• "Kişinin başarılı bir biçimde kendini gerçekleştirebilmesi için adalet , bütünlük, güzellik, bireysellik ve özerklik gibi büyük çeşitliliğe sahip ihtiyaçlarının karşılanması gerekir."
    Joel Levy
    Sayfa 103 - NTV Yayınları
  • 1) Fizyolojik İhtiyaçlar: Nefes alma, yemek, su, sex, uyuma, boşaltım ve buna benzer temel yaşamsal ihtiyaçlar.

    2)Güvenlik İhtiyacı: Beden, iş, ahlak, sağlık, mülkiyet güvenliği(dış faktörlerden kaynaklı tehlikelerden korunma).

    3)Sosyal İhtiyaçlar: Aidiyet, sevgi, kabul görme, sosyal yaşam vb.

    4)Değer Verilme/Saygınlık İhtiyacı: Özsaygı, özgüven, başkalarına saygı, başkalarından saygı, statü, başarı, itibar, tanınma.

    5) Kendini Gerçekleştirme: Gelişim, bir işi başarıyla tamamlama, yaratıcılık, doğallık, ön yargılı olmama, hakikatin kabulü.

    Maslow bu beş temel ihtiyacın dışında iki tane daha ihtiyaç belirtmiştir. Bunlar, bilişsel gereksinimler ve güzelduyusal (esthetic) gereksinimleridir. Fakat, kendini gerçekleştirme ihtiyacının bu ihtiyaçları kapsadığı düşüncesi ile bu ihtiyaçlar ayrı ayrı incelenmemiştir. Değişen yaşam koşulları dolayısıyla, Maslow’a ait bu ihtiyaçlar hiyerarşisi gözden geçirilmektedir. Özellikle teknolojinin gelişmesi ve kişilerin hayatında önemli bir yere sahip olması bu hiyerarşinin gözden geçirilmesi gerektiğinin kanıtı olarak düşünülmektedir.

    Kaynak:https://evrimagaci.org/...lar-hiyerarsisi-1644
  • Maslow da İhtiyaçlar Hiyerarşisi'nde insanın temel ihtiyaçlarından birinin aidiyet olduğunun altını çizer. Arkadaşlık, anlamlı ilişkiler kurabilmek, bir aileye sahip olmak, çalıştığımız yere ait hissetmek gibi, ilkel benliğimizin köküne kadar işlenmiş vazgeçilmez bir ihtiyaçtan söz ediyorum.

    Bir yere ait olmadığını hissettiğinde kendini yoksun ve eksik hissetmen de yine insan olmanın bir parçası. Ancak aidiyet ihtiyacını karşılayabilmek için kendini ne kadar eksilttiğin ve bir topluluğa kabul edilebilmek için olmadığın birini ne kadar oynadığın tamamen seninle ilgili.
  • 256 syf.
    İnsanı sadece fizyolojik ihtiyaçlarla değil bir bütün olarak ele alan , hümanist psikolojisinin babası olarak anılan Maslow için ihtiyaçlar hiyerarşisi şu şekildedir.

    1) Fizyolojik İhtiyaçlar: Açlık, susuzluk ve buna benzer temel yaşamsal ihtiyaçlar

    2) Güvenlik İhtiyacı: Dış faktörlerden kaynaklı tehlikelerden korunma

    3) Sosyal İhtiyaçlar: Aidiyet, sevgi, kabul görme, sosyal yaşam vb.

    4) Değer Verilme/Saygınlık İhtiyacı: Statü, başarı, itibar, tanınma

    5) Kendini Gerçekleştirme: Gelişim, bir işi başarıyla tamamlama, yaratıcılık

    Maslow’ un teorisine göre , bir insan birinci basamaktaki ihtiyacını gidermeden ikinciye geçemez. Yani sırasıyla her basamaktaki ihtiyaç giderilmeden bir üste çıkamaz.
    Maslow, teorileriyle günümüzde de oldukça benimsenen , başvurulan bir isim. Özellikle ; reklamların algı yönetiminde,marka tutundurma politikalarında,şirket stratejilerinde,eğitimde ve yönetimin olduğu daha pek çok alanda yöneticilerin sıkça başvurduğu bir kaynak.
    Kitabın konusuna gelirsek: Yukarıda belirttiğim ihtiyaçlar hiyerarşisi düşünülerek ;bireyin bulunduğu toplumda nasıl daha fazla sağlıklı bir şekilde gelişebileceği, çalışma koşullarında hangi tip bir yönetim ve ödül sistemiyle daha üretken hale gelebileceği, insanların nasıl yaratıcılıklarının gelişebildiği, piramidin son basamağı olan “kendini gerçekleştiren insanın” nasıl ve hangi parasal olmayan değerle daha verimli olabileceği ve insanın tek yönlülüğündense çift yönlülüğüyle ( ikiliklerle /zıtlıklarla) var olabildiği vb. konularda fikirlerinden oluşan bir çalışma.
    Herkesin bir şeyler bulabileceğine inandığım bir kitap olmakla beraber psikolojiye ilgi duyanların daha çok keyif alması kaçınılmaz. Herkese iyi okumalar dilerim.
  • Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2003 yılından bu yana hanehalklarının harcama kalıplarının nasıl şekillendiğini değerlendirmek ve hanehalkı harcama kalemlerinin dönemler itibarıyla ne yönde ve ölçüde değişim gösterdiğini gözlemek amacıyla her yıl Hanehalkı Tüketim Harcamasıçalışmasını bizlerle paylaşıyor. Her ne kadar 2017 yılının sonuna gelmiş olsak da elimizdeki en güncel veri olan 2016 yılı sonu itibarıyla ortalama bir hanehalkı (çalışmanın bundan sonraki kısmında kendisinden Mert Amca diye bahsedelim) her 100 liralık gelirinin 25,2 lirasını barınma ihtiyacını gidermek için konut ve kira harcamalarına ayırırken 19,5 lirasını ise gıda ve alkolsüz içeceklere (kısaca gıdaya) ayırıyor .

    Maslow’un neredeyse kendisinden daha meşhur İhtiyaçlar Hiyerarşini hatırlayacaksınız. Abraham Maslow’un 1943 yılında ortaya attığı İhtiyaçlar Hiyerarşinie göre insanın yaşam içerisindeki güdülerinin de kendi içinde bir sistemi vardır ve bazı gereksinimler ihtiyaç sıralamasında diğerlerinden daha önce gelir. Maslow, insanın ihtiyaçlarını beş ana grupta tanımlar ve bu grupları da birer düzey olarak nitelendirerek Maslow İhtiyaçlar Hiyerarşisi Piramidini oluşturur. Bütün bunları neden anlattık? Sadece Türkiye’de değil tüm dünyada bir hayli zorlu geçen 2016 yılını sağ salim atlatan bir birey, her 100 liralık gelirinin 47 lirasını en temel ihtiyaçlar olan piramidin en alt basamağını atlamak için ayırmış.

    Geçtiğimiz günlerde “nerede kalmıştık” diyerek yoluna kaldığı yerden devam eden akaryakıt zamları, Mert Amcanın bir yerden bir yere gitmesi için cüzdanında ayırması gereken banknotların sayısında da artışa neden oldu. 2016 yılının başında 4 lira olan benzinin litre fiyatı 2016 yılı sonunda 5,20 liraya kadar yükselmiş; bu durum da kendisini bir önceki yılda toplam harcamalar içerisinde %17 paya sahip olan ulaştırma harcama kaleminin payını %18,2’ye yükseltmesine sebep olmuştu. Mert Amcanın bütçesinde en fazla pay ayırdığı üçüncü harcama kalemi olan ulaştırma harcamaları böylece, 2016 yılında en fazla artışın görüldüğü harcama kalemi olarak da dikkat çekti.

    2016 yılında Mert Amcanın harcama kompozisyonuna ilişkin genel değerlendirme ile bu bölümü sonlandıralım: 2016 yılında hanehalkları bütçesi içerisinde alkollü içecekler, sigara ve tütün grubunun payı %4,2’den %4,4’e, mobilya ve ev eşyalarının payı, %6,1’den %6,3’e; eğitim hizmetlerinin payı ise %2,2’den %2,3’e yükseldi. Diğer taraftan, konut ve kira harcamalarının toplam harcamalardaki payı ise bir önceki yıla göre 0,8 puanlık düşüşle %26’dan %25,2’ye geriledi.

    TÜİK bahsi artırıp yayınladığı Hanehalkı Tüketim Harcaması çalışmasının yanında bir de bu çalışmanın bölgesel sonuçlarını da bizlerle paylaşıp Batıda yaşayan bir Mert Amca ile Doğuda yaşayan bir Mert arasında karşılaştırma yapma imkânı veriyor. TÜİK’in Hanehalkı Tüketim Harcaması Bölgesel Sonuçlarından bu seferki buluşmamıza isim babalığı yapan ilk sonuç Batıdaki Mert Amcanın cüzdanından barınma ihtiyacını gidermek için daha fazla para çıkarken Doğudaki Mert Amcanın cüzdanından ise daha ziyade beslenme ihtiyacını gidermek için daha fazla para çıkması .

    Türkiye geneli itibarıyla toplam harcamalar içerisinde en fazla paya sahip harcama kaleminin konut ve kira harcamaları olduğunu biraz önce ifade etmiştim. Ülkemizin en büyük üç büyükşehri olan İstanbul, Ankara ve İzmir, sıralamaları değişse de, yaşayanlarının konut ve kira harcamalarına en fazla pay ayırdığı ilk üç şehir olarak karşımıza çıkıyor. İstanbul’da yaşayan Mert Amca her 100 liralık harcamasının 30,4 lirasını barınabilmek için ayırırken İzmir’de ve Ankara’da yaşayan Mert Amca ise 100 liralık harcamasından sırasıyla 27,3lira ve 26,5 liralık paylar ayırmak zorunda kalıyor.

    2016 yılı sonu itibarıyla toplam harcamalar içerisinde gıdaya en az pay ayıran ilk üç bölge sırasıyla İstanbul, Ankara ve Antalya, Isparta ve Burdur istatistiki bölgesi oldu. İstanbulda yaşayan bir Mert Amca her 100 liralık harcamasının 15,6’sını gıdaya ayırırken Van, Muş, Bitlis ve Hakkâri’yi içine alan istatistiki bölgede yaşayan bir Mert Amca ise İstanbullu Mert Amcanın iki katı kadar tutarı gıda beslenme ihtiyacını gidermek için harcıyor. Kıssadan hisse: Kira ve konut harcamalarına en yüksek payı ayıran İstanbullular buna karşın gıda ve alkolsüz içecekler harcamalarında ise bütçelerinden en az payı ayıran bireyler oldu. Konut ve kira harcamalarına bütçesinin büyük bir kısmını ayıran üç büyükşehirde yaşayan bireyler buna karşın gıda harcamalarına daha az pay ayırmak zorunda kalıyor.

    Büyükşehirlerdeki ulaştırma ve eğitim masrafları
    Üç büyükşehirde gıda harcamalarına diğer bölgelere oranla daha az pay ayrılmasının öbür sebeplerinden biri de ulaştırma masraflarının görece daha yüksek seyretmesidir. Öyle ki, ortalama bir Ankaralı birey, 100 liralık bütçesinin sadece 17 lirasını gıda harcamalarına ayırırken bundan daha fazla olan 19 lirasını ise ulaştırma harcamalarına ayırıyor.

    Eğitim harcamalarının bütçe içerisinde en fazla paya sahip olduğu ilk üç il yine sırasıyla İstanbul, Ankara ve İzmir olmuştur. Özellikle son dönemde özel okulların sayılarının artması ve velilerin çocukları için devlet okullarından ziyade özel okulları tercih etmesi, diğer bölgelere göre daha pahalı olan okul ücretleriyle beraber üç büyükşehirde yaşayan hanehalklarının eğitim harcama kalemine daha fazla pay ayırmasına neden oldu.

    Mert Can Duman
  • Maslow bu 5 grubu - fizyolojik ihtiyaçlar, - güvenlik ihtiyaçları, - ait olma ve sevgi ihtiyacı, - saygı ihtiyacı ve en üst düzeyde - kendini gerçekleştirme ihtiyacı
    Kuramın Özellikleri

    - Maslow bu 5 grubu da düzey ya da basamak olarak düşünmüş sanki bir piramidin basamakları olarak sıralandırmıştır.

    - İhtiyaç duyduğu düzeyi tamamlamanın kişide motivasyon kaynağı oluşturduğunu savunmaktadır.

    - Bu düzeylerin hayat içerisinde belli bir önem sıralaması vardır.

    - Maslow’a göre; bazı gereksinimler ihtiyaç sıralanmasında diğerlerinden daha önce giderilmesi gerekmektedir.

    - Bu yüzden de bu teorinin bir diğer önemli noktası da ihtiyaçlar hiyerarşisinde bir kişi alt düzeydeki ihtiyacını belirli düzeyde karşıladıktan sonra üst düzeydeki ihtiyacın gereksinimini algılayacak ve gidermek isteyecektir.

    Örneğin, günlük olarak susuzluğunu giderebilen fakat kendini güvenli hissetmeyen bir kişi üst basamaktaki ihtiyaca gereksinim duymaz onun için önemli olan bulunduğu basamakta ki ihtiyacını doyurabilmektir.  

    Maslow İhtiyaçlar Hiyerarşisi İhtiyaç hiyerarşisindeki 5 ana düzeye tek tek bakacak olursak:

    1. Fizyolojik İhtiyaçlar

    Hiyerarşinin en alt basamağını oluşturur ve açlık, susuzluk, cinsellik, oksijen, uyku ve buna benzer temel yaşamsal ihtiyaçlar yer alır. Maslow’a göre fizyolojik ihtiyaçlar ilk basamağı oluşturur ve en önemli kısmıdır çünkü insanın temel fizyolojik gereksinimleri doyurulmadan üst düzeydeki ihtiyaçlara gereksinim sağlanmayacaktır.

    Örnek olarak; aç ve susuz bir insan bu ihtiyacını gidermeden sevgi ihtiyacını karşılamayı düşünmeyecek ve böyle bir gereksinim de duymayacaktır.

    Bu ihtiyaçların bir kısmı eksikliklerden ortaya çıksa da aslında Maslow bazı fizyolojik ihtiyaçların eksiklikten kaynaklanmadığını bildirir. İnsanların yaşamlarını sürdürmek için en çok karşılaması gereken ihtiyacın bu olduğunu da bildirmektedir. İnsanlar yaşamları boyunca bu ihtiyacı gidermek için çaba sarf etmektedir.

    2. Güvenlik İhtiyaçları

    İnsanın fizyolojik ihtiyaçları belli ölçüde karşılandıktan sonra hiyerarşideki ikinci düzey olarak karşımıza güvenlik ihtiyaçları çıkar. Güvenlik ihtiyaçları anlaşıldığı üzere dış faktörlerden korunma ve emniyet içerisinde bulunmak gelir. Kişide korku ve endişenin olmadığı durumlar söz konusudur. Böyle bir durumda kalan insan çözüm yöntemleri bulmaya ve bu durumla baş etmeye çalışır.

    Belirsiz ve güvenli olmayan durumlarda insanın gelişimsel olarak zarar gördüğü söylenebilir. Bunun sebebi olarak insanın risk almaktan çekinmesi gösterilebilir. Maslow bu düzey için ‘’bu gereksinim ne kadar çok doyurulursa o denli az ayak bağı olacaktır. Ne denli az olursa cesaret de o denli az olacaktır’’(Maslow, 1968) demiştir.

    3. Ait Olma ve Sevgi İhtiyacı

    Fizyolojik ve güvenlik ihtiyaçlarının yeterli olarak karşılanmasının ardından ortaya çıkan düzey ait olma ve sevgi ihtiyacıdır. Bu düzeyde kişinin bir ilişki kurmak veya bir grupta yer edinme ihtiyacı ortaya çıkacaktır. Böyle bir durumda kişinin bir arkadaş, sevgili, eş ya da çocuklarının eksikliğini giderme ihtyiacı söz konusudur.

    Bu durum, kişi için sosyal olarak ihtiyaçlarının giderilmesi anlamına da gelmektedir. Bu ihtiyacının karşılanmaması durumunda kişinin kendini yalnız ve terk edilmiş hissettiği görülmüştür. Maslow bu konuda da 2 farklı sevgi olduğunu ve bunların birbirini tamamladığını söylemektedir. Bunlar içinde ilk karşımıza çıkan eksiklik sevgisidir.

    Kişide içi boş olan bir alanın sevgiyle doldurulmasından bahsedilir. Bu konuda sevgiyle doldurulmamasının bazı patolojik sorunların ortaya çıkmasına sebep olduğu görülmüştür. İkinci tür ise varlık sevgisidir ve bu da ilk tür olan eksiklik sevgisinin oluşmasının ardından görülür.

    Varlık sevgisi ise bir başkasının varlığına duyduğumuz sevgidir. Maslow’a göre; eksiklik sevgisi mutlaka doyurulması gereken bir durumken varlık sevgisinin tamamiyle doyurulması pek mümkün olmamaktadır.

    4.Saygı İhtiyacı

    Saygı ihtiyacı önceki düzeyler yeterli derecede doyurulduktan sonra ihtiyaç olunan düzeydir. Bu düzey, kişinin çevresinden saygı görmesi ve kendisine güvenmesiyle ortaya çıkan istektir. Bu düzeyde iki aşama vardır. Kişi hem kendisine güven duyar aynı zamanda da etrafı tarafından saygı duyulan biri olarak görülmek ister. Maslow burada kişinin kendisine duyduğu özsaygı ve benlik durumlarına dikkat çekmektedir. Çünkü sadece dış faktörlerin kişinin kendisine saygı duymada yeterli olmadığını dile getirmektedir.

    5. Kendini Gerçekleştirme İhtiyacı

    En üst düzeyde karşımıza çıkan bu ihtiyacın; kişinin hayatında potansiyelini ve kapasitesini keşfetmesi ve bunları da hayata geçirdiği durumdur.Tüm alt düzeyler karşılansa da insanın belli bir huzursuzluk içinde olduğu bu aşamada görülmektedir. Bu düzeye gelindiğinde insan hayattan ne istediği, neyi başarmak istediği, hayatta nasıl bir yol izlediği gibi soruları sorarak cevaplarını almayı amaçlar.

    Bu aşamada her insanın farklı bir tarzda davranacağı söylenmektedir. Ancak Maslow bu düzeyi herkesin başarıp kendi farkındalığına varıp kendini gerçekleştirme noktasına ulaşamayacağını söylemektedir. Kendini gerçekleştirme ihtiyacı kişinin kendi farkındalığını kazanması ve hayatın uygulaması açısında önemli bir noktadır.

    Maslow bunları açıklamanın yanında üst düzey ihtiyaçların ortaya çıkmasının insanın psikolojik gelişiminde önemli bir nokta olduğunu söyler. Çoğu insanın bu düzeyde etrafından yardım istediği görülmüştür. Üst düzey ihtiyaçlar alt düzeydekiler kadar acil ve somut durumlar değillerdir. Kişinin hayatını sürdürmesi için mutlaka tatmin edilmesi gereken düzeyler değillerdir. Aynı zamanda üst düzey ihtiyaçlar kültürler arasına bazı farklılıklar ortaya koymaktadır.

    Bu konuda Maslow 1970'te yaptığı araştırmada ortalama bir ABD vatandaşının fizyolojik ihtiyacının %85’ini, güvenlik ihtiyacının %70’ini karşıladığını, ancak sevgi ihtiyacının %50’sini, saygı ihtiyacının %40’nı ve kendini gerçekleştirme ihtiyacının %10’unu karşıladığını tahmin etmiştir. Tüm bu bilgiler ışığında Maslow’un ortaya çıkardığı fikirlerin kabul edilmesinin yanında bazı tartışmaları da beraberinde getirmektedir.