Sevda Peşinde
Hüseyin Rahmi GürpınarYazar:
Hüseyin Rahmi Gürpınar
Tahmini Okuma Süresi:
11 sa. 3 dk.
Sayfa Sayısı:
390
Basım Tarihi:
2022
İlk Yayın Tarihi:
1968
Yayınevi:
Türk Dil Kurumu Yayınları
ISBN:
9789751751249
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
E-kitap
Sıralamalar
Diğer Baskılar
7 diğer baskı · Tümünü Göster
Sevda Peşinde
278 okunmaCan Yayınları · Haziran 2019 · 280 s.
Kadın Erkekleşince
100 okunmaAtlas Kitabevi · 1968 · 80 s.
Sevda Peşinde
89 okunmaKapra Yayınları · 13 Ocak 2021 · 256 s.
Sevda Peşinde
49 okunmaCan Yayınları · Haziran 2019 · 328 s.
Sevda Peşinde
43 okunmaÖzgür Yayınları · Ocak 2006 · 344 s.
Sevda Peşinde
3 okunmaTürk Dil Kurumu Yayınları · 2022 · 390 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Sevda ve ölüm...
Uğruna ölecek kadar sevmek. Aşktan ölecek hale gelmek...
En güzel nimeti, kendine azap etmek!
Hep dediğim gibi;
"Yaşamı Sevdiğinle Paylaşmak Nimettir."
Allah ümitsiz sevda tattırmasın...
Sevda Peşinde: Bir ihanetin mi yoksa aşkın mı peşinde?Hüseyin Rahmi Gürpınar 'ın Sevda Peşinde romanı, yüzeyde bir yasak aşk hikâyesi gibi görünse de aslında bireysel duygular ile toplumsal zorunluluklar arasındaki çatışmayı ele alan derin bir eserdir. Romanın merkezinde yer alan Aynınur Hanım, gençlik yıllarında Ali İlhami Bey ile karşılıklı bir sevgi yaşamasına rağmen, annesinin kararıyla Nezihi Bey ile evlendirilir. Bu evlilikte Aynınur’un söz hakkı yoktur; dolayısıyla ilişkileri daha baştan duygusal bir temelden yoksundur. Nezihi Bey zengin ve toplum tarafından “uygun” görülen bir eş olsa da Aynınur için yalnızca bir zorunluluğu temsil eder.
Romanın asıl kırılma noktası, Aynınur ile Ali İlhami Bey’in yıllar sonra çarşıda yeniden bir karşılaşmalarıyla başlar. Bu karşılaşma yeni bir aşkın doğuşundan çok, geçmişte yarım kalmış bir duygunun yeniden canlanmasıdır. Aynınur’un Ali İlhami’ye yönelimi bu nedenle basit bir ihanet olarak değerlendirilemez; daha çok bastırılmış duyguların geri dönüşü olarak okunmalıdır. Hüseyin Rahmi burada aşkı romantize etmekten ziyade, insanın kontrol edemediği duyguların hayat üzerindeki etkisini sorgular.
Aynınur’un iç dünyası en açık şekilde Seza Hanım’a yazdığı mektuplarda ortaya çıkar. Bu mektuplar, karakterin kendini nasıl haklı çıkardığını ve duygularını nasıl meşrulaştırdığını gösterir. Seza Hanım, Aynınur’un en yakın arkadaşı olarak bu sürecin tanığıdır ve zaman zaman onu uyarmaya çalışsa da Aynınur çoğunlukla kendi duygularının peşinden gitmeyi tercih eder. Bu durum, karakterin irade ile tutku arasındaki çatışmasını net bir şekilde ortaya koyar.
Öte yandan Seza Hanım’ın eşi ve Nezihi Bey’in arkadaşı olan Sermet Bey, olayların ahlaki boyutunu temsil eder. Başlangıçta yanlış bir şüpheyle hareket etse de gerçeği öğrendiğinde Nezihi Bey’e durumu anlatmak ister. Ancak Seza Hanım buna engel olur ve
Hüseyin Rahmi Gürpınar 'ın Sevda Peşinde romanı, yüzeyde bir yasak aşk hikâyesi gibi görünse de aslında bireysel duygular ile toplumsal zorunluluklar arasındaki çatışmayı ele alan derin bir eserdir. Romanın merkezinde yer alan Aynınur Hanım, gençlik yıllarında Ali İlhami Bey ile karşılıklı bir sevgi yaşamasına rağmen, annesinin kararıyla Nezihi Bey ile evlendirilir. Bu evlilikte Aynınur’un söz hakkı yoktur; dolayısıyla ilişkileri daha baştan duygusal bir temelden yoksundur. Nezihi Bey zengin ve toplum tarafından “uygun” görülen bir eş olsa da Aynınur için yalnızca bir zorunluluğu temsil eder.
Romanın asıl kırılma noktası, Aynınur ile Ali İlhami Bey’in yıllar sonra çarşıda yeniden bir karşılaşmalarıyla başlar. Bu karşılaşma yeni bir aşkın doğuşundan çok, geçmişte yarım kalmış bir duygunun yeniden canlanmasıdır. Aynınur’un Ali İlhami’ye yönelimi bu nedenle basit bir ihanet olarak değerlendirilemez; daha çok bastırılmış duyguların geri dönüşü olarak okunmalıdır. Hüseyin Rahmi burada aşkı romantize etmekten ziyade, insanın kontrol edemediği duyguların hayat üzerindeki etkisini sorgular.
Aynınur’un iç dünyası en açık şekilde Seza Hanım’a yazdığı mektuplarda ortaya çıkar. Bu mektuplar, karakterin kendini nasıl haklı çıkardığını ve duygularını nasıl meşrulaştırdığını gösterir. Seza Hanım, Aynınur’un en yakın arkadaşı olarak bu sürecin tanığıdır ve zaman zaman onu uyarmaya çalışsa da Aynınur çoğunlukla kendi duygularının peşinden gitmeyi tercih eder. Bu durum, karakterin irade ile tutku arasındaki çatışmasını net bir şekilde ortaya koyar.
Öte yandan Seza Hanım’ın eşi ve Nezihi Bey’in arkadaşı olan Sermet Bey, olayların ahlaki boyutunu temsil eder. Başlangıçta yanlış bir şüpheyle hareket etse de gerçeği öğrendiğinde Nezihi Bey’e durumu anlatmak ister. Ancak Seza Hanım buna engel olur ve
HÜSEYİN RAHMİ GÜRPINAR - SEVDA PEŞİNDE
Öncelikle hepinize merhabalar, kitap dostlarım. Bugün sizlere Hüseyin Rahmi Gürpınar' ın pek bilinmeyen fakat benim nazarımda oldukça değerli Sevda Peşinde kitabının incelemesini yapacağım.
Öncelikle kitabın konusuna bakacak olursak; kitabımız baş karakter Aynınur Hanım' ın yasak aşkını konu edinir.
Kitap ilk olarak baş karakter Aynınur' un intihar ettiğini bildirerek başlar ve ardından bu intiharın nedenlerini bizlerin önüne serer.
Aynınur Hanım bir gün tesadüf üzeri asla unutamadığı çocukluk aşkı olan İlhami' ye rastlar ve ikili aralarında aşk yeniden filizlenir. Ama ne yazık ki Aynınur Hanım evli ve annedir fakat Aynınur Hanım' ın medeni durumu bu yasak aşk için engel değildir ve olaylar bu çerçevede gerçekleşir.
Seza' nın eşi Sermet Bey ve Aynınur' un eşi Nezihi Bey çok samimi arkadaştırlar ve ortada bir ihanet olduğundan şüphe duymaktadırlar. Aslında aldatanın kim olduğunu anlamaya çalışırken Seza' nın eşi Sermet Bey bu yasak aşkı Aynınur' un arkadaşı Seza' ya yazdığı mektuplar aracılığıyla anlar ve olaylar bundan sonra iyice gelişerek bizlere aktarılır.
Kitabı konusu bakımından inceleyecek olursam; dönemin şartlarını gayet güzel anlattığı, aile içi ilişkileri gözler önüne serdiği için güzeldi.
Kitabın dil ve anlatımına bakacak olursak, dili gayet akıcı ve anlatımı da bir o kadar açıktı. Yazarın kendine has diliyle biraz iğneleyici, biraz hüzün verici, biraz da hayret verici bir anlatım mevcuttu.
Ben konusunu, konunu işleyişini, karakterleri çok sevdim. Kah kederlendim, kah şaşırdım, kah ôfkelendim ve kitabı merakla okudum.
Hızlı bir şekilde okunabilecek, insanların fena hallerini, zor durumlarını bizlere gösterebilecek nitelikte bir eser.
Ben severek okudum hatta şimdiye kadar okuduğum Hüseyin Rahmi Gürpınar
Sadece bir aşk-hikâyesi değil; çağının toplumsal sancılarını, kadın-erkek ilişkilerinin çelişkilerini ve bireyin içindeki özgürlük arayışını ele alan derin bir metin. Hikâye, bir kadının intiharıyla açılıyor bu başlangıç hem şok edici hem de düşündürücü. Ardından gelen mektuplar, ihanet şüpheleri, zoraki evlilikler ve yasak aşklar… Hepsi bir arada hem gerilim hem duygu yüklü.
Kitabın en güçlü yönü: yazarın döneminin “namus”, “evlilik”, “toplumsal baskı” gibi konularını bugün bizim de hâlâ tartıştığımız biçimlerde işlemesi. Öyle ki, bir sayfada “rızasız evlilik” diye bir şey en azından soru işaretiyle karşımıza çıkıyor ve bu, bugün bile pek sıradan değil. Karakterlerin aralarındaki mektuplaşmalar, iç hesaplaşmaları, gizli doğrudan gelen duygular; bunlar okurken insanın yüreğinde “ben olsam ne yapardım” diyebileceği sorular yaratıyor.
Dil açısından da güzel: Gürpınar, dönem kitabı olmanın ağırlığını hissettirmiyor, aksine okuru içine çekiyor. Betimlemeleri, karakterlerin iç dünyasına geçişleri ve toplumsal yapı üzerine yaptığı gözlemlerle birlikte akıcılığı yakalıyor.
Tabii her şey pür-pür mü? Belki değil. Zaman zaman karakter geçişleri, olay örgüsü yoğunlaşınca sizi biraz düşündürüyor; ama ben bunları eksiden çok “zenginlik” olarak gördüm çünkü okur sadece bakmıyor, düşünmek zorunda kalıyor.
3 perdelik ilginç bir tiyatro desem kimsenin itirazı olmaz sanırım. İtiraz edeceğinden değil, okuyanı yok. Okudukça yazarın neden okunmadığını garipseyerek ilerlemeye devam ediyorum. Birkaç yerde bu kitabın oldukça kötülendiğini, kadının ezilmeye çalışıldığını gördüm ancak böyle bir durum söz konusu değil. Bu tamamen nasıl baktığımıza bağlı bir durum. Nasıl?
Birkaç açıdan ele alabiliriz bunu. Birincisi çizilen kadın portresinin gerici bir şekilde ele alındığı şeklindeki düşünce. Bunu kesinlikle kabul etmiyorum. Yazılanlardan ilk başta kadının dizini kırıp evde oturması lazım geldiği anlaşılıyormuş. Eğer gerçekten böyle olsa 3 farklı çiftle yapılan evlilik incelemesinde çalışma azmi olanlar başarılı iken çalışma azmi olmayıp evi çekip çeviren ve evin lideri gibi gözüken kadın karakter neden mutsuz ve çıkarcı bir şekilde lanse edilsin. Bence dikkatli okunmamış, yahut yazarla yeni tanışılmış ve düşüncesine hakim olunamamış yahut yazarı hiç anlamadan üstünkörü okuyup geçmişler. Bunları söylüyorum çünkü amaç farklı burada.
Burada kadın biz erkeklerden oldukça farklı ve doğrusu budur. Nasıl mı? Mesela bir evli bir erkek ömrünün sonuna kadar çalışabilir. Kadın böyle değildir. Şahsen benim kadınım yorulduğunda yahut çalışmadığında ben ona bakabilecek durumda olmalıyım. Böyle bir gücüm olmalı. Çünkü ben kadınımı rahat ettiremeyeceksem, onun istediği şekilde yaşamasına bir faydam olmayacaksa neden evlendim ki? Sadece üremek için mi? Saçma.
İkincisi, bu kadınlar arasındaki annelik vurgusudur. Net olarak söylüyorum ki bir çocuğun, annesinden alacağı eğitimin yerini hiçbir şey tutamaz. Bazen çocuklar neden babaya emanet edilmez şeklinde paylaşımları görmüş, sizler de şahit olmuşsunuzdur. Tabi bunlar işin şakasıdır ancak bir annenin eğitimi his olarak farklıdır. Manevi olarak
Hüseyin Rahmi bu oyunu 1933 yılında yazmış. Hilafet döneminden sonra cumhuriyet kadınına verilen eşitlik kavramının abartılması ile ortaya çıkan geçimsizliği gözler önüne serer. Kadının yeri geldiğinde erkeğe ait işleri yapabildiği fakat cinsinin sınırını aşmaması gerektiği anlatılır. Güzeldi. Keyifli okumalar
Çok akıcı bir kitaptı, öyle ki elinizden bırakamıyorsunuz. Mektuplar şeklinde yazılmış fakat kısa bölümler gibi de düşünebilirsiniz. Betimlemeler o kadar kararında ki hem size anlatılacak olan şeyin çevçevesini çiziyor hemde hayal gücümüzde canlandırmak için bize de fırsat veriyor.
Çok güzel, alımlı ve namuslu bir genç kızın istemeden evlendirilmesi, mutsuzluğu ve aşkı arayışını anlatmış yazar bize.
Muhabbetler, yaşantılar, üzüntüler ve hatta kavgalardaki naifliği ve zarifliği çok etkileyici. O dönemin gerek toplumsal yaşantısını, eksikleri ya da fazlalıkları, kanunları, hakları kitabın her ayrıntısında karşınıza çıkıyor. Bir fikir ayrılığının romanı da diyebilirim. Evlilikte kadın haklarını tartışarak kaleme almış yazar. Bu fikir ayrılığını baştan sona tartışarak tercihe sunmuş.
Klasik kitapları seven biri olarak Türk klasiklerine hayranlık duyuyorum. Muhakkak tavsiye ederim.
Selam.
Gürpınar bu kitabında da çok güzel bir konuya değinmiş. Yeni çağdaş yaşamda erkeklerin yaptığı işleri kadınların ve kadınların yaptığı işleri de erkeklerin yapabilirliği üzerine bir hikaye. Bununla birlikte şimdiki kuşak ile önceki kuşak çatışması ve bu çatışmanın sonucunda en masumların zarar görmesi olarak karşımıza çıkıyor.
Kitapları hep bir ders niteliğinde. Tam yerinde ve iyi gözlemleyerek kurgulamış oluyor. Ben okurken çok keyif alıyorum. Yine sürükleyici ve kısacık bir kitap. Okumayanlara tavsiyemdir.
Sevgiler.
#sevdapeşinde Muhtemelen Stefan Zweig okumuşsunuzdur ya da onun insanın en derin psikolojik tahlilini yapabilen ender yazarlardan olduğunu duymuşsunuzdur. İşlediği konu nasıl olursa olsun, kahramanlarının cinsiyeti, yaşı ne olursa olsun, Zweig elini attığı konuyu, her karakteri adeta bir psikanalizci gibi parçalara ayırarak her bir parçasını tek tek ve aynı incelikle ele alan müthiş bir yazardır. Gelelim #hüseyinrahmigürpınar 'a ve en az Zweig kadar incelikle işleyip kadın erkek diye ayırt etmeden ruhların en derin ıstıraplarına nüfuz ederek deşifre ettiği Sevda Peşinde romanına...
Hikaye gazetede bir kadının Marmara'nın soğuk sularına kendini atarak intihar ettiği haberi ile başlar. Ve bu intiharın yine hayatına son veren Aynınur isimli bir kadının geriye bıraktığı son satırlarıyla devam eder. Bu satırlarda Nezihi Bey'le evli olduğu bilinen ve Ali İlhami isimli çocukluk aşkıyla tesadüf eseri sonradan karşılaşıp yaşadıkları yasak aşkın itirafı vardır. Hikaye buradan sonra başa yani olayların bu intihar eyleminin gerçekleştiği zamana kadar yeniden şekillenir. Aynınur Hanım kimdir? Nezihi Bey'le neden ve nasıl evlenmiştir. Seza Hanım neden Aynınur'a yaşadığı bu yasak aşk için yardım etmiştir. Seza Hanım'ın eşi Sermet Bey'in, bu hikayede nasıl bir rolü vardır.
Kitap pek çok açıdan düşündürücü ve akıcı bir üslupta Hüseyin Rahmi Gürpınar döneminin (ki hâlâ devam eder...) kanayan yarası kadın erkek eşitliği hakkında içinde ihanet, intikam, intihar olan harika bir konu bularak inanılmaz bir şekilde işlemiş. Kitaba dair ben yine şunu diyeyim de eksik kalmasın #okuyunpişmanolmazsınız
Kadın erkekleşince _tiyatroEdebiyat
Kadın erkekleşince oyununun ismi bile feministleri iğrite ediyordur sanırım,ki ôzellikle oyundaki Nebahat katakteri feministleri bile.gölgede bırakır.İnsan tepkisini çok iyi topluyor, Mebrure Hanım karakteriyse malesef çıkarı için herşeyi göze alan anne konumunda oyundaki ali Tevfik ve Ali Süreyya ise tadımız kaçmasın Ali Rıza bey modunda adamlar. Kısacası Huseyin Rahmi iyi bir kurgu yaparak zamanın insanını çok iyi analiz etmiş özellikle Ali Süreyya ile Nebahat evliliği günümüzde daha da artıyor ,bu ne öngörülülüktür ..
Oyin tekniği açısından ele alırsak da okumak için keyifli ama sahne için yetersiz bir oyun daha doğrusu çözüm gelene kdar seyirciyi boğabilir.
Yazar Hakkında
Hüseyin Rahmi GürpınarYazar · 100 kitap
17 Ağustos 1864 tarihinde İstanbul'da doğdu. Hünkâr yaveri Mehmet Sait Paşa'nın oğlu olan Hüseyin Rahmi, üç yaşında iken annesinin ölümü üzerine, Girit'te bulunan babasının yanına gönderildi. İlkokula başladı ancak babasının evlenmesi üzerine altı yaşında tekrar İstanbul'a anneannesinin yanına gönderildi ve eğitimine burada devam etti. Yakubağa Mektebi, Mahmudiye Rüşdiyesi ve idadide okuyan Hüseyin Rahmi, tarihçi Abdurrahman Şeref Bey'in himayesiyle Mekteb-i Mülkiye'ye girdi (1878). Okulun ikinci sınıfında iken ciddi bir hastalık geçiren Hüseyin Rahmi buradaki öğrenimini yarıda bıraktı (1880). Kısa bir süre, Adliye Nezareti Ceza Kalemi'nde memur, Ticaret Mahkemesi'nde Azâ Mülazımı olarak çalışan Hüseyin Rahmi hayatını kalemiyle kazanmaya çalıştı.
1887'de Tercüman-ı Hakikat gazetesinde yazmaya başlayan Hüseyin Rahmi, ardından İkdam ve Sabah gazetelerinde mütercim ve muharrir olarak çalıştı. II. Meşrutiyet döneminde 37 sayı süren Boşboğaz ve Güllâbi adlı bir gazete çıkardı. İbrahim Hilmi Bey ile birlikte çıkardığı Millet gazetesi de uzun ömürlü olmadı. 1925-1927 yılları arasında yayımlanan Türk Kadın Yolu adlı derginin yazarları arasındaydı. Sonraki çalışmalarını İkdam, Söz, Zaman, Vakit, Son Posta, Milliyet ve Cumhuriyet gazetelerine neşretti. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde 5. ve 6. dönemlerde Kütahya milletvekili olan Hüseyin Rahmi, ömrünün son otuz bir yılını geçirdiği Heybeliada'daki köşkünde 8 Mart 1944 tarihinde öldü ve oradaki Abbas Paşa Mezarlığı'na defnedildi.
Edebiyat hayatı
Hüseyin Rahmi Gürpınar; İstanbul halkının toplumsal, töresel yaşantılarını, aile geçimsizliklerini, batıl inançlarını, yaşadığı çağdaki Türk toplumunun geçirmekte olduğu krizleri hümuristik bir mizah dehasıyla anlatır. Servet-i Fünûncuların yaşıtı olduğu halde, ayrı bir sanat görüşünü sürdürür. Romanlarındaki kahramanların çoğu 19. yy sonu İstanbul'un canlı, renkli insan, hayat manzaralarıdır. Eserlerinde Anadolu yoktur. Mizahı, güldürücü olduğu kadar, gülünç yönlerimizin yansıtılması, hicvedilmesi için gerekli bir araçtır. Hüseyin Rahmi, seçtiği tipleri seviyelerine uygun, ustaca konuşturur ve olayları gülünçlü, acıklı yönleriyle belirtir. Kuvvetli bir gözlem gücü vardır. Realist, natüralist bir görüşle "toplum için sanat" yapar. Ertem Eğilmez tarafından 1976 yılında çekilen Süt Kardeşler sinema filminin konusu Hüseyin Rahmi'nin Gulyabani (1913) isimli romanından uyarlanmıştır. Bağımsız sanatçılardan biri olarak da anılır.
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın romanları ve öyküleri yeni nesiller tarafından da kolayca anlaşılabilmesi için 1960 sonrasında içinde Mustafa Nihat Özön'ün de yer aldığı bir edebî kurulca sadeleştirilmişti. Bu sadeleştirme kimilerince yerinde bulunurken kimileri de özgün dilin dokunulmadan bırakılması gerektiğini savunmuşlardı.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Hüseyin_R...
