Yazar:
Mehmet Rauf
Tahmini Okuma Süresi:
9 sa. 4 dk.
Sayfa Sayısı:
320
Basım Tarihi:
Şubat 2019
İlk Yayın Tarihi:
1901
Yayınevi:
Panama Yayıncılık
Orijinal Adı:
Eylül
Orijinal Dil:
Türkçe
Orijinal Ülke:
Türkiye
ISBN:
9786052221723
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
128 diğer baskı · Tümünü Göster
Eylül
26,2bin okunmaİnkılap Kitabevi · Ekim 2017 · 365 s.
Eylül
4.929 okunmaBordo Siyah Yayınları · 4 Haziran 2018 · 360 s.
Eylül
4.234 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Temmuz 2025 · 264 s.
Eylül
1.417 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Mart 2021 · 272 s.
Eylül
869 okunmaMüjde Yayınları · Kasım 2006 · 325 s.
Eylül
848 okunmaKarbon Kitaplar · Nisan 2016 · 284 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Benim gibiyseniz okumayın :)1000Kitap
Raflarda görüp, üniversite hazırlık döneminden akılda kalan bilgilerle; yok ilk psikolojik roman şu, ilk realist roman bu, ilk tarihi roman öbürü diye okuyacaksanız hiç zahmet etmeyin. Eziyet olur kendinize. Ben böyle bulaştım.
Hele hele aşk acısı çekenler külliyen uzak kalsın.
İnceleme değil esasen; naçizane yorumum. Bir okuduğum yeri tekrar tekrar okuduğum(anlamak için), defalarca "bu nerden çıktı" dediğim, o "psikolojik roman" oluşun ağırlığını ziyadesiyle hissettiğim, Müge Anlı ile Türk edebiyatı arasında gidip geldiğim bir eser oldu benim nazarımda. Ben gibi bu minvalde okuyacağınız ilk eser olmasın. Önümüzdeki kış tekrar okuma kararıyla kitabı kapattım. Zira geceler kısalıyor malum, kısa olan geceleri depresyona feda etmek istemem, sağlıcakla kalın :)
Eylül..
Amansız ve de imkânsız bir aşk hikayesi. Üzerine konuşulacak pek bir şey yok açıkçası kendi adıma. Edebiyatımızdaki ilk psikolojik roman olması dışında aman aman bir heybetini göremedim. Aşk,acı,aşk ve acı. Bu kadar. Bir kaç güzel cümle. Eee sonra? Sonrası yok,bu işte.
Uzun zaman olmuştu bu tarz bir roman okumayalı. Hatta bu tarzı geçtim roman okumayalı da epey bir zaman olmuştu. Bu tarz kitaplarda önemli olan olay değil olayın anlatılma tarzı ve seçilen kelimeler ile kurulan cümlelerdir diye düşünüyorum. Olay basit,yasak aşk ve acı ve ölüm. Seçilen kelimeler ve kurulan cümleler ise , güzel olsalar da,bana pek hitap eden bir şey olmadıkları için anlamsız kaldı benim nazarımda.
Daha çok tarih okuduğum için kitaba ilk başladığımda inanılmaz sıktı beni. O duygulu ve anlamlı olması gereken cümleler bana hep garip geldi ve bir anlam da çıkaramadım. (Galiba 'aşk' bana artık çok soyut ve anlamsız geliyor.)
Bunlar tamamen benim şahsi fikrim. Bundan 2 sene öncesinde okusaydım bu kitabı, eminim,çok daha övücü ve inanılmaz sonuçlar çıkarttığım bir kitap olurdu.
Keyifli okumalarınız olur umarım.
Kitap, psikolojik bir roman olup, ruhsal çözümlemelerde çok başarılı bir çalışma sergilemiştir. İnsanların ruh hallerini çok iyi bir şekilde okuyucuya aktarmaktadır.
Kitabı okurken, eski İstanbul’un perspektifine, o dönemin kıyafetlerine, yalılarda hüküm süren aile hayatının tüm ayrıntılarına ve en önemlisi de samimi ve sıcak duygulara tanık oluyorsunuz.
Suad ve kocası Sureyya ile Necip arasındaki imkânsız aşk ile Suad’n Necibe duyduğu aşk kocasına karşı duyduğu sadakat arasında kalışı ve Suad’ı intihara sürükleyen çatışmalar işlenmektedir. Kocasının en yakın arkadaşı Necip’e aşık olan Suad ile en yakın arkadaşı Süreyya ‘nın karısına aşık olan Necib’in sadakat, dostluk ve aşkları arasında kalışları; evliliğine ve kocasına karşı çok saygılı olan, fiziki olarak da kocasını aldatmamak için ruhuyla savaşan Suad’ın iç çatışmaları romanın konusunu teşkil eder.
Günümüzde bu tür duyguların hemen hemen hiç yaşanmadığını varsayarsak hatta varsaymaktan öte, bunu kanıtlayan birçok olaya, kişiye, duruma artık tepki vermediğimizi biliyorsak, roman bize gerçek bir aşkın ne olduğunu çok iyi anlatıyor….
“Eylül! Öyle bir ay ki, geçen her güzel günü için ona minnettar olmak gerekliydi. Eylül esef ve özlem ayıdır, içine birkaç günlük kış hücumundan acı düştüğü için, insan o güzel havaların, devamlı yazın artık geçtiğini anlayıp esef eder ve özlem çeker.”
“(…) Kalabalık içinde yalnız yaşamak, kalabalık içinde gezip beraber bir köşeye kaçmak, işte asıl zevk budur. İnsan kalpleri, birbirine bağlılığın ne demek olduğunu o zaman anlar. Ben seni ne kadar sevdiğimi başka kadınları gördüğüm zaman anlıyorum.”
Kitabı okumaya başladığımdan bu yana ''Eşeğin aklına karpuz kabuğu düşürmek'' deyimi zihnimi sürekli meşgul ediyor.
Günümüzde ya da yazarın romanı yazdığı dönemlerde evli bir kadına yan gözle bakmanın onun üzerinden hayaller kurmanın ne kadar ahlaksızca bir duygu olduğunu okuyucular göz ardı etmemeli diye düşünüyorum.
Son söz: ''Helâl dairesi geniştir, keyfe kâfi gelir. Harama girmeye hiç lüzum yoktur'' Vesselam.
Başyapıt... Peki kime göre, neye göre?
Bugün incelemesini yapacak olduğum kitap ömrümden ömür yiyen ve uzun bir süre Türk klasiklerinden uzak durmama neden olacak bir kitap. Türk edebiyatının ilk başarılı psikolojik eseri sayılan Eylül... Binlerce kişi tarafından okunulan, önerilen, hakkında incelemeler yapılan, okullarda okutulan bu kitabı dilerseniz bir de benden dinleyin. Arkanıza yaslanın, uzun bir inceleme olacak.
Eylül gerçekten kült bir eser olmayı hak ediyor mu?
Kitap Süreyya, Suat ve Necip isimli üç karakterimiz arasında dönüyor. Süreyya (erkek) ve Suat (kadın) evli bir çift ve Necip de aile dostları. Süreyya bulunduğu ortamdan son derece bunalmış bir haldeyken bir nevi tatil niyetine karısı Suat'la bir yalıya taşınıyorlar ve sonra dostları Necip de onlara misafir olarak geliyor. Süreyya ve Suat mutlu ve hallerinden mesut bir çift. Necip ise kadınlara güven olmayacağını düşünen biri ve dolayısıyla evlenmeye hayatı boyunca hiç yanaşmamış. Ancak yalıda bulunduğu süre zarfınca Süreyya ve Suat'ın ne kadar mutlu olduğunu görüyor ve acaba, diyor, acaba gerçekten böyle mutlu evlilikler mümkün mü? Cidden Suat gibi melek kadınlar da var mı? Ve bu şekilde başta çiftin mutluluğuna, ardından Suat gibi birinin hayaline ve en sonunda ise Suat'a aşık oluyor.
Yorumuma geçmeden önce çok içtenlikle söylemek istediğim bir şey var. Allah belanı versin Necip, sevgiler <3
Bu kitabı okuma nedenim edebiyat okuma sınavımı bu kitaptan olacak olmamdı. Bana bu kitabın denk düştüğünü duyan arkadaşlarımdan biri öyle bir kitap ki kaldığın yeri kapatıp başka bir yerden devam etsen de değişen hiçbir şey olmuyor demişti. O kadar haklı ki... Kitabın doğru düzgün bir olay örgüsü yok. İki yüz küsür sayfa boyunca boğucu betimlemeler, asla umurumda olmayan ve nefret kustuğum karakterlerin ruhsal tasvirleri ve Necip ve Suat'ın o
uzun ve detaylı bir inceleme isteyen varsa.. buyurunuz
Türk edebiyatının ilk psikolojik romanı kabul edilen, Mehmet Rauf’un ''İlk eserim son üstadıma'' ifadesiyle Halit Ziya Uşaklıgil’e ithaf ettiği romanı, Eylül.
Eylül, benim Mehmet Rauf’tan okuduğum ikinci eser oldu. Öncesinde Genç Kız Kalbi’ni büyük bir hayranlıkla okumuş ve çok sevmiştim. Yazarın, özellikle bir erkek yazarın, içinde yaşadığı dönemde böylesi bir kitap yazması, toplumsal eleştirilerini sakınmadan dile getirmesi, savunduğu fikirleri bende büyük bir hayret ve sevgi oluşturmuştu. İyi ki de Mehmet Rauf’u okumaya o eserle başlamışım. Çünkü direkt Eylül’ü okusaydım yazara dair düşüncelerim şimdikinden bir hayli farklı olurdu. Zira Genç Kız Kalbi, benim gözümde ve gönlümde Eylül’den öndedir. Eylül edebiyatımız içinde bir baş yapıttır gerçi, orası ayrı.
Mehmet Rauf, Eylül’ü yazma hikâyesini şu şekilde anlatmıştır:
''Fikret gazeteye yeni bir tefrika arıyordu. Bir gün konuşurken tefrika için bana teklif etti… O esnada bir gün Halit Ziya’nın yanındaydım. Biz konuşurken kendisinin ziyaretine bir genç geldi. Lakırdı arasında bunun o hafta evleneceğini öğrendim. Düğünden ve düğünden sonraki tasavvurlarından bahsederken, bu adam balayını Büyükada’da geçirmek istediğini, orada tuttuğu köşkü döşettiğini anlatıyordu. Ben Halit Ziya’nın gözlerinde acı bir esef bulutunun karardığını fark ettim. Ve bana öyle geldi ki ruhu artık böyle bir saadetin kendisi için imkânsız olduğunu anlamaktan kaynaklanan bir acıyla burkulmuştu. İşte Eylül’ün esasını teşkil eden fikri, yani gençliğin akar bir su, esen bir rüzgâr gibi, engellenmesi ve geciktirilmesi mümkün olmayan bir surette uçup gittiğini takdir etmek, eylülde baharın geri gelmesi nasıl imkânsızsa şimdi her şeyin faydasız olduğunu anlamak, ziyan olarak geçen günlerin hasretiyle harap olmak fikrini buradan kaptım. Bu fikir bana
“Bana Göre Aşk Bu Dünyadaki En Tehlikeli İnançtır!”
OKUNABİLİRLİK: “Dil zarif ve akıcı, ancak yoğun psikolojik tahliller ve uzun betimlemeler okuru yer yer yorabiliyor. Cümleler büyüleyici olsa da, olay örgüsünün zayıflığı hikâyeyi geri planda bırakıyor.”
FİKRİN DERİNLİĞİ: “Aşkı ahlaki yargılardan uzak, psikolojik bir düzlemde ele alıyor. Suat ve Necip’in evlilik, vicdan ve tutku arasındaki ruhsal çatışmaları, dönemin baskılarını aşan bir gerçeklikle aktarılmış.”
KURGU: “Basit bir olay örgüsü var; derin duygularla dengelenmiş, ancak olayların azlığı dramatik ilerleyişi zayıflatıyor. Final, yangın sahnesiyle metaforik olarak güçlü, ancak aceleye gelmiş hissettiriyor.”
KARAKTER: “Suat ve Necip’in iç dünyaları son derece iyi işlenmiş; Süreyya'nın pasifliği ise trajediyi güçlendiriyor. Karakter tahlilleri, romanın en güçlü yönü.”
GENEL ETKİ: “Yavaş ama derin bir roman. Hızlı kurgu bekleyenler için sabır isteyen, karakter derinliği ve duygusal yoğunluk arayanlar içinse doyurucu bir deneyim.”
Aşk insana her şeyi yaptırır. Yapmam dersin, etmem dersin, hatta sevmem dersin; ama bir bakmışsın, onu sadece bir saniye görmek için yarını beklersin. Öyle şey mi olur diye ayıplarsın, ama başına gelince anlarsın. Aklın tavsiyede bulunur: “Böyle şeylerden uzak dur!” dersin; ama bir bakmışsın, cehennemin alevlerini göze almışsın. En akıllısını, en mantıklısını öyle bir hale getirir ki, inanamazsın.
Mehmet Rauf’un Eylül’ü, Türk edebiyatında psikolojik çözümlemenin en güçlü örneklerinden biri olarak anılır ve ben romanı okuduktan sonra şunu düşündüm; bu unvanı fazlasıyla hak ediyor. Çünkü yazar, karakterleri yalnızca betimlemiyor, adeta içlerinde yaşıyor. Suat, Süreyya ve Necip arasındaki üçgen, klasik bir “yasak aşk” hikâyesi gibi görünse de aslında iki ruhun çarpışması. Fiziksel değil, sessiz ama yakıcı bir aşkın hikayesi. Gözlerle
Eylül – Mehmet Rauf
“Eylül”, ilk bakışta bir yasak aşk hikâyesi gibi görünse de aslında ruhun daraldığı, kalbin konuşamadığı bir iç dünya romanı. Mehmet Rauf’un dili öyle incelikli ki, satırların arasında kelimelerden çok sessizlik yankılanıyor.
Süreyya, Suat ve Necip arasındaki bu üçlü ilişkide asıl anlatılan şey aşk değil — toplumun bastırdığı duygularla boğulan insan ruhu.
Suat, duygularını saklayan, içindeki fırtınayı susturmaya çalışan bir kadın. Onun çekingenliği, vicdanı, tutkusu… her biri dönemin kadınına biçilen rolleri sorgulatıyor.
Necip ise duygularını bastırdıkça daha derine gömülen, kendi suskunluğunda kaybolan bir erkek figürü. Bu yönüyle o da aslında Suat kadar çaresiz.
Romanın en büyük gücü, psikolojik derinliğinde. Mehmet Rauf karakterlerinin iç konuşmalarını, vicdan çatışmalarını öyle sade ama etkili bir dille yansıtıyor ki, bazı sayfalarda hikâyeden çok bir insanın zihnini okuyormuşsun gibi hissediyorsun. Ayrıca “Eylül”ün atmosferi başlı başına bir karakter gibi — melankolik, durgun, bastırılmış… tıpkı kahramanlarının iç dünyası gibi.
Ama elbette eksikleri de var.
Roman, özellikle ikinci yarısında fazla ağır ilerliyor. Sürekli iç çözümlemeler, benzer duyguların tekrar edilmesi bazen okuru yavaşlatıyor. O dönemin süslü Osmanlıca üslubu, bugünün okuru için yer yer yorucu olabilir.
Ayrıca hikâyede “aşkın trajedisi” çok güzel işlenmiş olsa da, toplumsal yönü biraz geri planda kalıyor — yazar, karakterlerinin iç dünyasına o kadar yoğunlaşıyor ki, dış dünyanın sesi neredeyse hiç duyulmuyor.
Yine de Eylül, Türk edebiyatında duyguların derinliğini ilk kez bu kadar cesurca gösteren bir dönüm noktası.
Suat’ın sessizliği, Necip’in içsel çöküşü, Süreyya’nın fark edemediği uzaklık… Hepsi, insanın hem kalbine hem vicdanına dokunan bir iç hesaplaşma
Eylül: Ezberlenen Değil, Sorgulanan Bir Roman
Lisede sayısal okuyanların en çok zorlandığı konulardan biri ezberdir. Eylül denince de çoğu zaman “ilk psikolojik roman, Mehmet Rauf” diye ezberlediğim günlerin hatrına bu kitabı okumaya karar verdim :) Bir yasak aşk hikayesi okudum.Roman diye bu yasak aşkı normalleştirmeyeceğim. Kadın evli, Necip ise kuzeninin eşi olan bu kadına aşık oluyor. İç çatısmalar müthiş anlatılmış
FAKATTTT
Karakter deyip geçemeyiz roman diye de alkışlayamayız. Süreyya evliliğin verdiği rahatlıkla eşini ihmal ederken Necip de kuzeninin eşine karşı duygular besliyor. Bu durum ahlaki olarak sorgulanması gereken bir durum. Üstelik bu sadece romanda kalan bir şey de değil. Günümüzde de benzer örnekleri görmek için etrafa bakmak yeterli. insanın nefsine yenildiğinde nasıl yanlışlara sürüklenebileceğini de gösteren bir romandır. Her insan yanlış yapabilecek güce sahiptir ama önemli olan bu güce rağmen kendini tutabilmektir. Romanı okurken bunu da düşünmek gerekir.
Eylül ayında okuduğum “EYLÜL...”Psikolojik Roman-Türk Klasikleri
“VEDALARI BİLE BİR SAADET OLUYORDU..
ONLAR BİRBİRİNDEN AYRI BULUNMAKLA AYRILMIŞ OLMUYORLARDI...”
Eylül (s. 178)
Edebiyat derslerinin vazgeçilmez sorularından biri de şudur: İlk Türk psikolojik romanımız; Mehmet Rauf’un 
Eylül kitabı. Ayrıca bireyin öznel yaşantısını doğrudan konu alan ilk roman olarak da bilinir..
İlk olarak 1900 yılında Servet-i Fünûn Dergisinde yazı dizisi olarak yayınlanmış. Başlarda ilgi görmeyen bu seri sonlara doğru beğeni toplayınca, 1901 yılında kitap haline getirilmiş..
Kitabın ilk sayfasında Mehmet Rauf’, “ilk eserim son üstadıma” ifadesiyle kitabı Halit Ziya Uşaklıgil’e ithaf ettiğini belirtiyor. Kitabı yazma nedenini ise şöyle açıklamış: bir gün Halit Ziya’nın gözlerinde bir acı görür. Kendisi için saadetin imkansız olduğunu anlamaktan kaynaklı gözlerinde gördüğü bu acıdan 2 hafta sonra Eylül kitabını yazma fikri oluşur yazarımızda. Bu esası oluşturan fikir; Eylül’de baharın geri gelmesi nasıl imkansızsa, geçip giden gençliğin de akar bir su, esen bir rüzgâr gibi, engellenmesi ve geciktirilmesi mümkün olmadığı, ziyan olarak geçen günlerin hasretiyle harap olma düşüncesiymiş..
Roman’a ismini veren ‘Eylül’, yaz mevsiminde başlayan bir aşkın bitişini, hüznü simgeler. Romanda Suad, Süreyya ve Necib üçlüsü arasındaki aşk-sadakat-evlilik konuları, bu insanların iç dünyaları, ruhsal durumları, kadının ve erkeğin toplumsal rolleri anlatılıyor. Kitap ismini Suat’ın kendi ruhsal durumunu içinde bulundukları Eylül ayına benzetmesinden alıyor..
Ayrıca kitapta eski İstanbul’dan ve manzaralarından da sıklıkla bahsedilmiş. Bugün İstanbul dendiğinde aklımıza gelen görüntü ile kitapta anlatılan İstanbul arasında dağlar kadar fark var. Trafik, gürültü, kalabalık caddeler yerine huzurlu, havası temiz, insanların yalnız kalmak istediğinde bir kenara
Mehmet Rauf’un Eylül kitabı. Ayrıca bireyin öznel yaşantısını doğrudan konu alan ilk roman olarak da bilinir..
İlk olarak 1900 yılında Servet-i Fünûn Dergisinde yazı dizisi olarak yayınlanmış. Başlarda ilgi görmeyen bu seri sonlara doğru beğeni toplayınca, 1901 yılında kitap haline getirilmiş..
Kitabın ilk sayfasında Mehmet Rauf’, “ilk eserim son üstadıma” ifadesiyle kitabı Halit Ziya Uşaklıgil’e ithaf ettiğini belirtiyor. Kitabı yazma nedenini ise şöyle açıklamış: bir gün Halit Ziya’nın gözlerinde bir acı görür. Kendisi için saadetin imkansız olduğunu anlamaktan kaynaklı gözlerinde gördüğü bu acıdan 2 hafta sonra Eylül kitabını yazma fikri oluşur yazarımızda. Bu esası oluşturan fikir; Eylül’de baharın geri gelmesi nasıl imkansızsa, geçip giden gençliğin de akar bir su, esen bir rüzgâr gibi, engellenmesi ve geciktirilmesi mümkün olmadığı, ziyan olarak geçen günlerin hasretiyle harap olma düşüncesiymiş..
Roman’a ismini veren ‘Eylül’, yaz mevsiminde başlayan bir aşkın bitişini, hüznü simgeler. Romanda Suad, Süreyya ve Necib üçlüsü arasındaki aşk-sadakat-evlilik konuları, bu insanların iç dünyaları, ruhsal durumları, kadının ve erkeğin toplumsal rolleri anlatılıyor. Kitap ismini Suat’ın kendi ruhsal durumunu içinde bulundukları Eylül ayına benzetmesinden alıyor..
Ayrıca kitapta eski İstanbul’dan ve manzaralarından da sıklıkla bahsedilmiş. Bugün İstanbul dendiğinde aklımıza gelen görüntü ile kitapta anlatılan İstanbul arasında dağlar kadar fark var. Trafik, gürültü, kalabalık caddeler yerine huzurlu, havası temiz, insanların yalnız kalmak istediğinde bir kenaraYazar Hakkında
Mehmet RaufYazar · 40 kitap
Mehmed Rauf Servetifünun romancılarından, 1875 yılında doğdu, 1931 yılında İstanbul'da öldü. Bahriye Mektebi'ni bitirdi (1893), deniz subayı oldu, staj için Girit'e (1894), Kiel kanalının açılış töreninde bulunmak üzere Almanya'ya (1895) gönderildi, dönüşte İstanbul'da Tarabya'da elçilik gemilerinin irtibat subaylığına atandı. 1908'den sonra bahriye'den ayrıldı, hayatını yazarlıkla kazanmaya başladı. Cumhuriyet devrinde kadın dergileri çıkardı, ticaretli uğraştı. On altı yaşındayken yazdığı Düşmüş adlı hikayesini İzmir'e, Halit Ziya'ya göndermiş, Halit Ziya da Hizmet gazetesinde basmıştı, daha sonra İstanbul'da Mektep dergisinde yazıları çıktı. Halit Ziya, Cenap Şehabettin, Hüseyin Cahit'le böylece önceden tanışan Mehmed Rauf, sanatının en başarılı eserini Eylül romanıyla verdi; psikolojik roman örneği olan Eylül'de olduğu gibi öteki eserlerinde de özellikle aşk maceralarını konu yaptı. Romanları: Eylül (1901), Genç Kız Kalbi (1925), Böğütlen (1926), Define (1927), Son Yıldız (1927), Kan Damlası (1928), Halâs (1929) Hikâye Kitapları: İhtizar (Cançekişme, 1909), Âşıknâme (1909), Son Emel (1913), Hanımlar Arasında (1914), Bir Aşkın Tarihi (1915), Üç Hikâye (1919), İlk Temas İlk Zevk (1923), Aşk Kadını (1923), Eski Aşk Geceeri (1924) Mensur Şiir: Siyah İnciler (1901, 1925) Oyunlar: Ferdi ve Şürekâsı (1909, filme de alındı: 1917), Cidal (Kavga, 1911), Sansar (1920), Ceriha (Yara, 1927)
