Beyaz Geceler
Fyodor DostoyevskiYazar:
Fyodor Dostoyevski
Çevirmen:
Selahattin Karaduman
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 2 dk.
Sayfa Sayısı:
72
Basım Tarihi:
Mart 2021
İlk Yayın Tarihi:
1848
Yayınevi:
Halk Kitabevi
Orijinal Adı:
Rusça: Бе́лые но́чи [Belye Nochi]
Orijinal Dil:
Rusça
Orijinal Ülke:
Rusya
ISBN:
9786257658560
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
112 diğer baskı · Tümünü Göster
Beyaz Geceler
72,4bin okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Ağustos 2024 · 208 s.
Beyaz Geceler
4.640 okunmaPanama Yayıncılık · Mayıs 2018 · 96 s.
Beyaz Geceler
4.234 okunmaCan Yayınları · Mayıs 2018 · 96 s.
Beyaz Geceler
2.891 okunmaCan Yayınları · Aralık 2019 · 96 s.
Beyaz Geceler
1.575 okunmaÖteki Yayınevi · 2017 · 120 s.
Beyaz Geceler
1.180 okunmaİletişim Yayınları · Haziran 2020 · 118 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Güzel bi kitap okunmaya değer kısa ancak bi okadar anlamlı ve etkileyici çok severek okudum hiç sıkılmadan
hiçbir karşılık beklemeden birinin nasıl temiz ve güzel duygularla sevilebileceği ancak bukadar iyi anlatılabilir tabiki kitapta sadece anlatılmak istenen konu bu değil okuyunca bi çok duygu durumuna şahit oluyorsunuz Dostoyevski’nin farkı okunması gereken kitaplardan biri
Artık beyaz değil geceler
Merhaba öncelikle.Kitabı yeni bitirdim ve direkt inceleme yapmak istiyorum. İnce bir kitabın bu denli etkileyici olmasıyla başlayacaktım fakat yazarımız sevgili Dostoyevski olduğundan pek de şaşırmamak gerekiyor. Kitabı okurken o duyguları birebir yaşadım gibi hissettim ve bittiğinde de içimde bir burukluk kaldı. Böyle biteceğini açıkçası tahmin etmedim. Nastenka ile sevgili kahramanımızın basit, hayallerle dolu, mutlu ve birbirlerini aşırı sevecekleri bir son beklemiştim. Fakat hiç de öyle olmadı. Nastenka’ nın aklında başkası vardı ve unutamadı. “Eh işte şimdi unuttu kesin” dediğiniz anda aklındaki adam karşısına çıktı ve sevgili kahramanımızı yalnız bıraktı. Yazması çok kolay fakat okurken o kadar rahat olmuyorsunuz. Sevgili kahramanımız; kızın onu yalnız bırakmasına karşın ,onu mutlu olacağını bildiği için, yine onu suçlamadı. Fakat Nastenka’ nın yaptığı ne kadar doğruydu? Tartışılır. Bir solukta okunabilecek kadar akıcı, duyguları sizin de hissedeceğiniz kadar etkileyiciydi…
8/10
2021 21. kitabı
Yine bir Dostoyevski ve ben. Bu kitabını okuduğum diğer kitaplarına nazaran daha az sevdim ve beğendim. Nedeni de evet karakterler birer dostoyevski klasiği ama bu kitaptaki kadın karakterin soğukluğu beni kitaptan soğuttu .
Aşk nedir adlı bir takım sorular dolanıyor kafamda bir süredir, Dostoyevski de bulabilirm belki dedim ama olmadı yine tam anlamıyla kavrayamadım aşkı , ve mantığını.
Evet kitabın özüne dönücek olursam , hayalperestlik nedir nasıl yapılır sorularının cevabını bulmak mümkün, çünkü bir hayalperestin anılarını okuyacağız kitapta. Başkarakter (hayalperest ustamız) biraz tuhaf bir adam kendini insanlardan soyutlamıs fakat onlar mutluyken mutlu, üzgünse hüzünlenen biri.
Hayalperestlikte çağ açmış karakterimiz bir gün Nastenka adlı bir kızla tanışır. Ona ettiği bir yardım sonucu arkadaş olurlar , ama kız ona asla kendisine aşık olmamasını söyler. Genç kıza yaşam hikasini anlatmaya başlar, hiç arkadaşının olmadığını günlerimi evinde hayal kurarak vakit geçirdiğini söyler.
Nastenka da kendi hikayesini anlatır küçük yaşta ailesini kaybettiğini , ninesiyle yaşamaya başladığını anlatır.
Vee hikayemiz bu ikilinin arasında devam eder :) Gerisinide siz okuyun ilk defa bu kadar spoiler verdim. İyi okumalar.
Küçük denemelerDostoyevski
Her karşılaşmamda Beyaz Geceler motifinin kuzeyin uzun bitmek bilmeyen yaz gecelerine gönderme olduğunu düşünmüştüm ama okuduğumdan anladım ki bu beyaz benzetmesi anlatıcının duygularının aydınlanması imiş. Dostoyevski amca ile tanışmamız ve ilişkimiz yorucu olsa da arada farklı eserlerini de denemek isterken bu kitapla karşılaştım. Sayfa sayısı azdı bendeki basımda belki fazla sadelestirilmisti ama yorulmadan sıkılmadan bir günde okudum. Klâsik problemim karakter takibi gerekmiyordu en güzeli meselâ, zaten bir avuç insan vardı hikâyede. Zaman ve mekan olarak da dar alanda ilerlediği için hızlı bir şekilde bitiverdi.
Anlatıcının Nastenka adlı kız ile tanışması ve ilişkilerinin süreci genelinde, St. Petersburg evleri, mahalleleri, sokakları ev sahipliği yapıyor okuyucuya.
Nastenka'ya karşı ne hissettiğimi anlamlandıramadım, ninesiyle hayatı fazla kısa anlatılmıştı, belki ninenin eteklerini birbirine iğneleme nedeni uzun versiyonunda verilmiştir ayrıntılı olarak. Kiracı ile ilgili de daha çok bilgi vardır belki ama benim bunyeme Dostoyevski'yi böyle azar azar vermek iyi oluyor bunu anladım.
Kitap Dostoyevski’nin yaşadığı yer Petersburg’u yansıtıyor aynı zamanda belli belirsiz imgelemeler mevcut yazarın çoğu kitabında olduğu gibi baş karakteri kendisiyle bağdaştırması yine bu kitapta da oldukça belirgin
Puan vermedi·72 syf.··
Beğendi
·2022 33. kitabı
·11 saatte okudu
·Okunma: 08 Kasım 2022 20:35
Güzel ve karşılıksız sevmeye eşsiz bir örnek. Dostoyevski bu eserinde ruhunun parçalarını ve naifliğini etkili bir şekilde ifade etmiş ve hissettirebilmiştir.
Aşk UykusuYalnızlık
Aşk uykusu diye bir şey var. Kitap bu kavramı gözümün önüne getirdi. Aşk uykusu hayatta çok karşımıza çıkan bir durum ve bu durum bir çok insanın mutsuz olmasına sebep oluyor. Belki okur kardeşlerimiz arasında da bir farkındalık olur diye buraya yazmak istedim. Bir kişiyi sevip ona bağlanırız, bu kişi çok çekici ve alımlı bir kişidir ama aslında o bizim için doğru kişi değildir bu sebeple de esas güvenli ilişkimizin olacağı doğru kişiyi ıskalamış oluruz. Olmaz ilişkilerin peşine düşeriz. Çok yakınımızda olan ve mutluluğu bulacağımız sevgiliyi bırakıp, mutluluğu uzaklarda ararız. Kendimize de o doğru kişiye de yazık ederiz. Aşk uykusuna tutulan tüm kitapsever dostların uyanmaları temennilerimle...
Sevginin karşılıksız oluşu ne acı, sevdiğin tarafından sevilmemek üstüne üstün kalbinde umut çiçekleri açtırması sonrada o çiçekleri tek tek koparması kırıcı bir aşk romanı, beyaz geceler. Sayfaların arasında o kadar çok kendimle karşılaştım ki yada fark ettim. Fark etmeli insan bilmiyorum bu farkındalık ne şekilde olur, hep mi acı ile son bulmalı diye soruyorum kendime, hep mi bir yara almalıyız? Bilemedim ama insan kendine odaklanmalı öz saygısını yitirmemeli:) Nastenkaların bir daha karşımıza çıkmaması dileği ile…
“Birini çok sevmenin bedeli bir daha kimseyi sevememektir."
Dostoyevski'nin diğer bilinen kalın romanlarına karşın kısa bir öykü kitabı. öykücülükte de bir hayli başarılı
Konu ise, tam bir Yeşilçam filmi konusu. Kahramanlarımız bir akşam üzeri Petersburg'da karşılaşıyorlar ve Hayalperestimiz Nastenka'ya birkaç dakika içerisinde aşık oluyor. Ancak Nastenka'nın sevdiği ve 1 senedir beklediği bir başka adam da vardır hikayenin içerisinde. İşte kitap, bu aşk üçgeni arasında Nastenka'nın gelgitleri ile Hayalperest'in aşk acısını anlatıyor.
En özelim1000Kitap
— Hiç kimseye... İdealimdeki kadına, düşümde gördüğüm yüzlere... Ben hayalimde romanlar yaratırım. Ah, siz beni bilmezsiniz! ... ∞ <|3
'Beyaz Geceler', yapayalnız olan hayalperestimizin, tesadüf eseri tanıştığı Nastenka ile dostluğunu ve bu dostluğun aşka dönüşünü konu ediniyor.
Kendisinde kaybolan bir ruhun içsel çatışmalarına ve duygusal karmaşıklığının ruhlar üstündeki korkunç etkisine tanıklık ediyoruz.
♪♪ Bunu söylemeden geçersem haksızlık olur. Bu güzel kitabı önererek klasiklere olan önyargımı kıran ve en güzel kitapları okumamı ve en önemlisi Dostoyevski'yi yakından tanımamı sağlayan bir arkadaşa sahip olduğum için çok şanslıyım. O arkadaş iyi ki var
Beyaz Geceler Fyodor Dostoyevski
Beyaz Geceler Fyodor DostoyevskiYazar Hakkında
Fyodor DostoyevskiYazar · 137 kitap
Fyodor Mihayloviç Dostoyevski (Rusça: Фёдор Миха́йлович Достое́вский) (d: 11 Kasım 1821, Moskova - ö: 9 Şubat 1881, Sankt Petersburg), Rus roman yazarı.
Dostoyevski, Mikhail ve Maria Dostoyevski'nin oğlu olarak 11 Kasım 1821 tarihinde Moskova'da doğdu. Altı çocuklu ailenin ikinci çocuğuydu. Babası Mikhail, askeri cerrahlıktan emekli olduktan sonra Mariinsky Hastanesi'nde yoksullara hizmet etmeye başladı. Hastane, Moskova'nın en kötü yerlerinden birinde bulunuyordu. Dostoyevski de bu hastane de doğdu. Mikhail, alkole bağımlıydı ve evini sıkı disiplin ile yönetiyordu. Çok kolay sinirlenebiliyordu. Dostoyevski'nin annesi Maria ise bir tüccar kızıydı.
Dostoyevski, çocukluğunu çoğu zaman sarhoş bir baba ve hasta bir anne arasında geçirdi. Babasının çalıştığı hastaneden bulunan hastalar ile vakit geçirmeyi ve onların hikâyelerini dinlemeyi çok seven Dostoyevski, ilköğrenimini Moskova'da yaptı. Annesi tüberküloz hastalığı yüzünden öldüğü zaman, sert disipliniyle tanınan Petersburg Mühendis Okulu'na gönderildi. Arkadaşlarının, sinirli ve aşırı duyarlı bir yapıya sahip olduğu için "Ateş Fedya" lakabını verdikleri Dostoyevski, Petersburg'ta zamanını kitap okuyarak, düşüncelere dalarak ya da kardeşi Mihail ile söyleşerek geçirdi. Babasının 1839'daki ani ölümünü burada öğrendi.
Okulu başarıyla bitirdikten sonra İstihkâm Müdürlüğü'ne girdi. Bir yıl sonra istifa ederek buradan ayrıldı. Ordudan ayrıldıktan sonra edebiyata yönelen Dostoyevski'nin ilk kitabı İnsancıklar, 1846 yılında yayımlandı. Bu eserinin ardından yazdığı kitaplarla beklediği başarıya ulaşamayan Dostoyevski'nin umudu kırıldı ve politikayla ilgilenmeye başladı.
1849 yılında devlet aleyhindeki bir komploya karıştığı iddiası ile tutuklandı. On ay hapishanede kalan Dostoyevski, kurşuna dizilmek üzereyken diğer sekiz tutuklu arkadaşı ile affedildi. Cezası dört yıl kürek, dört yıl da adî hapse dönüştürüldü. Cezasını çekmesi için Sibirya'da bulunan Omsk Cezaevi'ne gönderildi. Burada geçirdiği dört yılın ardından er rütbesi ile hizmete verildi. Subaylığa kadar yükseldi. 1857 yılında Maria Dmitrievna Isayeva ile evlendi. Beş yıl boyunca görev yapan Dostoyevski, 1859 yılında özgür bırakıldı ve Petersburg'a yerleşti.
Petersburg'a döndükten sonra Ezilenler (1861) ve Ölüler Evinden Anılar (1862) adlı eserleri yazdı. Kardeşiyle birlikte iki dergi çıkardı. 1862'de arzuladığı Avrupa seyahatini gerçekleştirdi. Sara nöbetleri ve kumar bağımlılığı yüzünden maddi açıdan darlığa düştü. Bu dönemde Yeraltından Notlar (1864), Suç ve Ceza (1866), Kumarbaz (1866), Budala (1868), Ebedi Koca (1870) ve Ecinniler (1872) gibi eserleri yazdı. Eşinin ölümünden sonra sekreteriyle evlendi. Yeniden borçlandı ve kumarhanelerde gezmeye başladı. Kızının ölümünün ardından büyük bir sarsıntı geçirdi. Delikanlı (1875), Bir Yazarın Günlüğü (1876) ve Karamazov Kardeşler (1879) adlı eserlerinde yazarlık hayatı boyunca konu edindiği temaları yeniden ele aldı. Karamazov Kardeşler adlı yapıtını üç yılda bitiren Dostoyevski, bir ciğer kanamasıyla yatağa düştü ve 9 Şubat 1881 tarihinde öldü. Dünya edebiyatını en çok etkileyen ve en çok okunan yazarlardan biri olan Dostoyevski'nin eserleri birçok 20. yüzyıl düşünürünün fikirlerini derinden etkiledi.
İlk yazarlık dönemi
Ordudan ayrıldıktan sonra kurgusal roman yazmaya başladı. Dostoyevski'nin ilk kitabı olan İnsancıklar (Bednye Lyudi) ilk olarak 1846 yılında yayımlandı. Dostoyevski, toplumunu acımasız kurallarında yaşlı bir adamın öksüz bir kıza duyduğu sevdayı iç dünyasındaki derin çatışmalarla işledi. Halkın sıcak ilgisiyle karşılanan bu kitap, eleştirmenlerden de övgüler aldı. Ünlü eleştirmen Belinski, romanı okuduktan sonra Dostoyevski'ye gelecekte büyük bir yazar olacağına dair övgü dolu sözler söyledi. Şair Nikolay Neksarov, Dostoyevski hakkında "Yeni bir Gogol doğdu" diye konuştu. Yazarlıkta ün sağladıktan sonra 1846 yılında Gogol esintileri bulunan kitabı Öteki (Dvoynik) yayımlandı. Yazar bu romanda, kendini ortadan kaldırmaya çalışan benzeriyle sürekli çatışma halinde bulunan bir memurun hikâyesini anlattı. Bu romanda ele aldığı çift kişilik temasını daha sonra bazı romanlarında kullansa da roman, Belinsky dahil hiçbir eleştirmence beğenilmedi. Eleştirmenler romanı sıkıcı buldu ve alay etti.
1847 yılında ise Ev Sahibesi (Hozyayka) isimli romanı yayımlandı. Dostoyevski bu eseri ile de beklediği övgülerin aksine olumsuz eleştiriler aldı. Dostoyevski, ruhsal çöküntüye düştü ve üzüntüden hasta oldu. Ancak yazarlığı bırakmayan Dostoyevski, 1848 senesinde Beyaz Geceler (Belıye Noçi) ve Bir Yufka Yürekli (Slaboye Serdtse) adlı kitapları yayımlattı. Bir Yufka Yürekli, yazara itibarını yeniden kazandırsa da beklediği başarıyı elde edemeyen Dostoyevski'nin umudunu kırdı. Yazarlıkta umudunu kırılan Dostoyevski, politikayla ilgilenmeye başladı ve genç liberallerin (Tetrashevski) grubuna girdi.
İkinci yazarlık dönemi
1859'da ordudan terhis edilerek Moskova dışında küçük bir yerde kalmaya zorlanan Dostoyevski, özgürlüğüne kavuştuktan sonra Petersburg'a döndü. Kardeşi Mihail ve arkadaşı N.N. Strahov ile birlikte Vremya (Zaman) ve sonra da Epoha (Dönem) adlı dergileri hazırladı. Bu dergilerde Slavcı düşünceyi savunduğunu belirten yazılar yazdı. Ezilenler (Unijenniye i Oskorblyonniye) ve Ölü Evinden Anılar (Zapiski iz Mertvogo Doma) ile kendinden söz ettirdi. 1863 yılında arzuladığı Avrupa seyahatini gerçekleştirdi. Sara nöbetleri ve kumar borçları yüzünden sıkıntıya düşen ve yayımcılardan yazmadığı romanların avanslarını alarak yaşayan Dostoyevski, Yeraltından Notlar adlı yapıtı 1864 yılında yayımlandı. Romanda bir zihnin derinliklerine indi. Suç ve Ceza (Prestuplenie i Nakazanie) ve Kumarbaz(İgrok) adlı yapıtları 1866 yılında yayımlandı. Dostoyevski, Suç ve Ceza'yı 1858 yılında Semipalatinsk'te bulunduğu zaman Roussky Slovo dergisi için uzun bir hikâye olarak tasarlamıştı. Bunun nedeni, Sibirya'dan ayrılana dek roman yazmama kararı almasıydı. Dostoyevski, kardeşi Mihail'e gönderdiği bir mektupta kitap hakkında:
“ ...Konusu gerçekten çok güzel. Kahramana gelince, bugüne kadar hiç denenmemiş bir kişi. Ama bugünün Rusyasına bakacak olursak, böyle bir kişi karşımıza sık sık çıkmaktadır. Bu sonuca halkın kafasını yeni fikirleri anlayarak vardım. Öyle hissediyorum ki, yeni fikirler ve görüşlerle döndüğüm zaman, romanımı genişletmekte başarılı olacağım. Kişi aceleye gelmemelidir dostum. Ve insan iyi olanın dışında hiçbir şey yapmamalıdır... ”
diye yazdı.
Dostoyevski, bu eserinde bir Rus aydını olan Raskolnikov'un kendi doğrusu adına işlediği cinayetleri ve vicdanıyla hesaplaşmasını konu edindi. Yazar, küçük bir otel odasında ve kötü bir ekonomik durumla yazdığı Suç ve Ceza'yı 1866 yılında tamamlamıştı. Dostoyevski'nin yazdığı Budala (Idiot) eseri 1866, Ebedi Koca (Veçnıy Muj) 1870, Ecinniler (Besı) 1872 yılında yayımlandı. Bütün bu başyapıtlar birbirinin izledi. Karısı öldükten sonra sekreteri Anna Grigoriyevna Snitkina ile evlendi. Yeniden borçlanan ve kumaranelerde dolaşmaya başlayan Dostoyevski, bir kız çocuk sahibi oldu. Ancak kızı fazla yaşayamadı ve doğduktan kısa süre sonra öldü. Dostoyevski de bu yüzden büyük bir sarsıntı geçirdi. 1875'te Delikanlı (Podrostok), 1876'da Bir Yazarın Günlüğü (Dnevnik Pisatelya)[ ve 1879'da Karamazov Kardeşler (Bratya Karamazovi) adlı romanları yayımlandı. Hayatı boyunca eserlerinde işlediği temaları yeniden ele aldığı, insan duygularının derinliğine inen eserler yazan Dostoyevski, Karamazov Kardeşler'de Ivan ve Alyosha Karamazov adlı karakterler için filozof Vladimir Sergeyevich Solovyov'dan ilham aldı. Zosima ve Alyosha'nın öne çıkacağı Bir Büyük Günahkarın Yaşamı adlı eseri tamamlayamadı. 1881 yılının Ocak ayında bir ciğer kanaması geçirerek yatağa düştü ve 9 Şubat 1881 tarihinde öldü. Dostoyevski için yapılan cenaze töreninde yaklaşık otuz bin kişi tabutunun arkasında yürüdü.
Dostoyevski, beğeniyle karşılanan ilk romanı İnsancıklar'dan sonra yazdığı Öteki ve Ev Sahibesi ile olumsuz yorumlar aldı ve depresyona girdi. Ancak yazar, kendisini ruhsal çöküntüye götüren düşüncelerden uzaklaşmayı bildi. Dış dünyadan kopan zihninin parçalanışını kendi çözen yazarın eserlerindeki ruhbilimsel açıdan en zengin tema da çift kişilik temasıdır. Kendini ortadan kaldırmaya çalışan benzeriyle sürekli çatışma hali içerisinde bulunan bir memuru anlattığı Öteki adlı yapıtında daha sonra da işleyeceği bir tema olan çift kişilik temasını işlemişti.
Ellili yaşlarında içine bazen bir karamsarlık ve ağırlık çöken Dostoyevski, bu durumu ikinci eşi Anna Grigoriyevna Snitkina’ya "Sanki bir suç işlemişim gibi bir çeşit sebepsiz hüzün ve keder içindeyim" diye açıklamıştı. Ecinniler'de Stavrogin'i bir çocuğa tecavüz ettirmiş olması yüzünden de kendini hep suçlamıştı.
Dostoyevski kendi çocukluğunda, annesine acı çektirmesinden, sürekli sarhoş olmasından ve hizmetkârlara kötü davranmasından dolayı babasından nefret ediyordu. Eserlerinde kullandığı, kaderine boyun eğen ve uysal kadın örneğini kendi evinde; annesinde gördü. Kadının alttan alması, erkeği daha da kızdırmaktan başka bir işe yaramayacağını görmüştü. Çok duyarlı biri olan Dostoyevski, bu yüzden babasına kin besliyordu. Babasının ölümünü haber aldığında, "Babamın ölümünde benim hiçbir suçum yok, ama bu öldürmenin kefaretini ödemeye hazırım, çünkü içimden onu öldürmek geçiyordu" diyerek Karamazov Kardeşler adlı romanında yer alan Dimitri Karamazov'un tepkisinin benzerini gösterdi. Dostoyevski, babasının ölümünü istediğini düşünerek depresyona girdi. Bazı yazarlara göre de ilk sara nöbetlerine de bu düşünce sebep oldu. Sigmund Freud ve birçok psikanalizci, babaya duyulan bu nefrete ve bunu izleyen suçluluk düşüncesine dayanarak Dostoyevski'nin hastalığının sinirsel kökenli olduğunun ortaya çıkardı.
Andre Gide, Ezilenler adlı romanın, aşağılanışın insanı cehennemlik ettiği, alçakgönüllüğünse kutsallaştırdığı fikriyle dolu olduğunu söylemişti. George Steiner ise Charles Dickensvari bir havanın olduğunu söylediği Ezilenler'de bulunan temanın Ebedî Koca'da, Ecinniler'de ve Karamozov Kardeşler'da da yer aldığını söyledi. Nicholas Berdyaev, Dostoyevski'nin bütün yaratıcı gücünü insana ve insanın kaderi temasına adadığını, bunun da onu ölümsüz kılmaya yettiğini belirtti.
Devlet aleyhinde bir komploya katıldığı iddiası ile tutuklandıktan sonra sekiz ay hapisanede kalan Dostoyevski, suç ve ceza kavramlarıyla en yoğun şekilde burada karşılaştı. İdam edilmek üzereyken affedildi. Cezası dört yıl kürek ve altı yıl adî hapse dönüştürüldü. Dört yılın sonunda er rütbesi ile kışlaya verildi ve 1859 yılında terhis edildi. Suç ve Ceza adlı eserini 1858 yılında oluşturmaya başladı. Bu eserinde ahlak kavramını ve siyaseti harmanladı. Dostoyevski, bu romanda sadece Rus halkını değil, tüm insanlığı tehdit eden bir kısır döngüden kurtulmanın gerçekleşebileceğini vurguladı. Yazar, John Stuart Mill'in ekonomik refah için bireysel bencilleşmeyi öneren kuramını Semyon Zaharoviç Marmeladov'un ağzından eleştirdi.
Dostoyevski, düşünce ve sanat deneyimini sürekli olarak arttırdı. Tanrı'dan, ateizmden, kötülükten, özgürlükten söz eden roman karakterleri, gerçekte aynı bilincin farklı anları gibidir. Bu karakterler aracılığıyla Dostoyevski, cinleri ruhundan uzaklaştırır. Bakış açısı değişmekle beraber eserleri, gerçeğin hep aynı çoşkulu ve acı veren arayışı içerisindedir.
