Yazar:
Hüseyin Rahmi Gürpınar
Tahmini Okuma Süresi:
5 sa. 26 dk.
Sayfa Sayısı:
192
Basım Tarihi:
Eylül 2021
İlk Yayın Tarihi:
1913
Yayınevi:
İthaki Yayınları
Orijinal Adı:
Gulyabani
Orijinal Dil:
Türkçe
Orijinal Ülke:
Türkiye
ISBN:
9786257442503
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Türler:
Diğer Baskılar
58 diğer baskı · Tümünü Göster
Gulyabani
12,8bin okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Eylül 2025 · 144 s.
Gulyabani
774 okunmaÖzgür Yayınları · Mart 2014 · 160 s.
Gulyabani
716 okunmaİthaki Yayınları · 2015 · 184 s.
Gulyabani
361 okunmaCan Yayınları · Ocak 2019 · 192 s.
Gulyabani
248 okunmaEverest Yayınları · 3 Eylül 2010 · 127 s.
Gulyabani
230 okunmaPanama Yayıncılık · Ocak 2021 · 176 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Sonunda Hüseyin Rahmi kalemi ile tanıştım...
Uzun zamandır aklımda olan, kalemi ile tanışmak istediğim bir insandı Hüseyin Rahmi. Bu tanışmayı yazarın Gulyabani adlı kitabıyla gerçekleştirdim. Kullandığı yalın, samimi ve mizahi dili oldukça beğendim. Buna rağmen kurguda benim için bazı olumsuzluklar mevcuttu.
Kısaca konusundan bahsetmek gerekirse, Okuma yazma dahi bilmeyen Muhsine adlı karakterimiz genç yaşında bir evlilik yapmaya zorlanır. Geçimini sağlamak ve barınabilmek adına ona zulmeden kocasına bir süre dayansa da işler bir gün vahim bir hal alır ve Muhsine evi terk eder.
Bir ziyaret sırasındayken ona güzel bir köşkte hizmetçilik teklif eden Ayşe Hanım, Muhsine'nin hayatını tümüyle değiştirecektir. Çünkü onu elleriyle götürüp bıraktığı bu köşk cinler ve periler tarafından ele geçirilmiştir. Bu söylentileri duyduğunda geri dönmek isteyen Muhsine için artık çok geçtir. Bu köşkten ayrılmak, buraya gelmek kadar kolay olmayacaktır.
Mizahi üslubu, yalın ve akıcı anlatımıyla başarılı bulduğum bu kitabı, Türk Edebiyatı klasikleri okumayı seven herkese gönül rahatlığıyla tavsiye ederim. Fakat eğer benim gibi klasikleri okumakta zorlanıyorsanız bazı bölümlerde çok sıkılabilirsiniz...
İşte bu kitaptan sizler için seçtiğim birkaç alıntı :
"Aşkla bağlanan kalpler kendi ruhlarının tapındıklarından başkasıyla ateşlerini söndüremezler."
"Bir kötülük yapmasınlar da, iyiliklerinden vazgeçtim."
"Gönül kimi severse güzel odur."
Puan vermedi·192 syf.··
Beğendi
·2024 12. kitabı
·15 günde okudu
·Okunma: 16 Nisan 2024 12:57
Hüseyin Rahmi, okuyucularından biri olan Hanımnine'den bir mektup alır. Mektupta arkadasları ile birlikte onun eserlerini okuduğunu söyler ve cinli perili bir kitap yazmasını talep eder. Hüseyin Rahmi de bu istek üzerine Gulyabani isimli kitabını yazar. Kitap, 1976'da "Süt Kardeşler" isimli film ile yeşilçamda da yerini alır.
Hüseyin Rahmi'nin mizahı tarzını çok beğenmekle birlikte eserlerinin her kesimden kolayca okunup anlaşılabilir olması da çekici yanlarından biridir.
Kendime Notlar·192 syf.·
7/10
2023 6. kitabı
Kitaba başlamadan önce girişte Hanımnine’den yazara mektup diye bir kısım var, kurgu mu gerçekten yazara böyle bir mektup gelmiş mi bilmeyi çok isterdim. Mektuptaki şu kısım o kadar hoşuma gitti ki tekrar tekrar okudum. “Beni vaktiyle okuttular. Biraz mürekkep yalattılar. Her eserinizden az çok keyif alırım. Fakat benim bir merakım vardır. Sevdiğim hikayeleri kendi kendime okumam. Yaşıtım birkaç hanımnineyi etrafıma toplayarak yüksek sesle onlara okurum. Romanın, onların saf zihinlerinin hoşuna giden açık, samimi noktalarında bu aciz okurunuz da sonsuz haz alır. Fakat üzülerek söylemek gerek ki her hanımnine, Schopenhauer’ın dünyayı kara gözlükle gösteren ve insanın içini karartan felsefesini yansıtan satırlardan anlam çıkarabilecek bir zihinsel eğitime sahip değildir. İşte sizden, okuma yazma bilmeyen bu hanımninelerin sohbet ortamlarında okunacak, yani bu tandır güllerini neşelendirecek bir hikaye yazmanızı rica ediyorum.”
Hüseyin Rahmi de Hanımnineye bir mektup yazar ve Gulyabani’yi onlar için kaleme alır.
Gulyabani, 1976 Süt Kardeşler’ in de esin kaynağı. Film ve kitaptaki tek benzerlik Gulyabani ve bir de hanımefendinin paralarını ele geçirme düşüncesi. Onun dışında filmle kitap arasında benzerlik yok. Film ayrı güzel kitap ayrı güzeldi.
İlk başta aklımıza Ertem Eğilmez'in o müthiş kadrosunun olduğu Süt kardesler filmi geliyor aklımıza " Filmin kadrosundaki o kıymetli ustalara tabi ölenlere Allah rahmet eylesin mekanları cennet olsun " konu olarak farklı ama hikaye sonu filmdeki gibi aynıydı .
Gulyabani kitap incelemem1000Kitap
Hüseyin Rahmi Gürpınar edebiyatımızın nadir naturalistlerinden biridir. Eserlerinde halkın gelenekselleşmiş batıl inançlarını kara mizahla eleştirir. Bu sebeple kalemi hem güldürür hem de düşündürür. Karakterlerini mahalle insanlarından seçer, sokak ağzını kullanır.
Hüseyin Rahmi'nin okurlarından biri, Gürpınar'a, kendisi ve beraberinde olan insanların yazdığı eserlerin çok fazla bilimsel bilgi içerdiğinden anlaması zor olduğunu yakınmış. Eğitimsiz insanların da anlayabileceği, cinli perili bir roman yazmasını istemiş. Gulyabani bu şartlar sonucu ortaya çıkmış.
Muhsine Hanım, içinde perilerin ve cinlerin cirit attığı bir köşke hizmetçi olarak gider. Kalfa ve diğer ev sakinlerinden Ruşen Hanım yarı akıllı, batıl inançları olan kimselerdir. Ev sahibinin de batıl inançlılardan olması ortaya eğlenceli bir sergüzeşt çıkartmış. Baştan sona ruhani ilerleyen kitap neyse ki gerçekçi bir sonla final yapıyor. Yeşilçam'da Süt Kardeşler isminde filmi de var.
Türk Edebiyatının ilk gerilim romanıymış. Benim pek ürktüğüm söylenemez. Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın kalemini içten ve samimi bulmuşumdur hep. Kitaptaki o kasvetli hava tesir etmedi pek bu sebeple. Ev sakinlerinin her olayda dualara efsunlara sığınmaları 600 yılın getirdiği bir geleneğin gerçekliğini taşıyor. Kadının toplumdaki yeri, insanların manevi inançları nasıl kolayca suistimal ediliyor... çok güzel ele almış Gürpınar. Okuması aşırı keyifliydi. Tek oturuşta bitirdim.
Rahmetli Kemal Sunal’ın rol aldığı Gulyabani teması olan Süt Kardeşler filmini yediden yetmişe herkes izlemiştir, halen de izlediğinde aynı tadı almaktadır. Kitabı okumaya başladığımda film ile bağlantısı var mı diye düşünürken okuduğumda benzer yanları olduğunu fark ettim.
Kitapta Muhsine Hanım’ın genç bir kız iken hizmetli olarak gönderildiği Yediçobanlar Çiftliğine daha varmadan yolda faytoncunun anlattıkları ile tüyleri diken diken olur. Anlatılanlar karşısında Muhsine Hanım’ın korkunun yanında merak duygusu da uyanmıştır.
Çiftliğin hanım ağası bu cin ve perilerden delirmiştir ayrıca çiftlikte çalışan iki tane daha hizmetçi vardır. Tabi asıl karakter olan Ahu Baba ismiyle boyu minare kadar uzun olan Gulyabani… Bazı gecelerde ortaya çıkıp ahaliyi korkuttuktan sonra ortadan kaybolur.
Muhsine çiftliğe vardığında kendisine ilk başta nasıl davranması gerektiği öğretilir. Yatarken saçların örgüsünü açıp beyaz gecelik giyecek, boynunda takılı olan muskayı ne olursa olsun boynundan çıkarmayacak, camdan dışarı bakmayacak, yasaklanan odalara girmeyecek, gece kesinlikle dışarı çıkmayacak… Tabi bunların yanında Muhsine’ye bir de görev verirler; ağaçların dibine cinler ve periler faydalansın diye şerbet dökecektir. Olur da Muhsine bunu yapmayı unutursa cinlerin ve perilerin kendisini boğacağını da tembih ederler.
Bundan sonra Muhsine’nin gözleri gördüklerine kör, kulakları duyduklarına sağır olur. Ama Muhsine’nin içerisindeki merak hiç dinmemiştir. Buraya kadar kitabın içeriğinden az çok bahsettim bundan sonra siz okuyucuların merakına kalsın.
Okurken Süt Kardeşler isimli filmden kesitlerin gözünüzün önüne geleceği bu kitabı bitirdiğinizde yüzünüzde tebessüm oluşacağından eminim.
Keyifli okumalar dilerim…
10/10
Beğendi
·2024 31. kitabı
Gulyabani - Hüseyin Rahmi Gürpınar
Evet yoğun bir dönemde okuyabileceğim kitaplara yönelmişken Hüseyin Rahmi Gürpınar okumak çok iyi geldi. Bol bol gülümsemeli eğlenceli bir kitap okudum. 
Cadı kitabından sonra 
Gulyabani yi okumam lazımdı zaten, bu yoğun dönemde Gürpınar'ın diğer kitaplarıyla okuma durgunluğuna girmeden okumaya devam edebilirim. Cadı kitabı incelemem için buyurunuz ----> #237206124
Bir haminne (hanımnine) nin mektubuyla cinli, perili, gulyabanili bir hikaye yazan Gürpınar; yine döneminin batıl inançlarının mizahi bir şekilde topluma öğretici bir üslup takındığını görüyoruz. Okuyucuyu bilinçlendirmeye, boş inançlardan ve çağdışılıktan uzaklaştırırken haminneye olan cevabında da böyle varlıkları hiç görmediği için ne kadar güç bir vazife yüklediklerini de belirtir.
Kitap içeriğini incelememde anlatmayan biri olarak beğendiğim yönlerine geçeyim. Maniler, diyaloglar, halk ağzının kullanımı, 1913 İstanbul insan yaşayışına tanımlamaları çok hoştu. Cadı kitabını özellikle orijinal metinden okumuştum incelemesinde belirttiğim gibi TDK sitesinde pdf olarak paylaşmış ki diğer Hüseyin Rahmi Gürpınar eserleri de mevcuttu. Ne kadar her sayfanın altında o sayfadaki osmanlıca kelimelerin çevirisi mevcutsa da okumamı yavaşlattığı için bu sefer günümüz Türkçesini tercih ettim. Diğer kitapta dilin o hali diyaloglara daha bir eğlence ve sevecenlik kattığı doğru. Başka bir zaman orijinal halinde de okumayı düşünüyorum açıkçası.
İncelememde bahsetmek istediğim bir diğer konu kendimce yaptığım bir okur analizi. Bu platformdaki puanlama ve incelemelere göz gezdirdiğimde benim yaşıtım ve üzerindekiler kitabı çok beğenerek 10/10 puan verirken, daha genç arkadaşlar düşük puan verip beklentilerini karşılamadığını belirtmişler. 
Yüzyıllık Yalnızlık sunumumda da bahsettiğim
Hüseyin Rahmi Gürpınar okumak çok iyi geldi. Bol bol gülümsemeli eğlenceli bir kitap okudum. Cadı kitabından sonra Gulyabani yi okumam lazımdı zaten, bu yoğun dönemde Gürpınar'ın diğer kitaplarıyla okuma durgunluğuna girmeden okumaya devam edebilirim. Cadı kitabı incelemem için buyurunuz ----> #237206124
Bir haminne (hanımnine) nin mektubuyla cinli, perili, gulyabanili bir hikaye yazan Gürpınar; yine döneminin batıl inançlarının mizahi bir şekilde topluma öğretici bir üslup takındığını görüyoruz. Okuyucuyu bilinçlendirmeye, boş inançlardan ve çağdışılıktan uzaklaştırırken haminneye olan cevabında da böyle varlıkları hiç görmediği için ne kadar güç bir vazife yüklediklerini de belirtir.
Kitap içeriğini incelememde anlatmayan biri olarak beğendiğim yönlerine geçeyim. Maniler, diyaloglar, halk ağzının kullanımı, 1913 İstanbul insan yaşayışına tanımlamaları çok hoştu. Cadı kitabını özellikle orijinal metinden okumuştum incelemesinde belirttiğim gibi TDK sitesinde pdf olarak paylaşmış ki diğer Hüseyin Rahmi Gürpınar eserleri de mevcuttu. Ne kadar her sayfanın altında o sayfadaki osmanlıca kelimelerin çevirisi mevcutsa da okumamı yavaşlattığı için bu sefer günümüz Türkçesini tercih ettim. Diğer kitapta dilin o hali diyaloglara daha bir eğlence ve sevecenlik kattığı doğru. Başka bir zaman orijinal halinde de okumayı düşünüyorum açıkçası.
İncelememde bahsetmek istediğim bir diğer konu kendimce yaptığım bir okur analizi. Bu platformdaki puanlama ve incelemelere göz gezdirdiğimde benim yaşıtım ve üzerindekiler kitabı çok beğenerek 10/10 puan verirken, daha genç arkadaşlar düşük puan verip beklentilerini karşılamadığını belirtmişler. Yüzyıllık Yalnızlık sunumumda da bahsettiğim
Kitabı incelemeden önce, bu kitabın giriş kısmından ve bu kitabın yazılış amacından biraz bahsetmek isterim, çünkü güzel bir amaca hizmet ediyor aslında. Okurlarından bir hanımnine'nin isteği üzerine yazılmış bu kitap. Hüseyin Rahmi Gürpınar'a gelen bir mektupta 'İşte sizden bu okuma yazma bilmeyen hanımninelerin sohbet meclislerinde okunacak bir hikaye yazmanızı istiyorum. Mevzuunuz esrarengiz cin, peri, gulyabani olacak. Kitap Muhsine Hanım'ın perili bir köşke, bir akrabası zoruyla hizmetçi olarak sokulması ile başlıyor. kitabın ilk yarısı son yarısına göre biraz sıkıcı gelmişti bana ama yine de genel olarak akıcıydı. Muhsine Hanım'ın köşkte yasadıkları, cinler, periler zaten olayları içine çekiciydi. Fazla spoiler vermek istemiyorum ama herkesin bildiği süt kardeşler filminin genel mantığı ile orantılı kitap, fakat olay örgüsü tamamen farklı işlenmiş, cinler ve perilerle dolu olaylar sonunda olayın aşk hikayesine bağlanması bence güzel olmuş. Genel olarak akıcı ve güzel bir hikayeydi. Ayrıca bu kitap ile birlikte Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın Doğaüstü varlıkları ve bu tarz olayları işleyiş tarzını beğendiğimden, Efsuncu Baba ve Cadı gibi daha birçok kitabını da okumak için yol açtı diyebilirim.
Korku Perdesi Altında Gülen Bir EleştiriHüseyin Rahmi Gürpınar ’ın kendine has üslubuyla yazdığı Gulyabani , yalnızca bir korku hikâyesi değil; dönemin batıl inançlarına, mahalle dedikodularına ve insanların kendi kendini korkutma hâline dair eğlenceli bir taşlama.
Kitaptaki karakterler öyle tanıdık ki… Okurken bazen “Aynısı bizim mahallede de vardı sanki?” demeden duramıyorsunuz. Her gölgeyi cin sananlar, kapı gıcırtısında bayılacak gibi olanlar… hepsi tam kıvamında.
Hüseyin Rahmi, sözde korku dolu olayları öyle bir mizahla anlatıyor ki, korkudan çok kahkaha atıyorsunuz. “Gerçekten var mıydı, yoksa herkes birbirini mi doldurdu?” sorusu sürekli aklınızda kalıyor.
Benim için Gulyabani batıl inançlarla ince ince dalga geçen, aynı zamanda geceden çok cehaletin korkutucu olduğunu hatırlatan keyifli bir yolculuktu.
Okuyun… kim bilir, belki bir gün hep birlikte Gulyabani avına çıkarız.
Hüseyin Rahmi Gürpınar ’ın kendine has üslubuyla yazdığı Gulyabani , yalnızca bir korku hikâyesi değil; dönemin batıl inançlarına, mahalle dedikodularına ve insanların kendi kendini korkutma hâline dair eğlenceli bir taşlama.
Kitaptaki karakterler öyle tanıdık ki… Okurken bazen “Aynısı bizim mahallede de vardı sanki?” demeden duramıyorsunuz. Her gölgeyi cin sananlar, kapı gıcırtısında bayılacak gibi olanlar… hepsi tam kıvamında.
Hüseyin Rahmi, sözde korku dolu olayları öyle bir mizahla anlatıyor ki, korkudan çok kahkaha atıyorsunuz. “Gerçekten var mıydı, yoksa herkes birbirini mi doldurdu?” sorusu sürekli aklınızda kalıyor.
Benim için Gulyabani batıl inançlarla ince ince dalga geçen, aynı zamanda geceden çok cehaletin korkutucu olduğunu hatırlatan keyifli bir yolculuktu.
Okuyun… kim bilir, belki bir gün hep birlikte Gulyabani avına çıkarız.Edebiyat Zenginliğimiz...
Hikaye ana tema bakımından çoğumuzun aşina olduğu "Scooby Doo" maceralarının ana teması ile aynı. Çok zengin bir edebiyat alt yapımız olmasına rağmen batı taklitçiliğinin ruha vurduğu zillet damgasını üzerinden atamayan senarist ve yapımcılara kızmamak mümkün değil. Keyifle okudum. Keyifle okuyacağınızı garanti ederim.
Not: Gulyabani filmi ile sadece sonuç bölümünde kısmi benzerlik var. Filmini izledim, okumaya gerek yok diye düşünmeyin.( Ben düşünmüştüm de )
Yazar Hakkında
Hüseyin Rahmi GürpınarYazar · 100 kitap
17 Ağustos 1864 tarihinde İstanbul'da doğdu. Hünkâr yaveri Mehmet Sait Paşa'nın oğlu olan Hüseyin Rahmi, üç yaşında iken annesinin ölümü üzerine, Girit'te bulunan babasının yanına gönderildi. İlkokula başladı ancak babasının evlenmesi üzerine altı yaşında tekrar İstanbul'a anneannesinin yanına gönderildi ve eğitimine burada devam etti. Yakubağa Mektebi, Mahmudiye Rüşdiyesi ve idadide okuyan Hüseyin Rahmi, tarihçi Abdurrahman Şeref Bey'in himayesiyle Mekteb-i Mülkiye'ye girdi (1878). Okulun ikinci sınıfında iken ciddi bir hastalık geçiren Hüseyin Rahmi buradaki öğrenimini yarıda bıraktı (1880). Kısa bir süre, Adliye Nezareti Ceza Kalemi'nde memur, Ticaret Mahkemesi'nde Azâ Mülazımı olarak çalışan Hüseyin Rahmi hayatını kalemiyle kazanmaya çalıştı.
1887'de Tercüman-ı Hakikat gazetesinde yazmaya başlayan Hüseyin Rahmi, ardından İkdam ve Sabah gazetelerinde mütercim ve muharrir olarak çalıştı. II. Meşrutiyet döneminde 37 sayı süren Boşboğaz ve Güllâbi adlı bir gazete çıkardı. İbrahim Hilmi Bey ile birlikte çıkardığı Millet gazetesi de uzun ömürlü olmadı. 1925-1927 yılları arasında yayımlanan Türk Kadın Yolu adlı derginin yazarları arasındaydı. Sonraki çalışmalarını İkdam, Söz, Zaman, Vakit, Son Posta, Milliyet ve Cumhuriyet gazetelerine neşretti. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde 5. ve 6. dönemlerde Kütahya milletvekili olan Hüseyin Rahmi, ömrünün son otuz bir yılını geçirdiği Heybeliada'daki köşkünde 8 Mart 1944 tarihinde öldü ve oradaki Abbas Paşa Mezarlığı'na defnedildi.
Edebiyat hayatı
Hüseyin Rahmi Gürpınar; İstanbul halkının toplumsal, töresel yaşantılarını, aile geçimsizliklerini, batıl inançlarını, yaşadığı çağdaki Türk toplumunun geçirmekte olduğu krizleri hümuristik bir mizah dehasıyla anlatır. Servet-i Fünûncuların yaşıtı olduğu halde, ayrı bir sanat görüşünü sürdürür. Romanlarındaki kahramanların çoğu 19. yy sonu İstanbul'un canlı, renkli insan, hayat manzaralarıdır. Eserlerinde Anadolu yoktur. Mizahı, güldürücü olduğu kadar, gülünç yönlerimizin yansıtılması, hicvedilmesi için gerekli bir araçtır. Hüseyin Rahmi, seçtiği tipleri seviyelerine uygun, ustaca konuşturur ve olayları gülünçlü, acıklı yönleriyle belirtir. Kuvvetli bir gözlem gücü vardır. Realist, natüralist bir görüşle "toplum için sanat" yapar. Ertem Eğilmez tarafından 1976 yılında çekilen Süt Kardeşler sinema filminin konusu Hüseyin Rahmi'nin Gulyabani (1913) isimli romanından uyarlanmıştır. Bağımsız sanatçılardan biri olarak da anılır.
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın romanları ve öyküleri yeni nesiller tarafından da kolayca anlaşılabilmesi için 1960 sonrasında içinde Mustafa Nihat Özön'ün de yer aldığı bir edebî kurulca sadeleştirilmişti. Bu sadeleştirme kimilerince yerinde bulunurken kimileri de özgün dilin dokunulmadan bırakılması gerektiğini savunmuşlardı.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Hüseyin_R...
