Yazar:
Lev Tolstoy
Çevirmen:
Leyla Soykut
Tahmini Okuma Süresi:
7 sa. 2 dk.
Sayfa Sayısı:
248
Basım Tarihi:
2017
İlk Yayın Tarihi:
1912
Yayınevi:
İletişim Yayıncılık
Orijinal Adı:
Хаджи-Мурат
Orijinal Dil:
Rusça
Orijinal Ülke:
Rusya
ISBN:
9789750503771
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
78 diğer baskı · Tümünü Göster
Hacı Murat
12,5bin okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 6 Mayıs 2019 · 165 s.
Hacı Murat
978 okunmaCan Yayınları · 2019 · 160 s.
Hacı Murat
927 okunmaArmoni Yayıncılık · Ağustos 2001 · 160 s.
Hacı Murat
293 okunmaVenedik Yayınları · Mart 2018 · 142 s.
Hacı Murat
287 okunmaİletişim Yayıncılık · 2017 · 248 s.
Hacı Murat
262 okunmaAntik Kitap · Ağustos 2013 · 174 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Lev Tolstoy ’un 
Hacı Murat ’ı, büyük bir imparatorlukta azınlıkta kalmış bir halkın din ve yaşam için verdiği direnişi, trajik bir kahraman üzerinden anlatıyor. Hacı Murat, umutları ve çaresizliğiyle, bireyin özgürlük arzusunun devletin mutlak gücüyle çarpışmasını simgeliyor. Tolstoy, savaşın acımasızlığını ve insanın onurla ayakta kalma mücadelesini yalın ama sarsıcı bir dille aktarıyor.
Kitabı okurken en çok hissettiğim şey, insanın sıkışmışlığı oldu. Hacı Murat bana özgürlüğün bedelini ve gururun bazen en ağır yük olabileceğini hatırlattı.
Bununla birlikte, önsöz ve sonundaki uzun makale kitaba neredeyse gereksiz bir ağırlık yüklemişti. Tolstoy’un imzası elbette değerli, fakat bana göre Hacı Murat, onun hayata ve karakterlere verdiği derinlik bakımından en “tolstoyvari” eseri değil. Tolstoy okumamış birinin Tolstoy’u bu kitap üzerinden değerlendirmesi yanıltıcı olabilir. Bu gerçek bir hayattan uyarlama olduğu için fazla dokunuş yapmadığını düşünüyorum.
Hacı Murat", Çeçen lideri Hacı Murat'ın yaşamını ve özgürlük mücadelesini konu alır. Roman, Hacı Murat'ın Rus İmparatorluğu'na karşı verdiği direnişi, kişisel onuru, inancı ve özgürlük arayışını anlatır. Hacı Murat, hem bir savaşçı hem de bir lider olarak, yalnızca kendi halkının değil, aynı zamanda tüm insanlığın özgürlüğüne dair derin bir tutku taşır.
mücahit Murat1000Kitap
Rus edebiyatini cok severim. Kitabin adi benim dikkatimi cekmisti, diger taraftan nasil gorunuyoruz acaba diye, haci denince gercek haci diye dusunmustum ama olay bambaskaydi... simdi bu kitap bana ne katti dersem cok feyz aldim iyiki okudum ufkumu acti diyemicem malesef...seyh samil, çeçenler, kazaklar, haci murat, savas cikmazi gibi konulara deginiyor, kana susamis insanlar... yazik hep masumlar magdur cikiyor bu durumlardan... neyse haci murat denince aklima bi bakima kendince mucahit Murat gelicek, aslinda kitabin adi mucahit murat a daha uygun haci değil...
Tolstoy’un Kendi Yalnızlığını Verdiği Karakteri: Hacı MuratEdebiyat
.
Dümdüz edilmiş tarlanın kenarında rastlanan, ezik büzük bitkilerin yanında; canlılığı, dik duruşu ve yabani güzelliği ile dikkat çeken devedikeni misali, hem oraya ait hem de bir o kadar ait değil gibi görünen Hacı Murat’ın öyküsüdür anlatılan. Şamil ile Ruslar arasında sıkışıp kalmasının, kendi içine sığamayışının öyküsüdür.
Hacı Murat ’ı çok iyi tanırız biz. Onun gibi kaç önder, kaç yiğit, kaç lider yaşadı. Ve o kadar yabancı gelmedi ki, Ona Rusların bile hayran kalması beni hiç şaşırtmadı. Şüphesiz İslamın etkisi böyledir, tekrardan bana bunu hatırlatan şüphesiz eşsiz kalemi ile Lev Tolstoy ’du.
Tolstoy Hacı Murat’ı herkesin ona hayran kalmasını ister gibi özenle tasvir eder… Müslüman oluşunun üzerine tesir ettiği vakarlı duruşu, az söz söyleyişi, anlamlı ve insanın içine dek işleyen bakışları, onu çocuksu bir hâle bürüyen tebessümü, destansı savaş öykülerindeki yiğitliği ve her yakınlık gösterdiğine bir kıymetli eşyasını hediye edişi… Tüm bunlar ile Lev Tolstoy , saygı ve sevgi duyacağınız bir karakteri betimler. O, kitaplarda nadiren rastlayabileceğiniz en ahlaklı ve en bir ağırbaşlı karakterlerdendir.
Yaşananlar, yer alan her bir karakter ve ortam; öyle gerçekçi ki elinizle dokunabilirmiş hissini uyandırıyor. Bölümlerde olayların akış sırası, bir Hacı Murat tarafından, bir Ruslar tarafından anlatım ve bunun muazzam bir objektiflik içinde olması.. Hacı Murat’ın ikilemini iliklerinize kadar hissetmek ve kaçınılmaz sonunda ona hak vermek, o gerçeği Tolstoy’un bir anda dehşet verici bir sahne içinde size sunması.. Ne yapacağınızı bilemez halde sayfaya bakarak donakalışınız… İçinizin acıyla dolu olduğu o andan itibaren nasıl gerçekleştiğini okuduğunuz satırlar, kaburgalarınıza batar gibi hissettiren satırlar…
Muazzam bir eser.
Bu eser; Hacı Murat’ın yalnızlığını, kendini
Hacı Murat ’ı çok iyi tanırız biz. Onun gibi kaç önder, kaç yiğit, kaç lider yaşadı. Ve o kadar yabancı gelmedi ki, Ona Rusların bile hayran kalması beni hiç şaşırtmadı. Şüphesiz İslamın etkisi böyledir, tekrardan bana bunu hatırlatan şüphesiz eşsiz kalemi ile Lev Tolstoy ’du.
Tolstoy Hacı Murat’ı herkesin ona hayran kalmasını ister gibi özenle tasvir eder… Müslüman oluşunun üzerine tesir ettiği vakarlı duruşu, az söz söyleyişi, anlamlı ve insanın içine dek işleyen bakışları, onu çocuksu bir hâle bürüyen tebessümü, destansı savaş öykülerindeki yiğitliği ve her yakınlık gösterdiğine bir kıymetli eşyasını hediye edişi… Tüm bunlar ile Lev Tolstoy , saygı ve sevgi duyacağınız bir karakteri betimler. O, kitaplarda nadiren rastlayabileceğiniz en ahlaklı ve en bir ağırbaşlı karakterlerdendir.
Yaşananlar, yer alan her bir karakter ve ortam; öyle gerçekçi ki elinizle dokunabilirmiş hissini uyandırıyor. Bölümlerde olayların akış sırası, bir Hacı Murat tarafından, bir Ruslar tarafından anlatım ve bunun muazzam bir objektiflik içinde olması.. Hacı Murat’ın ikilemini iliklerinize kadar hissetmek ve kaçınılmaz sonunda ona hak vermek, o gerçeği Tolstoy’un bir anda dehşet verici bir sahne içinde size sunması.. Ne yapacağınızı bilemez halde sayfaya bakarak donakalışınız… İçinizin acıyla dolu olduğu o andan itibaren nasıl gerçekleştiğini okuduğunuz satırlar, kaburgalarınıza batar gibi hissettiren satırlar…
Muazzam bir eser.
Bu eser; Hacı Murat’ın yalnızlığını, kendini
Hacı Murat Çeçenlere karşı da, Ruslara karşı da mesafelidir. Sürekli iki dünya arasında gidip gelir. Onu ilk kez, kendi halkından kaçarken tanırız, son kez gördüğümüzde ise, Ruslardan kaçmaktadır. Hacı Murat bize, ötekilerden farklı, estetik bir nesne olarak sunulmuştur; renkli giysileri, sarıklı kalpağı, ayağının eğriliği ona özgün bir görünüş verir. Gittiği her yerde insanlar durup onu seyrederler. Az konuşan, saygılı ve mağrur kişiliğiyle Ruslar arasında birkaç dost edinir: bir çocuk, Marya Dmitriyevna, genç bir subay olan Butler. Bu insanlar masumdur ve kendi toplumlarının kıyısında yaşamaktadırlar,
kararları etkileme gücünden yoksundurlar. Bu bireyleri Hacı Murat'a bağlayan şey milliyet, kültür ve dinin çok ötesindedir.
Bu bağ, sağlam karakter, basit, alçakgönüllü, vakar gibi. hasletler üzerine kurulmuştur ve emperyalizme, sömürgeciliğe, medeniyetler çatışmasına ilişkin tanımlarımızı çürütür.
Tolstoy'un baş yapıt muhteşem bir eseridir.
Olayları sıkmadan muhteşem bir betimleme ile insanın hayalinde canlandırar yazmış.
Rus çarlığı ve dönemin küstahlığını ve zulmünü büyük bir ustalıkla edebiyata dökmüştür.
Storytel'den dinledim.
Bazı yazarların neden büyük yazar olduğunu anlamak için tek bir kitabını okumak yeterlidir. Hacı Murat da o kitaplardan birisidir. Hacı Murat, Tolstoy'un yazdığı son eser olup ölümünden sonra yayınlanmış olup ve bu nedenle de onun edebi mirasının önemli bir parçasıdır. Bu eser, Tolstoy'un diğer eserleri gibi, dünya edebiyatında derin bir iz bırakmıştır. Tolstoy'un karakter yaratma, anlatım tarzı ve insan doğasını analiz etme yeteneği bu eserde de gözler önüne serilmiştir. Hani nasıl Süleymaniye Camii, Mimar Sinan'ın ustalık eseri ise bence bu kitap da Tolstoy'un ustalık eseridir.
Tolstoy'un eserleri genellikle felsefi ve ahlaki soruşturmalar içerir. Hacı Murat da, insanın doğası, ahlaki ikilemler ve ideallerle gerçeklik arasındaki çatışma gibi konuları ele alır. Hacı Murat, baş karakterin kişisel mücadelesini ve onurunu, ailesine olan bağlılığını, savaş ve barış, iktidar ve direniş gibi temalar üzerinden anlatmaktadır. Tolstoy, bu eserde karmaşık karakterler ve duygusal derinlikler yaratmıştır. Hatta bazı yerlerde sanki o karakter karşınızda kanlı canlı duruyor hissine kapılmanıza bile sebep olabilir.
Bence bu kitap, Savaş ve Barış ya da Anna Karenina gibi teveccüh görmediyse bunun temel nedeni konusudur. Bu kitap, dönemindeki tarihi olayları ve kültürel çatışmaları yansıtarak, o dönemin sosyo-politik yapısını derinlemesine incelemektedir ve her zaman olduğu gibi bu olaylara tarafsız ve sadece edebi açıdan bakabilmek ne yazık ki çok zordur.
arada kalmışlığın öyküsü1000Kitap
tolstoy’un 1896-1904 yılları arasında yazdığı bilinen ve ölümünden sonra 1912 yılında yayınlanan çeçen halk kahramanı hacı murat’ın gerçek hayat hikayesinden yola çıkıp kurgulaştırarak anlattığı kısa roman. birbirinden güzel roman, novella, oyun ve hikayeleri içinde barındıran tolstoy külliyatının son eseridir.
1854 yılında osmanlı – rus merkezli gerçekleşen kırım savaşı’na subay olarak katılan tolstoy bu dönemdeki askeri nitelikli gözlemlerini kitaba aktarmıştır.
hikaye, anlatıcının kafkas topraklarında atını sürerken bir devedikeni görmesi ve bu güzelliğe sahip olmaya çalışmasıyla başlıyor. dikenlerinin ellerine batması pahasına onu koparmak istiyor. uğraşıyor, didiniyor ve en sonunda kan ter içinde kalan avuçlarında güzelliğinden neredeyse hiçbir eser kalmayan bir devedikeni çiçeği buluyor. olayın farkına vardığında devedikeni çiçeğinin kolay pes etmeyişi, anlatıcıya kafkas coğrafyasındaki büyük halk kahramanı hacı murat’ı hatırlatıyor ve hikaye başlıyor.
tolstoy hacı murat tarihini romanına aktarırken rus kaynaklarından yararlanmıştır. dolayısıyla bu kaynaklar hacı murat ile imam şamil’in gerçek bir anlaşmazlığa tutulduğunu yazar. halbuki evrensel kaynaklar incelendiğinde bu durum rus askeri bürokrasisi içine sızmak için hacı murat ve imam şamil’in geliştirdiği bir stratejidir. tolstoy’un o yılların rusya’sında hikayeyi bu haliyle yazması zaten beklenemezdi. dikkatli okuyucular satır aralarında bu gerçeği de göreceklerdir.
Tolstoy’un baş yapıtlarından. İlber Ortaylı bu kitabı önerdiği için de bende ayrı bir yeri var. Rus Çarlığı zamanında ona karşı savaşan Hacı Murat’ın Şeyh Şamille yaşadığı anlaşmazlık sonucu arada kalmışlığı… Ve yalnızlığı…
Dönemin sıkıntılarını güzel betimlemelerle ve ustalıkla kaleme almıştır.
Tolstoy - Hacı Murat (Şeyh Şamil'in düşmanı mı?)
Tolstoy ile Hacı Murat'ın isim olarak yan yana gelmesi, kitabı okuma isteğimin ilk adımıdır. Hacı Murat, Türk milletinin kendisini tanımadığı ama yabancısı da olmadığı bir isimdir. Rus yazar Tolstoy, ne diye bu konu üzerine bir roman yazmıştır? Fikir ve soru sonrası, kitabı alıp okuyorum. Hacı Murat'ın Şeyh Şamil ile alakasını öğrenince merakımdan, kitabı hızlıca bitiriyorum. Tolstoy, romanın, kendisini yazdırdığını kısmen şöyle ifade ediyor:
- Ne yazdımsa, bizzat yaşadıklarımın ve birinci ağızdan dinlediklerimin eşliğinde yazdım.
Okuduklarımı tamamen tarihi notlar, olarak algılamayıp kitaba devam ediyorum. Hacı Murat, Çeçen komutanlarının en şanlı isimlerinden biri olup Şeyh Şamil ile ayrılığa düşünce, çözümü Rus taraftarı olarak Ruslar ile arıyor. Bu durum karşında ne Rus büyükleri ne de Çeçen büyükleri, Hacı Murat'a şüphesiz yaklaşamıyorlar. Hülasa Murat, her iki cephe için de tehdit unsuru olarak görülüyorsa da Şamil'e olan öfkesinden dolayı Rus sahasında zaman geçiriyor. Tolstoy'un Hacı Murat'ı her an izlermişcesine yazıp Türklere has davranışları ustaklıkla betimlemesi, yazarın kalem kuvvetini ortaya koyuyor. Hacı Murat'ın kalp ritmini dahi hissedebiliyor, okuyucu. Kitap üzerine söylenmiş eleştiri yazılarından birisi; kitabın nesir sanatının nirvanası olduğunu söylüyor ve ekliyor, nesir sanatında daha üstü bir eser yazılamaz, diyor. Elbette böyle bir iddia, abartılmış bir heyecanın ürünü olmalıdır.
Zihnimde canlandırdığım en kuvvetli ve heyecanlı kesitlerden biri, Hacı Murat'ın Çeçen kıyafetleri ile bir Rus balosuna katılması olayıdır. Her yeni kelime ile zihnimin tablosuna bir fırça vurdum ve bölüm sonunda, fikrimin duvarlarından birine özenle, Hacı Murat'ın Çeçen kıyafetleri ile Rus balosunda oluşunun sahnesini astım. Her yazınsal girişim gibi sözü,
Yazar Hakkında
Lev TolstoyYazar · 205 kitap
Lev Tolstoy 28 Ağustos 1828 tarihinde Moskova'da doğdu. Babası Kont Nikolay İlyiç Tolstoy, 1812 Napolyon Savaşlarına katılmış emekli bir yarbaydı.
Tolstoy romanlarında, insanoğlunun ne kadar değişik karakterli olduğunu vurgular. ''Savaş ve Barış'', ''Anna Karanina'' insan tahlileri ve canlı tasvirler bakımından birer baş eserdir.
Lev Tolstoy'un kendini arayış serüveni ölünceye kadar sürdü. Karısı bile onu anlamadı. Tolstoy, bir çocuk gibi hayata küstü ve kaçtı. Seksen iki yaşındaki karanlık ve yağışlı bir Ekim gecesinde köyünden ayrıldı. Yolda hastalandı 7 Kasım 1910'da küçük bir tren istasyonunda hayata veda etti.
Lev Tolstoy zengin bir ailenin çocuğu olarak Rusya'nın Tula şehrindeki Yasnaya Polyana adlı konakta doğdu. Çok küçük yaşlarında önce annesini, sonra babasını kaybetti, yakınlarının elinde büyüdü. Çocukluğundan beri gerçekleri incelemeye karşı büyük bir ilgisi vardı. Öğrenimini tamamlamak için Moskova'ya gitti. Çalışkan zeki bir öğrenci olarak başarı ve sevgi kazandı. Fransızcasını ilerletmiş, Voltaire'i ve J. J. Rousseau'yu okumuş, bu iki yazarın kuvvetli etkisinde kalmıştı. Yasnaya-Polyana'ya döndü, yoksul köylüler arasına katıldı. İlk eseri olan "Çocukluk"u bu sıralarda yazdı.
Lev Tolstoy Bir süre sonra orduya girdi; Kafkasya'ya gitti. Kafkas halkının yoksulluk dolu yaşayışlarını ele aldığı izlenimlerle ilk gerçekçi hikâyelerini yazdı. 1854'te Kırım savaşı'na subay olarak katıldı. Sonra askerlikten ayrılıp Petersburg'a gitti. Bir kısım eserlerini oldukça sakin geçirdiği o yıllarda yazdı. Gene de içinde, aradığını bulamayan bir ruh çalkalanıyordu. Batı Avrupa ülkelerinde uzun bir gezintiye çıktı. Almanya, Fransa, İsviçre'de dolaştı. Yurduna dönüşünde gene Yasnaya-Polyana'ya yerleşti. Asalet ünvanlarından, lüksten sıkılıyordu. Köyünde bir okul kurdu. Bu okul, öğrenim, eğitim bakımından yepyeni bir kurumdu. Huzura kavuştuğuna kanaat getirdikten sonra, 1862'de evlendi.
Lev Tolstoy evlendiğinde karısı Sophie Behrs kendisinden 16 yaş küçük olup henüz 18 yaşındaydı. Bu evlilik onun düzenli bir hayat özlemini giderecekti. Bu evlilikten 13 çocukları oldu; bu çocukların 3'ü bebek iken, biri 5 diğeri de henüz 7 yaşında iken öldü. Eserlerinden en kuvvetli olan iki romanı "Savaş ve Barış" ile "Anna Karenina'yı" bu dönemde yazdı. Karısı, eserlerini yazmasında en büyük yardımcısıydı. Hatta "Savaş ve Barış"ın düzeltmelerini 12 kez yapıp yazmıştır. Aradan bir süre geçince yeniden, bu sefer eskilerden daha şiddetli bir moral çöküntüsüne uğradı. Geniş halk yığınlarının, özelikle Rus köylüsünün yoksul, perişan durumu onu çok üzüyordu. Bütün servetini köylülere dağıttı, her haliyle onlar gibi yaşamaya başladı. Kaba saba giyiniyor, giydiği her elbiseyi kendisi dikiyordu. Değişmeyen tek tarafı bıkıp usanmadan yazmasıydı. "Kroyçer Sonat", "Efendi ile Uşak", "Karanlıkların Gücü", "İman nedir", "İnciler", "Kilise ve Devlet", "İtiraflarım" hep bu yılların ürünleridir.
Lev Tolstoy Eserlerinde insanlığın çeşitli meselelerine değinen Tolstoy'un dünya ölçüsünde bir sanat ve fikir değeri vardır. Kendi ülkesinin toplumsal siyasal çalkantılarını, halkının yaradılışını, yaşayışını büyük bir ustalıkla yansıtmıştır. Gerçekçi edebiyatın en büyük temsilcilerinden olduğu kadar, bir filozof ve bir eğitimci olarak da ün kazanmıştı. Yukarıda sayılanların dışında "Diriliş", "Gençliğim", "Çocukluk", "Hacı Murat", "Ayaklanış", "Sergi Baba", "Tanrı Bizim İçimizdedir", "Kazaklar", "Tesadüf", "İki Süvari" gibi eserleri vardır.
Lev Tolstoy 82 yaşındayken, 1910 yılında öldü. Kış ortasında evini terk ettiğinde hasta düştükten sonra, Astapovo'da tren istasyonunda zatürre'den öldü. Polis, cenazesine katılmak isteyenlere ulaşımı sınırlandırmak için çalıştı, ama binlerce köylü cenazesinde sokakları doldurdular.
82 yaşında vefat eden Lev Tolstoy birçok kez büyük sıkıntılar yaşamıştır. Marksizm'den etkilenerek oluşturduğu mülkiyet konusundaki radikal fikirleri nedeniyle bütün servetini köylülere dağıttı, her haliyle onlar gibi yaşamaya başladı. Bu sebeple ailesiyle arası açıldı. Hıristiyan anarşizmini geliştirmeye çalıştığı kitabı "tanrının egemenliği içimizdedir" kitabıyla yeni bir hristiyanlık akımı tanımlaması, Ortodoks Kilisesi tarafından aforoz edilmesine sebep oldu. Tolstoy, ömrünün son yıllarını büsbütün derbeder bir şekilde geçirdikten sonra, bir küskünlük sonucunda, evini bırakıp yollara düştü. Astapovo tren istasyonunda ölü olarak bulundu. Ölümüne zatürrenin sebep olduğu bilinmektedir. Hayatı boyunca yaşamın nasıl bir şey olduğunu anlamaya çalıştı. Eserlerinde bunu eksiksiz olarak yansıtmayı hedef edinmiş en büyük Rus yazarlarından birisi olarak edebiyat ve dünya tarihindeki yerini aldı.
