafife alınmalar karşısında öyle hayal kırıklıkları yaşıyor ki, savaştan daha kötü bir ortamın içine düştüğünü çok kısa bir süre içerisinde anlıyor ve “Biz bunlar için mi öldük, bu ülkenin nimetlerinden birkaç kişi faydalansın diye mi aç olarak cephelerde savaştık” demekten kendini alamıyor.
• • •
Safa, bir yandan Nihad’ın yalnızlığı, aşkı ve yaşadıklarının psikolojik analizini yaparken, bir yandan da onun gözünden o dönemin sosyal, siyasi ve kültürel yaşamının fotoğrafını çekiyor. Birinci Dünya Savaşı’nda cephelerde savaşanlarla cephe gerisinde yaşayanların duygu, düşünce ve yaşamları arasındaki uçurumu gözler önüne seriyor. Bir toplumun görünen ve görünmeyen yüzlerinin
Peyami Safa'dan okuduğum ikinci roman.
Peyami Safa edebiyatın neredeyse her türünde eserler vermiş olmasına rağmen daha ziyade romanlarıyla tanınmıştır. Romanlarında kendi yaşamından izleride görmekteyiz. "Mahşer" yazdığı ilk romanlarından biridir.
Spoiler içerir !!!
Genç bir öğretmen olan nihad Çanakkale'de cephede vatanı, milleti uğruna savaşıp gazi olduktan sonra İstanbul'a dönüyor. İstanbul'a adım atana kadar ümidini korumuştu. Direkt teyzesinin evine gidecek daha sonra bir iş bulup çalışacaktı. Lakin işler hiç beklediği gibi gitmedi. Teyzesinin vefatını öğrendikten sonra sokakta kaldı. Çünkü gidecek başka kimsesi yoktu. Kısa süreliğine bir arkadaşında kalmaya başladı. Başvurduğu birçok işten de eli boş döndü. Yine bir iş bulma ümidiyle postahane karşısındaki hanlardan birine girdi. İş aradığından ve kim olduğundan kısaca bahsettikten sonra nihayet bir iş bulmuştu. Girdiği bu handa gördüğü kadının küçük çocuğuna ders verecekti. Bu evde görmemesi ve duymaması gereken birçok şeye şahit oldu. Ancak bırakıp gidemiyordu çünkü çalıştığı evin akrabası olan aynı evde yaşadıkları muazzez'e aşık olmuştu. Ama muazzez ile evlenmek isteyen biri daha vardı. Bu kişi evlerine sık sık gelen birlikte iş yaptıkları aynı zamanda da evli olan alaaddin bey'di. Birgün muazzez'i alaaddin bey ile evlendireceklerini öğrenince bir tanıdığının da teşvikiyle muazzez'i kaçırmaya karar verdi. O kadar olaydan sonra muazzez'de bunu kabul etti birlikte arkadaşının evine yerleştiler bir süreliğine. Evlenip kendilerine bir yaşam kuracaklardı öyle de yaptılar. Ancak herşey düzelmek yerine daha da kötüye gitmeye başladı. Parasızlık, geçim sıkıntısı ve yaşadıkları olumsuz birçok durum evliliklerini de etkiledi. Bu kadar olumsuzluklardan sonra kendini intiharın eşiğinde bulan nihad adeta ölümden başka
Mahşer, Peyami Safa'nın henüz 25 yaşındayken yayımlanan ilk eserlerinden biri. İlk baskı senesi 1924.
Hikaye, Çanakkale cephesinde gazi olan Nihad'ın İstanbul'a dönüşü ile başlıyor. İstanbul'a bir akşam askerî gemi ile gelir ve tek akrabası olan Hatice teyzesine doğru yollanır. Yolda yürürken Nihad'ın istikbalden beklentileri vardır, hayalleri vardır. Çünkü Nihad daha 26 yaşında gencecik bir insandır. Peki, bu genç bir gazi olan Nihad'ı İstanbul'da bekleyen şey nedir? Devamı eserin içinde...
Devrin İstanbul'unu ve halkının durumunu okumak güzel bir tecrübe idi. Çünkü o devir, bizim içtimaî hayatımızda mühim değişimlerin olduğu seneler. Maneviyatı bir kenara usulca bırakıp, maddiyatı büyük bir arzu ile tercih etmeye başladığımız seneler. Eser, işte bu tabloyu, "küçük insanlar"ın merkezde olduğu bir hikâyede bize resmetmeye çalışıyor. Evet, Peyami Safa'nın belki en iyi eseri değil, ustalık eseri de değil fakat yine de değindiği mevzu ve akıcı üslübu ve dokunaklı son bölümü ve kendine has psikolojik tahlilleri ile gayet güzel bir eser.
Edebiyatımızın bu klasik eserini mutlaka tavsiye ediyorum.
Herkese faydalı okumalar dilerim.
Peyami Safa’nın Mahşer romanı, bir yandan savaş sonrası İstanbul’un sosyal çalkantılarını, diğer yandan bireyin iç dünyasındaki fırtınaları ustalıkla harmanlıyor. Mondros Mütarekesi’nin yarattığı boşluk, halkın çaresizliği ve Batı hayranlığına kapılan zihinlerin trajedisi eserin ana fonunu oluşturuyor. Peyami Safa, kahramanı Nihad’ın gözünden hem toplumsal yozlaşmayı hem de insanın kendi vicdanıyla giriştiği sessiz savaşı resmediyor.
Roman, dönemin İstanbul’unu bir fotoğraf gibi gözler önüne sererken, okuyucuyu aynı zamanda karakterlerin iç hesaplaşmalarına tanık ediyor. Yazar, dili sade ama etkileyici bir biçimde kullanarak hem dönemin ruhunu hem de bireysel bunalımları güçlü bir şekilde yansıtıyor.
Mahşer, sadece tarihsel bir dönem romanı değil; insanın kendi “mahşer”ini nasıl yaşadığının da derinlikli bir sorgulaması. İçtenlikli ve düşündürücü bir okuma arayanlar için güçlü bir edebî deneyim sunuyor.
“Bu memleket, o kadar murdar olmuştur ki, orada ölüm, yegâne güzellik ve yegâne huzurdur.”
Merhabalar,
Öncelikle belirtmek isterim ki okumuş olduğum Peyami Safa kitapları arasında etkileyici olarak ilk üçe gireceği kanaatindeyim. Sonlara doğru tansiyonun yükselmesi, baş karakter olan Nihad ile beraber yürünen sokaklar, binalar ve de odalar... Sanki o anda oradaymış gibi konuşmalara, düşüncelere şahitlik etmek... Onunla; sevinç, üzüntü, kaygı, kaybetme korkusuyla beraber yaşam mücadelesi vermek... Aynı zamanda kendi öz değerlerine sahip çıkarak ona göre yaşamak ile değerlerinden taviz verme arasında kalan Nihad. Tercihini ne yönde yapacak?
Kitap, Nihad'ın Çanakkale cephesinde omzundan yaralanması sonucu tedavi edildikten sonra 3 aylığına İstanbul'a gelmesiyle başlıyor. Bir apartmanda Fransızca öğretmeni olarak çalışmaya başladığında karşılaştığı cinsi latif.
Muazzez...
Keyifli okumalar diliyorum.
Peyami Safa kitapları arasında etkileyici olarak ilk üçe gireceği kanaatindeyim. Sonlara doğru tansiyonun yükselmesi, baş karakter olan Nihad ile beraber yürünen sokaklar, binalar ve de odalar... Sanki o anda oradaymış gibi konuşmalara, düşüncelere şahitlik etmek... Onunla; sevinç, üzüntü, kaygı, kaybetme korkusuyla beraber yaşam mücadelesi vermek... Aynı zamanda kendi öz değerlerine sahip çıkarak ona göre yaşamak ile değerlerinden taviz verme arasında kalan Nihad. Tercihini ne yönde yapacak?
Kitap, Nihad'ın Çanakkale cephesinde omzundan yaralanması sonucu tedavi edildikten sonra 3 aylığına İstanbul'a gelmesiyle başlıyor. Bir apartmanda Fransızca öğretmeni olarak çalışmaya başladığında karşılaştığı cinsi latif.
Muazzez...
Keyifli okumalar diliyorum.Martin Eden gibi gibi…Edebiyat
Peyami Safa’nın kitaplarından okuduğum beşinci kitap ve diğerlerine göre en iyisi diyebilirim. Mahşer, adlı eserde 1. Dünya savaşından gazi olarak dönen ve İstanbula gelen Nihad’ın hikayesini anlatmaktadır. Cephede Ülkesini savunduktan sonra hayal ettiği İstanbulda, büyük bir uçurumun, yozlaşmaş insanların ve ahlaki bozuklukların olduğu bir toplumla karşılaşır. İnsanların çıkarcı, duyarsız ve bu vatan toprağı için savaşan kişilerin onların umurlarında olmadığının farkına varır ve bu durum Nihat’da ruhsal ve psikolojik çöküntüler ve hayal kırıklığı yaşamasına neden olur. Kitap aynı zamanda psikolojik toplumsal romandır ve betimlemleri gayet güzel ve akıcıdır. Bu olaylarla karşılaşan Nihat’ın duygusal dünyasında çok önemli bir yere sahip olan Muazzezle olan ilişkiside geçmektedir. Ancak bu ilişki klasik bir aşk hikayesi gibi değil daha çok hayal kırıklığı, güvensizlik ve ruhsal çatışmalar üzerinden ilerliyor…
Fazla bir şeyler söyleyip, spoiler vermek istemiyorum. Okuyupta pişman olmayacağınız bir eser. Kendi düşüncem olarak Mahşer kitabında biraz Martin Eden’den esintiler hissettim, belki ben yanılıyor olabilirim. Martin Edene göre kat kat iyi ve güzel diyebilirim. Şimdiden herkese keyifli okumalar...
Mahşer nedir? Mahşer, dinsel inanışa göre, kıyamet günü dirilecek olanların toplanacakları ve günah/sevap defterinin açılarak hesapların kesileceği yere verilen isimdir. Mecazi olarak ise, büyük ve gürültülü kalabalıklar için kullanılmaktadır. Peyami Safa bu eseri için "Mahşer" ismini tesadüfen seçmiş değildir. Ona göre 1915-1916 yılları Türkiye için adeta bir mahşer yeridir.
Kitabın baş kahramanı Nihad'dır. Nihad ismi de tesadüfen seçilmiş bir isim değildir. Tabiat, huy, bünye veya yaratılış demektir. Tabiat ve yaratılış kelimeleri Nihad'ın karakteri ve beklentileri için oldukça uygun kelimelerdir. Zira Nihad bir Çanakkale gazisidir. Çanakkale'de vatanı ve milleti uğruna savaşmış, yıkılmak üzere olan vatanını müdafaa etmek için canını ortaya koyarak onurlu bir duruş sergilemiştir. Gazi olduktan sonra ise, İstanbul’a dönmek zorunda kalmış, döndüğünde ise beklediği ilgiyi ve alakayı hem vatanından hem de vatandaşlarından görememiştir.
Beklediği ilgiyi ve alakayı göremeyen Nihad, İstanbul'da açlık, sefalet, işsizlik ve yalnızlık içinde, gazi olmuş haliyle yeniden bir hayat mücadelesinin içinde bulmuştur kendisini. Onun için 3 yıl sonra geri döndüğü İstanbul tam bir hayal kırıklığı olmuş; artık riyakarlığın kol gezdiği, rüşvetçiliğin tabii bir hal aldığı, haksızlığın başını alıp yürüdüğü ve ahlaksızlıkları yapıp zengin olanlara saygı gösterildiği bir yer olmuştur. Bu hayal kırıklığı zamanla öyle bir seviyeye yükselecektir ki, hayatta kalmak ve vatanını müdafaa etmek için Çanakkale'de her şeyi yapan Nihad, kendisini intiharın eşiğinde bulacaktır.
Birinci Dünya Savaşı, Osmanlı Devleti için çok sarsıcı ve yıpratıcı bir savaş olmuştur. Bu savaş hem devleti zayıflatmış hem de toplumsal olarak iyiden iyiye fakirleşmenin ortaya çıkmasına, ruhsal bunalımların patlak
MahşerEdebiyat
Puan vermedi·320 syf.·
2022 7. kitabı
Okurken hüzünlendiren düşündüren bir kitap.
Tanıtım bülteninden. .
Mahşer, cephede vatanı, milleti uğruna savaşıp gazi olan ve İstanbul’a döndükten sonra kendisini intiharın eşiğinde bulacak kadar hayal kırıklıkları yaşayan Nihat’ın romanıdır. Birinci Dünya Savaşı’nın sebep olduğu çalkantıların, fakirlik ve ruhî bunalımların ferdî ve toplumsal ölçekte yol açtığı ahlakî çöküntüleri, gerçekçi bir atmosfer içinde sunan Peyami Safa, daha romanın ilk sayfalarından başlamak üzere, idealist bir insanın hayatta kalmak için ne gibi fenalıklarla yüzleşmesi gerektiğini okuyucuya gösterir.
Nihad, Çanakkale gazisidir. Çanakkale'de yıkılmak üzere olan vatanını savunmak için canını ortaya koyarak onurlu bir duruş sergilemiştir. Gazi olduktan sonra ise, İstanbul’a dönmek zorunda kalmış, döndüğünde ise beklediği ilgiyi ve alakayı hem vatanından hem de İstanbul halkından görememiştir. Nihad, İstanbul'da açlık, sefalet, işsizlik ve yalnızlık içinde, gazi olmuş haliyle yeniden bir hayat mücadelesinin içinde bulmuştur kendisini. Onun için üç yıl sonra geri döndüğü İstanbul tam bir hayal kırıklığı olmuş, artık riyakarlığın kol gezdiği, rüşvetçiliğin normal karşılandığı, haksızlığın başını alıp yürüdüğü ve ahlaksızlıkları yapıp zengin olanlara saygı gösterildiği bir yer olmuştur. Bu hayal kırıklığı zamanla öyle bir seviyeye yükselecektir ki, hayatta kalmak ve vatanını müdafaa etmek için Çanakkale'de her şeyi yapan Nihad, kendisini intiharın eşiğinde bulacaktır.
Birinci Dünya Savaşı, Osmanlı için çok sarsıcı ve yıpratıcı bir savaş olmuştur. Bu savaş hem devleti zayıflatmış hem de toplumsal olarak fakirleşmenin ortaya çıkmasına, ruhsal bunalımların patlak vermesine ve Peyami Safa'ya göre ahlakî çöküntülere yol açmıştır. İşte bu eser, Peyami Safa'nın bu ortamı bize hem akıcı hem de gerçekçi bir şekilde anlattığı eseridir.
"Hürriyet ve aşk her şeyden üstün."Edebiyat
》Mahşer, cephede vatanı, milleti uğruna savaşıp gazi olan ve İstanbul'a döndükten sonra kendisini intiharın eşiğinde bulacak kadar hayal kırıklıkları yaşayan Nihat'ın romanıdır.
》İstanbul'a geldiği zaman insanlar tarafından kendisine kucak açılacağını, hayatını hemen yoluna sokabileceğini düşünen Nihat farklı bir ortamla karşılaşıyor. Günlerce kalacak yer ve iş bulamaması yetmezmiş gibi bir de küçümseniyor, gururu kırılıyor, tek tek kapılar yüzüne kapanıyor. Ve aslında savaştan daha kötü bir ortamın içine düştüğünü anlıyor. Bu insanlar için mi cephede savaştık, türlü eziyetler çektik diye düşünmekten alamıyor kendini. Yazar da bu fikir üzerinden aslında cephede savaşanlarla, yaşayan diğer insanların mukayesesini yapıyor.
》Tesadüfen karşılaştığı Seniha Hanım'ın kendisine yaptığı iş teklifiyle Nihat'ın asıl macerası da başlamış oluyor. Buradan itibaren hüzün, pişmanlık, korku, umut, hayal kırıklığı, mutluluk, heyecan kısacası insana dair ne varsa okuyoruz. Ve aşk... Tabiki unutmuyor yazar. Muazzez... Gerçek aşkı da onda görüyoruz. Bu konuda çok ipucu vermeyeceğim.
》Yazarımız her eserinde olduğu gibi kusursuz psikolojik ve sosyolojik analizler yapıyor. Ve adeta can yakıyor, uyandırıyor, gözlerdeki perdeleri kaldırıyor. Sadece Nihat'ın yalnızlığı, psikolojik durumu değil, dönemin de siyasi, sosyal ve kültürel durumunu anlatıyor. Birinci Dünya Savaşı'nın sebep olduğu çalkantıların, fakirlik ve ruhi bunalımların ferdi ve toplumsal ölçekte yol açtığı ahlaki çöküntüleri, gerçekçi bir atmosfer içinde gözler önüne seriyor. Ve idealist bir insanın hayatta kalmak için ne gibi fenalıklarla yüzleşmesi gerektiğini gözler önüne seriyor.
》Kitabın arka kapağında da dendiği gibi Nihat artık Türkiye'nin masumlar, temizler, alicenaplar, faziletkârlar, hasbiler, iyi niyet sahipleri ve
Yazar Hakkında
Peyami SafaYazar · 125 kitap
Peyami Safa, Türk hikâye ve romancısıdır. Server Bedi takma ismini de kullanan yazar romanlarının yanı sıra, düşünsel yapıtları, polemikleri, köşe yazarlığı ve gazeteciliği ile de tanınır.
Servet-i Fünun dönemi şairlerinden İsmail Safa'nın oğludur. Sivas'a sürgüne gönderilen babasının orada ölmesi üzerine 1901 yılında iki yaşında yetim kalmış, bu yüzden "Yetim-i Safa" adıyla anılmıştır. Babasız büyümenin acılarının yanı sıra, sekiz dokuz yaşlarında yakalandığı bir kemik hastalığı dolayısıyla 17 yaşına kadar, bu hastalığın fiziksel ve ruhsal bunalımlarını yaşamıştır. Doktorlar kolunun kesilmesinde karar kılmış, fakat Safa bunu kabul etmemiştir. Daha sonraları bu günlerdeki tecrübelerini "9. Hariciye Koğuşu" adlı romanında okurlarıyla paylaşır. Hastalık ve savaşın yol açtığı maddi sıkıntılar dolayısıyla öğrenimini sürdürememiş, 13 yaşında hayatını kazanmak ve annesine bakmak için Vefa İdadisi'ndeki öğrenimini yarıda bırakmıştır. Karton Matbaası'nda bir süre çalışan Peyami Safa, Posta - Telgraf Nezareti'ne girmiş, I. Dünya Savaşı'nın başlamasına kadar orada çalışmıştır (1914). Daha sonra Boğaziçi'ndeki Rehber-i İttihat Mektebi'nde öğretmenlik yapmaya başlamıştır. Dört yıl çalıştığı bu okulda, hem öğretmiş, hem de kendi çabasıyla Fransızca'sını ilerletmiştir. Buradaki izlenim ve deneyimlerini "Biz İnsanlar" adlı eserinde kullanmıştır 1918 yılında ağabeyi İlhami Safa'nın isteğine uyarak öğretmenlikten ayrılmış ve birlikte çıkardıkları "20. Asır" adlı akşam gazetesinde "Asrın Hikâyeleri" başlığı altında yazdığı öykülerle gazetecilik yaşamına başlamıştır. İmzasız olarak yazdığı bu hikâyelerin tutulması üzerine Server Bedi takma adını kullanmaya başlayan Peyami Safa, daha sonra 1921'de Son Telgraf gazetesinde yazmış, oradan da Tasvir-i Efkâr'a geçmiştir. Daha sonra Cumhuriyet gazetesine geçmiş, 1940 yılına kadar bu gazetede fıkra ve makalelerinin yanı sıra, roman da tefrika etmiştir. 1960'lı yıllara kadar başta Milliyet olmak üzere birçok gazete ve dergide yazan Peyami Safa 27 Mayıs'tan sonra Son Havadis gazetesinde yazmaya başlamıştır (1961). Aynı yıl Erzurum'da yedek subaylığını yapmakta olan oğlu Merve'nin ölümü üzerine büyük bir sarsıntı geçiren Peyami Safa, iki üç ay sonra İstanbul'da vefat etmiştir.
Edebî hayatı
İlk romanlarında sola yakın görüşler taşıyan Peyami Safa, bir hastanın psikolojisini anlattığı otobiyografik romanı Dokuzuncu Hariciye Koğuşu'nu (1931) Nazım Hikmet'e ithaf etmişti. Bu roman hariç, 1922-1939 yılları arasında yazdığı Mahşer (1924), Şimşek (1928), Fatih-Harbiye (1931) ve Biz İnsanlar (1939) adlı romanlarında Doğu-Batı sorunsalını karakterlerde somutlaştırarak işledi. Safa, bu romanlarında, ruh hallerini çözümlemede, kurguda, dilinin kıvraklığında, anlatım tekniklerindeki denemelerde başarılı bulunurken romanlarında düşünceyi öne çıkarması dolayısıyla eleştiriler aldı. II. Dünya Savaşı sırasında Nasyonal Sosyalistlere yakınlaşmasıyla dikkat çeken Safa'nın gerçekçi roman çizgisi Matmazel Noraliya'nın Koltuğu (1949) ile mistisizme yöneldi. İlk uzun hikâyesi "Gençliğimiz"i 1922 yılında neşreden Peyami Safa, para kazanmak amacıyla yazdığı kitaplarında, ilk defa ağabeyi İlhami Safa'nın takma ad olarak kullandığı, annesi Server Bedia Hanım'ın adından uyarladığı Server Bedi müstear adını kullanmış, bu takma adla yüzlerce eser vermiştir. Bunlar arasında en sevilenler Cingöz Recai macera romanları ile Cumbadan Rumbaya adlı romanı olmuştur. Peyami Safa, Türk kültür yaşamında yayımlandığı yıllarda hayli etkili olmuş Hafta, Kültür Haftası (1936, 21 sayı) ve Türk Düşüncesi (1953-1960, 63 sayı) dergilerini çıkarmıştır. Asıl ününü romancı olarak yapan Peyami Safa, bazı uzun öyküleri ile de dikkati çekmiş, yazar Batılı kaynakların bir "Zalim" olarak tanıttıkları hun hükümdarı Attila'yı aklamak amacıyla aynı adda bir de tarihsel roman yazmıştır. Tüm bu üretkenliğine rağmen yeterince tanınmamış ve tanıtılmamıştır.
Hakkında yapılan çalışmalar
Prof. Dr. Mehmet Tekin, Doç Dr. Mehmet Önal ve Dr. Nan a Lee Peyami Safa hakkında birer doktora tezi vermişlerdir. Beşir Ayvazoğlu'nun yazar (Peyami Safa) hakkında Ötüken Yayınları'ndan çıkmış, biyografik bir eseri bulunmaktadır. Zülfikar Uğur Yıkan, 2004 yılında Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü bünyesinde "Peyami Safa'nın Server Bedi İmzalı Romanları" konulu Yüksek Lisans tezini hazırlamıştır. Yazar-çevirmen Sabri Kaliç 2011 yılında Peyami Safa'nın "Dokuzuncu Hariciye Koğuşu" romanını "Exterior Diseases - Ward: 9" adıyla İngilizceye çevirmiştir.
Ayrıca internet üzerinde Peyami Safa hakkındaki bilgilere ulaşabilceğiniz " peyamisafa.biz " şeklinde bir internet adresi mevcuttur.
