Yazar:
Montaigne
Çevirmen:
Sabahattin Eyüboğlu
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 18 dk.
Sayfa Sayısı:
152
Basım Tarihi:
1992
İlk Yayın Tarihi:
1580
Yayınevi:
Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları
Orijinal Adı:
Essais
Orijinal Dil:
Fransızca
Orijinal Ülke:
Fransa
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
102 diğer baskı · Tümünü Göster
Denemeler
51bin okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Ocak 2020 · 314 s.
Denemeler
4.720 okunmaGönül Yayınları · Ocak 2015 · 248 s.
Denemeler
2.196 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Ocak 2021 · 314 s.
Denemeler
921 okunmaCem Yayınları · 30 Temmuz 1999 · 375 s.
Denemeler
624 okunmaPanama Yayıncılık · Şubat 2020 · 224 s.
Denemeler
397 okunmaVenedik Yayınları · Mart 2018 · 223 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Michel de Montaigne, makaleyi edebi bir form olarak popülerleştirmekten sorumlu olan, Rönesans'ın en etkili figürlerinden biriydi. 1572'de Montaigne kendini, okumaya ve düşünmeye adamak için mülküne çekildi. Orada, kütüphanesinde bulunan kitaplarda bulduğu fikirlerden ve kendi deneyimlerinden esinlenerek sürekli ‘denemeler’ yazdı. İlk yayım tarihi 1580 olan bu kitap; savaş atları, şiir ve politika, din, aşk ve dostluk, coşku ve deneyim, bilgi ve inanç gibi çeşitli konuları tartışıyor. Ama her şeyden önce Montaigne, kendi içsel doğasını ve genel olarak erkek ve kadınların doğasını ortaya çıkarmanın bir yolu bulmaya çalışıyor. Hümanist kültürün en önemli kaynaklarından biri olan Denemeler, edebiyatta eşine az rastlanır şekilde kendine özgü, kişisel eserler arasındadır. Yazılmasının üzerinden 440 yıl geçmesine rağmen modern okuyuculara zevk ve ilham verirken aydınların başucu kitabı olmayı sürdürmüştür.
DÖ-DS1000Kitap
Les Essais,
Bakış açısının binbir türlü penceresini tek tek aralar. Yaşadığı zorlu hayata rağmen kendisini bulmaya çalışan yazar bize insanlığı tanıtır. Bazı yazılar vardır ki; okuduğunuz zaman dile dökemediklerinizi dillendirmiştir. Denemeler, her cümlesi ile böyle bir kitap.
Okudukça kendime sordum "Ben bunu neden düşünemedim?", şimdi sizlere soruyorum "Biz bunu neden düşünemedik?". Dünyaya baktığı pencere sizi Ay'ın üzerine oturtmuş, izletmiştir. "Denemeler" sonsuzdur, her okuyuşunuzda yeni bir kitap halini alır.
Size gün ışığında ayna olacak, tüm kusurlarınızı gösterecek. Yazılarında ele aldığı konulardan biri olan ölüm korkusu o kadar kaygısızdır ki tüm korkunuzu alır. Kısacası insanlar "Denemelerden önce" ve "Denemelerden sonra" olarak ikiye ayrılır.
İnceleme paylaştığımız sayfamıza bir göz atın! instagram.com/kendineait1kitap
Montaignenin Sesi
Yalnızca şiir kitaplarını defalarca okurum , ancak Montaignenin denemeleri müstesna , Montaigne çağının ötesine seslenebilmiş ender yazarlardan biri, ona yazar demek bir nevi Montaigneyi sığlaştırır, o derin denizler kadar derin ve coşkulu ruha sahip bir düşünce adamıydı. Onun kendinden öncekilerin düşüncelerine yapmış olduğu yorumlar ne kadarda ufuk açıcıdır.
Düşünce ve edebiyat tarihinin en etkili eserini ortaya koymuş olan Montaignenin sesi daha da ötelere ulaşacaktır.
Halit Aslan
9/10
2020 53. kitabı
2 gündür okuyacak kitabım yok. Bu yüzden kütüphanemin en kıymetlilerinden olan ve sürekli kütüphanemden işmar eden, kaçıncı defa okuduğumu bilmediğim Denemeler kitabına tekrar başladım. Her okurun hayatında anlam yüklediği, içinde kendini bulup, hayatının bir basamağına koyduğu kitaplar vardır. Denemeler kitabı da benim için o kitaplardan biri. Çünkü hayatının en zorlu (Dört çocuğunu da bebekken kaybeden ve böbrek sancıları yüzünden 38 yaşındayken şatosunun duvarları arasına çekildiği ) döneminde büyük acılar içinde yazdığı bir kitapta bu kadar pozitif olan biri örnek insandır. Bu kitabı okurken kendime tahammül etmeyi, kendimi sevmeyi, umutsuz olmamayı ( etkisi sadece kitap bitene kadar sürsede :)) öğreniyorum. Onca sıkıntıya rağmen hayatta tutunacak bir dal olduğuna inanan ve bunu okuyucuya yansıtan nadir isimlerdendir Montaigne.
Edebiyata deneme türünü kazandırmış isimlerin başında olan Montaigne, "Les Essais" (Denemeler) adını verdiği bu eserinde insanlığa değil, kendine mesajlar verdiğini, sadece kendini anlattığını, kendi kendisiyle sohbet ettiğini söyler. Hatta kitaba "Kısacası okuyucu, kitabımın özü “benim”.Boş vakitlerini bu sudan ve anlamsız konuya harcaman akıl karı olmaz. Haydi uğurlar olsun. (Sayfa: 26) ” diyerek sadece kendi deneyimlerini anlattığını baştan vurguluyor.
En alçak gönüllü hali ve mütevazi bir şekilde amacının insanlığa hitap etmek olmadığını, kendi kendisiyle sohbet ettiğini söylese de alttan alta genele mesajlar verir, yol gösterir. Herkesin içinden kendine bir pay çıkarmasını sağlar.
Deneme türünde yazılmış kitapta 107 yazı, makale bulunuyor. Yayımlandığı günden beri en önemli aydınların, yazarların başucu kitabı olan Denemeler, çoğu felsefe, eğitim konularına değinen ve Ortaçağ dogmantizmini yıkan bir aydınlanma kitabıdır. Montaigne
Hayatının büyük bir kısmını acı ve kederle geçirmiş olan Montaigne'nin, hayata bu kadar realist aynı zamanda da pozitif bakması beni en çok etkileyen yönüydü. Ben Montaigne'le geç tanıştım keşke daha erken tanışabilseydim. Kitapta herkesin kendinden bir parça bulabileceğine eminim. Çünkü dostluğu, sevgiyi, savaşı, bilgi ve düşünceyi, hayat ve felsefeyi, yalnızlığı, aşkı, kanunları, mutluluğu ve daha onlarca konu üzerinde düşüncelerini yazmış olup bizlere de bu konular hakkında hayatımızda nasıl bir anlamı olduğunu sorgulatmıştır. Kitapta en sevdiğim kısımlardan biri montaigne'nin 
Seneca ,
Horatius , 
Terentius , 
Lucretius Carus , 
Gustave Lanson , 
Voltaire , 
Vergilius , 
Decimus Iunius Iuvenalis gibi önemli isimlerin yazdıklarını kendi düşüncesini desteklemek amacıyla alıntılamasıdır. Montaigne'nin bu denli pozitif olması kısa süreliğinede olsa hayata pozitif bakmamı sağlıyor. Herkesin başucu dediği bir kitap vardır benimde kesinlikle Montaigne'nin "Denemeler" eseridir. En çok üstünde durduğu konular; kendini anlamak, hayat ve felsefe, aşk ve dostluk üzerindedir.
Ben bu konuları çok açık, anlaşılır ve realist bir şekilde kendi yaşadıklarıyla özdeşleştirerek yazdığını ve bu yazıları okuyan kişinin kendi hayatından izler bulduğunu düşünüyorum. Montaigne bizdendi, Montaigne herkesti.
"Benim anlattığım dostlukta ruhlar o kadar derinden uyuşmuş, karışmış, kaynaşmıştır ki onları birleştiren dikişi silip süpürmüş ve artık bulamaz olmuşlardır. Ruhlarımız o kadar sıkı bir beraberlikle yürüdü, birbirini o kadar Coşkun bir sevgiyle seyretti ve en mahrem taraflarına kadar birbirine öyle açıldılar ki Ben onun ruhunu benimki kadar tanımakla kalmıyor, kendimden çok ona güvenecek hale geliyordum" Montaigne en iyi dostu 
Étienne de la Boétie'yi anlatırken aynı zamanda dostluk hakkındaki düşüncencesinide bu cümlelerle
Seneca ,Horatius , Terentius , Lucretius Carus , Gustave Lanson , Voltaire , Vergilius , Decimus Iunius Iuvenalis gibi önemli isimlerin yazdıklarını kendi düşüncesini desteklemek amacıyla alıntılamasıdır. Montaigne'nin bu denli pozitif olması kısa süreliğinede olsa hayata pozitif bakmamı sağlıyor. Herkesin başucu dediği bir kitap vardır benimde kesinlikle Montaigne'nin "Denemeler" eseridir. En çok üstünde durduğu konular; kendini anlamak, hayat ve felsefe, aşk ve dostluk üzerindedir.
Ben bu konuları çok açık, anlaşılır ve realist bir şekilde kendi yaşadıklarıyla özdeşleştirerek yazdığını ve bu yazıları okuyan kişinin kendi hayatından izler bulduğunu düşünüyorum. Montaigne bizdendi, Montaigne herkesti.
"Benim anlattığım dostlukta ruhlar o kadar derinden uyuşmuş, karışmış, kaynaşmıştır ki onları birleştiren dikişi silip süpürmüş ve artık bulamaz olmuşlardır. Ruhlarımız o kadar sıkı bir beraberlikle yürüdü, birbirini o kadar Coşkun bir sevgiyle seyretti ve en mahrem taraflarına kadar birbirine öyle açıldılar ki Ben onun ruhunu benimki kadar tanımakla kalmıyor, kendimden çok ona güvenecek hale geliyordum" Montaigne en iyi dostu Étienne de la Boétie'yi anlatırken aynı zamanda dostluk hakkındaki düşüncencesinide bu cümlelerle
Puan vermedi·314 syf.·
2024 61. kitabı
Bir amaca bağlanmayan ruh, yolunu kaybeder.
Montaigne
Hayatını bir kitaba adamış ve hayatın bütün alanlarına değinmiş bir eser, Sohbet ediyormuş hissi veriyor Montaigne 
Denemeler kitabında hayatın her kesitine merhale katacak fikirler sunuyor. Filozofların sözleriyle destekliyor yazdıklarının bir çoğunu, sindirerek okunacak bir eser. Felsefeye ilgi duyanların kesinlikle okuması gerekir Yazarın bir çok tespitine katılmamak mümkün değil, bazı bölümlerini hayranlıkla okudum…
Bize yaşamayı bilgilerimizle öngörülü ve önyargısız bir biçimde değerlendirme fırsatı verecek, filozofların hayatlarına attıkları çektikleri bir arada bulabilecek bir senfoni orkestra gibi zihninizde konçerto şöleni sunuyor . Yaşamanın manasına bir çentik attıracak, fikirlerle bezeli her kitaplıkta bulunması, arada okunması gereken eser kaleme almış Montaigne , kendini düzeltme gayretine girişmemiş yazdıklarında bu düşünce ile yazması sohbet tadını perçinliyor.
Katılmadığınız yerler illa ki olacaktır. Felsefe de bu yüzden çok güzel, Bütünü değerlendirdiğiniz de denemelerin çok fazla bilgi içeren ansiklopedi olduğunu farkedeceksiz. Farklı bir bakış katacaktır yazdıkları manaya bürününce. Zihin mevsiminden, iklimiyle Montaigne düşünceler yeşertecek fikirler sunuyor.
Hayatın her alanına dair bölümlerden oluşan denemelerde 
Kendime Düşünceler den esintiler karşınıza çıkacaktır. Tam olarak stoacılık felsefesiyle kaleme almamış yazdıklarını ama benzer fikirleri sunuyor.
Rönesans hümanizmini kuşkularla dolu akımıyla yaşamdan, ölüme,mutluluktan, hüzne, inançlardan, düşüncelere felsefi akımın bütün maideleriyle insanı anlatıyor. Platon'dan, Lucretius'dan, Seneca'dan ve Cicero’dan bir çok alıntı var ,Bir çok sayfasında Kendinizden bir şeyler bulacağınız bir başucu
Montaigne
Hayatını bir kitaba adamış ve hayatın bütün alanlarına değinmiş bir eser, Sohbet ediyormuş hissi veriyor Montaigne Denemeler kitabında hayatın her kesitine merhale katacak fikirler sunuyor. Filozofların sözleriyle destekliyor yazdıklarının bir çoğunu, sindirerek okunacak bir eser. Felsefeye ilgi duyanların kesinlikle okuması gerekir Yazarın bir çok tespitine katılmamak mümkün değil, bazı bölümlerini hayranlıkla okudum…
Bize yaşamayı bilgilerimizle öngörülü ve önyargısız bir biçimde değerlendirme fırsatı verecek, filozofların hayatlarına attıkları çektikleri bir arada bulabilecek bir senfoni orkestra gibi zihninizde konçerto şöleni sunuyor . Yaşamanın manasına bir çentik attıracak, fikirlerle bezeli her kitaplıkta bulunması, arada okunması gereken eser kaleme almış Montaigne , kendini düzeltme gayretine girişmemiş yazdıklarında bu düşünce ile yazması sohbet tadını perçinliyor.
Katılmadığınız yerler illa ki olacaktır. Felsefe de bu yüzden çok güzel, Bütünü değerlendirdiğiniz de denemelerin çok fazla bilgi içeren ansiklopedi olduğunu farkedeceksiz. Farklı bir bakış katacaktır yazdıkları manaya bürününce. Zihin mevsiminden, iklimiyle Montaigne düşünceler yeşertecek fikirler sunuyor.
Hayatın her alanına dair bölümlerden oluşan denemelerde Kendime Düşünceler den esintiler karşınıza çıkacaktır. Tam olarak stoacılık felsefesiyle kaleme almamış yazdıklarını ama benzer fikirleri sunuyor.
Rönesans hümanizmini kuşkularla dolu akımıyla yaşamdan, ölüme,mutluluktan, hüzne, inançlardan, düşüncelere felsefi akımın bütün maideleriyle insanı anlatıyor. Platon'dan, Lucretius'dan, Seneca'dan ve Cicero’dan bir çok alıntı var ,Bir çok sayfasında Kendinizden bir şeyler bulacağınız bir başucuİnsan ölümü her yerde gönül rahatlığıyla beklemeli...·314 syf.·
10/10
2022 40. kitabı
Önce kendini tanımalı insan. Kendi içinden başlamalı seyahatine. Dünyanın yollarına ovalarına, dağlarına adım atmadan önce, kendi iç dünyasının yollarında yürümeli, dağlarını aşmalı, ovalarından geçmeli. Bu yüzden insana yöneltilen en kadim çağrı şu olmuştur:Kendini bil. Başka şeyler öğrendiğinde bilgin olabilirsin. Ama Bilge olmak için kendini bilmelisin.
Bu kadim çağrıya en güzel şekilde icabet edenlerden biri 16. Yüzyıl Fransa'sında yaşayan ve 38 yaşından sonra bütün işlerini bırakarak kendine kitaplardan yeni bir dünya kuran Montaigne'dir. Onun, hayatı boyunca okuduğu en önemli kitap kendisi olmuştur. Diğer kitaplar ise bu en önemli kitabı daha iyi anlamaya vesiledir sadece. Ona göre kendini tanımayanın başkasını tanıması, kendini anlamayanın başkasını anlaması imkansızdır. Kendini tanıyan biri aslında bütün insanları tanımış olur. çünkü her insanda insanlık hallerinin tamamı vardır. İlk insandan bu yana isimler değişse de yaşananların hiç değişmemesi ve tarihin tekerrürden ibaret olması bu yüzdendir. Montaigne'in okuduğu en önemli kitap kendisiydi ve ilginçtir ki yazdığı tek kitabın konusu da yine kendisi olmuştur. Denemeler adını verdiği bu kitap,aslında kendine tuttuğu bir aynadır. Aradan kaç asır geçerse geçsin bu aynaya bakan herkesin o aynada gördüğü tek şey kendi yansımasıdır. Yazarın kendini anlattığı satırlarda okuyucu kendini okur.
Montaigne benim işim gücüm kendimi incelemek der kitabında. Bütün kültürlerde kişinin kendini anlatması kötü sayılmasına rağmen o sadece kendini anlatır. Çünkü onun kendini anlatması kendini övmek değildir. Ona göre insanın kendini anlatmasından daha zor ve daha yararlı hiçbir şey yoktur. Zira kendini anlatmanın amacı kendini daha iyi tanımak, kusur ve hatalarının farkına vararak erdeme biraz daha
Michel de Montaigne 1533 yılında doğan ve varlıklı bir ailede dünyaya gelip deneme türünün öncüsü olan Fransız bir yazar ve düşünür. Bu cümlede ifade ettiğime birçok okur zaten aşinadır. O yüzden kitabın bana bıraktığı etki üzerine yazmam daha yerinde olacaktır.
Okumaktan en haz aldığım tür, kurgunun en son ortaya çıkan türlerinden birisi olmasına rağmen toplumsal düzlemde en çok karşılık bulan roman türü olmuştur ama bu defa bir kurgu dışı bir eser okumak benim için sadece okuma hazzına sebep olmadı aynı zamanda da yaşamımızda çok belirgin olan ama bir o kadar da farkında olmadığımız birçok noktanın daha bariz bir biçimde gün ışığına çıkmasına vesile oldu. Her ne kadar Montaigne bu yazdıklarını etrafındaki insanlar için yazdığını eserde ifade etse de eserin bunun ötesinde olduğu çok açıktır. Ayrıca, bir türün öncüsü olan eserler - genellikle - ilk eser olmalarından ötürü bir yavanlığı içerseler de bu eser için bir edebiyat bölümü mezunu ve Batı Edebiyatı üzerinde birçok eser okuması ve tahlili yapmış birisi olarak diyebilirim ki o yavanlık yoktu ve türünün ilk örneklerinden birisi olmasına rağmen eser ufkun ötesine geçiyor; tanınan bir olguyu bilinen bir şeye dönüştürüyor.
Yaşamdaki birçok mesele üzerine fikirlerini beyan eden Montaigne, bunu yaparken düşüncelerini katmerlemek için Romalı sanatçılara eserde birçok yerde başvuruyor. Bunlardan bazıları olarak Terentius, Horatius, Seneca ve Ovidius ele alınabilir ve her birinin hem Roma edebiyatında hem de Roma siyasetindeki önemini ilgililer gözden kaçırmayacaktır. Yazarın bu eğilimi elbette Latince konusundaki erken yaştaki eğitiminden ileri geliyor. Biyografisine bakan benim gibi meraklı okurlar görecektir ki Montaigne, Fransızca'dan evvel Latince'de mahir olmuştur ve bu sürecin etkisi yaşam boyu sürmüştür yazar
DenemelerKitap
Hayatının bir döneminde herkesin başucu kitabı olması gereken bir eser. Okuyanlar mutlaka bu kitapta kendinden bir şeyler bulacaktır, buna eminim.
Kitaptan notlar, alıntılar almaktan doğru dürüst okuyamadım bile.
Spesifik bir konusu olmamasına rağmen, her şeyden azar azar bahsetmesine rağmen tüm konular birbiriyle ilintili ve tam bir bütündü.
Gayet akıcıydı. Yıllaaar sonra tekrar okuyacağım. :)
Eleştirel Düşüncenin Öncüsü: Montaigne'nin Denemeler'i
Montaigne'nin Denemeler'i, edebiyat tarihinin en özgün ve etkili eserlerinden biri olarak kabul edilir. 16. yüzyılda kaleme alınan bu eser, sadece bir kitap olmanın ötesinde, yazarın kendi zihnini ve ruhunu derinlemesine keşfettiği bir yolculuktur. Montaigne, okurlarını da bu yolculuğa ortak ederek, insan olmanın karmaşıklığı ve güzelliği üzerine eşsiz bir bakış açısı sunar.
Eser, Montaigne'nin günlük yaşamından, okuduğu kitaplardan ve antik Yunan ve Roma filozoflarının fikirlerinden beslenen denemelerden oluşur. Bu denemeler, ölümden dostluğa, eğitimden özgür iradeye kadar geniş bir yelpazede konuyu ele alır. Montaigne, her denemede samimi ve açık bir üslupla düşüncelerini ve duygularını paylaşır. Okuyucuları, onunla birlikte düşünmeye, sorgulamaya ve kendi inançlarını keşfetmeye teşvik eder.
Denemeler'in en önemli özelliklerinden biri, Montaigne'nin kendine olan dürüstlüğüdür. Yazar, kusurlarını ve zayıflıklarını gizlemeden, olduğu gibi kabul eder. Bu dürüstlük, okurların da kendisiyle özdeşleşmesini ve onunla daha derin bir bağ kurmasını sağlar.
Montaigne, aynı zamanda çok iyi bir gözlemcidir. Çevresindeki dünyayı ve insanları keskin bir şekilde gözlemler ve bu gözlemlerini denemelerinde ustalıkla aktarır. Bu sayede okurlarına o dönemin Fransa'sı hakkında canlı bir resim sunar.
Denemeler, sadece edebi bir başyapıt olmakla kalmaz, aynı zamanda felsefi bir metin olarak da büyük önem taşır. Montaigne, eserinde geleneksel dogmalara ve otoritelere meydan okur. Eleştirel düşüncenin ve bireysel özgürlüğün önemini savunur. Bu fikirleri, onu Rönesans hümanizminin öncü figürlerinden biri yapmıştır.
Denemeler'i okumak, sadece bir kitap okumaktan öte bir deneyimdir. Bu eser, okurlarını kendi iç dünyalarına yolculuğa çıkarır ve insan olmanın ne anlama geldiği üzerine derin
Yazar Hakkında
MontaigneYazar · 21 kitap
Montaigne (28 Şubat 1533, Dordogne, Fransa - 13 Eylül 1592, Guyenne, Fransa), 16. yüzyıl Fransız deneme yazarıdır.
Montaigne, Fransa'nın Aquitaine bölgesinde, Bordeaux yakınlarındaki şimdi Saint-Michel-de-Montaigne olarak adlandırılan bir kasabada Château de Montaigne aile mülkünde doğdu. Aile çok zengindi; büyük büyükbabası Ramon Felipe Eyquem, ringa balığı tüccarı olarak bir servet kazanmış ve 1477'de mülkü satın alarak Montaigne Lordu olmuştu. Babası Montaigne Seigneur Pierre Eyquem, bir süre İtalya'da bir Fransız Katolik askeriydi ve aynı zamanda Bordeaux belediye başkanıydı.
Ailesi onun iyi bir eğitim almasını sağladı. Alman bir eğitmen tarafından yetiştirildi. Eğitim süresince Yunan ve Latin edebiyatını ve dilini öğrendi. Bordeaux Edebiyat Fakültesi'nde felsefe okudu. Bir süre bulunduğu yörede Belediye Başkanlığı görevini üstlendi. Ailesinden kalan geniş bir malikanede günlerini kitaplarıyla ve yazılarıyla geçirdi. Kilisenin insanların aklını sürekli çelmesini eleştiren içerikler yayımladı. Avrupalıların coğrafi keşiflerde tanıdığı yeni uygarlıkları köleleştirme, yok sayma girişimlerine karşı çıkmıştır. Keşfedilen yeni medeniyetlere ''barbar, yamyam'' nitelemelerine hiddetle karşı çıkmıştır. Şu düşünce tarzı onu çok etkilemişti: ''İnsanlar zırdeli, daha bir tırtılı nasıl yaratacaklarını bilmezken binlerce tanrı yaratmışlar''. Bu çalışmaların sonucu olarak ünlü Denemeler adlı kitabı oluştu. Klasik kuşkuculuğu yeniden gündeme getirmiştir. Bilgiyi keşfetmenin yeni yollarını bulmayı denedi. Montaigne, Denemelerinde başta insan sevgisi olmak üzere iyimserlik, dayanışma, özgürlük ve okuma alışkanlığı üzerine çok özgün yazılar kaleme aldı. Sürekli eleştirel inceleme fikrini yeniden insanlara tanıttı. Bu yazıları herkesin anlayabileceği sade bir anlatımla okura ulaştırdı. Montaigne, deneme türünün yaratıcısı olarak kabul edilir.
Montaigne, 1592'de bademcik iltihaplanmasından öldü. Hastalığı zamanla dil felcine de yol açtı. Bu durumu eserinde şöyle aktarır: "zihnin en verimli olduğu an başkalarıyla sohbet anıdır. Bunu hayattaki diğer tüm eylemlerden çok daha tatlı buluyorum; ve eğer seçmek zorunda kalsaydım, sesimi kaybetmektense görme yeteneğimi kaybetmeyi tercih ederdim." Günümüzde mezar yeri kayıptır.
