Cinnet Mustatili
Necip Fazıl KısakürekYazar:
Necip Fazıl Kısakürek
Tahmini Okuma Süresi:
5 sa. 42 dk.
Sayfa Sayısı:
201
Basım Tarihi:
1954
Yayınevi:
İnkılap Kitabevi
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Necip Fazıl Kısakürek'in şiirlerinin kulisi diyebilirim. Örneğin Zindandan Mehmet'e Mektup şiirinde "duvarda başlarda yağlı lekeler" dizesi geçer. Bunun ne anlama geldiğini uzun bir süre düşünmüştüm. Kitabı okuyunca anladım. Bunun gibi birçok şiirin, dizenin hikayesini anlamak mümkün.
11 yaşımda Necip Fazıl okumaya başladığım için dili bana ağır gelmez. Okudukça damağınızda Türkçe'nin enfes tadını hissedeceksiniz.
Ne Var Ne Yoktu
Yalnızlık, iman kuvveti, mücadele, doğrularından taviz vermeme, etrafında gördüğü insanları derin tasvir ve inceleme, yakarış, duaların kabulü, nefis muhasebesi, nefis terbiyesi, zorluk, yer yer yaşanan tıkanıklıklar, özlem, teslimiyet, gözyaşı, derin derin düşünce ve duygular, zor ve çetin yolun sonunda gelen zafer. Ne için varım bu dünyada? Etrafımda olan bitenlerden ne hikmetler çıkarmalıyım? Dünyaya nasıl bir pencereden bakmalıyım? Başka eserlerden alıntılarla kendi durumunu tasvir eden haller.
Anlatılan kendi çilesi iken diğer çileleri de görmek. Hapishane halini, insanlarını ve hikayelerine birebir şahit olmak güzeldi. Allah’la konuşmaları, duaları, kendi acizliğini kabulüde dikkat çeken yerlerdi.
Tamamlanmamış görüşme ve konuşmalar var gibi hissettim bazı yerlerde, kendi hikayesini anlattığı yerde son kısım yer almalıydı. Hapishanede yakın olduğu insanlara ne oldu sonra? Son yaşadığı büyük çileden sonra yaşadıklarını daha derin dinlemek isterdim. Çocukları ve eşinin duyguları merak konusu olarak kaldı.
Yazara sorabilseydim
1-Kitabın ismi neden cinnet mustatili? Eserde geçen cinnet mustatili ile bir bağlantısı var mı?
2- Vasiyetinizden kısa bahsiniz bende merak uyandırdı. Onu bizimlede paylaşır mısınız?
3- Yaşadığınız bu çile ve nefs hali sizde ne tür bir hal bıraktı. Ne öğrendiniz? Bu hallerden sonra hayatınızda ne oldu?
Nerelere gittim
Kendimi o hapishanelerde, yollarda, acı, çaresizlik, bıkkınlık, gözyaşı, uykusuzluk, direnç ve teslimiyet kabul ve dua halinde hissettim. Ne haldeyim nereye gidiyorum sorgulamaları zuhur etti. Bu devam eden türlü türlü çile benim başıma gelseydi ne olurdu. Sürekli devam eden aynı zaman döngülerinde çıkış için ben ne yapardım. Yalnızlığı da, bir nevi ölüm halinide, kabir hayatını, çileyi de bir nevi çekmiş
Cinnet (delirme) ve Mustatili (dikdörtgen)
Kitabın adı, "Cinnet" (delirme) ve "Mustatil" (dikdörtgen) kelimelerinin birleşiminden oluşarak, yazarın ruh halini ve bulunduğu dar, bunaltıcı mekânı çarpıcı bir şekilde ifade eder. İsmi üzerine yakışan bir eser nitekim geçirdiği ruhi burhanı, ızdırabı, çileyi eserine nakış nakış işlemiş hatırat ve günlük türünün çok ötesine geçen, derin bir ruh tahlili metnidir. Üstad Necip Fazıl Kısakürek'in sık sık hapse girmesiyle geçen çileli hayatının bir özeti olan bu kitap,fikri mücadelesini değil, doğrudan doğruya iç dünyasındaki çalkantıları merkeze alır ve hapishane duvarları arasında sıkışan bir ruhun bunalımı ele alır.
Eserin üslubu açık ve akıcıdır,yer yer kelime hazinesine katılması gereken kelimelerle ihata edilmiştir.
Dönemin siyasi olayları Necip Fazıl'ın kaleminden süzülmüş ve Osman yüksel Serdengeçti yazarımızın dostluğuyla nefes alabilmiştir.
Nitekim
Kitabın en çarpıcı bölümlerinden biri, yazarın 1960 darbesi döneminde yaşadıkları ve özellikle Adnan Menderes’in idamına dair tanıklıklardır. Kısakürek, bu anıları bizzat idam sırasında yanında bulunan askerlerden dinlediği şekliyle aktarır. Bu kısım, sadece kişisel bir hatıra değil, aynı zamanda Türkiye Cumhuriyeti’nin yakın tarihine düşülmüş, tüyleri diken diken eden, dramatik bir nottur. Siyasi çilenin ulaştığı son noktayı, kendi davasıyla birlikte omuzladığı bir liderin kaderi üzerinden okuyucuya hissettirir.
Okuyucuya yalnızca geçmişin acı bir hatırasını değil, aynı zamanda zorluklar karşısında inancın ve sabrın gücünü de aktarır.
Necip Fazıl'ı anlamak, onun felsefi derinliğini ve davasına olan bağlılığını idrak etmek isteyenler için mutlaka okunması gereken bir eserdir.
Size beni uyutmayan derdin ne olduğunu söylerdim ama bunu uyanınca okuyacak olmanız derdimin izzetine dokunur...
Üstadın hapishanede yaşadıklarını kahve eşliğinde rahat mekanlarda okuyor olmaktan hicap etsemde her dakikasından etkilendigim bir yolculukta gibiydim.
Dava bedel ister. Bu yollar dikenlidir ayağını seven gelmesin sozlerinin hakkını vererek üstad olan bir Necip Fazıl... İyiki..
“ Sabır, Sabır, Sabır”....Ümitsiz olmaEdebiyat
Üstad Necip Fazıl’ın çileli geçen ömründe cezaevinde kaldığı süre içinde yaşadıkları, gördükleri ve anılarını kaleme aldığı muhteşem bir kitabı..., Günümüze uyarlanacak olursak yaşadığımız sıkıntıların Allah’tan geldiğini bilerek Sabır Sabır Sabır... Ümitsizliğe, iç buhranı yerinde olmayan kişilerin okuması gerektiğini düşündüğüm bir kitap... Bize yol gösteriyor....
Üstad
Sen benim ilacımsın Fazıl Efendi. Açlığımın, susuzluğumun, uykusuzluğumun, , huysuzluğumun ilacı. Bu ilacı hangi dozda, hangi vakitlerde içeceğimin tarifini arıyorum satırlarında. "Sözümün dostusunuz, çilemin yabancısı
Yok mudur sizin köyde çeken fikir sancısı" diyorsun ya hani sözünün dostu olmaktan öteye gidememek hastalığım. Dipsiz kuyuda çıkarılamayan o kova benim işte. Çıkarılmak ayrı dert, dolmak ayrı dert. Satırları çize çize tükettim kalemimi. Ne arıyorum O biliyor, ben bilmiyorum. Zindanlarda, kapalı kapılar ardında sırlı aynalara haykırıyorsun.
" Hep nefs çıkar karşıma, ölüp ölüp dirilsem
Kendimden kaçmak kolay, Allah' tan kaçabilsem" derken Çile'nde
Hissediyorum ama duyamıyorum.. Sen haykırırken Çile meydanlarında, çilen arttıkça artıyor, çilesini çektiğin mefkurenin meyvesi oluyor tüm kitapların. Ben boşluğumun, bomboşluğumun mesafesini çoğaltıyorum. Seninle arama dağlar dağlar giriyor. Ben o dağların heybetinde eziliyorum. Kim ne derse desin seni okumalara doyamıyorum. Necip Fazıl okuyacak kadar gerici, Orhan Pamuk okuyacak kadar ilericiyim güya. Okumakla oluyorsa bu ileri ve geri gidişler ben bu yolun en gerisindeyim. Ruhumun inkişafında iki kefemde boş. Boşluğa yer yok alemde diye haykırıyorsun #cinnetmustatili nde. Yalnızlık çıldırmaya ramak bırakırken elini tutacak eli arıyorsun dualarında. Senin duaların dilimde. Ruhunun ıstırapı, ruhumun sancısına eş. Beyninin zonklaması seni dolup dolup taşırırken bendeki beyin teneke tıkırtısı. Dedim ya o kuyuda çıkarılamayan kova benim. Kovamı doldurmak için önce çıkmak gerek.. Yanmayan ne bilsin yangını ışık sanıp seyreder dimi. Yangına seyirci etme bizi.
Kimsesizlerin Kimsesi duy sesimizi. Üstadın, Şair-i Şüeranın sesini duyduğun gibi duy. Başıboş bir serçe ağzından rastgele düşen bir tohumun kaybolmasına
Sözlerde tasvirlerde zamanın eskitemeyeceği imgeleri içinde barındıran , okurken hissi duyguları uyandıran muhteşem bir yapıt. Okurken uzattım , çünkü ne çabucak okunacak bir roman gibi savruk ne de bitse de kurtulsam denilecek gibi özensiz. Durup düşünülecek kadar özenli bir eser , her bölümde ders alınacak bir anı ...
YILANLI KUYUDAN, CİNNET MUSTATİLİ...·304 syf.·Anı-Hatırat
8/10
Beğendi
·2024 79. kitabı
Üstâd Necip Fazıl Kısakürek'in hapishane de geçen yıllarını hülâsa ettiği ve kısmen günlük olarak kaleme aldığı hatıralarından teşekkül etmiş bir eser. İlk hapishaneye giriş tarihi (12 Aralık 1952) İstanbul Üsküdar Toptaşı cezaevinden Ankara'ya, oradan Malatya hadisesinde azmettirici olarak sanık sandalyesine oturtulduğu Malatya cezaevine, sonra tekrar Ankara'ya ve nihayet tahliyesi 2 Aralık 1953... Cezaevinde yaşadıkları, çilesi, halet-i ruhiyesi, her neviden insan tipleri, bilhassa sıbyan koğuşu ve çocuk mahkûmların içler acısı halleri; "1953 ve Ötesi" başlığı altında kaleme alınmış, Adnan Menderes'le hatıraları, 1959'da yine tutuklanmaya ramak kalmışken, Menderes vesilesiyle kurtuluşu ve ardından Büyük Doğu Dergisinin kapağından verilen mesaj: "Zindanın anahtarı bizde, içinde de biz varız." ve 27 mayıs ihtilâli için yaptığı teşhis ve tesbit: "Yoğurttan bir hükûmete, mukavvadan bir hançer saplanmıştır." Ve içlerinde Adnan Menderes'in de bulunduğu hatıra "Nasıl Asıldılar?" başlığı altında, gardiyanların anlattığı son derece hazin manzaralar... Üstadın güzel üslûbu ve ifadesiyle...
Keyifli okumalar... 
Vakur Çayseven
Necip Fazıl Kısakürek'in hapishane de geçen yıllarını hülâsa ettiği ve kısmen günlük olarak kaleme aldığı hatıralarından teşekkül etmiş bir eser. İlk hapishaneye giriş tarihi (12 Aralık 1952) İstanbul Üsküdar Toptaşı cezaevinden Ankara'ya, oradan Malatya hadisesinde azmettirici olarak sanık sandalyesine oturtulduğu Malatya cezaevine, sonra tekrar Ankara'ya ve nihayet tahliyesi 2 Aralık 1953... Cezaevinde yaşadıkları, çilesi, halet-i ruhiyesi, her neviden insan tipleri, bilhassa sıbyan koğuşu ve çocuk mahkûmların içler acısı halleri; "1953 ve Ötesi" başlığı altında kaleme alınmış, Adnan Menderes'le hatıraları, 1959'da yine tutuklanmaya ramak kalmışken, Menderes vesilesiyle kurtuluşu ve ardından Büyük Doğu Dergisinin kapağından verilen mesaj: "Zindanın anahtarı bizde, içinde de biz varız." ve 27 mayıs ihtilâli için yaptığı teşhis ve tesbit: "Yoğurttan bir hükûmete, mukavvadan bir hançer saplanmıştır." Ve içlerinde Adnan Menderes'in de bulunduğu hatıra "Nasıl Asıldılar?" başlığı altında, gardiyanların anlattığı son derece hazin manzaralar... Üstadın güzel üslûbu ve ifadesiyle...
Keyifli okumalar... Vakur Çayseven
Cinnet Mustatili: 1955’de «Yılanlı Kuyudan» ismiyle yayınlanmış olan eser, hapishane günlerinin, «büyük sanatkâr»a has, derin ve duyarlı bir iç hayat üzerindeki müthiş tesirini yansıtan bir ıstırap ve gözyaşı günlüğüdür.
(Alıntı)
Yazım hataları: dönemsel yazım kuralları haricinde 5/5
Kitabın dili: eski kelimeler var ama ağır bir anlatımı yok 4/5
Dini öğeler: çok fazlaydı, aşırı fazlaydı 2/5
Sürükleyicilik: özellikle roman olduğunu sandığım için hayal kırıklığımla birlikte 1/5
Kişisel yorumum;
Roman olduğunu sanmıştım, hatıratmış. Konu akıcılığı olmadığı için kitabı gerçekten okumak istemem gerekti okuyabilmek için, kendimi zorladım bazı yerlerde. Cümleler çok iyiydi. Döneme dair bilgi edindim. Ama kitabı sevmedim. 3/5
Yazar Hakkında
Necip Fazıl KısakürekYazar · 157 kitap
Ahmet Necip Fazıl Kısakürek, (d. 26 Mayıs 1904, İstanbul - ö. 25 Mayıs 1983, İstanbul) Türk ve İslamcı şair, yazar ve fikir adamıdır.
Necip Fazıl, 21 yaşında yayımladığı Örümcek Ağı adlı şiir kitabının ardından, 24 yaşındayken yayımladığı Kaldırımlar adlı şiir kitabıyla tanınmıştır.[2] 1934 yılına kadar sadece şair olarak tanınmış ve meşhur Bâb-ı Âli'nin önde gelen isimleri arasında yer almıştır. 1934 yılında Abdülhakîm Arvâsî ile tanıştıktan sonra büyük bir değişim yaşamış ve bu değişimi kendisi "...içimi öylesine bir sosyal mücadele ve cemiyeti yorma hamlesi kapladı ki, artık çalışamaz oldum." şeklinde tanımlar.
Bu tarihten sonra Türkiye'nin bir çok şehrinde konferanslar düzenlemiş, düzenlemiş olduğu konferanslarda ki sözlerinden dolayı hakkında dâvâlar açılmış ve bu dâvâlar neticesinde öncülük ettiği Büyük Doğu Hareketi'ne dair yayın yapan Büyük Doğu Dergisi yayın hayatı boyunca 16 kez kapatılmış, Necip Fazıl'ın eserleri toplanmış ve basımı yasaklanmıştır.
