Cinayət və CəzaDostoyevski

·
Okunma
·
Beğeni
·
111.192
Gösterim
Adı:
Cinayət və Cəza
Baskı tarihi:
2013
Sayfa sayısı:
636
Format:
Karton kapak
ISBN:
9789952264173
Kitabın türü:
Orijinal adı:
Преступление и наказание Prestuplenie i nakazanie
Çeviri:
Beydulla Musayev (Azerice Çevirisi)
Dil:
Azerice
Ülke:
Azerbaijan
Yayınevi:
Qanun
Baskılar:
Suç ve Ceza
Suç ve Ceza
Suç ve Ceza
Suç Ve Ceza
Suç ve Ceza
Crime and Punishment
Cinayət və Cəza
Suç ve Ceza (Çizgi Roman)
Suç ve Ceza
Cinayət və Cəza” Dostoyevskinin ən gözəl romanlarından biridir (“Prestupleniye i Nakazaniye”). İlk dəfə 1866-cı ildə “Russkiy vestnik” adlı ədəbiyyat jurnalında çap edilib.

Bu roman Dostoyevskinin katorqa-dan qayıtdıqdan sonra yazdığı ikinci irihəcmli əsəridir. Bununla birlikdə yazıçının püxtələşmə dövrünün ilk böyük romanı sayılır. Əsərin oxucunu daim gərginlikdə saxlayan psixoloji süjet xətti var. Dünyanın böyük yazarları bu romanı detektiv janrı-nın şedevri hesab eləyirlər. Kasıb Raskolnikov çalışqan və qabiliyyətli olsa da, maddi imkansızlıq ucbatından təhsil aldığı hüquq fakültəsini yarıda buraxmaq məcburiyyə-tində qalır. O, hesab eləyir ki, vardövlətin, pulla nələr eləmək gərəkdiyini bil-məyən, yaramaz, insanlıq ailəsində parazit kimi yer tutan mənəviyyatsızların əlində ol-ması, o var-dövlətlə cəmiyyətin inkişafına hüdudsuz xeyir verə biləcək insanlarınsa maddi sıxıntı çəkməsi qətiyyən ədalətli deyil. Bu yanlışlığı düzəltmək üçün Raskolnikov qoca və çox varlı olan sələmçi qarını heç bir şahid buraxmadan öldürür. Kimsənin onu görmədiyini və arxada bir iz qoymadığını bilə-bilə, Raskolnikov sonsuz iztirablara düçar olur. O, artıq insanlığını, paklığını itirmiş durumdadır. Saf ürəkli Son- yaya cinayətini etiraf edən Raskolnikov bundan sonra polisə təslim olur və cəzasını çəkmək üçün Sibirə katorqaya gedir.

“Mənim alçaldılmışların xilaskarı, zəiflərin təsəllisi olmaq üçün hər hansı əxlaq qanununu pozmaq kimi hüququm varmı?” – romanın qayəsini bu sual təşkil eləyir. Bəs cavab? Cavab da elə bu əsərin özündədir.
İncelememin daha detaylı ve kitapla ilgili çizimler içeren hali için blog'uma bakmanızı öneririm : https://kitapciziyorum.blogspot.com.tr/...odor-mihaylovic.html

Bu incelemeyi ya hiç okumayın ya da başlamışken sonuna kadar tam olarak okuyun. Aynı Suç ve Ceza kitabının başrolü Raskolnikov gibi ya bir hiç olun ya da Raskolnikov'un emeli gibi Napolyon'a ulaşma ve kendini gerçekleştirme arzuları içerisinde kendinizi tamamlayın.

Dostoyevski'ye ait bu kitaptan önce okuduğum 8 kitabında da kendi filminin fragmanının ve galasının yapıldığını söylemiştim. Şimdi ise filmin başladığını ve Suç ve Ceza kitabıyla beraber edebi doyum anlamında ve sorgulama konularında tam bir uçuşa geçtiğini söylemek istiyorum! Ve size bir şey söyleyeyim mi, bu uçuşa hepimiz davetliyiz. Hepimiz onun yazdığı bu yazıları yaklaşık 150 yıl sonra okuyabiliyorsak Rus Edebiyatı uçağının kokpitinden bize seslenen bir Dostoyevski var ve bizi kendi edebiyatına şahit olmak için seyahatler yapmaya çağırıyor. Bu seferki seferinin adı ise Suç ve Ceza, ayrıca sadece gidiş bileti olarak alınmış.

Önceki seferlerinde Öteki kitabında Bay Golyadkin karakteriyle kişilik bölünmesini ve psikolojide Doppelganger ile adı geçen olayı tanıtan, Ölüler Evinden Anılar kitabıyla sırta inen kırbaçları, acıları, ruhsal paradoksları Suç ve Ceza kitabında tam anlamıyla en üst seviyelere çıkaran bu adamın Raskolnikov ülkesine gitme arzusuna davetliyiz hepimiz!

Raskolnik kelimesinin anlamı : 17. yüzyılda din kitaplarında yapılan düzeltmeleri kabul etmeyenler.
Suç kelimesinin anlamı : Yasalara aykırı davranış.
Ceza kelimesinin anlamı : Uygunsuz davranışlarda bulunanlara uygulanan üzüntü, sıkıntı, acı verici işlem veya yaptırım.

Yukarıda yazdığım 3 kavram arasında sıkışıp kalan, ruhun balta girmemiş ormanlarına balta ile dalan, devlet dairelerini, sistemleri, insanları, siyasi düzeni, inançları, sorgulamayışları, hatta kendini bile balta ile doğramaya ant içmiş bir adam var karşınızda! Raskolnikov. Kişilik bölünmelerinden dolayı sonsuz bir mayoz döngüsüne girmiş olan bu adamın içinde neler neler olmuyor ki... Raskolnikov'un içindeki kişilik bölünmelerinde sistemler ve düzenler baltalanıyor, sorgulamalar arasında ruhsal düzeni sağlamak için ellerinde balta taşıyan askerler gelip geçiyor, inançlar ve kalıpsal düşünceler baltalanıyor, devlet daireleri ve siyasi paradigmalar bir daha gelmelerini istememek amacıyla baltalanıyor ve özellikle de insanın kendisi baltalanmak isteniyor.

Peki, ya bu baltalama olayı sonucunda aslında bütün acılar, kederler, sistemler, inançlar, diğer bütün sorgulamalar ağaçların kesilip de sonra tekrar ve daha gür çıkması gibi yerlerinden daha gür ve etkili olarak çıkıyorlarsa? Mesela öldürmesine öldürebilirsin istediğini, peki ya bu ölüler önceki durumlarında verdiği sıkıntı ve acıdan daha çok acı verirse sana aynı ağaçların kesildikten sonra daha gür çıkması gibi Raskolnikovcuğum?

Peki, ya cinayet aleti olarak kullanılabilecek bu kadar ilkel bir aletten bir tümevarımla yola çıkılarak bütün insanlar ve bütün sistemler baltalanmak isteniyorsa? Raskolnikov'un içindeki kişilik bölünmelerinin her biri ama istisnasız olarak her birinin aklından atamadığı tek bir şey vardı, o da Napolyon olabilme ve kendini gerçekleştirebilme arzusu. Katil olmaktan çok kendini baltaya ve bu sebeple de onla gelebilecek zirveye adamışlık. Freud daha elinde lolipopla 10 yaşında dolanırken Dostoyevski Suç ve Ceza kitabında onun ileride belirteceği id kavramıyla bu kitaptaki öldürme ve hırsızlık arzusunu, ego kavramıyla bu olayın sorgulamasını, süper ego kavramıyla ise de Raskolnikov'un kıvranmaları ve bir türlü Napolyon olamayışlarını anlatmak istemişti. Bu nedenle Balta Tanrısına tapan sayısızca Raskolnikov vardı içinde bölünmüş olan.

En keskin sorgulamaları, Maslow'un ihtiyaçlar hiyerarşisine en üst sıradan girmeyi arzulamaları, kendisini cinayet gibi bir kaç(amay)ış ile gerçekleştirmeyi istemeleri ile Raskolnikov yatağında tam bir girdap içerisinde kalmıştı. Etrafında baltalar ve Svidrigaylov, Porfiriy, Zametov karakterleri gibi ruh ezici insanlar vardı.

Nasıl ki Kafka Dönüşüm kitabında bir böceğe, GLaDOS Portal 2 oyununda bir patatese, Tacettin Sihirli Annem'de bir köpeğe dönüşmüş ise Raskolnikov'un kendisini bir bit olarak hissetmesine şaşırmamalıydı. Çünkü o pislik bir bitin ta kendisiydi. İnsan sevgisini kendi pençesinden kurtaramadığı, Napolyon hayallerinin bir türlü gerçekleşemediği bir bitti.

Hakan Günday Kinyas ve Kayra'da, bir fahişe ile bir rahibenin mezarlıkta yanyana olabilmelerini hayatın en gerçek anı olarak görürdü. Bu kitapta da Raskolnikov ve Sonya'nın ilişkilerini ben de aynen buna benzetiyorum. Bir katil ve bir fahişenin ilişkisinden doğan aklanamama sürecini.

Mesleği bir bakıma toplum mühendisi olan Dostoyevski, Suç ve Ceza kitabıyla birlikte bize çok ama çok önemli bir fener tutuyor. Peki, biz hayatta ne kadar Napolyon olmayı istiyoruz? Maslow'un ihtiyaçlar hiyerarşisinde nerede yer almak istiyoruz? Cinayet Napolyonu gibi sevgimizin Napolyonu ya da şehvetin Napolyonu mu olmak istiyoruz? Belki de iş hayatımızın ve kariyerimizin Napolyonları? Eminim ki herkes bu kitabı okuduktan sonra kafasında hayali bir spot ışığı belirecek ve sonu gelmeyen sorgulamaların içine düşecektir.

Dunya karakterinin güzelliği için kendisiyle aynı adı taşıyan ve benim çok sevdiğim bir şarkı olan : https://www.youtube.com/watch?v=fLf6CRoY4og
Svidrigaylov karakterinin mistikliği, karanlık yapısı ve kitaptaki Dunya ile odada yalnız kalması ve ondan sonraki o efsane sahneler için ise şu şarkıyı kesinlikle öneriyorum : https://www.youtube.com/watch?v=7WFk23_6yos

Bu kitabı seven bir zamanlar 100den fazla ülkede yasaklanmış olan High Tension filmine bayılır. Bir film bir kitaba bu kadar benzeyebilirdi...

Ayrıca araya komiklik baharatı olarak da hevesleri baltalayan balta karakteri olarak Baltalı İlah'tan şunları öneririm : https://cdn-st1.ofpof.com/...0x335-pthp59sxwn.jpg
http://www.kocatepegazetesi.com/...tali-ilah-650x0.jpeg

Eğer buraya kadar okuduysan bil ki seviliyorsun, keyifli okumalar ve acılar dilerim.
Dün gece, ta ki Dostoyevski’yi meze edinceye kadar, her cuma gecesi gibiydi bizim için; sıradan. Dört er kişiydik, son zamanlarda keşfedip artık yeni saplantımız olan bir Azeri restoranında. Şarabımız da yeni takıntımızdı G.Afrika'dan. Yeni bir şeyleri olmalı insanın, yenilemeli hayatını. Yine, ama yeni diyebilmeli şarap da olsa. Gerçi "Buna zenci teri bulaşmış" dedi biri, sanki bilirmiş gibi o terin tadını. Zırvalamanın içki kaynaklısına çok tahammül gösterir Ruslar. Biz de öğrendik. Tahammül gösterdik.

“Bölmek kökünden gelir Raskolnikov ismi, tesadüf de değildir. Zaten Dostoyevski’de tesadüf olmaz” dedi, zenci terine dikkatimizi çeken dostumuz. “Rodion Romanoviç’e bulduğu Raskolnikov soyadıyla, kişilik bölünmesini kasteder” diye masaya bir şey bıraktı. Masamıza düşen meteor değildi elbette, ama inanın daha zayıf değildi bıraktığı etki. Kimi tuvalete gitti, kimi önüne aldığı etle oynamaya başladı. Ben, rest çekilmiş bir poker masasının eli zayıf blöfçüsü tavırlarıyla kıvranmaya başladım. Konuyu ortaya atan, birazdan kahkaha atmaya hazır Erol Taş edasıyla masadaki en lezzetli şeyleri, rakipsiz öğütüyordu.

Tuvaletten dönen “Ruslar, kati surette, kişilik bölünmesi demez kastettiğin hastalığa, çoklu kişilik, der ” dedi. “Kesinlikle tesadüf bu isim. Üstelik raskolnik, bir ruhsal hastalığı değil, dinsel anlamda mezhep yaratan, hizip çıkartan anlamına gelir. Din dışı açıklamalara rastlamadım” dedi “Yandex’ten baktım, hem de Rusça”

Aramızda hiç kimse Raskolnikov soyadı olan hiç kimseyle karşılaşmamıştı o güne kadar. Ortak kararımızla karımı aradım. Varmış, ama çok azmış. Hatta, belki de Dostoyevski’den sonra kullanılmaya başlanmıştır, dedi. Kendisi Rus Dili ve Edebiyatı mezunudur icabında. Ha, asıl önemlisi Rus’tur. Daha baştan bir tur bindirmişti bize. “Biz, çok yaptık bu konuşmaları, bir sonuç da elde edemedik. İlk sizin aklınıza geldiğini sanmayın sakın”

Ben ve konuyu ortaya atan dostum, Dostoyevski’nin bilinçli olarak bu soyadını, hem de bölünmüş kişiliği vurgulamak kastiyle kullandığını savunduk. Muhalefetsiz toplum olmaz tabii. Tesadüf diyenler de iki kişiydi. Sabahın erkeninde aradı “tesadüfçüler”den biri, “Dostoevski 1881’de öldü, di mi?” diye bir soruyla. “E, nolmuş yani?” dedim. “ O zaman” dedi “ bu hastalık tanımlı mıydı?”

Bir şey dememem kibarlığımdan değil, diyecek hiçbir şeyimin olmamasındandı.
Keşke “Dostoyevski, tanımı konmasa da, bu hali kendinde gördü, Raskolnikov soyadını da bundan seçti” deseydim. Pazartesi kesin söylerim.
  • Sefiller
    9.1/10 (3.916 Oy)4.579 beğeni15.295 okunma2.161 alıntı97.934 gösterim
  • Simyacı
    8.5/10 (6.724 Oy)7.602 beğeni22.339 okunma1.239 alıntı95.097 gösterim
  • Dönüşüm
    8.2/10 (7.353 Oy)7.687 beğeni24.138 okunma515 alıntı118.973 gösterim
  • Olasılıksız
    8.5/10 (5.628 Oy)6.286 beğeni17.993 okunma530 alıntı103.090 gösterim
  • Hayvan Çiftliği
    8.9/10 (6.360 Oy)6.840 beğeni18.923 okunma510 alıntı73.424 gösterim
  • Şeker Portakalı
    9.0/10 (6.526 Oy)7.878 beğeni21.722 okunma965 alıntı105.457 gösterim
  • Satranç
    8.7/10 (7.834 Oy)7.808 beğeni20.789 okunma1.086 alıntı97.048 gösterim
  • Uçurtma Avcısı
    9.0/10 (8.706 Oy)10.318 beğeni25.076 okunma1.218 alıntı134.100 gösterim
  • Fareler ve İnsanlar
    8.6/10 (4.907 Oy)5.058 beğeni17.035 okunma580 alıntı84.236 gösterim
  • Küçük Prens
    9.0/10 (9.410 Oy)11.796 beğeni29.658 okunma2.135 alıntı125.084 gösterim
Suç ve Ceza...Dostoyevski'nin basit bir gazete olayından ilham aldığı ,Sibirya Cezaevi dönüşünde kaleme aldığı ,45 yaşında yayınlanan ustalık eseridir.


Suç ve Ceza tartışmasız efsane bir eser.Tolstoy'un insani kucaklayiciliginin,yaşama sevincinin yaninda Dostoyevski'yi değerlendirirken Mario Levi 'nin "Dostoyevski'yi sevmek daha zordur ama bir sevdiniz mi seversiniz" sözüne katılıyorum .Maalesef ilk defa lise yıllarımda okudugum için,üzülerek itiraf ediyorum ki kendimce böyle bir usta eseri sadece "okumuş olmak" için elime almışım.
Dolayisiyla eserin inceliklerine vakif olamadım.Her kitabın da makes bulacağı bir mevsimi varmış .Hoş ,su ara hangi kitabı okumuş olursam olayım bambaşka bir lezzet aldığım muhakkak.Bunda sitenin ve sitedeki nitelikli okurlarin katkısı da var tabiki.Kendilerine teşekkürü bir borç bilirim .Suç ve Ceza muhakkak tekrar tekrar okuyacağım damağımda hoş bir tat bırakan eser olacak .



Eserin ana karakteri Raskolnikov .Yoksul,daracık odasında kabuğuna çekilmiş ,hukuk fakultesinden ilisigini kesmiş,Avrupa kaynaklı felsefi akimlarin etkisi altında kalmış başarılı bir öğrenci .Ona göre insanlar bit olarak gördüğü sıradan ve Napolyon misali deha insanlar olmak üzere ikiye ayrılır.Raskolnikov kendince bir teori geliştirerek insanlığın yararı için dehalarin işlediği suçu ,suç olarak kabul etmemektedir.Üstün vasifli insanların kendi ilkelerini gerçekleştirmek için kanunu çiğnemeleri suç değildir .Raskolnikov deneyini uygulamak için borç aldığı tefeci kadını kurban olarak seçer.Onun yanında masum kız kardeşi Lizavetta'yı da baltayla kafasıni yararak öldürür.Bundan sonra Raskolnikov'un uzun,nefes kesen iç istikamet arayışına yani kendi içinde görmüş olduğu mahkemeye bizler de şahit olacağız ...


Petersburg'daki yaşam içler acısı gerçekten .Bir taraftan parayla ,zevk u sefayla ,
meyhanelerde gününü gün ettiğini düşünenler diğer taraftan da yoksullugun tüm siddetiyle hissedildigi ,açlıktan çocukların aglamalarina yürek dayanmadigi,pansiyonlarin tek odalı dar mekanlarinda yaşam mücadelesi verildiği ,sadece tek kıyafete sahip insanların bulunduğu,bir ikincisinin olmadığı ,kirlendiginde akşamına muhakkak yıkanması gerektiği ,kadınların kötü yola düşerek geçimini sağlamaya çalıştığı içimizi sızlatan hayat hikayeleri .



İşte Raskolnikov bu adaletsizlige ,dayanılmaz cileye,yasanilamaz sıkıntılara balta girmesi gerektiğini düşünüyordu .Ancak balta ile kökten cozumcu bir yaklaşımla ilkesini yasatabilecegine inanıyordu.Aslında baltayı kocakarının sahsini yok etmekle kötülüğün tüm mumessillerini ortadan kaldırarak, tüm insanlığın faydasina,mutluluğuna saplamisti.
Böylelikle üstün insan olduğunu kanıtlamış olacaktı .



Eserin olay örgüsü oldukça sade olmasına rağmen eser boyunca heyecaninizi ,korkunuzu,huznunuzu taze tutuyor yazar.Sorgu yargicinin sorgulamalariyla siz de kalp atislarinizin hızına engel olamiyorsunuz,alaycı yaklasimlarina sinir oluyor ,her an yakalanma takip edilme endişesiyle uykulariniz kaçıyor .Istahiniz kesiliyor .Yeri geliyor kadınlara olan bakış açısından dolayı sinirlerinize hakim olamiyorsunuz.Bir o kadar da eserdeki her bir karakter oldukça yoğun işlenmiştir.Sosyal hayatta her bir karakter bir figür olarak yerlerini alıyor .Sonya ve Dunya karakter olarak birbirlerine çok benzerler .Ikisi de başkalarının mutluluğu için yasamlarindan fedakarlık yapmış ,geçim için sürekli çalışıp didinmis,dindar karakter rolünde.Dunya'nin nişanlısı Lujin ise sinir bozucu,cimri ,
iftiraci,kendisine saygısı olmayan,nişanlısını malına mulkune güvenerek elinde tutmaya çalışan ,kendini beğenmişin biri.Dunya'ya hiç layık olmayan bencilin teki .Razumuhin akıllı,saf ,fedakar,yardımsever,dertli sevdiğim bir karakter. Bunun yanında birçok karakter ayyaş Marmeladov ,veremli hasta ,yoksul ,fedakar kadın Katherina
Ivanova,Svidligaylov gibi sade kurgu yoğun karakterlerle taclandirilmis .Raskolnikov bir o kadar da şefkatli bir karakter aslinda.Yangından çocukları kurtarma pahasına kendisini ateşe atan,dul annesinin kendisine gönderdiği paranın tamamını cenaze masraflarina verecek kadar cömert ,sokaktaki kadının başkasının tacizlerinden korunması için yol parasını ödeyecek kadar yardımsever ...



Raskolnikov'un suçu isledikten sonra o daracık odasındaki halisunasyonlarini ,sıtma misali titreyislerini,korkusunu ,daginikligini,kistirilmisligini ,derbederligini siz de aynı şekilde hissediyorsunuz .Bu olabildiğince sade yaşamında,yalnizliginda bir o kadar da kalabalık kafası ...Kendisini sürekli yargılar,sorgular,savunur vaziyette .Kalbiniz sıkışıyor adeta.



Ne olursa olsun pişmanlık duymadığını belirtir her defasında Raskolnikov ...Cinayeti işlerken ne depresyondadir ,ne delidir ne de geçici travma geçirmiştir .Cinayeti bile isteye ,adım adım gerçekleştirmiştir.Lakin hakikat ona yaptığı eylemin yanlisligindan dolayı sürekli acı vermektedir .Kendi içindeki adalet ve ahlak terazisi gram gram ruhunu ezmeye ,nefesini kesmeye başlamıştır çoktan .Iç sesinin ikazlari kendisinin diş sesini çoktan bastırmaya başlamış ,hislerinin vermiş olduğu ızdırap ,fırtınadan sonra sığındığı küçücük odasındaki yatağında bile rahatsız etmeye başlamıştır .Ruhunda tarumar eden şiddetli fırtınalar esmesine sebep olmuştur .Ama ne olursa olsun suçunu itiraf etmesine rağmen kendisini suclamiyor.Ne anneme yardım etmek için ,ne eğitimim icin ne de iktidara kavuşmak için öldürdüm .Sadece kendim için öldürmek istedim,diyecek kadar kendinden geçmiş.Içinizden eyleminin gerekçesi ne olursa olsun pişmanlık duymasını bekliyorsunuz,zerre taviz vermiyor bu konuda Raskolnikov.Delilleri ne kadar kuvvetli olursa olsun kendisini savunan yanı, teslim olmaya başlayacaktır .Sonya'nin ayaklarına kapanıp eteklerini öpüp sen ve senin gibi tüm insanlığın acilarinin önünde eğiliyorum der.Bu sahne çok etkiledi nedense beni .
Ne olurdu da bitseydi şu insanlığın acıları değil mi ...Orada istemsizce gözlerimden yaş aktı.Raskolnikov her ne kadar yaptığı eylemini tasvip etmesemde çekmiş olduğu varolussal sancısı ,çilesi ,arayislari gözümde üstün insan vasfina ulastirmistir kendisini .Bu tamamen benim fikrim.Elbette ki eylemini onaylıyorum anlamına gelmemeli bu fikrim.Kendisi de neticede üstün insan kavramının herhangi bir suçu aklayamacagini ders alacaktır .


Vee iç ve dış mahkeme kendisi hakkındaki hükmünü verecektir .Iç mahkemenin vermis olduğu ruhsal ızdırap bedenini mahkum edecektir.Sibirya'da 8 yıl kürek cezası ...Hala hiçbir pişmanlık yoktur Raskolnikov 'da .Tüm sıkıntılarına göğüs geren ,nereye gitse peşinden giden Sonya'ya cektirmedigi kalmamıştır. Sibirya'da her şeyin bittiğini düşündüğü sırada Sonya'nin İkinci kez okuyacagi İncil ile manen diriliş başlayacaktır .Her sıkıntı bir kolayliga gebedir,lakin haml muddetine sabretmek gerekir .Raskolnikov için Sibirya hem can yakan hem de tedavi eden cilehaneye donusecektir.


Faust'u okuduğum için oradaki karakterle Raskolnikov 'un arayislarini ,manevi ağrısını en sonunda yakaladığı mutluluğu birbirine çok benzettim. Dr Faust bir şehri sular altında kalmaktan kurtardığı yerde mutluluk duymaya başlar.Raskolnikov'u da iyi kalpli Sonya'ya olan aşkı diriltecektir .Birinin yüreği öteki için sonsuz hayat kaynağı olmuştur .
Raskolnikov en sonunda "Artık onun inançları benim de inançlarım olamaz mı? Hiç değilse onun duyguları,hevesleri,gönülakışları?.."
ifadesinde sevgiyle,fedakarlikla her şeyin asilabilecegini göstermiştir bize.Aynı şehirde olmalarına rağmen çok az görüşmeleri ,
Sonya'nin onu görmek için çırpınışları ,Rodya'nin ilk zamanlar nefretle bakması kalbimde kocaman bir burukluk oluşturdu .Sonya'nin hissettiği duyguların aynısını ben de hissettim .


Hani bir söz var "Acı çekmek ruhun fiyakasıdir " diye acı çekerek ,sıkıntıyla ,cileyle ,vurgun yedikçe ruhumuz guzellesecektir .


Keyifli okumalar ...
Sabahın bu saatinde huzursuz eden, uykuları kaçıran, bulanıklaşıp berraklaşan şeyin Suç ve Ceza'nın kendisi olduğunu iyiden iyiye hissettiğimde geriye onu nasıl tarif edeceğime dair hararetli muammalar kalmıştı. Herhangi bir kitabın incelemesini kolaylıkla yapabilirdim, fakat bu kitap için şu andan itibaren neler yazmam gerektiği üzerinde bir karara vardığım söylenemez. Yine de günlerdir yazmak, hiç olmazsa kendime itiraf edeceğim kadar inceleme yapmaya da aynı şekilde ihtiyacım var.

İncelemeleri taradım, kitapla ilgili yazılmış akademik metinlerin birkaç tanesini sabırla okudum, ilgili konuyu kendisine dert edinmiş kaynakları da aynı şekilde incelemeye koyuldum. Bilhassa yazarın şahsiyeti üzerinde bizzat kendisinin yazdığı metinleri de okudum, fakat nafile. Lise döneminde okuduğum, cılız bir idrak ile muhtevası üzerinde düşünmediğim için birkaç zaman önce yeniden didik didik edip okuduğum bu romanın neticesi hep aynı oldu: Dostoyevski, bütün yaşamını derin sara nöbetlerine, onları da döneminin toplumuna sarıp sarmalayarak Raskolnikov'un baltasının ucuna emanet ederek Suç ve Ceza'nın içerisine serpti. Okuyanın zihnine inecek en anlamlı balta darbesi şu 687 sayfalık kusursuza yakın romanın arasında beklemekte. Bilhassa Dostoyevski'nin sosyalist yazarları incelemek adına katıldığı zararsız okuma grubunun bedelini dar ağacına gönderilerek çekmek zorunda kaldığını, yetmezmiş gibi ölümüne birkaç saniye kala Çar I. Nikolay'ın "şaka" yaptı ortaya çıkınca kürek cezasına çarptırılarak Sibirya'ya gönderildiğini öğrendiğimde öfkem daha da katmerlendi. Ancak öğrendiğimde öfkemi perçinleyen bu olay, Dostoyevski'yi beklendiği gibi radikal bir anarşist yapmaktansa sadece şiddetli sara nöbetlerine mahkum etti. Kitap boyunca Dostoyevski'yi temsilen Raskolnikov, Raskolnikov'u temsilen ise okurun ta kendisinin aynı hummalı nöbetleri yaşayacağını peşinen söylemeden de geçemeyeceğim. Şu an elimde Dostoyevski'nin inançlarını döktüğü Karamazov Kardeşler'in "Büyük Engizitör" bölümü var ve evet, bu incelemeden hemen sonra Karamazov Kardeşler'i yeniden, ağır ağır okuyacağım.

Mukaddimesi bu kadar uzayan -ve hâlâ içimde demediklerimin olduğu- romanın konusu, temelde bütün XIX. yüzyıl edebiyatının sancısı olan Fransız burjuva devriminin ardından oluşan yeni toplumsal yapının vaadettiği mutlakiyetçiliğin yıkılacağı yönündeki beklentilerin giderek bireyin bireye karşı savaşın ta kendisidir. Suç ve Ceza, varoluşçuluğun iliklerine kadar uzandığı bu romanında bireyci burjuva ve ahlâkın -fakat kişisel serbestisi için ahlâkın- organik bileşimini yaparken yalnız değildi. Onu, benzer çelişkiler konusunda muzdarip olan Balzac, Stendhal, Dickens, Thackeray, Flaubert gibi isimler de destekliyordu. Bunlardan farklı olarak Dostoyevski, yoksulluğun ve öteki olmanın kaçınılmaz bir yazgı olduğunu ve bu yazgının her toplumda kaçınılmaz olduğunu bağıra bağıra söylemekten geri kalmamış, bu gerçeği dinsel mitler ile kapatıp meşru göstermeye yeltenen dönemin dinsel aktörlerine de aynı şiddetle karşı çıkmıştır.

Romanın kahramanı, hepimizin yüreğinde bir katilden ziyade tuhaf şekilde kahraman olan Raskolnikov, roman boyunca bizlere işlediği suçun psikolojik yönüyle onun dayanılmaz ahlâki boyutunu anlatmaya çalışır. Diğer yandan geliştirdiği düşünce sisteminin doğruluğunu kanıtlamak istercesine bütün toplumu bir deneye tabi tutar: bunca yoksul ve yoksulluk içerisinde ölümü mutlak insan içerisinde ben bir bit miyim, insan mı? Bu soru, temelde yine Raskolnikov'un geliştirdiği düşünce sistemindeki "süper insan" veya "sıradan insan" ayrımında hangi tarafa ait olduğunun muhakemesidir. Tasarladığı cinayeti işleyerek bütün topluma yalnızca süper insanların idealleri uğruna toplumsal bütün kuralları işleme yetkisi olmadığını, sıradan insanların da kuralları çiğneme ruhsatının bulunduğunu ispat edecekti. Böylece kendisinin de sıradan olmadığını, tıpkı Napolyon gibi süper insan olup gerektiğinde kuraları çiğneme yoluyla toplumu değştirebildiğini kanıtlamaya çalışmıştır. Tam bu noktada romanın kıvrak zekası bizlere Freud'un id, ego ve süper ego kavramlarını da aynı kıvrak üslupla sunar: Roskolnikov’ un idi, ona tefeci kadını öldürmesini ve parasını çalmasını emreder. Bu eylemin muhakemesi ego sürecinde olur ve süper egosu Roskolnikov’u suçluluk duyguları içerisinde kıvrandırır.
İlginçtir, kusursuzdur ve kıymetlidir ki Dostoyevski'nin Raskolnikov'u bunca zeki tasarının sonucunda süper insanların diledikleri zaman kuralları çiğneyenler değil, tıpkı romanın geçtiği Petersburg'un olabildiğince yoksul fakat bütün yoksunluklarına rağmen ahlâki zarureti sımsıkı kavrayıp yaşamayı becermenin yanında zulmün türlüsüne karşı şedit nefreti taşıyan insanlar olduklarını ilan eder. Bu kabul, romanda Raskolnikov'un bütün roman boyunca uğruna savaş verdiği Sonya ile resmedilir. Aynı şekilde bütün yoksul fakat ahlâklılara karşı diğer varsıl fakat ahlâk yoksunu güruhu bir araya getiren de Dostoyevski'nin ısrarla vurguladığı dönemin sınıfsal farklılıklarıdır. Kendisini halksal öze o kadar ait hissetmiştir ki, Dostoyevski'nin şahsiyetini temsil eden Raskolnikov, gerçek yaşamda da Dostoyevski'nin oturduğu evin yalnızca birkaç ev ötesinde resmedilip sunulmuştur. Romanın yoksulluğu da, semtin kiri, sarhoşları, hayat kadınları ve sömüren tayfası da bizzat Dostoyevski'nin çıplak gözle izlediği ve yaşadığı hayatın ta kendisidir ve bu hayat, olağanca kuralsızlık içerisinde kendisini ahlâki yükseliş sayar. Haksız da değildir, zira Raskolnikov'un tasarladığı düşünce sistemi içerisindeki totaliter kahraman modelleri o ana değin toplumun tamamının affettiği olağanüstülükler ile var olagelmiş fakat o andan itibaren üniversite öğrencisi kıvrak bir dehanın muhakemesi ve pratiğinden itibaren tam tersi bir forma ulaşmıştır.

Tarihten bu yana zihnimizde yer edinen bütün büyük kahramanlara toplumun kendisi tarafından atfedilen "insani olmayan" vasıflar, temelde bizim totaliter yönümüzü oluştururken kahramanlara da kendilerini süper insan, dolayısıyla kurallar ve yaşamlar üzerinde diledikleri hamleleri yapabilme ruhsatı vermiştir. Bu tarz bir yaklaşım, onların yemeyen, içmeyen, uyuklamayan, sarhoş olmayıp yalnızca ama yalnızca olağanın üzerinde durumlar gösterdiğine olan inancı oluşturur. Bu inanç, "oluşturulan" yeni kahraman modelinin horlamasını, ailesiyle atışmalarını, nefesinin kokmasını vs gibi unsurların hemen hiç yokmuş gibi ve eskaza olması durumunda bir çeşit "skandal" sayılmasına cevaz veren çarpık savunmayı getirir. Raskolnikov, Napolyon'u ve diğer tarihsel kahramanları ele alırken hem döneminin hem de çağların toplumlarına karşı da aynı deneysel cinayeti delil göstermeye çalışır.
Hâlâ elimde Suç ve Ceza romanını evirip çevirip neler söylemem gerektiğini, yazmadıklarımın -henüz hiçbir şey yazamadığım gerçeği ortadayken- yazdıklarımın ne kadar tesirli olacağını kestirmeye çalışıyorum. Ve bu incelemeye başladığım andan itibaren roman, bambaşka bir eşya mahiyetine büründü. Sıradan bir roman değil, sıradan bir yazarın romanı hiç değil. Raskolnikov'un cinayetle başlayıp kahraman olarak, fakat bütün dürüstlüğüyle suçunu itiraf edip vicdanen verdiği savaşın kahramanı olarak çıktığı romanın sonunda Dostoyevski bizlere iki önemli gerçeği daha teslim edip hayal ettiği fakat kavuşamadığı dünyayı romanın sonunda oturup izlediği manzarayla anlatırken son hummalı sara nöbetlerine de geçirip buralardan göçmüştür, kim bilir?

İlki, Dostoyevski bizim hem iyi hem kötü olduğumuzu çırılçıplak bir biçimde gösterdi.
İkincisi ise, biz neysek oyuz diyebiliriz, fakat kahramanlar biz neysek o değiller.
Crime and Punishment (Suç ve Ceza)
Bu kitabı ayrı bir yere koymak gerektiğini düşünüyorum. Çünkü sorular havada uçuşup duruyor. Sorguluyor, sorgulatıyor. Lakin soruların zorluğu altında ezilip (en azından ben öyle oldum) Raskolnikov’un ağzından Fyodor Mihayloviç Dostoyevski’nin insan doğası, ahlak ve inanç üçgeninin içinde sivrilttiği sorulara cevap vermesi umuduyla son derece hızlı bir şekilde okumak durumunda kalınıyor.

Rodion Romanoviç Raskolnikov, idealist bir hukuk öğrencisidir. Tabii dönemin Çarlık Rusyasında yoğun bir şekilde fakirlik de çekmektedir. Onun ve daha birçok kişinin kanını emdiğini düşündüğü tefeci kadını (Alena İvanovna) öldürüp dünyadaki bu adaletsizliği ortadan kaldırmayı planlar. Tefeci kadını öldürmek onun için zor bir iş gibi görünmemektedir. Zira bu iğrenç kadın onun nezdinde yaşamayı bile hak etmeyen, temizlenmesi gereken bir pisliktir. Kadını öldürdükten sonra paraları ve değerli eşyaları da alıp fakirlere yardım ederek çok iyi bir iş yapmış olacağını düşünmektedir.

Pansiyoner olarak kaldığı evin mutfağından gizlice bir balta alır. Daha önce de eşya rehin bırakma karşılığında para almak için gittiği tefeci kadının evine yine giderek tekrar para almak için geldiğini söyler. İçeri girince baltasıyla kadının kafasına vurur. Ah sesinden sonra ölmediğini görüp baltasını tekrar kullanır ve kadının öldüğünden emin olur. Buraya kadar planlanmış senaryo kusursuz gitmiştir. Kimse tarafından görülmeden tefeci kadından dünya kurtulmuştur.

Fakat Lizaveta İvanovna (tefeci kadının kardeşi) eve gelmiş ve ablasını kanlar içinde görmüştür. Başta donup kalan Raskolnikov, Liazeta’nın bağrışmaları ve çığlıkları üzerine geriye tanık bırakma korkusuyla bir balta darbesiyle kafasını ikiye yarmıştır. Ve iç çatışmaların fitili de ateşlenmiş olur. Zavallı kadın, neden geldi ki? Keşke sadece tefeci kadın ölseydi. O zaman hiçbir sorun yaşamazdı. Üzülecek bir şey de olmazdı, diye düşünür.

Romanda sıkça Raskolnikov’un psikolojisi üzerinde durulmuş. Onun üzerinden işlenmiş birçok soru aklımda dönüp durdu okurken. En keskin ve göze batan soru: Birilerine iyilik yapmak için, kötü olduğunu düşündüğünüz birini öldürme hakkınız olabilir mi? Şu soru da güzeldi: Gerçekte kendi yoksulluğundan kurtulmak için mi işlenen bir suçtu bu, yoksa düzene ve haksızlıklara bir başkaldırı, fakirler için yapılmaya çalışılmış bir iyilik miydi? Bir başka güzel soru: Bazı insanların (kitapta süper insan diye tanımlanmış) suç işlese bile cezalandırılıp, cezalandırılamayacağıdır. Bunlar başlıca aklımda kalanlar. Daha niceleri vardı.

Çok uzun zamandır okumak istediğim fakat bu zamana kadar ertelediğim bir kitaptır. İyi de yapmış olduğumu düşünüyorum. Tabii ki herkes okuyabilir. Fakat çok genç arkadaşlarımın hakkını verebileceğini düşünmüyorum. Buna rağmen okuduysalar bile, ilerde tekrar okumaya gerek duyacaklarını hissediyorum.

Keyifli okumalar diliyorum.
Arkadaşların ricası ve benim de yazma isteğim üzerine bir inceleme yapmaya çalışacağız. Bu kitap benim açımdan okunması gereken üç klasikten biridir.
Şöyle:
1) Sefiller (Victor Hugo)
2) Suç Ve Ceza (Dostoyevski)
3) Savaş Ve Barış (Tolstoy)

Sefilleri kısa ve orijinini de okudum. Savaş Ve Barış adlı kitabı da okudum. Yalnız iyi bir yayın değildi. Bu yüzden İletişim Yayınları'nın çıkardığı baskıyı aldım. Ona da hayırlısıyla bir gün başlayacağım. Gelelim Suç Ve Ceza adlı kitaba. Suç Ve Ceza kitabını da okumuştum. Yalnız yayını iyi olmayan bir baskıdan okumuştum. İkinci defa okumak istedim. Can Yayınları baskısını görünce almak istedim. Bu girişimimiz de boşa çıkmadı elhamdulillah. Can, hakikaten güzel basmış. Fakat bazı yazılarını Türkiye'nin değişik yörelerinin ağızlarıyla çevirmiş. Bilmem sizin hoşunuza gider mi... Benim açıkçası hoşuma gitti. Ve hatta bazı yerlerinde bile (en ciddi sahneler olmasına karşı) kendimi tutamayıp gülmüşlüğüm bile oldu. 683 sayfadır C.Y baskısı. Tek cilt olarak basılmış. Yani ben gönül rahatlığıyla bu baskının okunmasını da isterim. Tavsiye de ederim.

Kitaptan aldığım bazı dersleri aktararak incelemeyi bitirmek istiyorum. Bir insan ne olursa olsun devlet eli olmadan öldürülmemelidir. O insan ki tefecilik kitabın deyimiyle rehincilik yapan biri olsa dahi. Aklımızı kullanmamız gerekiyor. Bir toplumun ıslahı ne cezalarla çözülür (cezalar durdurucu sebep olabilir) ne de şahsî kıyımlarla. Spoiler vermek istemiyorum yalnız şunu da eklemeden edemeyeceğim: Bir insan bir işe kalkıştığı vakit onu -günümüz şartlarıyla- medya, toplum ve eğitim sahasında görmezse onu yapmayı bilmez. Atıyorum bir cinayet haberi izlemeden aklına cinayet işlemek gelmez. Bir intihar görmeden veya herhangi bir şekilde duyumsamadan intihar eylemi içinde gerçekleşmez. Elbette o zihni pişiren nüanslar vardır. Bu yüzden ne yiyip içtiğimize dikkat ettiğimiz kadar neyi duyup izlediğimize de dikkat etmemiz gerekir. Okuduğunuz için teşekkürler. Zaten kitap kendini müellifiyle kanıtlamıştır. Başka söze ne hacet.
Suç ve Ceza Dostoyevski’ nin en güzel eserlerinden biridir. Romandaki ana düşünce, başkalarına yapılan suçun cezası mutlaka çekilir esasına dayanmaktadır.

Rusya’ nın büyük şehirlerinden birindeki yoksul halkın hayatı dile getirilmektedir. Bu romanını paraya duyduğu ihtiyaç nedeniyle yazdı.

Eseri yazmaya başladığı zaman karısı ağır hastaydı.Karısının başucunda beklerken bu şaheserini yarattı. İlk kez, 1886 yılında yayımlandı.

Romanın kahramanı Rodion Raskolnikov’ un Rus Faust’ u olduğunu söyleyenler var .Ortak yönleri ikiisnin de yoksul öğrenci ; gururlu ve ihtiraslı olmalarıdır. Her ikisi de üstün zekalarından ötürü duydukları gururla suç işlerler.Kendilerine bağlı bir kadının aşkı ile doğru yolu bulurlar.

Hatta bununla ilgili bir de rivayet vardır; SUÇ VE CEZA yayınladıktan sonra, Petersburg savcısı yazar hakkında dava açar. Gerekçesi ise şöyledir: " Bir caninin ruhsal durumunu bu kadar gerçekçi ve ayrıntılı anlatan bir kişinin geçmişinde kesinlikle bir cinayet saklıdır. "

Fransız yazar ve filozof Albert Camus; " Suç ve Ceza'yı okuduktan sonra, ilk kez yeteneğim hakkında bir kuşku duydum. Ciddi olarak, bu işten vazgeçme ihtimalimi ölçüp tarttım " der.

SUÇ VE CEZA ; bana göre, insan dehasının yaratığı en yüce yapıtlardan birisidir.
“Çevremdeki herkesten özür dileyerek Suç ve Ceza ya başlıyorum. Bu şölen için kendimi yakınlarıma kapatıyorum. Sadece çay ve kahve benimle olacak. Bencillik tavan yapsın, umurumda değil. “ cümlesiyle kitabı okumaya başlamıştım.
Suç ve Ceza hakkında herkes bir şeyler duymuştur, hatta başkarakterinin adını bile bilenler vardır. Kitabın sonunu bilenler de vardır, ne biliyor olursanız olun, kitap içinden ne kadar alıntı paylaşılırsa paylaşılsın, bu dev eseri okurken hiçbir gizemden mahrum kalmazsınız. Eser bütünüyle mükemmeldir.
Ciltli olan baskısını satın almıştım. Biraz ilerledikten sonra parmaklarımın arasında hışırdayan, canlı gibi hareket eden cilt maskesini çıkardığımda, kırmızı bir cilt çıktı karşıma, o ne renkti öyle, adeta kışkırtıcı. Uzun süre baktım. Daha ilk sayfalardan itibaren, birçok not tutacağımı anladım.
Yeri geldi dönemin Rusya’sını, insanların düştükleri halleri kesitler halinde göreceğimi ve beni derinden etkileyeceğini hissetmeye başladım. Dostoyevski bazen detayları veriyordu, bazen mekanı yüzeysel geçiyordu, bazı durumlarda, örneğin meyhanedeki pis masaları, kirli insanları anlatırken, onun ifade etmediği karasinekleri masanın üzerine ben koyuyordum, hizmetçi Natasya’nın üzerinde olabilecek elbiseyi ben hayal ediyor, Raskolnikov’un oturduğu dairenin fakirliğine ilave olarak odanın değişik yerlerine örümcek ağları yerleştiriyordum. Marmeledov’un yokluk içindeki sefilliğini okurken, kızının vesika bir fahişeliğe gidişini, yüreğimdeki büyük sızı içinde, çaresizce, hiddetlenerek okuyordum. Sonya’yı fahişelik yapmaya iten adımları düşünürken o zamanın şartlarından uzaklaşarak, yakın geçmişte ülkemize gelen Rus kadınlardan nasıl faydalandığımızı, onların ülkelerindeki yoksulluktan kaçışlarıyla, kendi topraklarımızla fahişeliğe düştükleri günleri acı ile hatırlıyordum.
Raskolnikov’un düşünde gördüğü bir arabaya koşulan atın öldürülmesini, insanların oradaki acımasızlığını, o sahnenin anlatılış biçimini ayrıca başlı başına bir öykü olarak görüyorum. Ve o arabanın etrafında olan tüm insanları gözümde canlandırıyorum, korku içinde yaşanan hadiseye bakan düşteki Çocuk Raskolnikov’un gözlerindeki acıyı, gözyaşlarını, çaresizliğini görürken, insanlıktan çıkmış vahşi yaratıkların bir hayvana yaptıklarını nefes almadan okuyorum. Aklıma İsrail’İn, ABD’nin, Rusya’nın sivil halklara yaptıkları zulümler, katliamlar geliyor… Raskolnikov’un o düşündeki acımasız insanlar, şimdi orta doğuda ve dünyanın başka yerlerinde aynı acımasızlıkla, kahkalar atarak sivilleri katlediyorlar.
İnsanlık var olduğundan beri vicdanların almadığı türlü işlere kalkışmıştı. Sayfalar ilerledikçe film çekimi yapıyorum sanki. Okuduğum her bölüm sahne gibi gözümün önünde, kameradan vizöre bakan benim, her ayrıntıyı yaklamaya çalışıyorum, bunun için hiç zorlanmıyorum. Dostoyevski çok iyi lensler vermiş bana, her şeyi gözler önüne seren lensler.
On dokuzuncu yüzyılın ilk yarısında, Puşkin, Lermontov, Gogol, Herzen, Turgenyev, Tolstoy, Nekrasov gibi yazarlar arasında Dostoyevski toprak sahibi soylu bir aileden gelmeyen tek yazardı. Bu çok önemli olgu, Dostoyevski’nin bir yazar olarak kendi konumuyla ilgili düşüncelerini etkilemiştir. Onun olgunluk romanı olan Suç ce Ceza’da Raskolnikov’un psikolojisi, o psikolojiyi anlatabilme, çekilmiş filmlerde film teknikleriyle anlatmaya çalışsalar da, Dostoyevski anlatımı gibi olamamıştır.
Rusça raskolnik, “aykırı görüşlü” sözcüğünden gelen Raskolnikov; aykırı görüşlü ülküsünü barındıran bir kişiliktir ki kişiliğinin ahlaksal ve psikolojik özellikleri bir karşıtlığı barındırmaktadır. Kader bir şekilde düşlerle ve hayatın içindeki akışıyla Raskolnikov’u tefeci kadını öldürmeye doğru götürüyordu. Raskolnikov adım adım işlemeye planladığı cinayetin gerçekleşme ihitimalini planın belirsizliklerine bağlıyordu. Raskolnikov’un, bu cinayeti işlemesi mümkün olmayacakmış gibi bir ruh halini gözlemlerken, hatta ahlaki açıdan sorgulamalar yaptıkça vazgeçeceği izlenimi hissedilirken, tesadüfen denk geldiği konuşmalar ve gelişmeler adım adım karşı konulmaz bir şekilde onu cinayeti işlemeye götürüyordu.
Cinayet, fakir bir hayattan kurtularak üniversiteye devam etmek, annesinin ve kız kardeşinin yapacağı fedakârlığı engellemek gibi temel sebeplerle alınmış bir karar gibi gözükürken, aynı zamanda yaptığı şeyin suç olamayacağına inan; işe yaramayan, insanlığa faydası dokunmayan, yaşlı bir tefeci kadını öldürmenin doğru bile olabileceğini düşünen Raskolnikov’un kurgu içinde neden cinayeti işlediğini bilmediğini, cinayeti işleme sebeplerini araştırmaya başladığını gözlemliyoruz.
Dostoyevski, Rakolnikov’u cinayetin ayartıcı uçurumuna itmek için, mümkün olan tüm özendiriciyi devreye sokar; çok sevilen anne ve kız kardeşin çektiği iç karartıcı yoksulluk, kız kardeşin bulunmak zorunda kalacağı özveri, tefeci yaşlı kadının ahlaki ve etik olmayan davranışları. Tesadüfü gerçeklerin bu bolluğu, Dostoyevski’nin fikrini ispatlamakta zorlandığını gösterir diyen Pyotr Kropotkin : “Raskonikov’un gerisinde, kendisinin yahut onun gibi birinin de aynı eylemi gerçekleştirme olasılığının bulunup bulunmadığına karar vermeye çalışan Dostoyevski’nin varlığı hissedilir… Fakat yazarlar cinayet işlemez. “der. Ayrıca “…sorgu yargıcı ve kötülüğün vücut bulmuş hali olan Svidrigaylov, romantik uydurmalardan ibarettir.” Diyerek eleştirel tespitte bulunmuştur.
Viladimir Nubokov da Rus Edebiyat Dersleri kitabında Suç ve Ceza’yı hayatının değişik evrelerinde beş kez okuduğunu ve kitabın etik ve estetik olarak tamamen çökmesine yol açan kusurun Sonya’nın Raskolnikov’a incili okuduğu bölümde yer alan ve dünya edebiyatında eşi benzeri zor bulunacak bir cümle olarak nitelediği şu cümlede olduğu iddia eder.
“Eğri şamdanda çoktan sönmeye yüz tutan mum, bu perişan odada, bu ölümsüz kitabı okumak için tuhaf biçimde bir araya gelen bu katille fahişeyi donuk bir biçimde aydınlatıyordu”
Nubokov “Katille fahişe” ve “ölümsüz kitap” için ne üçgen ama! Diyerek tipik bir Dostoyevski tarzı bulgu olarak nitelendirmekte ve Nubokov : “Bence ne gerçek bir sanatçı ne de gerçek bir ahlakçı – ne iyi bir Hristiyan ne de iyi bir filozof – ne bir şair ne bir sosyolog – yanlış bir uzsözlülük uğruna, birbirinden tamamen farklı kafalarını kutsal kitap üzerine eğmiş bir katille bir sokak orospusunu yan yana koymamalıdır.” diyerek eleştirilerine devam etmektedir.
Edebiyat dünyasında farklı bakış açıları olabilir; yazarlar, eleştirmenler farklı noktalardan değerlendirebilirler. Lakin kanımca okurlar için romandan alınan lezzet en önemlisidir. Ve okurların hemen hepsinin, benim gibi bu esere bayılacağını, bayıldığını düşünüyorum. Hatta benim gibi biraz ileri giderek Nubokov’un bu düşüncelerini okurken ister istemez Lolita romanıyla karşı bir tez sunma arzusuna girenler bile olabilir.
Raskolnikov gibi bir karakter var ortada, daha ne olsun. Raskolnikov der ki: “Kocakarı yalnızca bir hastalıktı. Ben onu bir an önce aşıp gelmek istedim. Ben bir insan öldürmedim, bir ilkeyi öldürdüm! Evet, bir ilkeyi öldürdüm, ama üstünden aşıp ötesine geçemedim, bu yanda kaldım… Hatta, anlaşılan bunu bile beceremedim…” İşte böyle bir karakter; kafa karışıklığı, ruh sağlığı bozuk, iyi kalpli, kibirli, acımasız, sevecen vb…
Ve yine son söz Raskolnikov’dan olsun, fahişe Sonya’ya söylediği sözler :
“Ben senin önünde değil, insanlığın çektiği acıların önünde eğildim.”
15.453 Okunma
611 İnceleme… (bu da 612. olacak sanırım...)
Bu kitap üzerine bu kadar konuşulmuş, bu kadar tartışılmış, düşünceler paylaşılmışken üstüne bir şey ekleyebilir miyim bilmiyorum. Fakat aynı zamanda ne söylesem bir şeyler eksik kalacakmış gibi de hissediyorum…

Kitapta her karakter dolu ve gerçek. Hiçbiri sırf ortam kalabalık olsun diye öylesine koyulmamış kurguya. Hepsinin bir hayatı, bir kişiliği var; bir isimden ibaret değil hiçbiri. Bunun yanında her karakter sosyolojik, psikolojik ve felsefi açıdan bir şeyler anlatıyor; Sonya, Katerina Ivanova, Svidrigaylov, Lujin… Her biri toplumsal yapının hamurunda yoğrulmuş gerçek insanlar. Belki Raskolnikov ana karakter ama kalanların da kitabın içinde devam eden bir hayatı, bir kişiliği, düşünce yapısı var ve her biri kendine has...

Hatta kitabı okurken sürekli ‘Dostoyevski bu kitabı yazdıktan sonra nasıl kendine gelebilmiş?’ diye de düşündüm. Bir karaktere bu denli bürünebilmek, bu denli hissedebilmek, yazabilmek… Kişinin kendisini, kendi karakterini sarsmaz mı derinden?...

Kitap karakterlerinin Dostoyevski’ye etkisi neydi bilemiyorum ama kitabı bu kadar etkileyici yapan buydu yine de…

Buradan sonra yazacaklarım spoiler içerebilir :)))

Sosyal Psikolojide Cognitive Dissonance yani Bilişsel Çelişki denen bir kavram var. Bu olay sizin bir olaya olan yaklaşımınız ve davranışınız çakıştığı zaman ortaya çıkıyor. Ve biz bunu hayatımız boyunca sürekli yaşıyoruz. Fakat bizim bu çelişkiden kendimizi kurtarmamız gerekiyor; içimizi rahat ettirmemiz gerekiyor bir nevi. Bunun için de üç seçeneğimiz var; ya davranışımızı değiştireceğiz, ya yaklaşımımızı ya da (ki biz genellikle bunu yapıyoruz) üçüncü bir yaklaşım (diğer bir tabirle bahane, bir ‘ama’) ekleyeceğiz.

Yani: öldürmek kötü (yaklaşım), ben insan öldürdüm (davranış)… Bu durumda ya insan öldürmeyeceğiz, ya insan öldürmenin kötü bir şey olmadığı yaklaşımını edineceğiz, ya da öldürmenin kötü olduğunu düşünmemize rağmen öldürmeyi haklı çıkaracak yeni bir yaklaşım ekleyeceğiz.

Ben kitabı okurken Raskolnikov’un durumunu buna benzettim açıkçası. Ve Raskolnikov’un kendini işlediği cinayete karşı savunması benim gözümde onun bu çelişkiden üçüncü bir yaklaşımla çıkma çabasıydı. Kitabın sonlarına yaklaştığımda yaptığından hala pişmanlık duymamasının nedenini de buna bağladım biraz.
Hatta belki de diğer kadını aklına getirmemesinin en önemli nedeni de buydu. Çünkü savunduğu, kendini inandırdığı yaklaşım Alyona İvanova için geçerliydi. İkinci maktul bir oyunbozandı…

Bunun yanında Raskolnikov’un Sonya’ya her şeyi itiraf ettiği yerde Alyona’yi bir ‘bit’e benzettiğinde aklıma Black Mirror dizisindeki bir bölüm geldi. Hani askerlerin gözüne, ‘diğer’ insanları canavar gibi gösteren bir cihaz yerleştiriyorlar ve böylece askerlerin, ‘diğer’lerini vicdan azabı çekmeden öldürmelerini sağlıyorlardı. Bu aynı zamanda günümüz ve geçmiş savaşlarda da yapılan bir şey; karşı taraf… düşman; insan değil. Çünkü insan kendi türünü öldürmeye meyilli bir varlık değil aslında (hayvanların bir çoğu da öyle). Bu yüzden bunu karşı tarafı insanlıktan çıkararak (dehumanization) yapıyor ve böylece acı da çekmiyor. Belki de bunu da üst taraftaki Bilişsel Çelişkiye bağlayabiliriz. Karşı tarafın bir canavar olması, bir düşman olması ya da ‘bit’ olması öldürmenin haklı bahanesidir belki de... Bilemiyorum. Bir bakış açısı benimki sadece.

Raskolnikov’un bu cinayeti işlemesinin birçok açıklaması olabilir. Sosyal açıdan kendini istediği yerde görememesi, içinde büyüyen kibri, toplumsal hayata uyum sağlayamaması, yalnızlığı (istediğini sandığı yalnızlığı), ailesinin durumu, sahip olduğuna inandığı potansiyeli kullanamaması, sömürü, haksızlık, adaletsizlik, baskı….

Ya da bunların hepsi…

Raskolnikov’un baltası her şeyden önce bir isyandı bence, bütün açıklamalardan öte. Haklı ya da haksız… Fakat okurken anlıyorsunuz Raskolnikov’u hak verseniz de vermeseniz de. Güzel yanı da bu işte.

Son olarak kitabın sonunun böyle biteceğini hiç düşünmemiştim açıkçası. Hele de Beyaz Geceler’den sonra :)) Huzurlu bir şekilde kapattım son sayfayı ve mutlu oldum çünkü artık umut vardı Raskolnikov’un içinde… Raskolnikov’a huzura kavuşturan insanın da Sonya olması sanırım başka bir yazının konusu oluyor… Çok uzattım çünkü :)

Bana hayata dair bir şeyler katan, yaptığı çağrışımlarla keyif veren güzel bir kitaptı Suç ve Ceza… İkinci kitabımdı Dostoyevski’den ama son olmayacak gibi gözüküyor bunda bu etkinliğin etkisi büyük. Emeği geçen herkese teşekkürler, keyifli okumalar. :))
“Temmuz başında, aşırı sıcak bir vakitte, bir akşamüstü, genç bir adam S... Sokağı’ndaki bir kiracıdan kiraladığı odasından sokağa çıktı ve ağır ağır, kararsızlık çeker gibi, K... Köprüsü’ne doğru yola koyuldu.”
Diye başlar Raskolnikov’un romanı...

“Suç ve Ceza’yı ne kadar anlamıştım, bilir miyim? Marmeladov’un meyhanede söyledikleri, bugün okumuşum gibi aklımda: Yoksulluk ayıp değil mösyö, ama sefalet...” (Mağaradakiler/271)

Mağaradakiler’i okuduğumda aklımda kalan Cemil Meriç sözlerinden birisiydi. Acaba ben ne kadar anladım, bilir miyim?
Tekrar tekrar okumam gereken bir eser olduğuna inanıyorum. Her okuduğumda bende yeni fikirlerin, duyguların, düşüncelerin oluşmasına sebebiyet verecek bir eser...

Suç ve Ceza, iç hesaplaşmaların olduğu, suçlu psikolojisini iliklerime kadar hissettiren, aslında hepimizde var olan içimizdeki hasta insanı anlatan bir romandı benim için.
Hatta, topluma fayda sağlamak adına kuralların veya kanunların yok sayılabileceği fikrine kapılmama sebep oldu.

Malumunuz başkahramanımız Raskolnikov.

Raskol kelimesi, Rusça’da ayrılma, bölünme, parçalanma anlamına gelmekteymiş.
Raskolnik kelimesi ise, Hristiyan tarikatının 17. yüzyılda ortaya çıkan anlaşmazlığında eskiyi destekleyenlere verilen admış.

Yaşadığı ekonomik sıkıntılar ve geçirdiği buhran sonucu, zihnindeki doğrularını bir suç işleyerek eyleme döküyor Raskolnikov.
Ayrıca Tanrı’nın varlığı konusunda yaşamış olduğu gelgitler ve bunların hayatına etkileri de benim çok dikkatimi çeken kısımdı.
Cahit Zarifoğlu bir şiirinde “Raskolnikov müthiş bir Allah ağrısı çekmektedir.” demiş. Daha sonraki basımlarında ise Allah ağrısı yerine iman ağrısı olarak değiştirmiş.

Ve bu yolculukta Sonya’sı ona güç veriyor...
İşlediği suçun sevabını, günahını bize sorgulatıyor. Aynı zamanda kendisi alttan alta adaleti, ahlaki değerleri, insanlığımızı sorguluyor.

Raskolnikov’un suçu tamamiyle ortada idi ve onun cezası kendi Vicdanıydı...

Son olarak, bir ay gibi bir sürede okudum, vizeler, finaller derken uzadı da uzadı. Bütünlüğü bozmadan kısa bir sürede okumanın ziyadesiyle verimli olacağına inanıyorum. Zira ben Raskolnikov ile kitabın belki de sonlarına doğru bir bağ kurabildim. :)

Sürç-ü lisan ettiysem affola...
Suç ve Ceza hakkında bir inceleme yazmak, yorum yapmak çok zor bir şey bence. Hatta bu kitabı eleştirme gibi bir şansımız olmadığını da düşünüyorum. Bu romanı olumsuz eleştirebilmek için en azından Dostoyevski'nin kaleminin onda birine sahip olmak gerekir. Okunduğunda herkesin, nedense sevdiği bir karakterdir Raskolnikov.
Hepimizin için bir Raskolnikov var sanırım. Ben romanı fazlasıyla sevdim herkesin sevdiği gibi. Bazı olumsuz eleştirilerde gördüm az da olsa ama ilk paragrafta söylediğim gibi bu eseri ve Dostoyevski'yi olumsuz eleştirmek neredeyse imkansız.
Vesselam, Dünya Edebiyatında en önemli klasik olmasının hakkını fazlasıyla veren bir eserdir Suç ve Ceza.

Bir insanın düştüğü ikilem, işlenen bir suç ve ardından çekilen psikolojik ceza ve hesaplaşma süreci.
Dostoyevski şüphesiz dünyanın gelmiş geçmiş en büyük 5 büyük roman yazarlarından biridir.
Yapı çok sağlam olunca kitabın tekniğini bırakıp gönül rahatlığıyla hikayenin içine giriyorsunuz. Toplum o kadar iyi anlatılmış ki kendinizi o fertlerden biri zannediyorsunuz. Ahlaklı yaşamın, erdemli olmanın çok çarpıcı örneklerini fakir ve binbir geçim derdiyle yaşayan insanlarda görüp öğreniyorsunuz.
Mazlum Beyhan eseri Rusça aslından oldukça güzel çevirmiş. Türkiye İş Bankası Yayınları'nın kalitesi ise aşikar.

Raskolnikov, yaşamı canlandırmaya çalışan, bu çaba dahilinde doğru olarak düşündüğü -ama toplumsal olarak kabul görülmeyen bir davranışın ne derecede doğru olabileceğini kendi hayatını ortaya koyarak deneme cesaretini gösterebilen, işlediği cinayetin (Liza ayrı bir tartışma konusu) doğruluğu konusunda şüphesi olmasada kendi deyimiyle ''deha sahibi olmadığından'' suçluluk duygusunun toplumsal ve bedensel süreçlerini kaldıramayan büyük bir kumarbazdır.

Bir şey bir kişiyi ne kadar etkilerse onun için o kadar değerli ve anlamlıdır. Dostoyeski, Tolstoy, Puşkin ve diğer tüm klasik eser yaratıcıları da dünya üzerindeki milyonlarca kişide bu etkiyi yaptıkları için ''klasiktir'', ''ölümsüzdürler''.
Eserde Dostoyevski'yi bilenler için kendi hakkında çok ince mesajlar beynin alabildiğine geniş ufkundan eşsiz tatlar bırakacak bir bilgi yumağı var. Tüm farklılıkları bir kenara koyup özetleyecek olursam; hayatın bilincinde olan ya da yaşama iddiasında bulunan herkes bu eseri okumalı. Sadece bunu değil yazın ve düşün alanındaki her klasiği en az bir defa okumalı.
Bu arada okurken bazı kısımlarda sıkılabilirsiniz. Aynı şeyleri tekrarlıyor hissi verebilir ama öyle değildir. Zaten acelede etmeyin hemen bitirmek için...

Keyifli okumalar dilerim.
Dostoyevski'nin olgunluk döneminin ilk romanıdır. Toplumsal kötülüklerin sebeplerini ortaya koyarken kötülük yapanları cezasını çekmesi gerektiğini vurgular." Suç ve Ceza" Rusya 'daki yaşamı canlı biçimde yansıtmaktadır.


Raskolnikov fakir ve iyi niyetli bir üniversite öğrencisidir. Maddi imkansızlıklar sonucu eğitimini yarıda bırakmak zorunda kalmış,kirasını bile doğru düzgün veremeyen pis bir odada yaşamaya mecburdur. Maddi olarak çok sıkıştığı anlarda, para edecek eşyaları rehin bırakacak faizci yaşlı bir kadın vardır. Kadın kötüdür . Kadın insanların zor durumunda olanlardan yararlanan bir insandır. Bu fikirler tabi kahramanımızı suça iten bahanelerdir.

"Suç doğuran hastalık mıdır,yoksa suç mu doğasındaki bazı özelliklerden dolayı her zaman hastalığa benzer bir şey doğurur?" Buna karar verecek güçte hissetmiyor...

Kitap boyunca olayları Raskolnikov'un gözüyle görüyoruz. Kendi için yaşama tutkusunu içselleştirir. Fakat tasarladıkları altında boğulur ve psikolojisi alt üst olur.

Hastalıklı hallerde rüyalar çoğu zaman, olağanüstü keskin ve canlı çizgileriyle, gerçeğe çok uygun oluşlarıyla dikkati çeker...


İnsan hayatında karşısına çıkan zorluklara, haksızlıklara karşı mücadele etmesi, ahlaklı olması, yapılan yanlışların bir karşılığının olduğu bilinmesi gerekir.

" Sonsuz bir karanlığın sonsuz bir denizin ortasında ayakta durabilecek bir kaya parçasının üstünde sonsuza kadar durmaya razıydı,bile bile ölmektense. Yaşamak,sadece yaşamak! Hayat ne olursa olsun yaşamak"...


Dostoyevski böyle ağır ve önemli bir konuyu anlatırken, gerçekçi bir anlatım kullanmıştır. Karakterler o kadar iyi belirlenmiştir . karakterleri ilk ortaya çıktıkları bölüm bittikten sonra yapmıştır. kafamızda canlandırdığımız o karakterle yazarın belirlediği karakter arasındaki benzerlikler bulabiliyoruz.

Kitap başlarda sıkabiliyor. Sabredip okumaya devam ederseniz olaylar sizi içine alıyor. Fakat psikolojik olarak biraz etkiliyor amacı da etkilemek değil mi? Yazar da başardı etkileyerek...
İnsanın zihni neyle meşgulse rüyasında onu görür. Hele içiniz rahat olmadı mı, gerçeğe ne kadar da uyar rüyalarımız!
Önce biraz ağladılar, ama alıştılar şimdi. Aşağılık insanoğlu her şeye alışır!
" Namuslu olmak sizi diğer insanlardan üstün yapmaz, övünme hakkını vermez, zaten herkes yaşadığı sürece namuslu olmak zorundadır."
“- Şimdi neden hiçbir iş yapmıyorsun?
- Yapıyorum.
- Ne yapıyorsun?
- İş yapıyorum.
- Ne işi yapıyorsun?
- Düşünüyorum.”
Fakat bir kadın hem zeki hem de kıskanç olursa, iki kadın haline gelir ve bu bir felakettir işte.

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Cinayət və Cəza
Baskı tarihi:
2013
Sayfa sayısı:
636
Format:
Karton kapak
ISBN:
9789952264173
Kitabın türü:
Orijinal adı:
Преступление и наказание Prestuplenie i nakazanie
Çeviri:
Beydulla Musayev (Azerice Çevirisi)
Dil:
Azerice
Ülke:
Azerbaijan
Yayınevi:
Qanun
Baskılar:
Suç ve Ceza
Suç ve Ceza
Suç ve Ceza
Suç Ve Ceza
Suç ve Ceza
Crime and Punishment
Cinayət və Cəza
Suç ve Ceza (Çizgi Roman)
Suç ve Ceza
Cinayət və Cəza” Dostoyevskinin ən gözəl romanlarından biridir (“Prestupleniye i Nakazaniye”). İlk dəfə 1866-cı ildə “Russkiy vestnik” adlı ədəbiyyat jurnalında çap edilib.

Bu roman Dostoyevskinin katorqa-dan qayıtdıqdan sonra yazdığı ikinci irihəcmli əsəridir. Bununla birlikdə yazıçının püxtələşmə dövrünün ilk böyük romanı sayılır. Əsərin oxucunu daim gərginlikdə saxlayan psixoloji süjet xətti var. Dünyanın böyük yazarları bu romanı detektiv janrı-nın şedevri hesab eləyirlər. Kasıb Raskolnikov çalışqan və qabiliyyətli olsa da, maddi imkansızlıq ucbatından təhsil aldığı hüquq fakültəsini yarıda buraxmaq məcburiyyə-tində qalır. O, hesab eləyir ki, vardövlətin, pulla nələr eləmək gərəkdiyini bil-məyən, yaramaz, insanlıq ailəsində parazit kimi yer tutan mənəviyyatsızların əlində ol-ması, o var-dövlətlə cəmiyyətin inkişafına hüdudsuz xeyir verə biləcək insanlarınsa maddi sıxıntı çəkməsi qətiyyən ədalətli deyil. Bu yanlışlığı düzəltmək üçün Raskolnikov qoca və çox varlı olan sələmçi qarını heç bir şahid buraxmadan öldürür. Kimsənin onu görmədiyini və arxada bir iz qoymadığını bilə-bilə, Raskolnikov sonsuz iztirablara düçar olur. O, artıq insanlığını, paklığını itirmiş durumdadır. Saf ürəkli Son- yaya cinayətini etiraf edən Raskolnikov bundan sonra polisə təslim olur və cəzasını çəkmək üçün Sibirə katorqaya gedir.

“Mənim alçaldılmışların xilaskarı, zəiflərin təsəllisi olmaq üçün hər hansı əxlaq qanununu pozmaq kimi hüququm varmı?” – romanın qayəsini bu sual təşkil eləyir. Bəs cavab? Cavab da elə bu əsərin özündədir.

Kitabı okuyanlar 18.899 okur

  • Fyodor Amcaaaa
  • Mahir Amca
  • Ulduz Ahmedova
  • Ghost in the Shell
  • Zöhrə Muradzadə
  • ERSİN ASLAN
  • Dr.Okur
  • Asef
  • Nermin Hussein
  • kübra aslan

Kitap istatistikleri (Bütün baskılar)

Bu baskının istatistikleri

Okur puanlamaları

10
%0.1 (3)
9
%0 (2)
8
%0
7
%0
6
%0
5
%0
4
%0 (1)
3
%0
2
%0
1
%0

Kitabın sıralamaları