Yazar:
Marcus Tullius Cicero
Çevirmen:
Türkan Uzel
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 9 dk.
Sayfa Sayısı:
76
Basım Tarihi:
1947
Yayınevi:
Milli Eğitim Basımevi
Orijinal Adı:
Latince: De Amicitia
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Diğer Baskılar
11 diğer baskı · Tümünü Göster
Dostluk Üzerine
2.999 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Ağustos 2025 · 120 s.
Dostluk Üzerine
92 okunmaAlfa Yayınları · 29 Eylül 2017 · 108 s.
Dostluk Üzerine
94 okunmaKapra Yayıncılık · 5 Mart 2021 · 72 s.
Dostluk Üzerine
74 okunmaKronik Kitap · Mart 2022 · 96 s.
Dostluk
30 okunmaMilli Eğitim Basımevi · 1947 · 76 s.
Dostluk Üzerine
30 okunmaKarbon Kitaplar · Mart 2021 · 84 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Dostluk olmadan yaşam da olmaz!Felsefe
Dijitalleşme ve sosyal medyanın yaşamlarımızı tüm boyutlarıyla kuşatarak sanal hale dönüştürdüğü bir dünyada gittikçe yalnızlaşıyoruz. O nedenle gerçek sevgiyi, aşkı ve dostlukları bulmamız gün geçtikçe zorlaşıyor. Bir ömür boyu süren dostlukların yerini hızla günü birlik ilişki ve arkadaşlıklar alıyor. Artık kimse kimsenin acısını, kederini ve sevincini duymak ve paylaşmak dahi istemiyor. İnsanlar özenle birbirinden kaçarak sanal dünyanın kollarına sığınıyor ve yalnızca çevresine değil, aynı zamanda kendine de yabancılaşıyor. Böylesi bir dünyada buhranlarımız ve psikolojik rahatsızlıklarımız her geçen günle birlikte artıyor. İçine düştüğümüz bu girdaptan çıkabilmek için “dostluk üzerine” yeniden kafa yormanın yararlı olabileceğini düşünüyorum.
• • •
Bu yönüyle Romalı devlet adamı, şair, hatip ve filozof Marcus Tullius Cicero’nun “
Dostluk Üzerine” kaleme aldığı eserinin çok doyurucu bilgiler içerdiğini söylemeliyim. Dostluğu, Platon’dan esinlenerek diyaloglar şeklinde anlatan Cicero, her şeyden önce “sadece iyi insanlar arasında dostluğun olabileceğini” ifade ediyor. O, dostluğun kurulabilmesi ve yaşatılabilmesinin temelini ise “erdem”de görüyor ve bu konuda şunları ifade ediyor: “Madem en iyi ve en yüce şey mutlu yaşamdır, ona erişmek istiyorsak, erdem için çabalamalıyız, o olmadan ne dostluğa ne de arzulanabilir olan herhangi bir şeye ulaşabiliriz.” Cicero’nun bu yaklaşımıyla, dostluğu tamamen Stoacı* bir bakış açısıyla ortaya koyduğu anlaşılıyor.
• • •
“Kendinle konuşur gibi her şeyi konuşmayı göze alabileceğin bir dostun olmasından daha tatlı ne var?” diye soran Cicero, kitabın ilerleyen diyaloglarında yaşamda dostluğun önemini ve yararlarını; bir dostta bulunması gereken özellikleri; dost edinirken dikkat edilmesi gereken hususları; dostluğu zehirleyen tutum ve davranışları;
Marcus Tullius Cicero’nun “Dostluk Üzerine” kaleme aldığı eserinin çok doyurucu bilgiler içerdiğini söylemeliyim. Dostluğu, Platon’dan esinlenerek diyaloglar şeklinde anlatan Cicero, her şeyden önce “sadece iyi insanlar arasında dostluğun olabileceğini” ifade ediyor. O, dostluğun kurulabilmesi ve yaşatılabilmesinin temelini ise “erdem”de görüyor ve bu konuda şunları ifade ediyor: “Madem en iyi ve en yüce şey mutlu yaşamdır, ona erişmek istiyorsak, erdem için çabalamalıyız, o olmadan ne dostluğa ne de arzulanabilir olan herhangi bir şeye ulaşabiliriz.” Cicero’nun bu yaklaşımıyla, dostluğu tamamen Stoacı* bir bakış açısıyla ortaya koyduğu anlaşılıyor.
• • •
“Kendinle konuşur gibi her şeyi konuşmayı göze alabileceğin bir dostun olmasından daha tatlı ne var?” diye soran Cicero, kitabın ilerleyen diyaloglarında yaşamda dostluğun önemini ve yararlarını; bir dostta bulunması gereken özellikleri; dost edinirken dikkat edilmesi gereken hususları; dostluğu zehirleyen tutum ve davranışları;
Tüm canlıların içgüdüsel olarak ilk hedefleri hayatta kalmaktır. Doğuştan gelen bir özsevgi ile donatılmışızdır. Hayatta kalmamıza yardımcı olan anne, baba, kardeş, akraba ve kabile bizim bu ilk amacımızla hemfikir olduğu ve bize yardım ettiği için sever ve bağlanırız onlara. Aile ve akraba bağları ilk etapta kendi mefaatimiz gereği gereklidir. Peki sonra ne olur? Arkadaşlar yavaş yavaş ailenin yerini almaya başlar, çünkü ailemizin her ne kadar bizim iyiliğimizi düşündüğüne inansak veya inanmak istesek de, arkadaşlar ile olmak daha keyiflidir, onların yanında sert kurallar ve ihlalleri durumunda sert ve hoşa gitmeyen cezalar yoktur ve arkadaşların yanında daha çok kendim olabildiğimden daha rahat ederim.
Ama her arkadaş dost mudur? Dostluk nedir?
Sağlam ve uzun ömürlü bir dostluk nasıl kurulur? Nasıl yıkılır? Gibi gibi sorulara bu kitapta yanıtlar bulabilirsiniz. Bu konuda zaten bir görüş sahibiydim ve yazarın aynı şeyi (sonuna doğru da olsa) söylemesi beni mutmain etti. Yoksa birşeyler eksik yazılmış gelecekti bana. Kendimiz için istediğimiz o hayatta kalma güdüsü, rahat etme arzusu, kendi olma talebi, nasıl bizim içimizde varsa ve bizim olmazsa olmazımız olup dost ve düşmanı buna destek veya köstek olmaları ile ölçüyorsak, aynı şekilde dost dediğimiz kişi için de aynı şeyi düşünürüz. Yani onun hayatta kalmasını, rahat etmesini, memnun olacağı bir hayata yelken açmasını onaylar ve destek oluruz. Hatta kitapta iki bedende bir ruh tabiri geçiyor ki, genelde biz bunu aşıklar için veya eşler için kullanırız ve gerçekten hoştur. Kendin için istediğini dostun için de istersin, hatta onu kendine tercih edersin gerekli olduğunda. Uzun lafın kısası, dostluğa dair hoş ve tatmin edici bir kitap okudum. Tercüme olması, zamansal örneklerin biraz havada kalması gibi şeyler okuma
Roma Gelenek ve Erdemlerine Göre Felsefi Bir Diyalog: Dostluk ÜzerineFelsefe
"İnsanlar kimseyi çarçabuk sevmeye yeltenmesin ve hak etmeyenleri sevmesin."
-Cicero
1. Giriş:
Bu inceleme, yalnızca kitaba dair değildir. Yazarın hayatına, yaşadığı döneme, siyasi ve felsefi görüşlerine ve eserlerine ek olarak, kitaptaki konuşmacalara dair bilgilerin de yer aldığı kapsamlı bir yazı olması amaçlanmıştır. Zaman ayırıp okuyacak olanlara teşekkürler.
2. Cicero Kimdir?
Romalı filozof, hukukçu ve devlet adamı olan Marcus Tullius Cicero, M.Ö. 106’da Roma şehrine yakın bir kasaba olan Arpinum’da doğdu. Dönemin entelektüellik anlayışı gereği Yunanca öğrendi ve küçük yaşlarından itibaren Yunan yazarları, filozofları ve tarihçilerini okuyarak iyi bir eğitimden geçti. Roma Hukuku’na dair Quintus Marcus Scaevola’dan dersler alan Cicero, bir dönem avukatlık yaptıktan sonra siyasi nedenlerden dolayı ülkeden ayrılmak zorunda kaldı. Dönemin kültür başkenti Atina’nın yanı sıra Küçük Asya (günümüzde Türkiye) ve Rodos’a gitti. Özgür düşüncenin yeşerdiği Atina’da felsefe ve retorik gibi alanlarda kendini geliştirdi.
3. Siyasi Kariyeri Hakkında Kısaca:
Siyasi arenada giderek yükselen ve konuşmalarıyla Roma siyasetinin önemli isimlerinden biri haline gelen Marcus Tullius Cicero’nun hayatı çalkantılarla ve sürgünlerle geçti. Ülke sınırları içinde bulunduğu zamanlarda siyasi arenada quaestor, aedilis, preator gibi görevlerde bulundu ve siyasi kariyerinde en üst basamak olarak conullüğe kadar yükseldi. Roma devletinin mevcut yönetim sistemine darbe hazırlığında olan Lucius Sergius Catilina ve yandaşlarını ifşalayarak yaşanması muhtemel olayları engelleyen Cicero, Roma’ya bağlılığını kanıtlayan güvenilir bir devlet adamı oldu ve “pater patriae”, yani “vatanın babası” unvanını kazandı.
Roma İmparatorluğu’nun en büyük iç savaşlarından biri olan 
Gaius Julius Caesar ve 
Pompeius döneminde siyasi arenada yer alsa
Marcus Tullius Cicero, M.Ö. 106’da Roma şehrine yakın bir kasaba olan Arpinum’da doğdu. Dönemin entelektüellik anlayışı gereği Yunanca öğrendi ve küçük yaşlarından itibaren Yunan yazarları, filozofları ve tarihçilerini okuyarak iyi bir eğitimden geçti. Roma Hukuku’na dair Quintus Marcus Scaevola’dan dersler alan Cicero, bir dönem avukatlık yaptıktan sonra siyasi nedenlerden dolayı ülkeden ayrılmak zorunda kaldı. Dönemin kültür başkenti Atina’nın yanı sıra Küçük Asya (günümüzde Türkiye) ve Rodos’a gitti. Özgür düşüncenin yeşerdiği Atina’da felsefe ve retorik gibi alanlarda kendini geliştirdi.
3. Siyasi Kariyeri Hakkında Kısaca:
Siyasi arenada giderek yükselen ve konuşmalarıyla Roma siyasetinin önemli isimlerinden biri haline gelen Marcus Tullius Cicero’nun hayatı çalkantılarla ve sürgünlerle geçti. Ülke sınırları içinde bulunduğu zamanlarda siyasi arenada quaestor, aedilis, preator gibi görevlerde bulundu ve siyasi kariyerinde en üst basamak olarak conullüğe kadar yükseldi. Roma devletinin mevcut yönetim sistemine darbe hazırlığında olan Lucius Sergius Catilina ve yandaşlarını ifşalayarak yaşanması muhtemel olayları engelleyen Cicero, Roma’ya bağlılığını kanıtlayan güvenilir bir devlet adamı oldu ve “pater patriae”, yani “vatanın babası” unvanını kazandı.
Roma İmparatorluğu’nun en büyük iç savaşlarından biri olan Gaius Julius Caesar ve Pompeius döneminde siyasi arenada yer alsaSpoi içerir!!
Cicero dan yanılmıyorsam okuduğum ilk eser oldu.....eser yer yer karşılıklı sohbet havasında ama genelde uzun cevaplar şeklinde ilerliyor. Bazen diyalog olduğunu unutturuyor...
Dostluk kavramı üzerinde duruyor, dostluğun anlamı, tanımı, sınırı vs. Bence gayet mantıklı ve tutarlı bir şekilde dile getiriyor...
Kitabın 72. Sayfasında geçen son cümleler aslında kitabı özetliyor. Şöyle yazıyor:
...Size tavsiyem, en büyük önceliği erdeme vermenizdir ki onun yokluğunda dostluk da olmaz. Kısacası, erdemi bir yana koyarsak, hiçbir şey dostluğun yerini tutmaz.
Ve evet ahlak yoksa dostluktan bahsedilemez... hiçbir şeyden bahsedilemez....
..........Herkese Keyifli Okumalar Dilerim........
Kitap karşılıklı diyalog hâlinde yazılmış. Yalın ve akıcı bir dile sahiptir. Bir sayfası orijinal dili olan Latince, bir sayfası Türkçe çevirisi şeklinde ilerleyen oldukça kısa bir kitap. Okudukça düşüneceğiniz ve bol bol not alacağınız bir kitap. Dostluk üzerine eşsiz nesihatları, tahlilleri ve felsefik düşüncelerini yazan Cicero dostluk nasıl kurulur dan başlayarak en ince ayrıntısına kadar çok güzel bir üslup ile anlatmıştır.
Kitap diyalog tarzında yazılmış. Konuşma, devlet adamı olan Laelius ve iki damadı arsında geçiyor. Laelius,yakın bir zamanda sevdiği bir dostu olan Scipio'yu kaybediyor. Laelius Scipio ile olan dostluğundan bahsediyor ...
Cıcero dostluğu bütün yönleriyle ele almış.Bu kitapta dostluk hakkında öğreneceğimiz çok şey var.Bazı yerlerde 'dostluk' hakkında kendimden eksiklik gördüm, bazı yerlerde de dostluk anlatıldıkça kendimi buldum bazı yerlerdeyse de içinde olduğum dostlukları da tanıdım diyelim.
" Dostluk geleceğe dair bir umut işığı yakar, ruhun zayıflamasına ve kendini kaybetmesine engel olur. Zira gerçek dostuna bakan, âdeta kendisinin bir benzerine bakar. Bu yüzden yanımızda olmayan dostlar bile yanımızdadır , yoksullar zengin olur ve zayıflar güçlü, söylemesi zor olsa da, ölü dostlar bile canlı sayılır,dostların saygınlığı ve anısı öyle değerlidir ki, onlara duyduğumuz özlem bizi terk etmez. Dostlarin ölümü kutlu, yaşamı övgüye değer bulunur. Nesnelerin doğasından iyi niyet ve yakınlık çıkarılırsa, ne bir ev ne de bir kent ayakta durabilir, tarlalar bile iglenmeden kalacaktir. Bu söylediklerimden yeterince anlaşılmıyorsa, dostluğun ve uyumun ne kadar güçlü olduğu anlalaşılmazlıklardan ve uyumsuzluklardan da anlagilabilir. Hangi sağlam ev ve hangi güçlü devlet nefret ve uzaklaşmalara temelden sarsılmaz? Dostluğun ne kadar faydalı olduğu buradan da anlaşılabilir ." (Sayfa:10)
Dostluk adına öğreneceğiniz çok şey var bence bu kitaba bi şans verin.
DostlukEdebiyat
Dostluğun temeli: İki iyi ve donanımlı insanın kuracağı sağlam bağlarla mümkün olur. Erdemli, onurlu, karakterli ve iyi kişilerin dost olması gerekir. Aksi halde çıkar üzerine kurulacak olan dostlukların er ya da geç kötü bir şekilde biteceğini belirtir. Gerçek dostlar, dostlarının yükselmesini kıskanmaz aksine kendisi yükselmiş gibi mutlu olur yürekten. Oysa hakiki olmayan dostluklarda, dostun kazanımı ruha acı verecektir. Neden ben değil de o bunu elde etti gibi düşüncelere saplanacaktır. Kısa ve öz anlatımı ile Cicero'nun bu güzel eserini herkese tavsiye ederim.
Kalsik metinler bugüne dair yazılanlara yaşwmışlıklara birer önsöz gibi. Ve hemen hemen her konuda da bir eser verilmiş. Kitap dost olmanın ve dost kalmanın inceliklerine dair tavsiyeler içeriyor. Keyifli okumalar...
Böyle söylemekte tuhaf olacak ama kitap gerçekten dostluk üzerine yazılmış
Dostluğun önemi, seçimimizdeki zaman ve güven, dostu bir çıkar olarak görmeme ve dost oluşun güzelliği üzerine yazılmış. Dostluğun sağladığı konfora tutunmamızı istiyor.
Dostumla benim kitabım olsun ...Dostluk Üzerine Dostluğu öyle güzel anlatmış ki benzer duygularla sevip değer verdiğim bir dostum olduğu için anlamak çok şükür ki zor gelmedi bana. Kendisi benden suç teşkil eden ve ahlak dışı bir istekte bulunmadığı sürece onun için o daha istemeden her şeyi yapabilirim. Yazar da bunu söylüyor, dostların birbirinden isteyebileceği şeylerin sınırı vardır diyor. Marcus Tullius Cicero dostluk kavramının temeline erdemi koyuyor. Erdem dostluğu ayakta tutan ve besleyen bir gerçekliktir. Dostluk çıkar ilişkilerinin çok dışındadır ve yalnızca iyi insanlar birbirilerine dost olabilir. Cicero bu çalışmayı genç yaşta vefat eden dostu için kaleme almış. Ne de iyi etmiş..
Dostluk Üzerine Dostluğu öyle güzel anlatmış ki benzer duygularla sevip değer verdiğim bir dostum olduğu için anlamak çok şükür ki zor gelmedi bana. Kendisi benden suç teşkil eden ve ahlak dışı bir istekte bulunmadığı sürece onun için o daha istemeden her şeyi yapabilirim. Yazar da bunu söylüyor, dostların birbirinden isteyebileceği şeylerin sınırı vardır diyor. Marcus Tullius Cicero dostluk kavramının temeline erdemi koyuyor. Erdem dostluğu ayakta tutan ve besleyen bir gerçekliktir. Dostluk çıkar ilişkilerinin çok dışındadır ve yalnızca iyi insanlar birbirilerine dost olabilir. Cicero bu çalışmayı genç yaşta vefat eden dostu için kaleme almış. Ne de iyi etmiş..Yazar Hakkında
Marcus Tullius CiceroYazar · 31 kitap
Marcus Tullius Cicero (MÖ 106 - MÖ 43), (Latin) Romalı devlet adamı, bilgin, hatip ve yazar. Felsefe öğrenimini, Epikürosçu Phaedros, Stoacı Diodotos ve Akademi'ye bağlı Philon'dan almış olan Cicero'nun önemi, Yunan düşüncesini daha sonraki kuşaklara aktarmasından oluşur. Bilgi kuramı açısından, kesinliğe bağlanmak yerine olasılıkların yolunu izlemeyi yeğleyen, buna karşın ahlak alanında, dogmatik bir tavır sergileyip, Stoacılara ve bu arada Sokrates'e yönelen Cicero, Latincenin felsefe dili olarak gelişmesine katkı yapmış ve bu arada, dinsel görüşleri açısından daima agnostik kalmıştır.
Hayatı
3 Ocak MÖ 106 yılında Arpinum'da doğmuştur. Çocukluğundan itibaren harika bir öğrenci olmuş, eğitime olan tutkusu ve sevgisi ile ünlenmiştir. Yoğun bir hukuk öğrenimi görmüş, daha sonraları ise edebiyat ve felsefeyle daha çok ilgilenmeye başlamıştır. Savaşı hiç sevmezdi, yine de orduya katıldı. Mahkemelere başkanlık yaptı, ünlü ve başarılı bir hukukçu oldu. Daha sonraları ise konsül oldu, daha önce ailesinden hiçbir kimse konsül olmamıştı, yani o bir homo novus idi. MÖ 60 yılında Sezar, ilk Triumvirliği başlattı. MÖ 58 yılında Publius Clodius Pulcher'in koyduğu yasa ve aralarında gelişen sürekli muhalefet yüzünden İtalya'yı bir yıllığına terk etti. MÖ 50'li yıllarda, Cicero popülist Milo'yu Clodius'a karşı destekledi. Sonra 50'li yılların ortasında Clodius Milo'nun gladyatörleri tarafından Via Appia'da öldürüldü. Cicero Milo'yu savundu, bariz kanıtlar yüzünden pek başarılı olduğu söylenemez. Nitekim Milo sürgüne gitti ve uzun bir süre Marsilya'da yaşadı.
MÖ 50 yılında Sezar ile Pompey arasındaki gerilim iyice artmıştı, Cicero bu yıllarda Pompeius'in tarafını tuttu, yine de Caesar'ın düşmanı olmak istemiyor buna göre daha yumuşak bir politika izliyordu. MÖ 49 yılında Caesar İtalya'yı işgal ettiğinde, Cicero kaçmak zorunda kaldı. Daha sonraları Caesar onun geri dönmesi için ikna etmeye çalışınca, Cicero İtalya'yı terk ederek Selanik'e gitti. MÖ 48 yılında Pompeius taraftarlarıylaydı, bu dönemde onlarla arası açıldı, Ceasar'ın Pharsalus'daki zaferinin ardından Roma'ya geri döndü. Caesar'ın hükümranlığı altında sesini çıkarmadı, yazılarına konsantre olmuştu.
MÖ 45 yılının Şubatında kızı Tullia öldü. Hayatı boyunca bu şoktan kurtulamadı.
MÖ 44 yılında Caesar öldürüldü. Bu dönemde popülaritesi arttı; Senato'nun en güçlü, en sözü geçer adamı haline geldi. Sezar'dan sonra giderek güçlenen Marcus Antonius'yi sevmiyordu. Yine de Marcus Antonius ve Cicero dönemin en güçlü iki adamı olarak diğerlerinden daha öne çıkıyordu. Caesar'ın veliahtı Octavianus İtalya'ya varınca, Cicero Antonius'a karşı onu savunmaya başladı. Sürekli Antonius'u eleştiriyor, Octavianius'u ise övüyordu. Senatus'u da Antonius'a karşı kışkırtmıştı. Cicero'nun ününün doruğuydu bu dönemler. Zamanla Cicero'nun Antonius'a olan kini arttı, kafasındaki plan hem Octavianus hem de Antonius'u aradan çıkarmaktı. Ama bu ikisi Lepidus ile beraber ikinci Triumvirliği kurunca, Cicero'u devlet düşmanı ilân ettiler. Cicero kaçtı, fakat yakalandı. MÖ 43 yılının 7 Aralık günü başı kesilerek idam edildi. Başı Forum Romanum'daki Rostra'da halka teşhir edildi, elleri ise Senato binasının kapısına çivilendi.
