Yazar:
Herman Melville
Tahmini Okuma Süresi:
5 sa. 6 dk.
Sayfa Sayısı:
180
Basım Tarihi:
2016
İlk Yayın Tarihi:
1851
Yayınevi:
Büyülü Fener Yayınları
Orijinal Adı:
Moby Dick
Orijinal Dil:
İngilizce
Orijinal Ülke:
Amerika Birleşik Devletleri
ISBN:
9789752521834
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
74 diğer baskı · Tümünü Göster
Moby Dick
3.622 okunmaYapı Kredi Yayınları · Kasım 2021 · 736 s.
Moby Dick
902 okunmaCan Yayınları · Şubat 2022 · 728 s.
Moby Dick
369 okunmaCem Yayınevi · 1989 · 562 s.
Moby Dick
341 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Mayıs 2018 · 96 s.
Moby Dick
182 okunmaArkadaş Yayıncılık · 26 Aralık 2014 · 120 s.
Moby Dick - Beyaz Balina
172 okunmaCity Publishing · 2018 · 293 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Kitabı beğendim okumanızı tavsiye ederim.
Bu kitaptan her istediğimizi başaracağız diye bir şeyin olmadığını çıkardım. Ayrıca kaptanın 40 yıl boyunca kafasına koyduğu şeyi başaramamasına çok üzüldüm. Kitabı okumalısınız.
Moby Dick...
Yalnızca beyaz bir balina değil, intikamın Tanrısallaşmış hâli. Melville'in başyapıtı. Okuyucunun zorlandığı ama bilinçli her okurun sayfalarca araştırma yaptığı kitap.
İnsan doğasının büsbütün değişimini anlatan, okuru bastırılmış birçok duygu ile yüzleştiren, semboller ve metaforlarla bezeli muhteşem bir klasik Moby Dick. Melville'in para kazanmak ve geçimini sağlamak adına bir dönem balina avcılık gemisinde çalıştığını da unutmamalı okur.
Önce çeviri ve sonra metaforlar ile kitabın okunma sürecine değinmek istiyorum. Daha önce YKY Mina Urgan ve Sabahattin Eyuboğlu çevirisi ile okuduğum başyapıtı bu sefer orjinal dili, İş Bankası Kültür Yayınları, Can Yayınları ve YKY ile birlikte eş zamanlı bir şekilde ilerlettim. Instagram hesabımda Öne Çıkanlar'da da bulabileceğiniz giriş bölümü karşılaştırmaları mevcut orada. Geçen sefer de altını çizdiğim gibi Mina Urgan Bir Dinozorun Anıları kitabında ilkelerinden ödün vermeyeceğine, çeviride anlama önem verdiğine değinmiş. Sabahattin Eyuboğlu'nun da çeviriye sürekli müdahale ettiğini, Shakespearevari bir çeviriyi onaylamadığını yazmış orada. Hâl böyle iken; eksik metinler ve satırlar, kelime çarpıtmaları ve çevirinin de çevirisi olmuş Moby Dick. Bir Melville çevirisi değil, Melville ne demek istedi çevirisidir bu. Diğer çevirilerde ise İş Bankası zorlama iken Can Yayınları Can Ömer Kalaycı çevirisi dupdury ve tam da metne bağlı kalan çeviridir. (Haddim olmayarak ilk kez okuyacaklara tavsiyemdir.)
Şimdi gelelim kitabın yazıldığı dönem ve metaforlar. "Bana Ishmael diyin" ile başlar Moby Dick. (İncil'deki İsmail Yaratılış 16:1-16; 21:10) Ve Eyüp Peygamber'in "Yalnızca ben kaçıp kurtuldum, sırf size anlatayım diye" sözü ile sona erer. İncil'de geçen Eyüp'ün Sınavı'nı vermiştir Ishmael âdeta. (İncil: Eyup 1) Herkes
Moby Dick İncelemesiEdebiyat
> Bundan yıllar evvel, ben küçükken bulunduğumuz ilçeye haftanın belli günleri gelen gezici kütüphaneye üye olmaya karar verdikten sonra, okul öğretmenim Nevin hocamın da tavsiyesi ile dünya klasiklerinden birisi olan Moby Dick’i okumaya karar verdim. Devrimci Yunan filozof: Herakleitos, “Aynı nehirde iki kez yıkanılmaz” sözüyle, bir nehrin devamlı harekette olduğu ve değiştiği için aynı suda yıkanmanın tekrarının imkânsız olduğunu ifade etmiştir. Fakat bazı yazarların kaleme almış oldukları kitapları vardır ki, bu güzel eserler her daim aynı tatta kalırlar, ama buna karşın bizler dur duraksız değişir ve gelişiriz. Zamanında bu gibi kitapları okumak ve sonrasında bir tekrar geçmek, benim zaman içerisinde nasıl değiştiğimi ve neden değişime ihtiyaç duyduğumu anlamama daha da yardımcı oluyor. Bence dünya klasikleri, her evin kitaplığında olması ve gerçekten okunması gerekenlerden diye düşünüyorum.
> Ben şahsen bazı klasiklerin çok daha iyi yıllandıklarını keşfettim ve bir klasik eserin klasik kalabilmesi için birçok edebi güzelliği üzerinde barındırdığını unutmamak gerektiği düşüncesindeyim. Bu eserler ki, her dönemde geçerli olan fikri derinlik ile birlikte, biz okurlara özgün mesaj sunabilmektedirler. Bizlere, o dönemin medeniyetinin geniş temsil gücünü ve ruhunu yansıtırlar. Bu klasiklerin: yenilikçi olmaları, evrenselliği onaylamaları, edebiyatın en iyisi olmaları, her dönem sadık ve sıkı takipçilerinin olması, en yaygın görülenlerde bulunan belli başlı özelliklerdir. Bu gibi eserlerde sıklıkla rastlanan bir diğer husus ise, onların zamana karşı direnebilmeleri ve emsalsiz eserler olmalarıdır. Klasik eserler, biz okurlara bir sanat eseri olarak edebiyatın tüm inceliklerini aktarırken, yazarın kalemi aracılığı ile bizleri hayal dünyasında en ileri noktaya taşırlar.
Ahab, Ahab'dan sakınsın
Bu kitap için kitaplığımdaki en özel kitap diyebilirim. Bir balina avı gemisi olan Pequod'un son deniz seferi anlatılır bu romanda. Balina avı gemilerinin amacı balinayı avlayıp yağını kullanılabilir duruma getirmektir. Balina yağı ampulün icadından önce aydınlanmada kullanılan kaliteli, is çıkarmayan bir çeşit yağ ve balina gemileri de o zamanın bir bakıma ticaret gemileri sayılabilir. Kitabın anlatısında yazarın hayatından otobiyografik ögeler bulunduğunu söyleyebilirim. Melville de gençlik yıllarında pek çok balina avı gemisinde seferlere tayfa olarak katılmış ve bu seferlerde oldukça deneyim edinmiş, türlü maceralara sürüklenmiş. Bu deneyimlerinin kalemine yansıdığı da söylenebilir. Kitabın birçok yerinde balinaların anatomisi ayrıntılı biçimde anlatılır. Biz, okur olarak yaşananları gemiye tayfa olarak binen İsmael'den dinleriz. İsmael uyuşan kanına hız kazandırmak ve yeni bir maceraya yelken açmak amacıyla bir deniz seferine katılmayı kararlaştırır. Bu amaçla balina avının anavatanı sayılan Nantucket'e gelir. Gece olunca kaldığı handa Kızıldereli bir zıpkıncı olan Quequeeq'le tanışır. Ertesi gün bu ikili sefere çıkmak için gemi ararlar ve Pequod isimli gemiye tayfa olarak binmeyi kararlaştırırlar. Gemi sefer halindeyken Quequeeq ateşli bir hastalığa yakalanır. Bu hastalıktan kurtulamayacağı umulan Qequeeq için geminin marangozuna bir tabut yaptırılır. Qequeeq ise birkaç kötü gün sonunda iyileşir. Gemi dünyanın pek çok ülkesinden sefere katılmış tayfalarıyla adeta kendi çapında küçük bir dünyayı simgeler. Geminin kaptanı ise gizemli biridir. Kaptan Ahab yıllar önce çıktığı bir deniz seferinde Deniz Ejderi olarak da anılan Moby Dick adındaki beyaz balinaya tek bacağını kaptırır. O günden sonra Kaptan Ahab'ın gözünde Moby Dick, dünyadaki tüm kötülüklerin ete
Puan vermedi
Hakkında belki en az bin kez konuşulup tartışılmış bir esere inceleme yazmak yerine eserle ilgili bir teorimden bahsetmek istiyorum. Teorimin özü şu: Queequeg'in genellikle belli belirsiz bir şekilde Māori olarak tasvir edildiğini görüyoruz (ki bazı açılardan Māori özellikleri taşıdığı doğrudur, zira karakter Polinezya özelliklerinin bir karışımı gibi) ancak metinsel ve tarihsel kanıtların büyük bir çoğunluğu onu Fransız Polinezyası'nın, özellikle Markiz Adaları ve/veya Société Adaları'nın (Tahiti'yi de kapsayan) bir yerlisine işaret ettiğini düşünüyorum.
Benim için ilk ve en çarpıcı nokta, dövmelerinin tanımlandığı kısımdı. “Māori tā moko” temelde kıvrımlardan oluşan bir sanat. Yüz hatlarını takip eder, kişinin kas ve kemik yapısıyla uyum içindedir ve yine kişinin derisine işlenmiş bir tür biyografi gibi algılanır. Queequeg'in dövmeleri ise tam tersine, hem yüzünde hem de vücudunda "siyah kareler" olarak tanımlanıyor. Kitapta şu ifadeler yer alır: "Fakat o anda yüzünü ışığa döndü ve yanaklarındaki siyah karelerin birer yara bandı olamayacağını açıkça gördüm.” ve "Yemin ederim ki, vücudunun bu kısımları da yüzündekiyle aynı karelerle bezenmişti; sırtı da aynı koyu karelerle kaplıydı."
Büyük, içi dolu siyah kareler ve dikdörtgenler, tā moko'nun tam tersi bir estetik dile sahiptir ve Marquesan tatau'suyla neredeyse birebir örtüşür. Bu bölgede, özellikle erkekler arasında, yüz ve gövdede bulunan katı siyah geometrik bloklar yüksek statü göstergesiydi. "Damalı" tanımlaması özellikle dikkat çekici, zira dama ve ızgara benzeri negatif alan desenleri yalnızca dövmecilikte değil, Marquesan geleneğinin tapa bezi ve ahşap oymacılığında da belirgin bir özellik. Bu bilgi de doğrudan Yojo bağlantısına kapı aralar. Dövme tanımlamalarının sonraki bölümlerde kollar ve bacaklarda
Uzun süredir koltukların altında olan, sağda solda kalan bu serileri de okumuş oldum. Çocukluğumuzun kahramanları bunlar. Ama okumanın, kitabın yaşı olmaz. Herşeyi okumak, Her kitaptan birşeyler almak önemli.
“İsyan ve Tevazu”Düşünce
Puan vermedi·888 syf.·
2025 175. kitabı
—SPOİLER İÇERİR—
Balık Sahibi’ni de hatırla. Hani o kavmine kızarak gitmiş; bizim kendisini hiçbir zaman darda bırakmayacağımızı zannetmişti. Balığın karnına girince karanlıklar içinde: “Senden başka ilâh yoktur. Sen her türlü kusurdan, eşi-ortağı olmaktan uzaksın. Şüphesiz ben kendine yazık edenlerden oldum” diye yakardı.
Enbiyâ Sûresi(21) 87. Ayet
“Ve Tanrı azametli balinalar yarattı.”Yaratılış Kitabı’ndan gelen bu ses, 
Moby Dick Ya Da Balina sayfalarında yankılanarak romanın kapısını kutsal ve edebi metinlerden alıntılarla aralıyor. Kutsal metinlerden süzülenler, Herman Melville ‘ın denizindeki hikayesine ilahi bir yankı kazandırıyor, edebi metinler de birer deniz feneri gibi bu yankıya ışık tutuyor, Homeros’tan Shakespeare’e ve bir çok yazara uzanan alıntılar, Melville’in okyanusuna derinlik ve yankı kazandırıyor. Amerikan edebiyatında en derin ve felsefi kalemlerinden birisi olan yazar, eserinde denizi yalnızca bir mekandan ziyade insan ruhunun yansıması olarak kullanıyor.
Moby Dick hem bir balinayı hem de insanın anlamlandıramadığı kudreti simgeliyor. Beyaz balina romanda yalnızca bir hayvan değil metafor olarak Tanrı’nın sessizliğini, doğanın bilinmezliğini ve kaderin kaçınılmazlığını temsil ediyor. Yazar şiirsel anlatımının yanında ansiklopedik birikimiyle de örülü, felsefi ve metafizik göndermelerle bir metinler okyanusu kuruyor. Kutsal kitaplardan bilime, antik mitolojiden, modern felsefeye kadar uzanan onlarca kaynaktan alıntılar yapıyor ya da onlara ima ediyor. Bu yönüyle kitabın hacmini fazlasıyla hissettiriyor, bir romandan beklenmeyecek bilgi birikimle anlattıkları, insanlığın düşünce tarihine açılan bir deniz haritası haline dönüştürüyor.
Roman, denizlere açılmak isteyen genç denizci Ishmael’in gözünden
Moby Dick Ya Da Balina sayfalarında yankılanarak romanın kapısını kutsal ve edebi metinlerden alıntılarla aralıyor. Kutsal metinlerden süzülenler, Herman Melville ‘ın denizindeki hikayesine ilahi bir yankı kazandırıyor, edebi metinler de birer deniz feneri gibi bu yankıya ışık tutuyor, Homeros’tan Shakespeare’e ve bir çok yazara uzanan alıntılar, Melville’in okyanusuna derinlik ve yankı kazandırıyor. Amerikan edebiyatında en derin ve felsefi kalemlerinden birisi olan yazar, eserinde denizi yalnızca bir mekandan ziyade insan ruhunun yansıması olarak kullanıyor.
Moby Dick hem bir balinayı hem de insanın anlamlandıramadığı kudreti simgeliyor. Beyaz balina romanda yalnızca bir hayvan değil metafor olarak Tanrı’nın sessizliğini, doğanın bilinmezliğini ve kaderin kaçınılmazlığını temsil ediyor. Yazar şiirsel anlatımının yanında ansiklopedik birikimiyle de örülü, felsefi ve metafizik göndermelerle bir metinler okyanusu kuruyor. Kutsal kitaplardan bilime, antik mitolojiden, modern felsefeye kadar uzanan onlarca kaynaktan alıntılar yapıyor ya da onlara ima ediyor. Bu yönüyle kitabın hacmini fazlasıyla hissettiriyor, bir romandan beklenmeyecek bilgi birikimle anlattıkları, insanlığın düşünce tarihine açılan bir deniz haritası haline dönüştürüyor.
Roman, denizlere açılmak isteyen genç denizci Ishmael’in gözünden
Moby Dick ya da Balina, Herman Melville’in yalnızca bir deniz macerası değil; insanın tutkularını, inancını, doğayla ve kendi kaderiyle mücadelesini anlatan bir romanıdır. İlk bakışta bir balina avı hikâyesi gibi okunsa da derinlerine inildikçe metnin esas meselesinin insan ruhu olduğu açıkça görülür.
Romanın anlatıcısı Ishmael, okuru bilinmezliğe açılan bir yolculuğa davet ediyor, onun sakin, gözlemci ve çoğu zaman ironik dili, Kaptan Ahab’ın sarsıcı ve takıntılı kişiliğiyle bilinçli bir tezat oluşturuyor, bu karşıtlık romanın merkezindeki çatışmayı da temsil ediyor; akıl ile tutku, kabulleniş ile isyan, insan ile doğa.
Kaptan Ahab, edebiyat tarihinin en çarpıcı karakterlerinden biridir. Onu sıradan bir intikam figürü olmaktan çıkaran şey, Moby Dick’e yüklediği anlamdır, Beyaz Balina, Ahab için yalnızca fiziksel bir düşman değil; Tanrı’nın, kaderin ve insanın sınırlarının somutlaşmış hâlidir. Ahab’ın öfkesi, aslında yenilmez olduğuna inandığı düzene yöneliktir, bu nedenle onun mücadelesi, kazanılması mümkün olmayan bir savaştır. Melville, Ahab üzerinden insanın mutlak hakikat arayışının nasıl yıkıcı bir takıntıya dönüşebileceğini gösterir.
Moby Dick’in beyaz rengi ise romanda özel bir sembolik anlam taşır; beyaz geleneksel olarak saflığı ve masumiyeti çağrıştırırken, Melville bu algıyı tersyüz ediyor. Beyazlık belirsizliği, korkuyu ve anlamın kayganlığını simgeliyor. Balina ne tamamen iyi ne de tamamen kötüdür; o, insanın anlam yükleme çabasına direnç gösteren bir doğa gücüdür. Bu yönüyle Moby Dick, insan merkezli bakış açısını sarsan bir figür hâline getiriyor.
Romanın dikkat çeken bir diğer yönü, ayrıntılı balina betimlemeleri ve ansiklopedik bölümlerdir. İlk bakışta anlatıyı yavaşlatıyor gibi görünen bu kısımlar, aslında Melville’in bilinçli bir tercihidir,
İlk defa bir kitap bitti diye şükrettim. Her kitap klasik olarak adlandırılmamalı. Özellikle amerikalıların ben bir klasik yapacağına inanmıyorum. Bu kitap ansiklopedi olarak yazılsaydı asla okunmazdı. Sırf denizcilik terimleriyle dolu bir kitap. Araya felsefi birkaç yazı sıkıştırılmış. Tek beğendiğim balinanın insanoğlundan intikam almasıydı. Benim için zaman kaybı oldu. Toplam 100 sayfa anlatmaya değer konu vardı.
Herkese merhabalar yeni yılın ilk postu aslında gecikmiş postu…
Moby Dick…
Çoğumuzun okuduğu,izlediği ya da dinlediği o balıklı hikaye.
Ben de küçükken de büyükken de okudum efendim bir de en sevdiğim yayından çıkmış yine okudum.
Yazarın denizcilik ile bilgisinin ilmek ilmek işlendiği bir kitap olmuş gençlere hatta çocuklara bile hitap ediyor diyebilirim.
Tasarımı zaten harika bir kitap yayın kalitesi ortada diyebilirim.
Kitabı da bir tık anlatacak olursam ;
Kaptan Ahab yıllar önce Moby Dick girdiği mücadeleyi kaybeder ve ondan intikam almayı takıntı haline getirir.
Takıntının yıkıntı sürecine gitmesi de okuyucuyu da kitaba sürükler diyebilirim.
Ishmael’(anlatıcı) bazen anlamak çoğu zaman da kızmak kitapta bize açılan bir kapı diyebilirim
Yazar Hakkında
Herman MelvilleYazar · 26 kitap
Herman Melville, Amerikalı yazardır.
Bir Amerikan edebiyat klasiği kabul edilen Moby Dick adlı ünlü romanın yazarıdır. Uzun yıllar boyunca unutulmuş bir yazar olarak kalmış; 1920'li yıllarda yeniden keşfedilip büyük bir yazar olarak kabul edilmiştir.
Yaşamı
1819'da New York'ta dünyaya geldi. Sekiz çocuklu bir ailenin üçüncü çocuğudur. 1830'da iflas eden babası, iki yıl sonra hayatını kaybedince Herman Melville, çocuk yaşta çalışmaya başlamak zorunda kaldı. Bir yandan okuyup bir yandan çeşitli işlerde çalışarak geçen beş yıl boyunca tarih ve antropoloji kadar Shakespeare'in eserlerini okuyarak kendini geliştirdi.
On sekiz yaşında Liverpool'e giden bir gemide tayfa olarak iş buldu; aynı gemi ile tekrar New York'a döndü. Bu deneyim, ona ileride yazacağı romanlar için malzeme sağlayan seyahatlerden ilkidir.
Bir kaç yıl New York'ta özel ders vererek hayatını kazanmaya çalışan Melville, 1841'de Acushnet adlı bir balina gemisine denizci olarak kabul edildi ve Pasifik'te yeni bir seyahate başladı. On sekiz aylık bir yolculuğun sonunda gemidekilerin kötü tavrından yıldığı için bir arkadaşı ile birlikte Markiz Adaları'nda gemiden kaçtı. Yamyam olarak bilinen Typee yerlilerinin arasında bir ay kadar yaşadı. Adaya gelen bir Avustralya gemisi ile yeniden denizciliğe döndü ancak gemide çıkan isyana katılmakla suçlandığı için Tahiti civarında bir yerel hapishanede birkaç gün tutuklu kaldı. 1843 yazını Tahiti'de yerliler arasında geçirdi. İleride yazacağı Moby Dick adlı romanın düşünsel altyapısı bu sırada oluştu. Bir başka balina gemisi ile Hawaii'ye kadar gitti.
Otuzlu yaşlarında Boston'a döndükten sonra artık deniz seferlerine bir son vermişti; ailesinin teşviki ile kitaplarını yazmaya başladı. 'Tippee' ve 'Omoo' adlarını taşıyan ilk iki kitabı 1846'da yayınlandı. Bu kitapları, yerliler arasında geçen günlerine aitti. 1850 yılında yayınlanan 'White Jacket'ta ise bahriye erlerinin zorlu hayatını anlattı. İlk kitapları onu bir anda hem İngiltere hem Birleşik Devletler'de çok ünlü bir yazar haline getirdi. Bu dönemde eski bir aile dostunun kızı olan Elizabeth Knapp Shaw ile evlendi. Çift, dört çocuk sahibi oldu. 1850'de Massachusetts'te bir çiftlik evi satın alan Melville, çiftlik işleri ve yazı ile uğraşarak 13 yıl boyunca bu evde yaşadı. 'Arrowhead' adını verdiği ev, günümüzde müzedir.
Yazar, en büyük eseri Moby Dick'i 1851'de tamamladı. Başlangıçta, balina avcılığını anlatan bir serüven öyküsü olarak tasarladığı kitabı tamamlamak üzere iken Amerikalı yazar Nathaniel Hawthorne ile tanışıp arkadaş olmuştu. Hawthorne'un tavsiyesi ile kitabını simgesel anlamlarla yüklü bir romana çeviren Melville, eseri dostuna adadı. Ancak kitap yayınlandığında beklediği başarıyı yakalayamadı ve çok olumsuz eleştiriler aldı.
Yayımcısı Harper's bir sonraki romanını basmayı reddedince maddi sıkıntıya giren Melville 1866'da New York'ta gümrük müfettişi olarak çalışmaya başladı. Bu dönemde yazdığı 'Pierre' ve 'Piazza memories' gibi kitaplar ilgi görmedi. Son yıllarında düz yazıyı bırakarak kendini tamamen şiir yazmaya verdi; şiirlerini kendi parasıyla bastırdı.
1888 yılında emekli oldu ve en büyük eserlerinden biri sayılan 'Billy budd'ı yazdı; eseri bastırmaya fırsat bulamadan 28 Eylül 1891'de New York'taki evinde kalp krizi geçirerek hayatını kaybetti.
Uzun yıllar boyunca unutulmuş bir yazar olarak kalan Melville, 1920'li yıllarda yeniden keşfedildi ve büyük bir yazar olarak kabul edildi. Eserleri Amerikan Kütüphanesi tarafından toplanıp basılan ilk yazar oldu.
