Yazar:
Platon (Eflatun)
Çevirmen:
Cüneyt Çetinkaya
Tahmini Okuma Süresi:
1 sa. 56 dk.
Sayfa Sayısı:
68
Basım Tarihi:
24 Kasım 2021
İlk Yayın Tarihi:
1993
Yayınevi:
Kapra Yayıncılık
Orijinal Adı:
Symposium
ISBN:
9786257784511
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Türler:
Diğer Baskılar
17 diğer baskı · Tümünü Göster
Şölen - Dostluk
3.635 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 1 Mart 2019 · 120 s.
Şölen
506 okunmaSay Yayınları · Mart 2018 · 120 s.
Şölen - Dostluk
394 okunmaİş Bankası Kültür Yayınları · 2015 · 120 s.
Şölen
141 okunmaAlfa Yayıncılık · Ocak 2021 · 200 s.
Şölen
120 okunmaKarbon Kitaplar · Haziran 2020 · 80 s.
Şölen
88 okunmaBordo Siyah Yayınları · Haziran 2018 · 120 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
“Şölen” kitabını okumak, aşkın felsefesini Sokrates ve Atina entelektüellerinden dinlemek demektir. Eros’a övgüler yağdırmak için toplanan bu insanlar, Sokrates’in bulunduğu her ortam gibi “sevgi” kavramını farklı bir bakış açısıyla incelemeye gayret ederler ve sohbetleri bu şekilde ilerleme gösterir. Güzelliğin sorgulandığı bu eseri okuduktan sonra “Dostluk” kitabını da okumanızı tavsiye ederim.
Şölen, yüzeyde aşk üzerine yapılan konuşmaların bir toplamı gibi görünür; fakat metin ilerledikçe aşkın yalnızca bir duygu değil, insanı hakikate taşıyan bir merdiven olduğu anlaşılır. Platon, farklı karakterlerin ağzından Eros’u tanımlarken, aslında insanın eksiklik duygusunu ve tamamlama arzusunu tartışır.
Eserin merkezinde Diotima’nın anlattığı “aşkın merdiveni” yer alır. Buna göre aşk, tek bir bedene duyulan çekimle başlar; ardından tüm güzel bedenlere, sonra güzel ruhlara, daha sonra güzel düşüncelere ve nihayetinde “güzelliğin kendisine” yönelir. Bu yükseliş, duyusal olandan düşünsel olana doğru bir arınma sürecidir. Aşk burada bir sahip olma isteği değil, ölümsüzlüğe yaklaşma arzusudur.
Şölen’i güçlü kılan şey, aşkı romantik bir sarhoşluk olarak değil, varoluşsal bir eksiklik olarak ele almasıdır. İnsan, sahip olmadığı şeyin peşinden gider. Eros ne tamamen tanrısaldır ne de sıradan; arada, eksik ve arayış hâlindedir. Bu aradalık, insanın doğasını da yansıtır.
Metin boyunca konuşan her karakter, aşkın farklı bir yüzünü gösterir. Ancak Sokrates’in aktardığı Diotima öğretisi, aşkı bir bilgi ve bilgelik yolculuğuna dönüştürür. Böylece Şölen, yalnızca aşkı değil, insanın yükselme kapasitesini de sorgular.
Bugün Şölen’i okurken, aşkın hâlâ çoğu zaman yüzeyde yaşandığını fark etmek mümkündür. Platon ise aşkı, insanı kendinden daha yüksek bir fikre yönelten bir güç olarak konumlandırır. Bu yönüyle metin, duygusal değil, ontolojik bir derinliğe sahiptir.
Şölen, aşkı anlatan bir kitap değil; aşk üzerinden insanın neyi aradığını sorgulayan bir metindir.
Demek ,Eros yalnız güzelliğin sevgisidir, çirkinliği değil ."
Kabul
Peki ,sevmek ,bizde olmayanı istemektir demedik mi ?
Dedik
Öyleyse ,Eros güzellikten yoksun bir şeye sen güzel der misin ?
Diyemem elbette.
Böyleyken ,sen hâlâ Eros' un güzel olduğu düşüncesinde misin?
Belki de demin konuşurken ne söylediğimi bilmiyordum.
Ama yine de parlaktı konuşman Agathon. Bir küçük sorun daha var ; iyi dediğin şey ,sence güzel midir ?
Bence öyledir.
Madem Eros , güzellikten yoksun dur, güzellikte iyilik olduğuna göre;Eros , iyilikten de yoksundur.
Güzellik veya çirkinlik insanın seçimi değildir. İnsanın kimine göre güzel görünür kimine göre kötüdür,yani "Eros güzelliğin sevgisidir."cümlesinde o zaman Eros güzelliği seçiyor. O halde çirkinliğin sevgisi değil diyor . Güzellik veya çirkinlik elimizde olan birşey değildir yaradılıştan gelen bir şeydir. Aristo'nun söylediği gibi güzellikten yoksundur , güzellik iyilik olduğu için iyilikten de yoksundur Eros .
Yani anladığımız üzere bir genelleme yapmak mümkün olmadığını gösteriyor burdaki karışıklıktan sonra insan düşünüyor kime göre güzel kime çirkin,iyilik dediğimiz kavram insanın güzel yada çirkinliğe bakan bir kelime değildir .
Güzellik - çirkinliğin karşıtı iyilikte - kötülüğün karşıtıdır.O halde güzel olan iyi oluyor ise çirkin olan da kötümü olur ? Böyle bir düşünce geliyor aklımıza böyle birşeyin olması pek fazla mümkün değildir. Güzel olan iyi de olabilir kötü de çirkin olan iyide olabilir kötü de .
İyi - kötü
=Eşleme yapar iken şöyle bir örnekten devam edelim
Güzel - çirkin
"Öyleyse,güzel olmayan çirkin,iyi olmayan kötüdür deme. Eros da böyle onun için iyidir, güzeldir demediğine göre, çirkindir, kötüdür de deme ,ikisi arası birşey olarak düşün .
Eros'u güzel olarak
2400 Sene Önceki ŞölenlerPlaton (Eflatun)'un kitabına ismini verdiği "Şölen" kelimesi Yunancada "birlikte içmek" anlamına gelen "Symposion" kelimesinden gelmektedir. Şölenler, o dönemde Yunan erkeklerinin sosyalleşme geleneklerindendir. Bir grup erkek yemek yer, şarap içer, şiirler şarkılar söyler, politika ve sanat hakkında uzun uzun konuşurlardı.
Şölen - Dostluk'de Platon kendisinden hiç bahsetmemektedir, muhtemeldir ki Sokrates dahil tüm konuşmacıların söylemleri Platon'a aittir. Belki de böyle bir şölen hiç olmadı eser kurgudur. Platon'un kendisini eserlerinde hiç ortaya koymaması bilgece alçak gönüllüktür.
2400 sene önce akıllı, mantıklı, sorgulayan insanların yaşadığı bir dönemden araştırmayan, düşünmeyen, sorgulamayan bir döneme nasıl gelmişiz çok şaşırtıcı. Uzak bir gelecekte insanlık belki teknoloji olarak çok ileri gidebilir ancak beyin gelişimi olarak tıpkı 
H. G. Wells'in 
Zaman Makinesi kitabında olduğu gibi öngörülen ilerleme gerçekleşmeyebilir.
Platon aşk, sevgi, güzellik, dostluk konularını Sokrates ve arkadaşları arasında geçen diyaloglar şeklinde ele almıştır. Tüm konuşmacılar düşüncelerini açıkladıktan sonra sahneye yine en son Sokrates çıkıp konuyu güzel şekilde bağlamaktadır. Platon 
Devlet kitabında da hiç ortalıkta yoktu kendisi yerine yine Sokrates'i ön plana çıkarmıştı. Platon hocası Sokrates'e büyük saygı duyan bir filozoftur.
Sokrates iki tür ölümsüzlük olduğunu açıklamış:
-Fiziksel ölümsüzlük
-Ruhsal ölümsüzlük
Fiziksel ölümsüzlük için, sevgi gereklidir. Bu sevgi ölümsüzlük sevgisidir. Ölümlü tüm varlıklar bunun için çiftleşip doğurmak isterler. Sonunda kendisine ait yavruları olur
Platon (Eflatun)'un kitabına ismini verdiği "Şölen" kelimesi Yunancada "birlikte içmek" anlamına gelen "Symposion" kelimesinden gelmektedir. Şölenler, o dönemde Yunan erkeklerinin sosyalleşme geleneklerindendir. Bir grup erkek yemek yer, şarap içer, şiirler şarkılar söyler, politika ve sanat hakkında uzun uzun konuşurlardı.
Şölen - Dostluk'de Platon kendisinden hiç bahsetmemektedir, muhtemeldir ki Sokrates dahil tüm konuşmacıların söylemleri Platon'a aittir. Belki de böyle bir şölen hiç olmadı eser kurgudur. Platon'un kendisini eserlerinde hiç ortaya koymaması bilgece alçak gönüllüktür.
2400 sene önce akıllı, mantıklı, sorgulayan insanların yaşadığı bir dönemden araştırmayan, düşünmeyen, sorgulamayan bir döneme nasıl gelmişiz çok şaşırtıcı. Uzak bir gelecekte insanlık belki teknoloji olarak çok ileri gidebilir ancak beyin gelişimi olarak tıpkı H. G. Wells'in Zaman Makinesi kitabında olduğu gibi öngörülen ilerleme gerçekleşmeyebilir.
Platon aşk, sevgi, güzellik, dostluk konularını Sokrates ve arkadaşları arasında geçen diyaloglar şeklinde ele almıştır. Tüm konuşmacılar düşüncelerini açıkladıktan sonra sahneye yine en son Sokrates çıkıp konuyu güzel şekilde bağlamaktadır. Platon Devlet kitabında da hiç ortalıkta yoktu kendisi yerine yine Sokrates'i ön plana çıkarmıştı. Platon hocası Sokrates'e büyük saygı duyan bir filozoftur.
Sokrates iki tür ölümsüzlük olduğunu açıklamış:
-Fiziksel ölümsüzlük
-Ruhsal ölümsüzlük
Fiziksel ölümsüzlük için, sevgi gereklidir. Bu sevgi ölümsüzlük sevgisidir. Ölümlü tüm varlıklar bunun için çiftleşip doğurmak isterler. Sonunda kendisine ait yavruları olurFelsefe Nedir?Edebiyat
Her ne kadar okullarda öğretilirken sadece kimin ne düşündüğünü ezberlememiz istenen sonrasında kağıtlarda başkalarının düşüncelerini aklımızda tutup cevaplara yazmamız gereken bir şey olarak günümüzde çürütülse de felsefe kendin düşünmektir. Aklındaki o beyaz sayfalara kendine ait yazılar doldurmaktır. Kendine ait olan ruhunu, bedenini ve yaşamını birleştirip yeni bir şekil yeni bir küme oluşturmaktır. Felsefeye dair okuduğum bu ikinci kitapta anlıyorum ki gerçekten felsefe budur. Sonucu belli olmadan ve belki de net bir cevabı olup olmamasını umursamadan kendine ait sözlerinle ve zihninle düşünüp bir yola çıkmaktır. Jaspers'ın dediği gibi felsefe biraz da yolda olmaktır.
Kitapta Sokratesin arkadaşları ile muhabbeti yer alıyor. Hep beraber "Güzellik nedir?" ve "Dostluk nedir?" konularını ele alıyorlar. Konuşmaların çoğu beklediğimiz gibi bir sonuca pek de çıkmıyor. Ancak zaten amaç ve önemli olan üstüne konuşmak, konuşabilmek.
İlk kitaplarım olduğu için adapte olmakta bazı yerlerde zorlanıp, söylenenleri anlamaya çalıştığım için birazcık da yavaş okusam da çok zevk aldım.
Sokrates’in Savunması ve Devlet adlı eserleriyle adını sıkça duyduğumuz Platon, son zamanlarında Diyaloglar adlı bir eseri de bırakmıştır bizlere. Sokrates’i konuşturarak düşüncelerini ifade etmiştir. Diyalogların hemen hepsi bir karara bağlanmamış olarak son bulmuştur. Zaten, diyaloglarda anlatılmak istenen, yani verilmek istenen mesaj bu ‘irdeleme’ işidir. Bu diyaloglardan biri de, Şölen diyaloğudur. Sokrates'in bu konuşmada, aşk ve güzellik konuları üzerine felsefi düşüncelerini dile getirmesi ve arkadaşlarının da bu konuda fikirlerini beyan etmeleri anlatılır.
Sevgiyi, dostluğu farklı bakış açılarından fark edebilmek ve kendi bakış açımızdan, kendi dünyamızdan sevginin, dostluğun ne olduğunu sorgulatmayı düşündürecek tarzda bir solukta okuduğum bu eseri umarım sizler de okur ve keyif alırsınız. Sevgiler…
Şölen, Platon’un; aşkı (Eros’u) anlattığı felsefe kitabı... Platon aşkı, kitabında klasik bir felsefe diliyle değil, bir gece sohbeti üzerinden anlatır. Bir masanın etrafında toplanan insanlar, bir ziyafet ve şarap eşliğinde sırayla aşk hakkında konuşur. Her konuşan, aslında hem kendini anlatır hem de aşkın başka bir yönünü gösterir bize.
Kitapta aşk önce bedenle başlayan, arzuya dayalı bir duygu olarak ele alınır. Gece ilerledikçe ve konuşmalar sürdükçe bu anlayış değişir ve aşkın daha yüce, daha düşünsel bir hale doğru ilerlediği görülür. En sonunda aşk insanı daha iyiye ulaştıran bir istek olarak tanımlanır.
Platon, kitabı Sokrates’in anlatımı ile bitirir. Bu bölümde aşk insanın içindeki eksikliği tamamlama çabası olarak anlatılır ve bana göre kitabın en düşündürücü kısmı da burasıdır.
Kitap incelemesinden bağımsız olarak;
Kitabı üniversite yıllarımda alıp okumuştum yıllar önce, baba evimdeki kitaplığı karıştırırken elime geçti. Tekrar okumak istedim. Belli ki o zaman felsefe çok da ilgimi çekmemiş. Şimdi okuduğumda farklı bir tat aldım. Ve bu beni farklı felsefe kitaplarına da yöneltti.
Ara ara eski okuduğum kitapları tekrar okuyorum. Bazılarından ilk okuduğum zamanda aldığım keyfi alamazken bazılarından daha fazla keyif alabiliyorum ya da daha farklı noktalar dikkatimi çekebiliyor…
Platon (Eflatun)
Kitabı pdf olarak okudum, tabi eğer buna bir okuma denirse. 120 sayfa deniyor bu kitap için, ama Şölen ve Dostluk konulu yazılar 50. sayfadan sonra bitiyor. Sanırım gerisi notlar, ama pdf de hata var gibi görünüyor. Bu sebeple pek büyük bir haz almadım. Sokrates yine baş dönderiyor mantık yürütme, yanılma ve terkar mantık yürütmeleri ile. Okunması gereken bir eser tabi ama pdf olarak okunmalı mı, bilemedim. Ve yine ayni mevzu, keşke yayın evleri az çok bir şerhle yayınlasa, okuyucuyu kuru metinle yalnız bırakmasa... Mesela hangi cümleler felsefe tarihi için önemli kabul edilmiştir, hangileri zamanla başka felsefeciler tarafindan revize edilmiştir, hangileri bugün bile hala tartışılıyordur vs...
Neyse, siz yine de kitapla kalın...
Her konuda felsefeden ve felsefecilerden yardım alabileceğimiz söylenir. Peki aşk konusunda da böyle midir ?
Platon'un yazdığı Şölen isimli kitap işte bu sorumuza cevap veren türden. Tragedya yazarı olan Agathon yazdığı şiirle ödüle almaya layık görülür. Bunun üzerine Agathon bir şölen vermeye karar verir. Şölene büyük üstad Sokrates , Aristophanes, Aristodemos gibi siyaset ve iş insanları katılır. Ve başlarlar aşk kavramının kendileri açısından ne anlama geldiğini anlatmaya. Herkesin kendine göre bir aşk tanımı vardır ve hepsi birbirinden kıymetli ve değerlidir.
Günümüzdeki aşkları sorgulamamızı sağlayan bu kitabı okurken gerçekten keyif aldım. Umarım kitabı okuyacak olanlar da kendileri açısından gereken anlamları çıkarabilirler.
Sokrates , Aristophanes, Aristodemos gibi siyaset ve iş insanları katılır. Ve başlarlar aşk kavramının kendileri açısından ne anlama geldiğini anlatmaya. Herkesin kendine göre bir aşk tanımı vardır ve hepsi birbirinden kıymetli ve değerlidir.
Günümüzdeki aşkları sorgulamamızı sağlayan bu kitabı okurken gerçekten keyif aldım. Umarım kitabı okuyacak olanlar da kendileri açısından gereken anlamları çıkarabilirler.
Aşk'ın Felsefesi...Felsefe-Düşünce
❝ Yunan mitolojisinde Androginos adlı bir varlık vardır. Androginos bir tür insanmış. Dört kollu, dört ayaklı, iki başlı olarak, bel kısmından birbirine yapışık olan, hem dişi hem erkek olan, her bakımdan kendi kendine yeten bir insan... Fakat bir gün bu yaratıklar Zeus'un gazabına uğrar ve Zeus onları tam ortadan ikiye ayırır. Sırt sırta oldukları için birbirini hiç göremeyen dişi ile erkek ömürleri boyunca birbirlerini aramaya başlamışlar. İşte onların buluştukları an aşk çıkarmış ortaya... ❞ Muhtemelen bu mit'i çok duymuşsunuzdur... Bin yıllardır mitolojilere konu olan bu hikaye, hala günümüze kadar gelmiş ve insan'ın mutluluk araçlarından biri olarak görülmüştür. Ruh eşi, sevgi, aşk vb bir sürü kavramlar...Platon, bu gibi kavramları ele alan, onları inceleyen ilk filozoflardan biridir. Bu eserinde de Sevgi'yi anlatıyor bizlere...
Dilimizde sevgi kavramının eş anlamlısı çok yoktur. Aşk, muhabbet, hoşlantı ve beğenme gibi birkaç alt sınıfa ayırabiliriz sadece. Ama yunancada öyle değil, daha zengin bir dildir onlarınki.
"Philia" var mesela, erdemli arkadaşça sevgiyi temsil eder. "Eros" daha tensel bir sevgidir, şehveti tutku'yu ve cinselliği içerir. Günümüzde aşk diye tanımlayabileceğimiz sevgi türü. "Agape" masum, saf, tanrısal ve şefkatli sevgidir. "Storge" vardır bir de... akrabalık ilişkilerini temsil ediyor, aile fertleri arasındaki sevgidir. Pragma ise ortak çıkarları olan insanların birbirine duyduğu sevgi ya da bağlılıktır, (o dönem Atina'sındaki evlilik ilişkileri gibi). Son olarak Philautia vardır... özsevgi, kendini sevmeyi temsil eder. Vb dahası da vardır... Bu kitapta tek bir türe odaklanmış Platon. "Eros" sevgisini anlatır bu diyaloglar. Kitapta, altı kişiden oluşan bir grup; (Phaidros, Pausanias, Eryksimakhos, Aristophanes, Agathon ve Sokrates) bir
Yazar Hakkında
Platon (Eflatun)Yazar · 59 kitap
Antik/klasik Yunan Filozofu, Matematikçi, Felsefi Diyaloglar Yazarı ve Batı Dünyasındaki İlk Yüksek Öğretim Kurumu Olan Atina Akademisinin Kurucusu
Eski Yunan filozofu (Atina İ.Ö. 428-ay.y.İ.Ö. 348/347). Soylu bir ailenin oğlu olan Eflatun (ya da Platon), parlak bir Öğrenim görerek, sanatın her dalında kendini gösterdi (çok genç yaşta şiirler, trajediler yazdı); Kratilos'tan bilim dersleri aldı. Sokrates'le tanışınca (İ.Ö. 407) felsefeye yönelip, gerek beden, gerek kafa yapısı bakımından siyasete yatkın olmadığından, o karışık yıllarda siyasetten uzak kaldı. Demokrasiyi küçümserken, Otuzlar Meclisi'yle iktidara gelen dostlarının yönetimini daha da beter buldu. Sokrates'in Ölümünden sonra Megara'da Eukleides'in yanına çekildi; sonra yolculuklar yaparak Kyrene'de matematikçi Theodoros'la tanıştı. Mısır'a bir yolculuk yapıp, İtalya'ya giderek Tarento ve Lokroi'deki pyhthagorasçı çevrelerle ilişki kurdu. İ.Ö. 388'e doğru Dionysos'un kaynı Dion tarafından, Syrasos'u pek etkileyemedi. Atina'ya dönerek, Akademi Gymnasionu'nda Yunanistan'ın dört bir yanından gelen Öğrencilere ders verdi. İ.Ö. 367 ve İ.Ö. 361'de iki kez daha Sicilya'ya gittiyse de, Genç Dionysos'u da etkilemeyi başaramadı ve felsefe ile tiranlığı bağdaştırmaktan vazgeçti. Atina'ya dönüp, Akademi'de ders vermeyi sürdürerek, söylentiye göre bir şölen sırasında öldürüldü.
Eflatun'un bütün yapıtları günümüze kalmıştır: Felsefe ve felsefeyle bağlantılı konularda yazılmış 26 diyalog. Karşılıklı konuşmalar biçiminde yazıldıkları için bunlara "diyalog" denirse de, tümünü diyalog diye adlandırmak belki doğru olmaz; çünkü, sözgelimi Sokrates'in mahkemede yaptığı konuşmayı içeren Savunma ve daha birkaç yapıtı, temelde monologdur. Gene de, tarihsel kişilere dayansın ya da dayanmasın, bütün yapıtlarını kişilerin ağzından yapılan konuşmalar biçiminde yazdığı için, tümü bu anlamda tiyatrovaridir. Birkaçı dışında, diyalogların tümünde, Sokrates odak kişidir.
Platon olan isminin neden Türkçede "Eflatun" olduğu:
- Arapçada [p] sesi yoktur. Yabancı dillerden alınan [p] Arapçada daima [f] oluyor.
- Arapçada [o] sesi de yok. Bu da daima [u]ya dönüşüyor.
- Arapçada kelime başında çift sessizi telaffuz etmek imkânsız. Türkçe ispor veya siteyşın gibi, ya başına ya arasına mutlaka bir sesli katıyorlar. Dolayısıyla filozofun Arapça adı "Felâtûn" veya "Eflâtûn". Türkçeye Arapçadan Eflatun olarak aktarılmış.
