Geceye Övgüler

8,1/10  (8 Oy) · 
24 okunma  · 
4 beğeni  · 
818 gösterim
Novalis (1772 - 1801)

Yirmi dokuz yıllık kısacık yaşantısına karşın yazdıklarıyla Romantizm akımını ateşleyen en önemli öncülerdendi. Endüstrileşmenin insanlık üzerinde ağır etkilerinin görüldüğü bir çağda, aşık olduğu (ve nişanlandığı) Sophie von Kühn'ün ölümünün ardından yazdığı Geceye Övgüler (1800) dünya edebiyatında toplumsal ve bireysel acıların keskin bir duyarlıkla dile getirilişinin en çarpıcı örneklerindendir. Bu kitapsa, altı bölümlük bu önemli yapıtı Almanca aslıyla ve iki versiyouyla sunarken, çevirmeni Ahmet Cemal'in yazar, yapıt ve akımı anlamamızı kolaylaştıran derinlikli önsözüyle açılıyor.
(Arka Kapak)
  • Baskı Tarihi:
    Şubat 2013
  • Sayfa Sayısı:
    84
  • ISBN:
    9789754586916
  • Çeviri:
    Ahmet Cemal
  • Yayınevi:
    Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
  • Kitabın Türü:
Mehmet Admış 
 03 Ağu 22:54 · Kitabı okudu · 2 günde · Beğendi · 9/10 puan

HASAN ALİ YÜCEL KLASİKLERİ DİZİSİ - 2

Novalis.

Eminim ki, şu ana kadar çoğumuz ismini duymadık. Doğrusunu isterseniz, ben de duymuş değildim. Ta ki, Hasan Ali Yücel Klasikleri’ni okumaya karar verinceye dek. Serinin ikinci kitabı olması nedeniyle, onu okumadan diğerlerine başlamak istemiyordum. Bu kitabı bulmak benim için kolay olmadı açıkçası. Bilindik bilinmedik Konya’da mevcut tüm kitapçılara baktım. Ama bulamadım. Konya’da, “Onda yoksa, burada bulamazsın o kitabı...” dedikleri (bu bilgiyi bildiğim için sona bıraktığım) kitapçının yanına gittim. Onda da yoktu kitap. Ama istediğim takdirde temin etmek için araştıracağını ve bulursa sipariş verebileceğini söyleyince hemen kabul ettim. Yaklaşık iki hafta sonra kitap elime geçmişti. Okumaya kısmet ise, bugüneymiş.

Yukarıda da belirttiğim gibi, Novalis veya ‘Geceye Övgüler’e dair çok da bir bilgi birikimim yok. Bunun için de incelemeyi, merhum Ahmet Cemal’in (adını son zamanlarda sıkça kullanır oldum) giriş niteliği taşıyan ve güzel bilgiler barındırdığını düşündüğüm (yine adını son zamanlarda sıkça andığım) Romantizm, Novalis ve “Geceye Övgüler” adlı makalesinden (sanırım en doğru tabir bu) büyük ölçüde yardım alacağım...

Hani “Yaş otuz beş, yolun yarısı” oluyordu? Sanırım Cahit abi yanılmış olmalı... Çünkü Novalis için, “Yaş yirmi dokuz (29) yolun sonu!..” dur. Nasıl olur ya!.. Yirmi dokuz yaşında ölmüş bir çocuk(!) nasıl bu kadar muhteşem ve derin bir yazım gücüne sahip olabiliyor? Anlamıyorum.

“Ve deyiş yerindeyse, kendi yaşamının bütününü, o yaşamın bakış açılarından yola çıkarak da dünyanın ve yaşamın tamamını şiirin potasında eritmiş bir şiirsel söz ustası...” diyor kendisi hakkında Cemal. Sanırım muhteşem bir tanım bu, Novalis için.

Ayrıca Novalis’in, Romantizm’in en önemli kurucularından biri olduğunu da kitap sayesinde öğrendim. Bugün neredeyse çoğu edebi eserler çerçevesinde dile getirilen bu akımın bu kadar önemli bir ismini bilmemek edebiyat okurları için yeteri bir ayıptır. Sanırım Romamtizm’i Novalis üzerinden öğrenmiş olmak, benim içinse çok büyük bir avantajdır.

“Bu arada belirtilmesi gereken önemli bir nokta daha var: Novalis’in yaşamı, burjuva toplumunun artık kendi kültüründen gelenlerce eleştirilmeye başlandığı ve buna -en azından başlangıçta- hiç de hoşgörüyle baktığı söylenemeyecek bir dönemle örtüşür...” diye sözlerine devam ediyor Cemal. Sanırım hem yirmi dokuz yıllık kısa yaşamı hem de yaşadığı dönem itibariyle birçok okur tarafından ismi unutulmuş olmalıdır. Ben başka bir açıklamasını bulamadım.

Hermann Hesse’nin Novalis ile ilgili şu sözleri, “ #22221016 “ (uzun uzun yazmak istemedim tekrar. Özür dilerim) onun ne kadar büyük bir isim oldğunu anlamamız için yeterlidir sanıyorum.

Ahmet Cemal yine, Novalis’in burada, İngiliz şair Edward Young’ın “Yaşam, Ölüm ve Ölümsüzlük Üzerine Yakınmalar veya Gece Düşünceleri” adlı ağıt tarzındaki uzun şiirini örnek aldığını söylüyor. Ayrıca, nişanlısı Sophie von Kühn’ün genç yaştaki ölümünden duyduğu üzüntünün de (kitabın yazılmasındaki kişisel nedeni) olduğunu vurgular. Sanırım en sağlıklı bilgiyi edinmek için kitabın bu giriş tarzındaki yazısını okumanız son derece mühimdir. Özellikle de Romantizm ile ilgilenenler için...

Yukarıda elimden geldiğince bilgi verdikten sonra, sanırım artık kabataslak bilgilerle incelemeye son vermenin zamanı geldi.

“Bu kitapta ‘Geceye Övgüler’in her iki metninin, yani elyazısı metin ile ‘Athenäum Metni’ diye bilinen metinlerin çevirisi yer almaktadır. Bu arada, okurun da fark edeceği gibi, iki metin arasında yer yer anlam farklılıkları bulunmaktadır.” diyor Ahmet Cemal. Sanırım bu yüzden de sayfanın bir yüzeyinde orjinal Almanca metin yer alırken, karşı sayfada metnin Türkçe çevirisi yer alıyor. Çevirmen, “Eğer inanmayan ve Almanca bilen varsa buyursun baksın,” der gibi olmuş doğrusu...

Yukarıda belirtilen iki metin de aslında aynı metindir. “Elyazması Metin”, Novalis’in kendi el yazması olan metindir. “Athenäum Metni” ise, 1800 yılında ilk olarak, August Wilhelm ve Friedrich Schlegel tarafından çıkarılan “Athenäum” adlı dergide yayınlanan düzyazı şiir biçimindeki metindir. Dergiden dolayı bu isimle anılır.

29 yaşında vefat etmiş bir gencin bu denli etkili olması, bizi hayrete düşürmenin yanı sıra Alman Edebiyatı hatta Dünya Edebiyatı’nda bu denli etkili olması son derece takdire şayan bir durumdur.

Kitabın içeriğine hiç değinmediğimin farkındayım. Bu durum gözden kaçan bir durum değildir. Aksine, bilgi ve birikimimin bu kadar detaylı ve derin bir metni çözümleyebileceğini hiç sanmıyorum. Ama bir dahaki sefere, umarım içeriği ile ilgili bilgi verebilecek kadar kendimi geliştirmiş olurum. Tüm bunların yanı sıra kesinlikle ama kesinlikle okumanızı tavsiye ederim. Okumadığınız takdirde, (genel olarak) Edebiyat ve (özel olarak) Romantizm ile ilgili büyük bir eksiğiniz var demektir.

İncelemeyi, Novalis’in kendisine atıfta bulunduğunu düşündüğüm (böyle olmasa da bana onu anımsatan) şu sözleriyle bitirmek istiyorum:

“Şarkıcı gencecik öldü
Koparılmış olarak
Sevdiği dünyadan
Ağlayan anneden
Ve dostlardan.”

Keyifli okumalar dilerim dostlar...

semih 
 12 Eyl 2014 · Kitabı okudu · Beğendi · Puan vermedi

Henüz 29 yaşında ölmüş bir şair için olgun şiirler. Doğa, ölüm ve getirdiği ayrılık acısı bu kitabın temel meselesi. Endüstrileşmenin doğa ve insan üzerine olumsuz etkisini, ölen nişanlısının acısıyla harmanlayıp 19. yüzyıl edebiyat dünyasında romantizm akımının öncüsü olan şair, bugün bile devam eden etkisi ile, düşünür ve edebiyatçıları derinden etkilemiştir.

Kitaptan 40 Alıntı

Mehmet Admış 
03 Ağu 18:22 · Kitabı okudu · İnceledi · Beğendi · 9/10 puan

Ölüm!
Yalnızca tek bir düşünce
Korkunç bir biçimde yaklaşıyordu neşeli masalara
Ve ruhları vahşi bir dehşete salıyordu.
Bu noktada Tanrıların elinde bile yoktu
Sıkılan yürekleri doldurabilecek bir teselli.
Gizemliydi bu canavarın yolu,
Öfkesini hiçbir yakarış ve kurban yatıştıramıyordu;
Ölümdü, bu neşeli şöleni
Korku, acı ve gözyaşlarıyla kesen yarıda.

Geceye Övgüler, Novalis (Sayfa 31 - Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları - 4. Basım, Haziran 2016, Çeviri: Ahmet Cemal)Geceye Övgüler, Novalis (Sayfa 31 - Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları - 4. Basım, Haziran 2016, Çeviri: Ahmet Cemal)
Emre Ö. 
05 Kas 2016 · Kitabı okudu · Beğendi · Puan vermedi

Hep yeniden gelmek zorunda mıdır sabah?
Hiç son bulmaz mı yeryüzünün gücü?
Uğursuz bir koşuşturma kemirmek zorunda mıdır
Gecenin cennetsi uçuşunu?
Hiç sonsuza kadar yanmayacak mı
Aşkın o gizli kurban ateşi?
Biçilmişti ışığa zamanı
Ve uyanıklığa -
Ama amansızdır gecenin hükümranlığı,
Uykunun süresi, sonsuzluktur.
Ey kutsal uyku!
Cimri davranma mutlu etmekte
Geceye adanmışları -
Dünya halinin bu koşuşturmasında.
Yalnızca delilerdir seni yanlış tanıyanlar
Ve başkaca uyku bilmezler
Senin acıyarak üstümüze örttüğün
Gölgeden başka
O hakiki gecenin karanlığında.
Hissedemezler seni
Asmaların altın çağlayanında
Bademağaçlarının
Mucizevi yağında
Ve ayçiçeğinin kahverengi özsuyunda.
Bilmezler
Narin genç kızın
Göğüslerinde esenin
Ve orayı cennetin kucağına çevirenin
Sen olduğunu -
Sezemezler
Senin eski öykülerden
Cenneti açarak geldiğini
Ve anahtarlarını taşıdığını
Kutsanmışların evlerinin,
Ey sonsuz gizlerin
Suskun habercisi.

Geceye Övgüler, Novalis (Sayfa 22 - Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları)Geceye Övgüler, Novalis (Sayfa 22 - Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları)
Emre Ö. 
06 Kas 2016 · Kitabı okudu · Beğendi · Puan vermedi

Yitirdik yabandan aldığımız zevkleri,
Şimdi istediğimiz, babamızın evi.
Ne yapalım bu dünyada
Sevgimizle ve sadakatimizle.
Esirgenmekte eskisi,
O halde işimize yaramaz yenisi.
Her kim ki bağlıdır eski zamanlara körü körüne,
Sadece yalnızlık ve keder düşer hissesine.
O eski zamanlar ki, duyular parlak,
Yüksek alevlerin içinde yanmaktaydı,
İnsanoğlu henüz yeni tanımaktaydı
Babanın ellerini ve çehresini,
Ve kimileri de budalaca bir gururla
Ona benzetmekteydi kendini.
O eski zamanlar ki, köhne ağaç gövdeleri
Hala çiçekleriyle övünmekteydiler,
Ve çocuklar, cennetin uğruna
Acıyı ve ölümü istemekteydiler.
Haz ve yaşam dile gelse bile,
Kimi yürek de kırılmaktaydı aşkın hüznüyle.
O eski zamanlar ki, gençliğin ateşine
Kaptırmıştı kendini Tanrı bile
Ve aşk uğruna erken bir ölüme
Adamıştı tatlı yaşamını.

Geceye Övgüler, NovalisGeceye Övgüler, Novalis
Mehmet Admış 
03 Ağu 16:09 · Kitabı okudu · İnceledi · Beğendi · 9/10 puan

"Athenäum" Metni
Her kim ki bağlıdır eski zamanlara körü körüne,
Sadece yalnızlık ve keder düşer hissine.

Geceye Övgüler, Novalis (Sayfa 15 - Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları - 4. Basım, Haziran 2016, Çeviri: Ahmet Cemal)Geceye Övgüler, Novalis (Sayfa 15 - Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları - 4. Basım, Haziran 2016, Çeviri: Ahmet Cemal)
Mehmet Admış 
03 Ağu 12:41 · Kitabı okudu · İnceledi · Beğendi · 9/10 puan

"Athenäum" Metni
Yaşıyorum gündüz vakitlerinde
İnanç ve cesaretle
Geceleri ise
Kutsal ateşte ölüyorum.

Geceye Övgüler, Novalis (Sayfa 8 - Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları - 4. Basım, Haziran 2016, Çeviri: Ahmet Cemal)Geceye Övgüler, Novalis (Sayfa 8 - Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları - 4. Basım, Haziran 2016, Çeviri: Ahmet Cemal)
Mehmet Admış 
03 Ağu 19:24 · Kitabı okudu · İnceledi · Beğendi · 9/10 puan

Haz ve yaşam dile gelse bile,
Kimi yürek de kırılmaktaydı aşkın hüznüyle.

Geceye Övgüler, Novalis (Sayfa 41 - Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları - 4. Basım, Haziran 2016, Çeviri: Ahmet Cemal)Geceye Övgüler, Novalis (Sayfa 41 - Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları - 4. Basım, Haziran 2016, Çeviri: Ahmet Cemal)
Mehmet Admış 
03 Ağu 17:03 · Kitabı okudu · İnceledi · Beğendi · 9/10 puan

Bizi hayran bırakan
Her şey
Taşımıyor mu gecenin rengini -
Bir ana gibi taşımakta seni
Ve ona borçlusun sen
Tüm görkemini.

Geceye Övgüler, Novalis (Sayfa 27 - Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları - 4. Basım, Haziran 2016, Çeviri: Ahmet Cemal)Geceye Övgüler, Novalis (Sayfa 27 - Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları - 4. Basım, Haziran 2016, Çeviri: Ahmet Cemal)
Mehmet Admış 
03 Ağu 17:14 · Kitabı okudu · İnceledi · Beğendi · 9/10 puan

Hissediyorum ölümün
Gençleştirici akışını
Ve direniyorum fırtınalarının
Ortasında yaşamın cesaretle.

Geceye Övgüler, Novalis (Sayfa 29 - Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları - 4. Basım, Haziran 2016, Çeviri: Ahmet Cemal)Geceye Övgüler, Novalis (Sayfa 29 - Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları - 4. Basım, Haziran 2016, Çeviri: Ahmet Cemal)
Mehmet Admış 
03 Ağu 12:38 · Kitabı okudu · İnceledi · Beğendi · 9/10 puan

"Athenäum" Metni
Ah! Tüket beni ey sevgili,
Sonuna kadar tüket ki,
Uykuya dalayım
Ve sevebileyim.

Geceye Övgüler, Novalis (Sayfa 8 - Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları - 4. Basım, Haziran 2016, Çeviri: Ahmet Cemal)Geceye Övgüler, Novalis (Sayfa 8 - Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları - 4. Basım, Haziran 2016, Çeviri: Ahmet Cemal)
4 /