Ben Deli miyim?
Hüseyin Rahmi GürpınarYazar:
Hüseyin Rahmi Gürpınar
Tahmini Okuma Süresi:
9 sa. 24 dk.
Sayfa Sayısı:
332
Basım Tarihi:
1972
Yayınevi:
Atlas Kitabevi Yayınları
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Diğer Baskılar
10 diğer baskı · Tümünü Göster
Ben Deli Miyim?
456 okunmaİthaki Yayınları · Temmuz 2021 · 480 s.
Ben Deli miyim?
211 okunmaEverest Yayınları · 2011 · 378 s.
Ben Deli miyim?
111 okunmaKoç Üniversitesi Yayınları · 18 Mayıs 2018 · 720 s.
Ben Deli miyim? (2 Cilt Takım)
79 okunmaKapra Yayıncılık · 2020 · 428 s.
Ben Deli miyim?
41 okunmaAtlas Kitabevi Yayınları · 1972 · 332 s.
Ben Deli miyim?
35 okunmaÖzgür Yayınları · 1996 · 382 s.
Yorumlar ve İncelemeler
İyi Günler!
20 Ocak 1925 tarihinde Heybeliada’da tamamlanan ve yazarın mahkemelik olmasına sebep olan bir kitabı geride bırakmış bulunduk. Çünkü kitap edep ve ahlaka aykırı bulunmuş. Bunun sebebi olarak da kitabın ana karakteri Şadan ve Nuri’nin yaptığı gösterilmiş. Keşke bunu yapan aynı kitabın sonunu okusaydı da her kararda acele etmeyin, biraz sakin ve kesin kararlar alın diyen yazarın, kitabın sonunda kötüleri kötülükle cezalandırdığını görebilseydi. En azından herkes hak ettiği, layığını buldu diyebiliriz. Bana sorarsanız kitabın başındaki yeni hükumet eleştirisi bu kararda daha etkili olmuştur.
Ana konu oldukça varlıklı olan ve kendisine kalan miras yoluyla da hiçbir şey yapmayan ve rahatına oldukça düşkün olan Şadan adındaki oğlanla kendine arkadaş edindiği Kalender Nuri karakterinin Haşmet ve Revan çiftine musallat olmasını anlatıyor. Birtakım komik başlayan olaylar (kendilerince), iğrenç bir şekilde devam eder ve beklenen hazin son gelir.
Tabi burada çok fazla cinsel düşünceler ve iğrenç fanteziler olduğunu belirtmemiz gerekiyor. Yani benim için iğrenç ama başkası için nasıl gelir bilmiyorum. Bireysel olarak kurguladıkları yanında beraber olarak yaptıkları ve yarıştıkları şeyler de var. Örnek olarak kimin penisi daha uzun gibisinden bir yarış. Ayrıca farklı bir incelemede tipik erkek muhabbetleri şeklinde bir yoruma denk gelirsem şimdiden söylüyorum kavga çıkarırım. Doğduğumdan beri (26 senedir) erkeğim ve hiçbir arkadaşımla bu kitaptaki gibi bir muhabbet kurmadım. Teşekkürler.
Bir yerden sonra ise kitabın seyri aniden değişir ve çok farklı bir romana geçiş yaparız adeta. Buradan sonra, daha doğrusu ikilinin sıkıntılar yaşamaya başlamasından sonra Şadan karakterinin yaşadığı sıkıntılara tanık oluruz. Yanındaki insanları suçlamaya ve farklı davranmaya
Şadan,Revan Kalender Nuri arasında yaşananları anlatılmakta. Şadan sıra dışı bir karakter. Bu sıra dışı olma durumu “Şadan’ın Ben deli miyim?” sorusuyla daha da detaylı anlatılıyor.
Kitap genel olarak güzel bir anlatıma sahip. Felsefi edebi atıfın yer aldığı kitapta bu üç ana karakter üzerinden toplumun olaylara bakış açısını çok üzel betimlemiş.
Kitaba sahafta tevafuk eseri rastlayıp, 5 TL gibi bir fiyata alıp bu kadar sevmem hayatı güzelleştiriyor bence :)
Kitapta ilk önce baş karakterimiz Şadan'ı tanıyoruz. Deli nedir, akıllı kime nedir gibi aslında herkesin kendine sorması gereken soruları kendine sorarak başlıyor kitap. Tabii ki bunun yanında birçok konuyu da irdeliyor karakterimiz.
Daha sonra maceraya Şadan'ın arkadaşı Kalender Nuri ve Revan hanım katılıyor. Kalender Nuri'nin Revan hanıma olan aşkının nelere sebep olduğunu okuyoruz.
Yazarın yeri gelince güldürüp yeri gelince de birçok olguyu sorgulatması kitabı ekstra sevdirdi. Dil yönünden bakarsak, eski bir basım olmasına rağmen gayet akıcı ve güzeldi. Hatta eski basımı okumak bana daha da keyif verdi. Yazıldığı dönemin çok ötesinde ve cesur bir kitaptı.
Beni üzen kısmı ise romanın 1924 yılında geçmesine rağmen 2022 yılında da aynı olayların olduğunu görmem oldu. Birçoğu da olumsuz örnekler maalesef. İnsan, neredeyse yüzyıl olacak bir şeyler değişmiştir diyor ve bekliyor. Belki de bazı şeyler değişmiyordur. Bize düşen kabullenmektir :)
Her şeye rağmen keyifle okuduğum ve kütüphaneme böyle güzel bir kitap kattığım için beni mutlu eden bir kitap oldu. Kesinlikle okumanızı öneriyorum.
İyi okumalar dilerim.
Hüseyin Rahmi'nin eserlerini hep severek keyifle okusam da bu kitabı beni yordu, inceleme bile eklemediğimi yeni farkettim. Konu ve tarz olarak diğer eserleri gibi oysa. Okuduğum dönem ya da yayınevinin etkisi oldu belki de. Daha sakin bir zamanımda tekrar okumayı düşündüğüm bir kitap. Eklenecek bir sürü alıntı cümlesi var her yapıtında olduğu gibi üstadın. Hatta ilginç bir detayı da şu; baş karakterin bir davranışı ve ettiği sözler nedeniyle daha açılmış yayıncı ve Hüseyin Rahmi'ye. Şans verilmesi gereken bir eser.
Az ama öz roman okuyucu grubundanım. Yazarı iyi bilmeme rağmen yolumuz bu zamana kadar hiç kesişmemişti, ta ki dostum Talha’nın bu nazik hediyesine kadar. Birkaç gün içinde heyecanla okudum, çok da keyif aldım. Peki okuduktan sonra ne yaptım? Gittim Mürebbiye’yi aldım, şu sıralar onunla haşır neşiriz :) 
Ben Deli miyim? Hüseyin Rahmi Gürpınar
Ben Deli miyim? Hüseyin Rahmi Gürpınar
Yazarın sadece ismini görüp gönül rahatlığıyla alabildiğiniz kitaplar vardır. İşte "Ben Deli Miyim?" de Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın Hüseyin Rahmi Gürpınarca bir eseri. Kitap, kitabın baş delilerinden olan Şadan'ın kendi deliliğini sorgulamasıyla başlıyor. Birkaç sayfadan ibaret olan bu deli miyim iç tartışması benim kitabı sevme nedenlerimden biri sadece. Olay akışı sürüp giderken annesiyle olan konuşmalarına şahit oluyoruz. Kitap ilerledikçe Şadan'ın bahsettiği delilik ölçütü biraz daha ahlak sınırlarından çıkarcasına devam ediyor. Kitabın diğer "deli"si Kalender Nuri'nin hikayeye katılımıyla artık felsefeci bir durumdan çok ruhani bir hikaye okumaya başlıyoruz. Bu noktadan sonra okuduğum her durumun beni biraz daha rahatsız hissettirdiğini söylemeden geçemeyeceğim. Hem bilmediğim bir bilinç durumunu anlamaya başlıyorsunuz hem anlatılan durumun olmaması için iç geçiriyorsunuz. Kitabın sevdiğim bir diğer özelliği de bu aslında, birkaç duyguyu aynı anda verebilmesi.
Kalender Nuri evli bir kadın olan Revan Hanım'a aşık olur ve ona göz koyar. Revan kocasına sadık genç bir kadındır. Nuri'nin amacı doğrultusunda kocasından ayırmaya dair planları başlar delilerin. Bu noktadan sonrası spoiler'a girmesin, anlatmayacağım. Fakat Revan, Revan'ın erkek kardeşi, kocası ve en nihayetinde bizim iki delinin kendi aralarında da kavgası sonucu işler tatlı bir deli hikayesinden cinnet haline dönüşür.
Yazarı Hüseyin Rahmi Gürpınar, Türk Edebiyatı'nda en sevdiğim isimlerden biridir. "Ben Deli Miyim?" i yirmili yıllarda yazmış ki popüler edebiyattan da eserler okuyan biri olarak söyleyebilirim ki edebiyat kalemi, hayal dünyası en ben bilirim yazarcılardan kusura bakmasınlar bence daha üstün.
ben deli miyim? o deli mi? biz deli miyiz?
hakkında -elimden geldiğince, dilimin döndüğünce- buraya inceleme yazmaya başladığım bu kitabı burada yer alan bir -bence değerli- uygulama kullanıcısının yapmış olduğu Hüseyin Rahmi Gürpınar kitapları okuma etkinliğine ( #276912306 ) dahil olmam vesilesiyle -uzun bir aradan sonra tekrar- okudum..
14 ağustos 2025te bitirdiğim bu kitap özelinde 16 ağustos 2025te inceleme yazmaya niyetlendim.. gerek üşengeçlik gerek ülke gündemi sebepli inceleme yazmaya odaklanamama gerekse de havanın sıcaklığının üzerimde yaptığı olumsuz etki sebepli o gün incelemeyi yazmaya başlayamadım.. ( #280974691 ) aynı gün gelişen başka olaylardan sebep incelemeyi 16 ağustosun ertesi günlerinde de yazamadım.. ( #281020612 )
19-21 ağustos 2025 tarihleri arasında da geleneksel yaz aylarında grip olma, soğuk algınlığına yakalanma olayımın tekrarlamasından sebep incelemeyi yazamadım.. ( #281400960 )
bu hafta sonu ve ilerleyen yakın zamanlarda ikamet ettiğim yerde yapılmaya devam edecek olan chp delege seçimlerinde gönüllülük esasıyla bu kişilere yardımcı olacağımdan bu incelemeyi bugün, yarın yazamazsam bu incelemeyi muhtemelen eylül ayının ikinci haftası itibariyle yazabilirdim..
kitabı okuduğum tarih ile buraya inceleme yazdığım tarih arasında fazla süre olmasını istemediğim için bu incelemeyi bugün yazıyorum..
-havanın sıcaklığının üzerime yaptığı gereksiz baskı, ülke gündeminin üzerimde oluşturduğu baskı ve grip, soğuk algınlığı sebepli- incelemeyi yazarken -yaparsam- yaptığım yazım yanlışları, tarih, isim yanlışlıkları, yanlış alıntı, kaynak göstermeler için -varsa- incelememi okuyan kişiden, kişilerden şimdiden özür
Hüseyin Rahmi Gürpınar kitapları okuma etkinliğine ( #276912306 ) dahil olmam vesilesiyle -uzun bir aradan sonra tekrar- okudum..
14 ağustos 2025te bitirdiğim bu kitap özelinde 16 ağustos 2025te inceleme yazmaya niyetlendim.. gerek üşengeçlik gerek ülke gündemi sebepli inceleme yazmaya odaklanamama gerekse de havanın sıcaklığının üzerimde yaptığı olumsuz etki sebepli o gün incelemeyi yazmaya başlayamadım.. ( #280974691 ) aynı gün gelişen başka olaylardan sebep incelemeyi 16 ağustosun ertesi günlerinde de yazamadım.. ( #281020612 )
19-21 ağustos 2025 tarihleri arasında da geleneksel yaz aylarında grip olma, soğuk algınlığına yakalanma olayımın tekrarlamasından sebep incelemeyi yazamadım.. ( #281400960 )
bu hafta sonu ve ilerleyen yakın zamanlarda ikamet ettiğim yerde yapılmaya devam edecek olan chp delege seçimlerinde gönüllülük esasıyla bu kişilere yardımcı olacağımdan bu incelemeyi bugün, yarın yazamazsam bu incelemeyi muhtemelen eylül ayının ikinci haftası itibariyle yazabilirdim..
kitabı okuduğum tarih ile buraya inceleme yazdığım tarih arasında fazla süre olmasını istemediğim için bu incelemeyi bugün yazıyorum..
-havanın sıcaklığının üzerime yaptığı gereksiz baskı, ülke gündeminin üzerimde oluşturduğu baskı ve grip, soğuk algınlığı sebepli- incelemeyi yazarken -yaparsam- yaptığım yazım yanlışları, tarih, isim yanlışlıkları, yanlış alıntı, kaynak göstermeler için -varsa- incelememi okuyan kişiden, kişilerden şimdiden özürYıl 1924
1924’te Son Telgraf gazetesinde tefrika edildikten sonra kitaplaştırılan Ben Deli Miyim?, Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın en korkunç bulunan eseri. Öyle ki, yayımlandığı dönemde sadece edebi çevreleri değil, bizzat toplumu harekete geçirmiş. Dönemin ahlak anlayışına ters düştüğü düşünülerek yazar iki kez mahkemeye çıkarılmış.Ama mesele sadece “ahlak” değil aslında. Kitap; iktidara, düzene, özgürlüklere hatta belki de biraz Bolşevik felsefesine göz kırptığı için epey olay yaratmış. Zaten etkisini Hüseyin Rahmi’nin evinin taşlanmasından anlayabiliriz. Zannımca, ev taşlatacak kadar etkileyici ve nadide bir eser bu. Hüseyin Rahmi gerçekten de boşuna dememiş: “Her doğruyu her yerde söyleyemezsin. Çünkü hakikat, en tehlikeli cümledir.''
Hikayeye geçersek : Şadan ve Kalender, topluma zıt düşmüş iki deli (?). Hilkatları gereği, yer yer âlimce söylemleri, tahayyülleri ve eleştirileriyle bizlere “Kim deli?” sorusunu sorduruyorlar.Hikâye, Kalender’in bir gönül meselesiyle başlıyor; devamında ise kendimizi bir aşk üçgeninin tam ortasında buluyoruz. Araya planlar, kıskançlıklar, küçük hesaplar girince işler iyice karışıyor.Harika bir kurgu eşliğinde, derin anlamlar barındıran diyaloglar onların yanı sıra nüktedanlığı ile bizi cezbeden atışmalar okuyoruz.Ve her güzel şey gibi bittiyor.
Hepimiz deli doğarız.
Bazılarımız deli kalırız. Samuel Beckett·720 syf.·
8/10
2026 42. kitabı
Sevgili Dedem, Mesajı Aldık Ama Biraz Yorulmadık mı?
Sistemi deliler üzerinden sallamak dâhice bir fikir, evet... Ama aynı fikrin etrafında yüzlerce sayfa dönüp durmak? İşte orada biraz duracağız.
Hüseyin Rahmi Gürpınar benim edebiyattaki en sevdiğim yol arkadaşlarımdan biridir; adeta dertleştiğim bir dedem gibidir. Ancak en sevdiklerimize karşı her zaman en dürüst olmak zorundayız. Ben Deli miyim?, yazarın o bildiğimiz riyakar ahlak anlayışını, unvanları ve toplumsal maskeleri delilik-akıllılık paradoksuyla yerden yere vurduğu, teoride muazzam bir sistem eleştirisi. Ama pratikte? İlk kez bir Hüseyin Rahmi kitabını okurken saatin ne kadar yavaş ilerlediğini fark ettim.
Hüseyin Rahmi, deliler üzerinden harika bir sistem eleştirisi inşa ediyor, toplumsal unvanların ve normların arkasındaki ikiyüzlülüğü çok doğru bir yerden yakalıyor. Fakat bu felsefi altyapı, hikayeyi bir süre sonra öyle bir kısırlığa hapsediyor ki, konu bir adım bile ileri gitmiyor. Roman, muazzam diyaloglarla süslenmiş ama kendi kuyruğunu kovalayan bir döngüden ibaret kalıyor. O tekinsiz, sisli insan doğasını ve unvanların sahteliğini izlemek keyifli olsa da, konunun durağanlığı bir noktadan sonra "İlk kez bir Hüseyin Rahmi kitabında sıkılıyorum galiba" dedirtiyor. Usta yazarın o bildiğimiz, insanı peşinden sürükleyen dinamik olay örgüsü, bu kez fikrin ve konunun ağırlığı altında biraz ezilmiş.
Ben Deli miyim?, Hüseyin Rahmi’nin o hayran olduğum diyalog yazma becerisiyle ayakta duran, diliyle büyüleyen ama konusuyla sınıfta kalan, dâhice başlayıp tekrara düşen bir başkaldırı romanı.
Yine de bu okuma deneyiminin elini güçlendiren çok özel bir yanı vardı. Koç Üniversitesi Yayınları'nın "Tuhaf Etki" serisinden çıkan bu baskı, hem sadeleştirilmiş metni hem de Latin
Okurken kimi bölümlerde çok eğlendiğim, kimi bölümlerdeki anlatımlar üzerine uzunca düşündüğüm bir eser oldu. Hani güzel yemek yedikten sonra midenin yemeği sindirmesi için zaman gerekir, kitabı okuduktan sonra zihin de sindirmek için zamana ihtiyaç duyar... Bu yüzden üstünkörü değil de düşüne düşüne okumak lazım...
Ana iki karakter incelikle, ustalıkla, büyük bir titizlikle işlenmiş. Delilik mi, üstün zeka mı? Aradaki ince çizgiyi ortaya koymak ve bunu okura aktarmak büyük bir marifet ister. Kimi eleştirmenlere göre teknik bakımından zayıf bulunmuş... Olabilir. Bir okur olarak beni daha çok ilgilendiren ve eserin içine çeken zaten kurgusu ve karakterleri değil midir? Tekniği bakımından mükemmel ama anlatım gücü zayıf, karakterlerin tam olarak işlenmediği romanlar eleştirmenlerden 100 puan alsa ne yazar? Ve bence dönemin en cesur eseri niteliğinde bir roman...
P. S. Gereksizce abartılan, tapılan Kürk Mantolu Madonna'ya gösterilen ilginin en azından yarısını kazanması dileğimle...
Reklam
Yazar Hakkında
Hüseyin Rahmi GürpınarYazar · 100 kitap
17 Ağustos 1864 tarihinde İstanbul'da doğdu. Hünkâr yaveri Mehmet Sait Paşa'nın oğlu olan Hüseyin Rahmi, üç yaşında iken annesinin ölümü üzerine, Girit'te bulunan babasının yanına gönderildi. İlkokula başladı ancak babasının evlenmesi üzerine altı yaşında tekrar İstanbul'a anneannesinin yanına gönderildi ve eğitimine burada devam etti. Yakubağa Mektebi, Mahmudiye Rüşdiyesi ve idadide okuyan Hüseyin Rahmi, tarihçi Abdurrahman Şeref Bey'in himayesiyle Mekteb-i Mülkiye'ye girdi (1878). Okulun ikinci sınıfında iken ciddi bir hastalık geçiren Hüseyin Rahmi buradaki öğrenimini yarıda bıraktı (1880). Kısa bir süre, Adliye Nezareti Ceza Kalemi'nde memur, Ticaret Mahkemesi'nde Azâ Mülazımı olarak çalışan Hüseyin Rahmi hayatını kalemiyle kazanmaya çalıştı.
1887'de Tercüman-ı Hakikat gazetesinde yazmaya başlayan Hüseyin Rahmi, ardından İkdam ve Sabah gazetelerinde mütercim ve muharrir olarak çalıştı. II. Meşrutiyet döneminde 37 sayı süren Boşboğaz ve Güllâbi adlı bir gazete çıkardı. İbrahim Hilmi Bey ile birlikte çıkardığı Millet gazetesi de uzun ömürlü olmadı. 1925-1927 yılları arasında yayımlanan Türk Kadın Yolu adlı derginin yazarları arasındaydı. Sonraki çalışmalarını İkdam, Söz, Zaman, Vakit, Son Posta, Milliyet ve Cumhuriyet gazetelerine neşretti. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde 5. ve 6. dönemlerde Kütahya milletvekili olan Hüseyin Rahmi, ömrünün son otuz bir yılını geçirdiği Heybeliada'daki köşkünde 8 Mart 1944 tarihinde öldü ve oradaki Abbas Paşa Mezarlığı'na defnedildi.
Edebiyat hayatı
Hüseyin Rahmi Gürpınar; İstanbul halkının toplumsal, töresel yaşantılarını, aile geçimsizliklerini, batıl inançlarını, yaşadığı çağdaki Türk toplumunun geçirmekte olduğu krizleri hümuristik bir mizah dehasıyla anlatır. Servet-i Fünûncuların yaşıtı olduğu halde, ayrı bir sanat görüşünü sürdürür. Romanlarındaki kahramanların çoğu 19. yy sonu İstanbul'un canlı, renkli insan, hayat manzaralarıdır. Eserlerinde Anadolu yoktur. Mizahı, güldürücü olduğu kadar, gülünç yönlerimizin yansıtılması, hicvedilmesi için gerekli bir araçtır. Hüseyin Rahmi, seçtiği tipleri seviyelerine uygun, ustaca konuşturur ve olayları gülünçlü, acıklı yönleriyle belirtir. Kuvvetli bir gözlem gücü vardır. Realist, natüralist bir görüşle "toplum için sanat" yapar. Ertem Eğilmez tarafından 1976 yılında çekilen Süt Kardeşler sinema filminin konusu Hüseyin Rahmi'nin Gulyabani (1913) isimli romanından uyarlanmıştır. Bağımsız sanatçılardan biri olarak da anılır.
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın romanları ve öyküleri yeni nesiller tarafından da kolayca anlaşılabilmesi için 1960 sonrasında içinde Mustafa Nihat Özön'ün de yer aldığı bir edebî kurulca sadeleştirilmişti. Bu sadeleştirme kimilerince yerinde bulunurken kimileri de özgün dilin dokunulmadan bırakılması gerektiğini savunmuşlardı.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Hüseyin_R...
