Yazar:
Sadık Hidayet
Çevirmen:
Sevâl Günbal
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 10 dk.
Sayfa Sayısı:
112
Basım Tarihi:
2018
İlk Yayın Tarihi:
1936
Yayınevi:
Timaş Yayınları
Orijinal Adı:
بوف کور
Orijinal Dil:
Farsça
Orijinal Ülke:
İran (İslam Cumhuriyeti)
ISBN:
9786050827859
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
40 diğer baskı · Tümünü Göster
Kör Baykuş
28,2bin okunmaYapı Kredi Yayınları · Şubat 2026 · 88 s.
Kör Baykuş
1.617 okunmaAyrıntı Yayınları · 2020 · 112 s.
Kör Baykuş
969 okunmaKırmızı Kedi Yayınevi · Ağustos 2024 · 104 s.
Kör Baykuş
775 okunmaİletişim Yayınları · Mayıs 2020 · 111 s.
Kör Baykuş
531 okunmaİthaki Yayınları · Ekim 2025 · 112 s.
Kör Baykuş
521 okunmaYapı Kredi Yayınları · 3 Şubat 2017 · 120 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Yaz serimizin üçüncü kitabı bitti.
Kitap İranlı bir yazarın eseri ve bence ülkeden kesitler var. Böyle ufak detaylar gibi diyebilirim.
İçerik olarak yazar kitabı sürekli bi ölüm teması üzerinden işlemiş. Belli başlı karakterler var ve bu karakterler aynı kişi olarak sürekli tekrarlanmış. Mesela eskici dediği karakter kasap, cenaze arabası süren şoför ve de ayaktakımındaki adam gibi alt rollerde bulunmuş. Eşi de aynı şekilde olmuş. Kitabın bazı kısımları tekrarlanmış karakterler dışında. İlk başta normal geliyor ama okudukça sıkmaya başladı. Ana karakterin f*hişeye olan arzu ve tutkusu en üst derece ve kitap içinde bu arzusu ne zaman biticek diye bekledim ve bu da sürekli tekrarlanan kısımdan biriydi. Kitabın içinde ilk başlarda sürekli 2 ay dört gün tarihi veriliyor ve bunun anlamı da ilerleyen kısımlarda anlam kazanıyor.
Kitabın dili ağır değil ama çok durağan ilerliyor, böyle aksiyonlu ya da olay akışını birden zirve yapacak bir kurgu yok. Olaylarda geçen mekan ve karakterler çok sıradan geldi.
Genel olarak kitabı beğendiğim söylenemez ama bu herkes için geçerli değil tabiki, umarım okuyan diğer üyelerimiz beğenir ya da onlar için bir anlam sunar.
Okuyacak olanlar için keyifli okumalar dilerim ◉‿◉
Puan vermedi·112 syf.··
Beğendi
·2020 85. kitabı
·3 günde okudu
·Okunma: 07 Haziran 2020 11:52
Okuduğum en farklı kitaplardan biriydi. Gerçekler ve rüya çoğu kez birbirine karışıyor. Yazarın zihninde karanlık bir yolculuğa çıkıyorsunuz. Yazarın hayatını biraz araştırdığımda kitap daha da etkileyici oldu .Zaman kavramı yoktu. Ve ara sıra tekrara düşmüştü. Depresyon hallerinde okunmamasında fayda var . Ölümden o kadar çok bahsetmiş ki insan ister istemez etkileniyor (kendi yaşamına da intihar ederek son vermiş) .
“Yaralar vardır hayatta, ruhu cüzzam gibi yavaş yavaş ve yalnızlıkta yiyen, kemiren yaralar .”
"Kimse göründüğü kadar dayanıklı değildir.
Sadece görünmeyen yangınlar, duyulmayan fırtınalar, gizlice çürüyen ruhlar vardır.."
Selam :)) Bir kez okuma ile asla anlaşılamayacağını düşündüğüm, ağır edebi anlamlar bulunduran bir kitap yorumuyla geldim bugün. Kitabı birçok kişide görüyordum ve okuyan herkesten abartılı beğeni yorumları okuyordum ama okuduğumda anladım ki bu beğeniler asla asla abartı değilmiş.
Öncelikle Sadık Hidayet'ten biraz bahsetmek istiyorum; kendisi İran Dili ve Edebiyatını uluslararası çağdaş edebiyatın bir parçası haline getirmiştir. İran'ın gerilemesinin sebebi olarak gördüğü monarşi ve ruhban sınıfına ağır eleştirilerde bulunmuştur. En tanınmış eseri olan Kör Baykuş'u 1937'de yazdığında kendi el yazısıyla bu kitabı İran'da yasaklamıştır. Sadık Hidayet fazla öngörülü davranmış olacak ki 2006 yılından sonra tüm eserleri İran'da yasaklanmıştır. Kitabı okuduğunuzda da anlayacaksınız, Sadık Hidayet garip bir ruh halinde ve intihara meyilli bir psikolojiye sahip. İki kez intihar girişiminde bulunmuş ilkinde başarısız olsa da ikincide amacına ulaşmıştır.
Gelelim kitabın konusuna; Kör Baykuş rüya ve gerçek olmak üzere iki bölüm halinde ve birinci şahıs ağzından anlatılıyor. Ancak rüya, rüya mı, gerçek, gerçek mi diye sorguluyorsunuz. Geçmişi de bugünü kadar matem ve acı dolu olan karakterimizin hayatını okurken buram buram acıyı hissediyorsunuz. Karısını ve ona olan duygularını anlattığı yerde kayıtsız kalamıyorsunuz ve kesinlikle kadına kızıyorsunuz. Sadık Hidayet'in intihara meyilli ruh halini neredeyse her cümlede hissediyorsunuz. Kitabın giriş kısmı kadar sonucu da şaşırtıcı ve etkileyiciydi benim için. Kapağı kapattığımda waaow demekten alamadım kendimi..
Sadık Hidayet ile kesinlikle tanışmalısınız sevgili okurlar :) Şiddetle tavsiye
Öncelikle bu kitabı hediye edene sonsuz teşekkürler Kör baykus SADIK HiDAYET ile ilk tanismamizdi, aslında mistik ve karmaşık bir anlatım tarzı olduğunu duymuştum ,fakat öykü beni öylesine içine aldıkı rüya ve gerçek arasında değişik bir yolculuğa soktu,henüz yarısına gelebildim ama devam etmek için sabırsızlanıyorum...
Tekrar teşekkür ederim güzel insan
-Doğu’nun Kafka’sı olarak bilinen Sadık Hidayet’ten oldukça derin simgesel bir anlatım. Kitabı okumadan evvel muhakkak önsöz ve yazarın hayatı okunmalı. Kendi gölgesi için yazdığını söyleyen bu muhteşem yazar modern bir dünya görüşüne sahip. Bu sebeple ülkesinde kendini çok yalnız hissediyor. Kitap yazıldığı dönemde olduğu gibi günümüzde de yasaklı İran 'da. İlk olarak Hindistan’da yayınlanıyor. - Derin simgesel anlamlar içeren ve yazarın yaşadığı buhranı okuyucuya aktaran bir kitap. Afyon bağımlısı bir adam ve etkisi altındayken yazdıkları. Kendini hiçbir yere ait hissedemeyen ve bağ kuramayan bir adamın hayatı aslında okuduğumuz. Kör baykuş ismini vermesi oldukça manidar. -Uyku ve uyanıklık hali olarak iki bölümden oluşmakta. Hayal ve gerçeğin iç içe geçtiği bir anlatım söz konusu. Simgeler oldukça dikkat çekmekte. Kitabın belirli yerlerinde tekrar eden cümleler bizi şaşırtıyor. Siyah elbiseli kadın kitabın pek çok yerinde geçmekte. Bunun yanında nilüfer çiçeği, iki ve dört sayıları, eskici, kasap, toprak testi gibi simgeler kitaba yayılmış durumda. -Dikkat çeken unsurlardan birisi kitaptaki baş karakterin yaptığı resim romanın içinde karşımıza çıkıyor: “…bilmiyorum niçin, yaptığım resimlerin konusu oldum olası hep aynı kaldı. Hep bir servi çiziyordum. Dibinde ihtiyar, kambur bir adam, bağdaş kurmuş oturuyor, bir Hind fakirine benziyordu. Bir abaya sarınmış, başına şal bağlamıştı. Sol elinin işaret parmağını bir hayret ifadesiyle dudaklarına götürmüştü. Karşısında, uzun siyah entarili bir genç kız hafif eğilmiş, ona bir gündüzsefası (kahkaha çiçeği) uzatıyordu. Ve bir dere akıyordu ikisinin arasından.- Ben bu sahneyi daha önce görmüş müydüm, yoksa rüyamda mı almıştım
Huzursuz bir ruhun, derin kaygılar ve korkular içeren kitabı. Sadık Hidayet, Modern İran edebiyat'ının huzur bulmamış ruhu ve bir intihar ile süslenmiş yaralı ve dertli çocuğu. Okuduğum ilk kitabı Kör Baykuş, yaralarla acı dolu bir kitap. Gerçeklikle, uyanıklık arasında şizoid sanrılar icerisinde gidip gelen bir karekter ve kendi gölgesine yazan bir yazar. Hikayenin ana karakteri anne ve babasıyla sağlıklü bir ilişki kuramaz. Bu sebeple hiçbir kadinla dogru durüst bir bağı yoktur. Kendi küçük odasında yalnız yaşar. Hikayenin asıl karekterleri anlatıcı, fahişe diye hitap ettiği eşi ve gülüşü sinirini bozan yaşlı eskiciden oluşur. Hikayenin sonunda hikayedeki tüm erkekler anlatıcıda dahil tek bir insana, yaşlı eskiciye dönüşür. Bütün kadınlar da tek bir kadına, eşine yani kendi gölgesine. İlginç ve karanlık bir kitap.
Ilk kez okuduğum bir kitaptan sonra ne yazsam diye düşünüyorum. Rüya içinden çıkmışım, hem okumuşum, hem okumamışım gibi tuhaf bir halim var. Ziyadesiyle etkilendiğim bir roman. Ölmeden önce okunması gereken 1001 kitaptan bir tanesi, Kör Baykuş. Sanırım az da olsa anlaşılmıştır bu tanımdan kitabın kalitesi. Kurgu, konu, anlatım tarzı, tasvirler... Gerçekten hem ürkütücü hem hayret veren bir kitapla karşı karşıyayız. Uyku ve uyanıklık halinde geçen fakat her şey gerçekmiş, yaşanmış gibi hissettiren hatta bazen kafanızın karıştığı zor bir akış. Defalarca okuyup her okuyuşta farklı bir anlam çıkarılabilecek İran Edebiyatının önemli bir eseri. Farklı bir tarzda anlatılmış, insana dokunan yaşamın kısa bir kesiti. Okunmalı. Ama sadece bir kez değil. :)
Puan vermedi·112 syf.··
Beğendi
·2020 100. kitabı
·7 günde okudu
·Okunma: 19 Haziran 2020 13:33
Kitap ölmeden önce okunması gereken 1001 kitap arasında gösterilmiş Timaş yayınları tarafından.
Kitabımız iki bölümden oluşuyor birinci kısım rüya ikinci kısım ise uykuyla uyanıklık arasındaki hali.
Çevirisini Seval Günbal’ın yaptığı kitabımızda önsözü de kendisi yazıyor ve yazar - eser hakkında o kadar güzel bilgiler veriyor ki önsöz kısmını okuduktan sonra eseri daha iyi anlıyorsunuz kesinlikle çünkü yazarımız eseri kitap yazmak için yazmıyor tamamen kendisi için yazıyor ve kullandığı semboller gerek mavi nilüfer, sayılar, yaşlı adam hep bir yere gönderme yapıyor. Ayrıca yazdıkları kendi hayatına da göndermeler içeriyor. Sürekli aynı cümleler üzerine tekrarlar mevcut ve bunların da gönderme yaptığı şeyler var.
Yazarımız kitabında kendi yaralarını, aşkını, nefretini, şeytani yanını ve sorunları ortaya koyuyor ama çözüm üretmiyor, intiharı düşünüyor ama yapmıyor. İç dünyasının tüm karanlık yanlarını ortaya koyuyor ama öylece bırakıyor. Kendisinden nasıl uzaklaşıyor, yabancılaşıyor bunu ortaya koyuyor. Kitabın en sonunda tüm karakterlerin de tek bir karaktere ve gölgesine dönüşmesi yine onun kalemini eşsiz yapan özelliklerden biri olarak biliniyor.
Ben önsözü okuyup sonrasında kitabı okudum ve bitirdiğimde bir kez daha önsözü okudum ki daha da sindirebileyim diye çünkü okumaya alışkın olduğumuz bir tarz olmadığı için anlattıklarının derinliğini hissedebilmek adına yazar ve yazarın özel hayatı, bakış açısı hakkında bilgi kesinlikle gerekiyor.
Gerçekten çok güzel bir eserdi. Bazen biraz ağır ilerleyebiliyor ama tam konsantre okursanız tadından yenmez.
Afyon ve Şarap1000Kitap
Sadık Hidayet'i tipik bir İran edebiyatı yazarı olarak adlandırmak bence yanlış olur. Doğduğu yer çünkü sadece İran. Altyapısını etkileyecek en önemli mevzulardan olan eğitimini yurtdışında almıştır, mezarı da yine zaten şu an Yılmaz Güney'e de komşu olacak şekilde Paris'tedir. Yine Buda incelemeleri, araştırmaları ve Farsçaya Buda ile ilgili metinler çevirmesi de tipik bir İranlı olmadığının diğer göstergeleri.
Özellikle Batı edebiyatından etkilendiği bilinmektedir. Guy de Maupassant, Çehov, Rilke, E.A. Poe ve Kafka yazarlardan sadece bazılarıdır. Özellikle Fransız edebiyatı ile de ayrıca ilgilenmiştir.
İran hükümetini cesurca eleştirmesi onun sonraki hayatını ciddi bir şekilde etkilemiştir. Monarşi ve ruhban sınıfı eleştirileri hükümet ile arasını açmasına vesile olmuştur. Kör Baykuş kitabındaki körlük kavramı aslında sağır, kör ve dilsiz olan İran halkına bir mesajdır. Özellikle Avrupa ve kendi ülkesinde kitapları sansürlenmektedir, bunun en büyük nedeni de siyasal İslamcıları rahatsız ediyor olmasıdır. Hacı Ağa ve Kör Baykuş kitapları bu tasfiyeden en çok etkilenen iki kitaptır.
Sadık Hidayet gazı açarak intihar etmiştir. Kör Baykuş kitabını okuyanlar onun kafasındaki yoğun depresif durumu zaten görür. Yine aynı şekilde kitapta alkol ve uyuşturucu da vardır. Bu da yine Sadık Hidayet'in afyon bağımlılığını yansıtmaktadır. Kitabı okurken kendi kendime demek ki Sadık Hidayet de yalnızlığından kurtulmak için, uyuşmak, uyku halinde olmak, zamanı anlamsızlaştırmak için alkol ve uyuşturucu kullanıyormuş diye düşündüm.
Kitaba gelecek olursak; anlatım çok çok iyi. Edebi dil muntazam. Öncelikle bunu söylemek istiyorum. Ülkemizden örnek verecek olursam; Oğuz Atay, Yusuf Atılgan aklıma geliyor, tarz olarak benzer kalemler olarak. Kitaptaki ana karakterde yine
bana göre değildi bu dünya; bir avuç yüzsüz, dilenci, bilgiç, kabadayı, vicdansız, açgözlü içindi; onlar için kurulmuştu bu dünya. yeryüzünün, gökyüzünün güçlülerine avuç açanlar, yaltaklanmasını bilenler için."
Yazar Hakkında
Sadık HidayetYazar · 27 kitap
Sadık Hidayet (Farsça: صادق هدایت) (17 Şubat 1903, Tahran - 9 Nisan 1951, Paris), modern İran edebiyatının önde gelen düzyazı ve kısa hikâye yazarı.
17 Şubat 1903 tarihinde Tahran'da dünyaya geldi ve bu kentteki Fransız Lisesi'nde eğitim gördü. 1925 yılında eğitimini sürdürmek amacıyla Avrupa'ya gitti. Bir süre diş hekimliğine ilgi duyduysa da mühendislik okumak için diş hekimliğinden vazgeçti. Fransa ve Belçika'da geçirdiği dört yılın ardından İran'a döndü ve kısa sürelerle çeşitli işlerde çalıştı.
İlk hikâyelerini Paris'teyken yazdı. 1936'da Hindistan'a giderek Sanskritçe öğrendi. Buradayken Budizm'i inceledi ve Buda'nın kimi yazılarını Farsçaya çevirdi.
Sadık Hidayet sonunda tüm hayatını Batı Edebiyatı çalışmalarına ve İran tarihi ile folklorunu araştırmaya adadı. En çok, Guy de Maupassant, Çehov, Rilke, E.A. Poe ve Kafka'nın eserleriyle ilgilendi. Hidayet birçok hikâye, kısa roman, iki tarihi dram, bir oyun, bir seyahatname ile bir dizi yergili komedi ve taslak kaleme aldı. Yazıları arasında ayrıca birçok edebiyat eleştirisi, İran folkloru ile ilgili araştırmalar ve Orta Farsça ile Fransızcadan yapılmış çeviriler yer alır. Sadık Hidayet, İran Dili ve Edebiyatını uluslararası çağdaş edebiyatın bir parçası haline getiren yazar olarak kabul edilir.
Sonraki yıllarda, zamanın sosyo-politik problemlerinin de etkisiyle, İran'ın gerilemesinin sebebi olarak gördüğü monarşiye ve ruhban sınıfına yoğun eleştiriler yöneltmeye başladı. Eserleri aracılığıyla bu iki kurumun su-i istimallerinin İran milletinin sağırlığının ve körlüğünün sebebi olduğunu gösterme çabasına girdi. Çevresine, özellikle de, çağdaşlarına yabancılaşan Hidayet, son eseri Kafka'nın Mesajı'nda ancak ayrımcılık ve baskı sonucunda yaşanabilecek bir melankoli, umutsuzluk ve ölüm halinden bahseder.
Sadık Hidayet'in en tanınmış eseri 1937 yılında Bombay'da yayımlanan Kör Baykuş'tur.
Beethoven ve Çaykovski dinlemeyi seven ve afyon tiryakiliği bilinen Sadık Hidayet, resimle de uğraştı. Günümüze kalabilen resimleri Hassan Qa'emian tarafından bir araya getirildi. Kimileri bu eserlerde sanatsal bir değer bulmazken, kimilerine göre de bunlar geleceğin resimleridir.
Ölümünü yirmi beş yıllık arkadaşı Bozorg Alevi şöyle anlatır: "Paris'te günlerce, havagazlı bir apartman aradı, Championnet caddesinde buldu aradığını. 9 Nisan 1951 günü dairesine kapandı ve bütün delikleri tıkadıktan sonra gaz musluğunu açtı. Ertesi gün ziyaretine gelen bir dostu, onu mutfakta yerde yatar buldu. Tertemiz giyinmiş, güzelce tıraş olmuştu ve cebinde parası vardı. Yakılmış müsveddelerin kalıntıları, yanıbaşında yerde duruyordu."
Yılmaz Güney'in de yattığı Père Lachaise (okunuşu: per laşez) mezarlığında gömülüdür.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Sâdık_Hidâyet
