Yazar:
Lev Tolstoy
Çevirmen:
Nihal Yalaza Taluy
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 32 dk.
Sayfa Sayısı:
160
Basım Tarihi:
2019
İlk Yayın Tarihi:
1912
Yayınevi:
Can Yayınları
Orijinal Adı:
Хаджи-Мурат
Orijinal Dil:
Rusça
Orijinal Ülke:
Rusya
ISBN:
9789750739613
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
78 diğer baskı · Tümünü Göster
Hacı Murat
12,5bin okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 6 Mayıs 2019 · 165 s.
Hacı Murat
978 okunmaCan Yayınları · 2019 · 160 s.
Hacı Murat
927 okunmaArmoni Yayıncılık · Ağustos 2001 · 160 s.
Hacı Murat
293 okunmaVenedik Yayınları · Mart 2018 · 142 s.
Hacı Murat
287 okunmaİletişim Yayıncılık · 2017 · 248 s.
Hacı Murat
262 okunmaAntik Kitap · Ağustos 2013 · 174 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Hacı Murat, büyük Rus romancısı Lev Nikolayeviç Tolstoy’un 1896–1904 yılları arasında yazdığı ancak ölümünden sonra 1912 yılında yayımlanan tarihi bir romanıdır.
Tolstoy, gerçek olaylardan esinlenerek yazdığı bu romanda, Rus İmparatorluğu'na karşı kanının son damlasına kadar kahramanca savaşmış Çeçen isyancı Hacı Murat'ın hikâyesini anlatır. 1853–1855 yılları arasında Kırım Savaşı‘nın Kafkas Cephesindeki Rus güçleri ile Şeyh Şamil’in emrindeki Çeçen ve Avar Savaşçıları arasında geçen büyük mücadeleyi konu edinmiş. Bu roman Tolstoy’un en son eserlerinde birisidir. Roman 1950li yıllardaki Çarlık Rusya’sı, Rus halkı, Rus askerleri, devlet düzeni, askeri hiyerarşisi, ordu disiplini hakkında pek çok detay sunuyor diyebilirim. Roman Kafkas halkları, Müslümanlık ve yerel halk hakkında da oldukça detaylı bilgil veriyor.
Dönem hakkında pek çok tarihi, kültürel ve sosyolojik bilgiler sunan bu romanın üzerinde Tolstoy’un 6 yıl çalışıp, yaklaşık 5000 sayfa tarihi belgeyi incelediği söylenmektedir.
Tolstoy’un, bu kitabı yazmak için o coğrafyada yaşayan Müslümanlar hakkında gözlem yaptığı ve pek çok dokümanı okuduğu eserden de anlaşılıyor. Roman Şeyh Şamil ile birlikte Ruslara karşı savaşırken Ruslara sığınan Şeyh Şamil’in en yakın dostu Hacı Murat’ın gerçek tarihte de yaşanmış olan hazin hikâyesine dayanır.
Öykünün tarihsel yönü tartışmaya açıktır diyebiliriz. Çünkü askeriyedeki bürokrasi ve ahlaki çöküntü üzerinden zamanının rus toplumunun bir portresini çizmiş Tolstoy.
Keyifli okumalar...
Direnen Çiçek, Yenilen İnsanİnceleme
Tolstoy’un 1896–1904 yılları arasında kaleme aldığı ve ölümünden bir yıl sonra yayımlanan kısa romanıdır. Tolstoy’un son romanı olması, ayrıca bu eserin gündemde kalmasına neden olmuş olabilir diye düşünüyorum. Romanda Tolstoy, Çeçenistan’ın halk kahramanı olan Hacı Murat’ın hayatını konu alır. Çeçenistan’ın Ruslarla yaptığı savaşları, bölgenin en önemli liderlerinden Şeyh Şamil ile Hacı Murat arasında yaşananları kendi kurguladığı biçimde okura sunar. Romanda tanıdığımız Hacı Murat ve Şeyh Şamil ile, tarihsel bilgi kaynaklarında karşılaştığımız bu iki önderin birebir örtüştüğünü söylemek pek mümkün değildir. Bu durum, okurda ciddi bir kafa karışıklığına yol açar.
Kendi adıma bu durum, bende sürekli kahramanlık ve liderlik kavramlarını sorgulamama neden oldu. Çünkü Tolstoy onları yüceltmek yerine, özellikle zaaflarını ve çelişkilerini ortaya koyar. Roman boyunca Hacı Murat’ın hiçbir davranışını ne kahramanlığa ne de bir öndere yakıştırabildim. Ailesini her şeyin önüne koyması, sadece onların kurtuluşu için yıllarca savaştığı, düşman olduğu Ruslara sığınması bana göre hiçbir davranış biçimine sığmıyordu. Şeyh Şamil gibi bir liderin ise naibi Hacı Murat’a bu derece düşman kesilmesi ve ailesine her türlü kötülüğü yapabilecek noktaya gelmesi de böyle bir öndere yakışmadı. Ben daha ziyade, Rusların da düşündüğü gibi, Hacı Murat’ın Şeyh Şamil ile anlaşarak Ruslara sığındığı fikrine daha sıcak baktım. Çünkü bu davranış biçimi bence iki lidere de en çok yakışan ihtimaldi.
Romanın girişinde anlatıcının yolunun üzerinde rastladığı deve dikeni çiçeğini zorlayarak koparması ve bu çiçeğin koptuktan sonra bile doğaya teslim olmayışı, bende başta büyük bir heyecan uyandırdı. Bu çiçeğin ölüme karşı direnişinin, ezildiği hâlde yaşamaya tutunma çabasının Hacı Murat’ın hayatıyla
Acımasız bir coğrafyanın geniş yürekli insanları arasındaki iktidar mücadelesinde taraf olmak zorundaysanız, haklı olan taraftan olun ki, sizi amaçlarına alet etmesinler. Güçlü tarafta da olsanız sonra üzülen siz olursunuz
kitap tarafını seçemeyen Hacı Murat’ın hikayesini anlatıyor. Okursanız ders olur
Dünya KlasikleriEdebiyat
Victor Hugo’dan sonra Ahmet Mithat Efendi ile devam etmek Türk ve Fransız edebiyatının birbirleri ile olan etkileşiminin ve bu edebiyatlar içerisinde Ahmet Mithat’ın Hugo’dan olan etkilenmelerinin, Romantizm akımının bu yazaların eserlerinde kendisine nasıl yer bulduğununun bir haritasını çizmek açısından verimli olacaktı ancak Türk edebiyatındaki serüvenimi şimdilik erteleyip yönümü başka topraklardaki klasiklere çevirmek istedim ve ilk olarak Lev Tolstoy’un ‘’Hacı Murat’’ adlı hacimsiz bir romanını tercih ettim. Hacimsiz dediğime bakmayın nitelik olarak epey hacimli bir roman.
Öncelikle yazar çerçeve hikâye tekniğinden yararlanıp romanına bir çerçeve hikâye çizerek başlamış ve sonrasında da XIX.yüzyılda Kafkas halkları arasında efsaneleşen Hacı Murat adlı tarihî bir şahsiyetin hikâyesini aktarmış.Yani romanda tarihî şahsiyetleri görmek ve tanımak da mümkün. Ancak burada dikkat etmemiz gereken husus bu eserin tarihî bir kurgu niteliği taşıyıp türünün de tarihî kurgu, tarihî roman olarak geçtiğidir. Yani Hacı Murat hakkındaki biyografik bilgiyi İslam Ansiklopedisi’nde Mustafa Budak tarafından girilen Hacı Murad maddesinden okuyabilirsiniz ki ben de romana başlamadan önce bu bilgilerden yararlanmıştım.
Bu roman aynı zamanda Tolstoy’un bir parça Kırım Savaşı izlenimlerini de barındırır. Yine de siz kitabı okumaya başlamadan önce romanın içeriği ile ilgili teferruatlı bilgiyi Can Yayınları’nın basımından kitabın arkasından edinebilirsiniz.
Gelelim ben bu kitabı soğuk bir kış gününde @leziz.siparisler adlı bloğun sahibi tayzemin nefis kokulu çörekleri eşliğinde okumuştum ama şu sıralara kitaba yeniden dönmem gerektiği için birikimlerimi sizinle de paylaşmak istedim. Kitabın benim düşünce dünyama büyük bir katkısı olduğunu belirterek en kısa zamanda sizlerin de
Hacı Murat'ın sevdikleri uğruna verdiği savaşın sonu bu olmamalıydı1000Kitap
Kitap Rus ve Kafkas savaşlarını konu alıyor. Bu savaşlarda Şeyh Şamil ile naibi Hacı Murat Rusları büyük bozgunluklara uğratmışlardır. Fakat yaşanan olaylarla Şeyh Şamil ve Hacı Murat karşı karşıya gelmiştir. İmam(Şeyh Şamil'e İmam da diyorlar) Hacı Murat'ın ailesini rehin almıştır. Hacı Murat ailesini kurtarmak için aradığı yollar ve çözümler kitabın teması bundan ibaret. En baştan söyleyeyim kitabın sonu oldukça hüzünlü. Kitabın ilk 60-70 sayfası oldukça kafa karıştırıcı çünkü çok fazla isim ve olay var. Kitabın ilerleyen sayfalarında hepsi yerine oturuyor. Oldukça akıcı bir kitap. Tarihi birebir yansıtıyor mu bilemiyorum ama Tolstoy'un asla milliyetçilik yapmayıp Rusları tüm gerçekliğiyle anlattığı için ustalığına bir kere daha hayran olmamak elde değil.
Kitap 1896-1904 yılları arasında yazılmıştır ve ancak Tolstoy'un ölümünden 1 yıl sonra yayımlanmıştır.
Değer mi...
Samil, Hacı Muratın yakalanmasını, ona yardım ve yataklık edenlerin öldüreceğini söyler. Şamile karşı Sado yardım eder. Geri kalan avlu sakinleri Murat ı yakalamaya çalışır. Ama güçlü karekteriyle murat izin vermez. Hacı Murat Sado sayesinde prense haber gönderir. Prens sevinir bu işe ve hacı Murat la buluşur. Hacı Murat amacı Şamili yakalamak öcünü almak, Rus çarın da ödül almak, çeçen toprağına hakim olmak niyetindedir. Prens in evinde kaldığından her daim tetiktedir. Samilden intikam alma serüvenidir. Tarihi bir kitaptır. Kitabın en çok beğendiğin kısmı betimlemesinin çok iyi olması. Sanki tiyatro salonunda izliyormuşum havası katıyor. Kitabın bir kısmı duygusaldır. Bundan da biraz bahsedeyim Petruha nın savaş meydanında ölmesi. Abisi yerine askerlik görevini üstlenir çünkü abisinin dört çocuğu, kendisinin ise yeni evlendiğinden çocuğu olmayışı ailesi tarafından o uygun görülüp gönderilir. Çalışkan bir kişiliği olması abisininse beş para etmez biri olması değmezdi savaşa onun gitmesi. Karısı ölmesine memnundu çünkü başkasından hamileydi. Işte kısacası başkaları için yaptığı herşeyin onlar nezlinde boş olması ölümü bile göze aldı ama değer miydi....
Güzel bir kitap herkese tavsiye ederim...
Keyifli okumalar....
Hafızama eşsiz bir Tolstoy klasiği daha eklememin sevincindeyim arkadaşlar. Savaş karşıtı duruşu ve düşüncesiyle kendini belli eden ve eserlerinde de bu dusuncesini okuyucuyla paylasan Tolstoy, Hacı Murat isimli eserinde Kafkaslarda Rus direnişinde bulunan bir müslüman olan Hacı Murat'ın hikayesini oldukca dramatik bir şekilde anlatıyor.
Spoiler yemek istemeyenler devamını okumayabilirler.
Arkadaşlık, yaşam mücadelesi ve savaşta yaşanan her türlü duygunun yansımalarını okuduğumuz bu kitap mutlu bir sonla nihayete ermiyor ama okurken yaşadıklarınızın zihninizde yer edineceğine emin olabilirsiniz.
.
.
Kitap öykü icinde bir öyküyle başlıyor aslında. Olayların gerçeği me kadar yansıttığını bilmiyorum ama sanki yaşanmış olaylar gibi geldi. Bana biraz farklı geldi ama kötü anlamda değil. Kitaba adaptasyon döneminde cok fazla isimle muhattap olduğunuz icin bir miktar zorlansanızda olayların heyecanı sizi sürükleyecektir. Ben cok severek okudum. Siz de mutlaka okumalısınız.
.
"Hacı Murat" ,on dokuzuncu yüzyıl Kafkas halkları arasında efsaneleşen Şeyh Şamil'le davalıdır. yurt edinme,hayata tutunma,bağımsızlık,tutsaklık,ihanet ve iktidar sarmalında biçimlenen bir davanın kahramanıdır. zayıflıklarının ve gücünün farkında bir kahraman. Acımasız bir coğrafyanın geniş yürekli insanları arasındaki iktidar mücadelesinde taraf olmak zorunda kalmak gibi. Aslolansa direnmek. her koşulda direnmek ve ayakta kalmak.
Bir günde bitirdiğim kitaplardan oldu…1000Kitap
Gerçek olaylardan yola çıkılarak hayal gücüyle de zenginleştirilip iki yiğidin karşılıklı mücadelesini konu alan Tolstoy’un kusursuz kaleminden çıkmış bir diğer romanı.
Kazaklar kitabındaki gibi; Kazak, Çeçen, Tatar ve Rus kültürü yoğun bir şekilde baş rolde. Bu milletlerin örf ve adetleri kitabın daha da zenginleşmesini sağlayan bir diğer özellik.
Çok beğendim, zaten Tolstoy’un kitaplarının beğenilmemesinin mümkünatı yok…
Tarihe olan ilgim pek zayıftır. Kitaba konu olan Hacı Murat ve Şeyh Şamil arasında yaşanan anlaşmazlık, Ruslar ile Çeçenler arasındaki çekişmeleri ve savaşları bilmediğimi belirtmek isterim. Ancak buna rağmen Tolstoy bütün bunları öyle ilgi çekici şekilde kaleme almış ki, kitabı okurken merakla çevirdim sayfaları.. Kitaba başlarken Tolstoy; “Bu hikayenin bir kısmını yaşadım, bir kısmını bilenden öğrendim, birazını da hayalimde oluşturdum.” diyor. Sürülmüş bir tarlada kolu kanadı kırılmış bir deve dikeninin hikayesiyle başlıyoruz hikayeye.. Yazarımız bu kitabında, Kafkasya'da Ruslara karşı mücadele etmiş Hacı Murat isimli Müslüman bir komutanın dramatik hikayesini ele alıyor. Kitaptaki olayların ne kadarının, gerçek tarihle bire bir aynı olduğu konusunda hiçbir fikre sahip değilim fakat inandığım şu ki, Tolstoy gibi bir yazarın, büyük çapta araştırmalar yapmadan böyle bir kitap yazmayacağıdır.
Tarihe birde Tolstoy gibi usta bir yazarın gözünden bakmak çok güzel bir duyguydu benim için. Tolstoy’un savaşı yerip barıştan yana olduğunu belirtmemde de fayda var diye düşünüyorum. Kesinlikle okunası bir eser!
.
.
Sevgim üzerinize olsun, iyi geceler dostlar
Yazar Hakkında
Lev TolstoyYazar · 205 kitap
Lev Tolstoy 28 Ağustos 1828 tarihinde Moskova'da doğdu. Babası Kont Nikolay İlyiç Tolstoy, 1812 Napolyon Savaşlarına katılmış emekli bir yarbaydı.
Tolstoy romanlarında, insanoğlunun ne kadar değişik karakterli olduğunu vurgular. ''Savaş ve Barış'', ''Anna Karanina'' insan tahlileri ve canlı tasvirler bakımından birer baş eserdir.
Lev Tolstoy'un kendini arayış serüveni ölünceye kadar sürdü. Karısı bile onu anlamadı. Tolstoy, bir çocuk gibi hayata küstü ve kaçtı. Seksen iki yaşındaki karanlık ve yağışlı bir Ekim gecesinde köyünden ayrıldı. Yolda hastalandı 7 Kasım 1910'da küçük bir tren istasyonunda hayata veda etti.
Lev Tolstoy zengin bir ailenin çocuğu olarak Rusya'nın Tula şehrindeki Yasnaya Polyana adlı konakta doğdu. Çok küçük yaşlarında önce annesini, sonra babasını kaybetti, yakınlarının elinde büyüdü. Çocukluğundan beri gerçekleri incelemeye karşı büyük bir ilgisi vardı. Öğrenimini tamamlamak için Moskova'ya gitti. Çalışkan zeki bir öğrenci olarak başarı ve sevgi kazandı. Fransızcasını ilerletmiş, Voltaire'i ve J. J. Rousseau'yu okumuş, bu iki yazarın kuvvetli etkisinde kalmıştı. Yasnaya-Polyana'ya döndü, yoksul köylüler arasına katıldı. İlk eseri olan "Çocukluk"u bu sıralarda yazdı.
Lev Tolstoy Bir süre sonra orduya girdi; Kafkasya'ya gitti. Kafkas halkının yoksulluk dolu yaşayışlarını ele aldığı izlenimlerle ilk gerçekçi hikâyelerini yazdı. 1854'te Kırım savaşı'na subay olarak katıldı. Sonra askerlikten ayrılıp Petersburg'a gitti. Bir kısım eserlerini oldukça sakin geçirdiği o yıllarda yazdı. Gene de içinde, aradığını bulamayan bir ruh çalkalanıyordu. Batı Avrupa ülkelerinde uzun bir gezintiye çıktı. Almanya, Fransa, İsviçre'de dolaştı. Yurduna dönüşünde gene Yasnaya-Polyana'ya yerleşti. Asalet ünvanlarından, lüksten sıkılıyordu. Köyünde bir okul kurdu. Bu okul, öğrenim, eğitim bakımından yepyeni bir kurumdu. Huzura kavuştuğuna kanaat getirdikten sonra, 1862'de evlendi.
Lev Tolstoy evlendiğinde karısı Sophie Behrs kendisinden 16 yaş küçük olup henüz 18 yaşındaydı. Bu evlilik onun düzenli bir hayat özlemini giderecekti. Bu evlilikten 13 çocukları oldu; bu çocukların 3'ü bebek iken, biri 5 diğeri de henüz 7 yaşında iken öldü. Eserlerinden en kuvvetli olan iki romanı "Savaş ve Barış" ile "Anna Karenina'yı" bu dönemde yazdı. Karısı, eserlerini yazmasında en büyük yardımcısıydı. Hatta "Savaş ve Barış"ın düzeltmelerini 12 kez yapıp yazmıştır. Aradan bir süre geçince yeniden, bu sefer eskilerden daha şiddetli bir moral çöküntüsüne uğradı. Geniş halk yığınlarının, özelikle Rus köylüsünün yoksul, perişan durumu onu çok üzüyordu. Bütün servetini köylülere dağıttı, her haliyle onlar gibi yaşamaya başladı. Kaba saba giyiniyor, giydiği her elbiseyi kendisi dikiyordu. Değişmeyen tek tarafı bıkıp usanmadan yazmasıydı. "Kroyçer Sonat", "Efendi ile Uşak", "Karanlıkların Gücü", "İman nedir", "İnciler", "Kilise ve Devlet", "İtiraflarım" hep bu yılların ürünleridir.
Lev Tolstoy Eserlerinde insanlığın çeşitli meselelerine değinen Tolstoy'un dünya ölçüsünde bir sanat ve fikir değeri vardır. Kendi ülkesinin toplumsal siyasal çalkantılarını, halkının yaradılışını, yaşayışını büyük bir ustalıkla yansıtmıştır. Gerçekçi edebiyatın en büyük temsilcilerinden olduğu kadar, bir filozof ve bir eğitimci olarak da ün kazanmıştı. Yukarıda sayılanların dışında "Diriliş", "Gençliğim", "Çocukluk", "Hacı Murat", "Ayaklanış", "Sergi Baba", "Tanrı Bizim İçimizdedir", "Kazaklar", "Tesadüf", "İki Süvari" gibi eserleri vardır.
Lev Tolstoy 82 yaşındayken, 1910 yılında öldü. Kış ortasında evini terk ettiğinde hasta düştükten sonra, Astapovo'da tren istasyonunda zatürre'den öldü. Polis, cenazesine katılmak isteyenlere ulaşımı sınırlandırmak için çalıştı, ama binlerce köylü cenazesinde sokakları doldurdular.
82 yaşında vefat eden Lev Tolstoy birçok kez büyük sıkıntılar yaşamıştır. Marksizm'den etkilenerek oluşturduğu mülkiyet konusundaki radikal fikirleri nedeniyle bütün servetini köylülere dağıttı, her haliyle onlar gibi yaşamaya başladı. Bu sebeple ailesiyle arası açıldı. Hıristiyan anarşizmini geliştirmeye çalıştığı kitabı "tanrının egemenliği içimizdedir" kitabıyla yeni bir hristiyanlık akımı tanımlaması, Ortodoks Kilisesi tarafından aforoz edilmesine sebep oldu. Tolstoy, ömrünün son yıllarını büsbütün derbeder bir şekilde geçirdikten sonra, bir küskünlük sonucunda, evini bırakıp yollara düştü. Astapovo tren istasyonunda ölü olarak bulundu. Ölümüne zatürrenin sebep olduğu bilinmektedir. Hayatı boyunca yaşamın nasıl bir şey olduğunu anlamaya çalıştı. Eserlerinde bunu eksiksiz olarak yansıtmayı hedef edinmiş en büyük Rus yazarlarından birisi olarak edebiyat ve dünya tarihindeki yerini aldı.
