Michael Kohlhaas
Heinrich Von KleistYazar:
Heinrich Von Kleist
Çevirmen:
Figen Sile Kösebay
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 38 dk.
Sayfa Sayısı:
128
Basım Tarihi:
Mart 2019
İlk Yayın Tarihi:
1810
Yayınevi:
Ayrıntı Yayınları
Orijinal Adı:
Michael Kohlhaas (Aus einer althen Chronik)
Orijinal Dil:
Almanca
Orijinal Ülke:
Almanya
ISBN:
9786053143635
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Diğer Baskılar
12 diğer baskı · Tümünü Göster
Michael Kohlhaas
545 okunmaCan Yayınları · Mart 2017 · 128 s.
Michael Kohlhaas
144 okunmaCan Yayınları · Kasım 2019 · 120 s.
Michael Kohlhaas
121 okunmaPalet Yayınları · Kasım 2014 · 96 s.
Michael Kohlhaas
118 okunmaCan Yayınları · Ekim 2018 · 120 s.
Michael Kohlhaas
52 okunmaAyrıntı Yayınları · Mart 2019 · 128 s.
Michael Kohlhaas
47 okunmaCumhuriyet - MEB Tıpkıbasımları · 1999 · 142 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Adaletin yerini bulması için güç gerekir
Egalité
Kleist'ı daha önce Can Yayınları'ndan çıkan Locarno Dilencisi adlı öykü kitabıyla tanımıştım. Ardından, değerli yazarımız Sabahattin Ali'nin çevirmiş olduğu bir öyküsünü okuyup beğenmiştim. Şimdi de bu novellası.
Özetini yapmaya gerek yok, çünkü online platformlarda bir sürüsü var. Bu durumda önemli olan içinden çıkardığımız mesaj. Adalet arayışı üzerine epik ve trajik bir öykü. İnsan ne kadar haklı olursa olsun, eğer para babaları ve yönetimdeki kişiler birbirleriyle akraba, yakın dost, iş ilişkili vb bir şekilde birbirleriyle bağımlılarsa, adalet arayışı sonuçsuz kalıyor, hatta bu öyküdeki gibi trajik şekilde sona eriyor.Edebiyat
Egalité
Kleist'ı daha önce Can Yayınları'ndan çıkan Locarno Dilencisi adlı öykü kitabıyla tanımıştım. Ardından, değerli yazarımız Sabahattin Ali'nin çevirmiş olduğu bir öyküsünü okuyup beğenmiştim. Şimdi de bu novellası.
Özetini yapmaya gerek yok, çünkü online platformlarda bir sürüsü var. Bu durumda önemli olan içinden çıkardığımız mesaj. Adalet arayışı üzerine epik ve trajik bir öykü. İnsan ne kadar haklı olursa olsun, eğer para babaları ve yönetimdeki kişiler birbirleriyle akraba, yakın dost, iş ilişkili vb bir şekilde birbirleriyle bağımlılarsa, adalet arayışı sonuçsuz kalıyor, hatta bu öyküdeki gibi trajik şekilde sona eriyor.
Puan vermedi·123 syf.··
Beğendi
·2024 129. kitabı
·14 saatte okudu
·Okunma: 19 Eylül 2024 15:21
Selam. Bu ayın bir diğer okuduğum kitabı Heinrich Von Kleist'in Michael Kohlhaas'ı oldu.
Adaletin en kaypakça biçimde göz göre göre yanlışı savunduğu, sözü geçenlerin sorgusuz sualsiz ağız birliği yaparak kendi vatandaşının hakkını pervasızca çiğnediğine tanık oluyoruz. Ve bunun neticesinde kahramanımız zorlu ve çetin bir mücadelenin içinde buluyor kendisini.
At tüccarı Kohlhaas, panayıra iki atını da satmaya giderken, geçtiği yolda bir soylunun kâhyası tarafından engellenerek atlarına el konulur. Gittiği yerden dönüşünde atlarını almak isterken atlarına reva görülen eziyetlere şahit olur. İki atı da gözle görülecek kadar zayıflamış ve bakımsız bırakılmıştır. Hakkını aramak için mahkemeye başvurur fakat hiçbir olumlu sonuç elde edemez. Çünkü soylu, bir başka soylular tarafından kollanır her defasında. Ama Michael, bu haksızlığın karşısında durabilecek kadar dirayetli ve güçlüdür.
Bu uğurda önemli bir kayıp yaşayacak, kahreden ölümün gerçekleşmesiyle birlikte kendine taraflar toplayıp, halkı galeyana getirerek bu kanlı adalet arayışını ve savaşını başlatarak her gittiği yerde büyük bir yankı uyandıracaktır.
Adalet kavramını en çarpıcı şekilde işleyen yazar, görkemli bir sonla da son noktayı koymayı başarıyor.
30 dile çevrilen bu roman Alman edebiyatının en önemli eserlerindendir. 16. yüzyılda gerçek bir olaydan yazılmıştır.
Mükemmel bir insanın yakıp yıkan bir caniye dönüşme hikayesi. Büyün dünyada onun mücadelesi yüz yıllardır tartışılmaktadır. Kohlhaas haklı mıydı?
At taciri Michael Kohlhaas, devrinin en dürüst en iyi insanlarından birisiydi. Kohlhaasenbrück'te Havel Nehri kıyısında herkesin çok sevdiği birisi olarak ailesiyle birlikte yaşamaktaydı. Mükemmel beslediği besili atlarını Brandenburg'dan Saksonya'ya Dresden'e at pazarına götürür orada satardı.
Gene bir gün Tronkenburg Şatosu'na geldiğinde yolda bir bariyer görür ve ne olduğunu anlamaya çalışır. Şatonun kahyasından bariyerin kaldırılmasını ister ama Dresden yönetiminin yeni kararıyla ondan geçiş belgesi sorarlar.
O da '16 defa geçtim böyle bir şey yoktu bunereden çıktı' der. Onlar da belgeyi getirmezse 17.defa geçemeyeceğini söylerler.
En sonunda iki tane Kara Yağız atını ve hizmetçisini rehin olarak bırakır ve belgeyi almaya gider. Dresden'de Asilzade Wenzel'ın keyfi bir uygulaması olduğunu öğrenir ve atlarını almaya gelir fakat hizmetçisini bulamaz kaçtı gitti derler. Atlarını da tarlada çok fazla çalıştırılmış ve neredeyse ölmek üzere oldularını görür müthiş bir şekilde şok olur. Asilzade zararını karşılamaz ve ona kötü davranır.
Kohlhaas hakkını aramak için sırasıyla bütün mahkemelere başvurur fakat Asilzade Wenzel'ın her makamda akrabaları çıkar ve onu korurlar ve başvuruları boşa çıkar ve en sonunda eşi Berlin şansölyesine başvuru yapmaya gider fakat orada darp edilir kralın huzuruna alınmaz ve ölür. Artık Kohlhaas için devlet dairelerinde adalet arayışı son bulmuştur kendi adaletini kendi sağlayacaktır. Jan jack Rousseau'nun toplumsal sözleşmedeki kendi kendine hak arama özgürlüğüne kavuşur.
İlk
Michael Kohlhaas
Michael Kohlhaas, 16. yüzyıl Avrupa’sında yaşamış Alman bir tacirdir. Çiftliğinde yetiştirdiği atları şehir şehir dolaşarak satar, kazandığı parayla da onurlu bir hayat sürerdi. Çiftlikte eşi, çocukları ve onu seven sadık çalışanlarıyla huzurlu bir yaşam kurmuştu. Yine bir gün atlarını satmak üzere Leipzig Panayırı’na doğru yola çıkar.
Her zamanki güzergâhından geçerken, yolu bir Sakson soylusunun şehrine düşer. Burada haksızlığa uğrar: Giriş ücreti, her zamankinden çok daha yüksek ve fahiştir. Kohlhaas bu haksız parayı ödemek istemez, hakkını arar fakat sonuç alamaz. Çaresiz, para yerine iki sağlıklı atını ve bir çalışanını soylunun kalesine rehin bırakıp panayıra gider.
Geri döndüğünde ise korkunç bir manzara ile karşılaşır. Çalışanı kaleden kovulmuş, atları ise yoğun çalıştırılıp bakımsız bırakıldıkları için perişan hâle gelmiştir. Hayatını onur ve emeğiyle var ederek sürdüren Kohlhaas, bu duruma kayıtsız kalamaz. Soylunun karşısına çıkar, hakkını ister; fakat yine sonuç alamaz, kapı dışarı edilir.
Adalet arayışını daha yüksek mercilere taşır; ama bozuk düzende her zaman olduğu gibi güçlü olanın arkasını sağlam bulan düzen, onun sesini görmezden gelir. Bu süreçte kaleden dayak yiyip kovulan işçisi de ölünce Kohlhaas’ın öfkesi doruğa çıkar. Onun adalet arayışı, kısa sürede bir isyana dönüşür. Silahlı bir mücadele başlar; Kohlhaas, kendisini mağdur eden soylunun kalesini yakar, şehrini harap eder. Onuruyla sakin bir hayat yaşayan bu adam, uğradığı haksızlıkların ağırlığıyla çileden çıkmıştır. Adaletin yalnızca güçlüden yana işlediği bir coğrafyada, kendi adaletini sağlamak için düzeni karşısına alır ve kan döker.
Alman edebiyatının en etkileyici yazar ve şairlerinden Heinrich von Kleist’in, ilk kez 1810 yılında yayımlanan Michael Kohlhaas adlı uzun
Naçizane tavsiyem fevkalâde bir eserEdebiyat
HEINRICH VON KLEIST
.....
MICHAEL KOHLHAAS
Adalet meleği işte böyle gökten iner
.....
“…Bir erdemi aşırıya vardırmasaydı, dünya onun hatırasını saygıyla anacaktı. Fakat adalet duygusu onu haydut ve katil yaptı.”
....
Alman at yetiştiricisi Michael Kohlhaas adil, dürüst ve çalışkan bir kimsedir.
Eşi, çocukları ve yardımcıları ile güzel bir hayat sürmektedir.
1532 yılında Michael Kohlhaas panayıra doğru yola revan olur .
Maksadı kıymetli atlarınısatabilmektirElbe Nehri kıyısına varır ve Saksonya topraklarındaki bir şövalye şatosunun önünde onu durdururlar .
Bekçiden yolu açmasını ister. Bekçi, bu geçiş imtiyazının efendisine (genç Alman soylusu Tronka) hükümdar tarafından tanındığını söyler. Mecbur kalan kahramanımız istenen parayı öder ve gitmek üzereyken bu kez kâhya tarafından tekrar durdurulur.
Geçiş belgesi olup olmadığı sorulur. O da daha önce geçiş belgesi olmadan rahatlıkla seyahat ettiğini söyler.
Ona bir şartla geçebileceğini söylerler.Şartları şudur;atlarından iki tanesini yani en güzellerini orada bırakmak koşuluyla.
Michael Kohlhaas bu şartı mecburen kabul eder. İki atını ve kahyasını orada bırakarak yola çıkar Döndüğünde kahyası feci halde dövülmüş ve atları çalışamayacak hale gelmiş durumdadır.Aç bırakılmış ve dövülmüşlerdir.
.....
Çok üzülen ve sinirlenen kahramanımız hakkını aramaya çalışır lakin beyhude...
Bu süreçte çok sevdiği eşini kaybeder(mızrakla haksız yere göğsünden vurulur)
....
Artık ,Kohlhaas için intikam vakti gelmiştir
Çünkü adalet onun için işlemez ne yazık ki...
Ahhh o da taş üstünde taş bırakmaz,yakar yıkar
Devletin ona sunmadığı adaleti kendisi sağlamaya çalışır.
.....
Okurken çok üzüldüm ve kızdım
Hani nerede hak ,hukuk dedim
Sonuna kadar kahramanımızın tarafında oldum
Kitabın sonuna kadar Kohlhaas’ın adalet arayışı devam eder.
10/10
2017 29. kitabı
Vicdanı temiz, dingin bir hayat yaşarken ve yine bu şekilde devam eden alışılmış işlerini görürken karşılaştığı haksızlığı "Belki de, acaba, yoksalarla" araştırıp iyice emin olduktan sonra yapılması gerekenleri adım adım yaparken geçen süreçte; kanunların, adalet sağlayıcılarının dolayısıyla ülkesinin kendisine tutumunu görüp ve yine bu çabasında karşılaştığı yeni haksızlıklar, acılar nedeniyle kendisinin adalet kustuğu bir adamın hikayesiydi.
Masum olmanın en büyük acısıydı "Adalet için tek başına yeterli olamamak."
Michael kohlhaas yaşadığı dönem olan derebeylik Almanyasında, at yetiştirerek ticaret yapan bir tüccardır. Yaşadığı feodal dönemde uğradığı haksızlığa karşı savaş vererek, adaletin tesisini sağlamış ve bu uğurda kendi canından da olmuştur. Topluma sağladığı en büyük katkı, hakkınızı sonuna kadar arayın ve bu uğurda geri adım atmayın şeklinde özetlenebilir. 1800 lerde yazılan roman farklı senaryolarla film haline getirilmiştir.
Puan vermedi·128 syf.··
Beğendi
·2021 26. kitabı
·86 günde okudu
·Okunma: 22 Ağustos 2021 19:09
"...Kısacası, bir erdemi aşırıya vardırmasaydı, dünya onun hatırasını saygıyla anacaktı. Fakat adalet duygusu, onu haydut ve katil yaptı." Şair ve yazar Heinrich Von Kleist'in Michael Kohlhaas isimli eserinden alıntıladığım bu cümle, aslında kitabın da bir özeti mahiyetinde.
Eski bir vakayinamedeki bilgilere dayandırılan Michael Kohlhaas isimli eserimiz, 16. Yy. Alman topraklarında geçmekte. Kohlhaas, ailesine bağlı, dürüst ve haktanır bir at taciri iken, başından geçen uğursuz bir hadiseyle korkunç bir intikam savaşçısına dönüşür.
Haksızlığa uğrayan, uğradığı haksızlık sonucu besili kara yağız atları bir deri bir kemik hale gelen, güvenilir uşağı ölümlerden dönen Michael Kohlhaas, hakkını hukuki zeminde aramaya koyulur. Fakat tüm çabalarına ve aylar süren girişimlerine rağmen bir şekilde önüne engeller çıkarılır. Üstelik hakkını hukuki yollardan aramasına yardımcı olan karısının da bozuk ve çürümüş bürokrasi eliyle ölümü sonucunda Kohlhaas gözünü tamamen karartır. Öyle bir karartır ki, deyim yerindeyse taş üstünde taş bırakmaz.
Heyecanlı bir intikam öyküsü olması yanı sıra, kitabı bence asıl değerli kılan, devlet kademelerindeki kokuşmuşluğu gözler önüne sermesi ve adaletle ilgili getirdiği bakış açılarıydı.
Kohlhaas, Rousseau’nun Toplum Sözleşmesi’nde belirttiği “ilk ve doğal haklar”ına kavuşmuştur. Yani Kohlhaas'ın yasalarla bağlı olduğu devlet, Kohlhaas'ın hakkını savunmak şöyle dursun, hak arayışını bile engelleyerek onu toplum dışına itmiştir. Hâl böyle olunca Kohlhaas, Rousseau'nun Toplum Sözleşmesinde bahsettiği "ilk ve doğal haklar"dan aldığı yetkiyle, kendi yasasına göre kendi adaletini sağlamayı kendine hak görmüştür.
İsim ve unvan bolluğundan yer yer kafam karışsa da çok severek okuduğum (öyle ki, ilk altmış sayfayı üç, dört kez okumuşumdur) bir eser
Hakkaniyet ülküsü ve öç alma dürtüsü
Bu kitabı yaklaşık 5 yıl önce Genel Devlet Teorisi dersinde; bürokrasi, kurumsallaşma ve modern devletin unsurları konularında yorum yapmak amacıyla üzerinde durmuş ve özetini okumuştuk.
Uzun zamandır okuma listemde bulunan bu kitabı çocuk kitapları kategorisinde bulmak biraz şaşırttı. Konusu ve kavramları itibariyle yetişkinlere yönelik olan bu öyküde- kitaba da ismini veren başkarakter- Michael Kohlhaas; kendi halinde yaşayan, iki çocuk sahibi, yoğun bir hak ve adalet ülküsüne sahip bir at tüccarıdır. Haksızlığa ve keyfiliğe karşı müthiş bir kin ve öfke besler.
Atlarını komşu kentte satmak için götürdüğünde yaşadığı haksızlıklar, mesnetsiz ve adaletsiz muameleler ile olaylar gelişir.
Michael en temel beklentisi olarak bu hususta haklı ve adil çözümler aramak için mahkemeye başvurur. Ancak karşısında modern anlamda kurumsallaşmış, keyfiliğin olmadığı, öngörülebilir, tarafsız bir yargı erki yoktur. Aksine güçlü kişiler ve onların etrafındakilerin buyruklarına bağlı bir yasama ve yargı olduğundan hakkını alamaz. Üstelik karısı da bu uğurda haksız yere öldürülür. Karakterin beyhude çabaları zamanla ölçüsüz ve zalimce öç alma eylemlerine yerini bırakır.
Michael bu noktada devlete, hukuka, sisteme ve soylulara bağlılık ve güvenini yitirdiğinden kendince hak ve adaleti tesis etmek ve düzeni yeniden kurmak niyetiyle birçok cinayet işler, haydutluk eder ve sivillerin canına malına kıyar. Neticede idama mahkum edilir. Michael yaptıklarının karşılığını canıyla öder ama soylunun da hapis cezası almasından ve başından beri talep ettiklerinin de karşılığını bulmasından sebep ölüme giderken dahi hakkını almış olmanın rahatlığıyla gözlerini kapar.
Kitabı okurken karakterin varlıklı oluşunu da nazara alarak bazı bazı 'iki at, biraz zedelenmiş itibar ve hakkaniyet duygusu uğruna
Michael Koohlhaas1000Kitap
16.yy’da yaşamış olan Michael Kohlhaas dürüst,güvenilir ve haksever bir at taciriydi.Etrafındaki kişiler tarafından örnek olarak gösterilebilecek bir kişiliğe sahipti.Bir erdemi aşırıya vardırmasaydı dünya onun anısını saygıyla anacaktı.Fakat adalet duygusu onu bir haydut ve katil yaptı.Her şey atlarını satmaya gitmek isteyen at tacirinin atlarına Sakson asilzadesinin koyduğu keyfi bir uygulamadan dolayı el konulmasıyla başlar.At taciri atlarını bırakmak zorunda kalır fakat geri döndüğünde atlarını bıraktığı gibi bulmaz atları bakımsız ve zayıf bir hale gelmiştir.Atlarının tarlada çalıştırıldığını ve uşağının da saraydan şiddetle atıldığını öğrenen at taciri bu haksızlık karşısında öfkeden deliye döner.Uğradığı haksızlık karşısında adalete başvurmak ister.Ne yazık ki Sakson asilzadesinin uyguladığı hukuk sisteminde adalete erişmek o kadar kolay değildir.Asilzadenin akrabaları ve arkadaşları kayırmaların olduğu bu sistemin içindedir.At taciri doğrudan Hükümdara ulaştırması gereken dilekçeyi hiçbir yoldan ulaştırmayı başaramaz ve sürekli olarak red alır.Adaleti bulamayacağını anlayan at taciri kendisini toplumdan dışlanmış bir birey olarak görür.J.J.Rousseau’nun Toplum Sözleşmesindeki ilk ve doğal haklardan yetki alarak kendi yasasını koymayı ve adaletini uygulamayı kendisine hak görür.Kendi adaletini uygulamaya başlamasıyla yıkıcı bir politika izler ve bu durumdan dolayı suçsuz insanlarda kaybedilir.Kendisini suçsuz konumdan suçlu bir konuma getirmeyi anlatan bir serüven aslında bu kitap.Kitapta burada ortaya çıkan bir karakter var:Martin Luther bence Luther’in buradaki varlığı dini inançtan ziyade insan vicdanını uyandırmaktır.Adalet uğruna büyük fedakarlıklar veren Kohlaas eşini de kaybeder ve kitabın sonunda istediği adalete kavuşan Kohlhaas’ın idamı ile kitap
Yazar Hakkında
Heinrich Von KleistYazar · 10 kitap
Bir şair, oyun yazarı, roman ve öykü yazarı olan Heinrich von Kleist 1777 yılında Frankfurt'ta doğdu ve 1811 yılında öldü.
Yetersiz ve kısa bir eğitim hayatından sonra 1792 yılında Prusya ordusuna girdi ve 1799 yılında teğmen rütbesiyle ordudan ayrıldı. Ardından Viadrina Üniversitesinde hukuk ve felsefe eğitimi aldı. 1800 yılında Berlin’de Maliye Bakanlığı bünyesinde çalışmaya başladı. Ertesi yıl Kleist'ın düzensiz umursamaz ruh halı onu Paris'e ziyaret etmeye sürükledi ve sonrasında İsviçre'ye yerleşti. Orada yakın arkadaşlar edinen Kleist onlara ilk tragedyası olan Schroffenstein Ailesi adlı eserini okudu 1802 yılının sonunda Almanya’ya dönen Kleist Goethe, Shiller ve Wieland’ı Weimar’da ziyaret etti. Leipzig ve Dresden’de kısa bir süre kaldıktan sonra Paris’e geri dönen Kleist ardından Berlin’deki görev yerini Königsberg’teki bir devlet dairesi olarak değiştirdi. 1807 yılında Dresden’e giderken Fransız askerleri tarafından ajan suçlamasıyla tutuklandı. Cezaevinden çıktıktan sonra Dresden’e giden Kleist'ın yolu Heinrich Müller ile kesişti ve birlikte 1808 yılında Phöbus gazetesini çıkardılar.
Kleist 1809 yılında Prag’a gitti ve en sonunda Berlin'e yerleşti. Orada Berliner Abendblätter gazetesini çıkardı. O sıralar ümidini kaybetmiş ve hayata küsmüş olan Henrietti Vogel'in entelektüel ve müzik konularındaki başarılarına kendini kaptıran Kleist onunla birlikte ölmeyi kabul etti ve 1811 yılında 21 Kasımında Potsdam yakınlarındaki Wannsee nehri kıyısında Vogel'e ateş edip öldürdükten sonra kendisi de intihar etti.
Kleist’ın bütün hayatı ideal ve hayali mutluluğu bulmaya çabalamakla geçti ve bu onun çoğu eserine yansıdı. Kleist kuzey Almanya’nın şu ana kadar gelmiş geçmiş en önemli Romantik dönem Dramacısı olarak sayılmaktadır.
