Yazar:
Ferit Edgü
Tahmini Okuma Süresi:
6 sa. 6 dk.
Sayfa Sayısı:
215
Basım Tarihi:
Ağustos 1990
İlk Yayın Tarihi:
1977
Yayınevi:
Ada Yayınları
Orijinal Adı:
Hakkari'de Bir Mevsim
Orijinal Dil:
Türkçe
Orijinal Ülke:
Türkiye
ISBN:
9789754380252
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
9 diğer baskı · Tümünü Göster
Hakkari'de Bir Mevsim
5,4bin okunmaSel Yayınları · Ekim 2017 · 194 s.
Hakkari'de Bir Mevsim
2.658 okunmaAlfa Yayınları · 28 Ekim 2019 · 250 s.
Hakkari'de Bir Mevsim
2.586 okunmaSel Yayıncılık · Ekim 2017 · 198 s.
Hakkari’de Bir Mevsim
2.344 okunmaEverest Yayınları · Ağustos 2023 · 256 s.
O
380 okunmaAda Yayınları · Ağustos 1990 · 215 s.
Hakkari'de Bir Mevsim
267 okunmaEverest Yayınları · 14 Kasım 2024 · 256 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
10/10
2021 14. kitabı
//Okuyacağınız bu kitaptaki hiçbir şey hayal ürünü değildir. Hakkâri’de Yaşanmış ve doğu ve güneydoğunun bir çok şehrin de hala yaşamakta olanların hikayesidir..//
Ve lütfen Hakkari demeyiniz bazı arkadaşlar haklı olarak tepki veriyor ((: doğrusunu bu şekilde söylerseniz (Hakkâri) mutlu oluruz
“Coğrafya kaderdir”
Ama “alın yazısı” dediğimiz düşünce için aynı şeyi söyleyemem en azından benim fikrim bu yönde. Herkesin mutlaka bir çok düşüncesi vardır bu söz için. Peki günümüz dünyasında bunu değiştirmek mümkün değil mi?
Geçmişten günümüze bir çok algıları yok ettik bunları tamamen yok edebiliriz. Bunlardan bazıları beyaz yakalı memurlarımız. Yaptığı görevler nedeniyle tayini Doğu ve güneydoğu bölgesine çıkınca öcü gibi bakıp, Kürt’ler, terörist onlar ben ne yaparım oralar da düşüncesi şimdiler de pek kalmadı. En azından ben öyle düşünüyorum.. Çevreniz de ve aileniz de oluşan bazı tepkiler Doğu bölgesinden bir arkadaşınız, sevgiliniz olduğunda “hee öyle mi olsun ya onlarda iyidirler diyip ötekileştirmek sanki insan değilmiş gibi bakışları ve düşünceleri maalesef hala sürüyor. Öyle çok örnekler verebilirim ki ben utanırım insanlığımdan..
Hatırlamayan ve hiç duymayanlar varsa aranızda (çünkü ben hiç unutmadım) hatırlatıp tekrardan paylaşmak isterim bu yaşanan utancı, ülkenin ve bizlerin utancı olarak..
( Van’da kış ağır geçer kar yolları kapatmış, Muharrem bebeğin yüksek ateşi vardır. Telefonla sağlık yardımı istediler, ama yardımlarına kimse ulaşmadı. Muharrem Taş imkansızlıktan (peki hangi imkansızlık?) yaşamını yitirdi. Babası sırtında 16 kilometre boyunca oğlunun cansız bedeni bir “çuvalda” taşıdı... ):
Şimdi biz buna Alın yazısı mı diyelim?
“İnsanlar ölmesin demiyorum.
İstediğim ölümsüzlük değil ne kendim,
ne başkaları için
İstediğim, çocuklar ölmesin..”
Bizim
O / Hakkari'de Bir MevsimEdebiyat
Hakkari'nin ücra bir köyünde öğretmenlik yapan karakterimizin kendisine uzak yerel kültürle tanışmasına tanıklık ediyoruz.
Suya atılan taşın birbirini kapsayan daireler çıkarması gibi okuru zamanla içine çeken bir olay örgüsü var. Roman özelliklerini taşımakla beraber şiirsel yönü, anlatımın akıcılığı, duruluğu, yer yer didaktik cümlelerle keyifli bir edebi çeşitlilik gözlemledim.
Yazar, karakterleri konuştururken aynı zamanda kendi iç dünyasını da dillendiriyor. Gittikçe artan merakının sebeplerinden birisi de bu.
"Oy ölüm
Sen de ölesin"
Eski bir denizcinin Hakkâri'ye öğretmen olarak gönderilmesi ve orada geçirdiği bir öğretim dönemini okuyoruz. Mahmut Makal'ın Bizim Köy'de anlattığına benzer, Hakkâri'deki kışın soğuğunu, zorluklarını anlatan bir günce bekliyordum açıkçası ama okuduğum şey roman-şiir karışımı, bambaşka bir hikâyeydi. Havada yüzer gibi okudum, bir anda bitti. Bir daha oku beni diyor resmen, ki ikiletmem, en kısa zamanda bir daha okurum. Hatta kadrosunda efsane oyuncuların olduğu bir de filmi varmış, en kısa zamanda izlenecek bittabi. Okumanızı tavsiye ederim. =)
Hakkari'de Bir Mevsim...
Hakkari'de tek mevsim; kış :)
Kitaptaki manzaralara alışık olduğumdan bu manzaraları gözümde canlandırmak çok kolay oldu :)
Kitabı çok çok sevdim. Sanırım okuma zamanım da manidar oldu. Atama öncesinde :)
Bir öğretmen olarak beklentim en çok okul ve öğrencilerle ilgiliydi ama kitapta tüm köy halkından ve bulunulan coğrafyadan çok güzel bir şekilde bahsetmiş. Halit ile olan diyaloglar biraz hayal ürünü biraz gerçek gibi.
Öğretmenin Hak iline bir "kazazede" olarak düşmesi ise hâlâ bir muamma.
Her zaman öznel incelemeler yazan ben yine diyorum ki çok beğendim okuyun :)
Keyifli okumalar.
Karlar altında eğitimEdebiyat
Hakkâri'de Bir Mevsim
Hakkâri'nin ücra, karlar altında bir dağ köyüne (Pirkanis/Işıklar) sürgün edilen bir öğretmen… köyde ne bir okul vardır ne sıralar ne de bir Karatahta. Köylünün çabalarıyla bir sınıf oluştururlar ancak öğrencilerin ne defteri vardır , ne kalemi ne silgisi. Tüm zorlu şartlara rağmen bu öğrencilere bir şeyler öğretebilmek için uğraşan bir öğretmen. Bunun yanı sıra kendi iç hesaplaşmalar ile uğraşıp kendini bulmaya çalışan öğretmen. Romanda ismi belli olmayan öğretmen gitti bu köyde çocukların ölümüne şahit olurken, yeni dostluklar kurarken, yeniden hayatımı düzene sokmaya çalışırken, bir gün burada görevimin bittiği söylendiğinde nereye dahi gideceğini bilmemektedir. Kitap biraz edebiyat biraz şiirsel bir dille yazılmış. Bunun yanı sıra romanın beyazperdeye çekilen filmi de izlenilmeye değer. Şehirden uzak Karlar altında  çocukları hayata öğretmeye çalışan bunun yanı sırada da kendi hayatını öğrenmeye çalışan bir öğretmenin otobiyografisi denilebilir. İyi okumalar…
Romanın en alıcı sözlerinden biri de :
Alaaddin geliyor gece.
Hoca benim kardeş hasta, diyor.
nesi var? diyorum.
ateşi var çok, diyor. ölecek.
ilaç vereyim mi? diyorum.
hayır portakal ver, diyor.
portakal yememiştir hiç."
"Hakkari 'de Bir Mevsim, yalın ve atılgan bir yazış, zira bir insa nın hem en dayanıksız hem en dayanıklı uçlarına yöneliyor ve o uçlara varıyor.
Kendimi kurtarmak için yazıyorum' diyor yazar.
Yaşama karşı soylu bir çağrı! " Revolution (Paris)
Mutlaka okunmalı.
Hak. Kenti: Yön güneydoğu. Pir. Köyü. Yükseklik 2100.
Bir kazazede ya da ademzade..
Birbirinden farklı iki lisan,
anlaşılmayınca solan insan.. Ve ardı arkası kesilmeyen olaylar..
Ferit Edgü, O (içinin boşluğu, belirsizlik, hiçlik...) romanında alışık olmadığımız bir üslup ve biçimle karşımıza çıkıyor. Şiir ile roman arasında, gerçekle düş arasında, umutla korku arasında gidip geliyor. Kente ırak bir bölgeye okumuş bir insan olarak düşmüşseniz o karanlığa güneş olmuşsunuzdur. Ölen bebeye şifa da sizdedir, muskasını kaybedenin muskasını yazma işi de; öğretme işi de öğrenme işi de.. Karanlığın aydınlığı kasvetle soğuruşu ya da aydınlığın karanlıkla çetin mücadelesi gelir sonra. Meşale sizdedir, yakmak için yanmak da gerekir..
İnceleme yazmayı pek sevmiyorum, her kitap için -hemen hemen her kitap için- işin ehilleri tarafından yapılmış tahliller, tenkitler mevcuttur. E hisseme aldığım da biraz kendi özelimdir. Dolayısıyla bu kadar söz kafidir :) Mutlaka ama mutlaka okunması gereken, mahrumiyeti ve çaresizliği iliklerinize kadar hissedeceğiniz bir eser.. Beni hayli sarsan şu kısmı buraya da yazmadan geçemeyeceğim:
"Alaaddin geliyor. Gece.
Hoca benim kardeş hasta, diyor.
Nesi var? diyorum.
Ateşi var çok, diyor. Ölecek.
İlaç vereyim mi? diyorum.
Hayır portakal ver, diyor.
Portakal yememiştir hiç."
Ferit edgü'nün şiir roman tarzında yazdığı yabancılaşma ana temalı kitabıdır. kitabın geçtiği zaman bir öğretim yılı olarak kastedilen kış mevsimidir.
yer olarak Hakkari'nin en yüksek köyünün seçilmesinin hem ulaşılması zor bir yer olması hem de adeta bir evin çatısında olan ama unutulmuş bir yer algısı yaratılmaya çalışılmış olmasına bağlı olduğu şeklinde yorumlanabilir.
öğretmen:
her derde deva, adı olmayan, sürgün, ne köy halkı ne de devlet dairelerindeki memurlarca sahiplenilen, bürokratik yolları kullanmaya çalışıp çaresiz kalınan konularda köylüye yardım etmeye çalıştığı için suçlanan, kendi içindeki yabancılaşmayı gönderildiği köyün de yabancılaşmışlığı içinde kaybedendir. kendisini adeta bir peygamber gibi hissetmektedir. nasıl ki peygamberler Allah'ın kullarına yolladığı öğretmenlerse; öğretmen de devletin köye gönderdiği yol gösterendir. bu durum on emir ve Musa ile gemi ve Nuh metaforlarından hissedilmektedir. öte yandan öğretmen motifi özellikle seçilmiştir kitap için çünkü öğretmenden başka kimse köyün yapısını bu kadar iyi gözlemleyebilecek kadar onlara yaklaşamazdı. çocuklar ailelerinin bir yansıması olarak bu hususta öğretmene yardımcı olmaktadırlar. kullandıkları kelimelerde tek sıfat ve fiil olmasına rağmen isimlerin çokluğu aslında bu köydeki durağanlığın sezdiricisidir. öte yandan uzun süre burada zaman geçiren yarı aydın öğretmenin köylülerden düşünsel olarak negatif etkilendiğini de pedofili hayali ile görebilmekteyiz. oradaki erkekler gibi düşünmesi ama uygulamaya geçmemesi söz konusu.
kadın karakter olarak sadece "zazi" söz konusu. o da oğlu aracılığıyla tek erkek olarak öğretmenle iletişim kurabilmekte. mal gibi alınıp satılan kadınlar...
köy enstitülerinin ne kadar önemli olduğunun, ağalık sisteminin birey be sistem üzerine etkilerinin,
Başka yaşamların varlığı üzerine içselleştirilmiş gerçek bir yaşamın öyküye dönüştüğü yapıt.
Arada kalışlar, çırpınışlar ve sonunda benim için bir kurtuluş olamayacak bir son..
Bir düş müydü okuduklarım yoksa gerçekten yaşanmış mıydı bilmiyorum..
Kendimde dahil olduğum okunası bir roman.
Puan vermedi·215 syf.··
Beğendi
·2020 49. kitabı
·7448 günde okudu
·Okunma: 22 Mayıs 2020 00:00
Hakkari 'de bir mevsim...
On iki yıllık öğretmenim ve hiç doğu da çalışmadım. Doğu da görev yapan arkadaşlarımdan dinlediğime göre bir çok zorluğunun yanı sıra en keyifli çalışma yılları, öğretmen olduklarını en iyi hissettikleri dönemler doğu görevlerini yaptıkları yıllar olmuş. "Neydi o zorluklar ya da güzellikler, doğu görevinin size kattıkları , getirdikleri, götürdükleri nelerdi ? "desem cevabı en iyi Ferid Edgü verir sanırım. Peki ne anlatmış bakalım;
Yılın altı ayını karlar altında geçiren ,yolları kapanan, şehir merkezine gitmek için( şehir merkezi dediğime bakmayın köyden biraz büyük yerleşim yeri) sekiz saat yol yürümesi gereken bir sınır köyü öğretmenin hikayesi aslında okuduğumuz. Köylüsü -şehirlisi ,bakkalı -berberi herkes onun kim olduğunu daha gelir gelmez biliyor çünkü o kadar yabancı çevreye hem diliyle hem görünüşüyle. Okul diye kendine gösterilen yerde ne sıra var ne kara tahta... Hepsini kendi elleriyle yapıyor, kendi cebinden alıyor öğrencilerine kalemi silgiyi. Öğrenciler desen ne üste var ne başta,kızların başı bitli , çoğunun ayaklar yalın, ayakkabısı olanınki de araba lastiğinden bozma. En zoru da dillerini bilmemek. Kar yağıp yollar kapandığında asıl çaresizlik başlamış oluyor. Bu kısımdan sonrasını o duru anlatımıyla öyle güzel aktarmış ki Ferid Edgü okumadım yaşadım desem yeridir. Halkin çaresizliğine mi yanayım, öğretmenin çaresizliğine mi, duyarsız kalan yetkililere mi bilemedim. En çok da köyde sebebini bilmeden ölen çoçukların analarının , öğretmenin gözüne bakması ,ağzından çıkacak kelimelerden medet umması üzdü beni. İnsanın elinin kolunun bağlanması ne zor imiş anladım. Özellikle öğretmen ve Aladdin in aralarında geçen şu konuşma çok sarsıcıydı.
-Hoca benim kardeş hasta,
+Nesi var?
-Ateşi var çok, Ölecek.
+İlaç vereyim mi?
-Hayır
Yazar Hakkında
Ferit EdgüYazar · 54 kitap
İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi Resim Bölümü'nde başladığı eğitimini Paris'te sürdürdü (1959- 1964). Acedemie du Feu'de seramik öğrenimi gördü. Sorbonne'da felsefe, Louvre'da sanat tarihi kurslarına katıldı.
Yedek subay öğretmen olarak Hakkari ve Beypazarı'nda askerlikten sonra (1967), bir yıl daha Paris'te kalıp İstanbul'a yerleşti (1968). Man Ajans'ta reklam yazarlığı yaptı. Buradan ayrılıp kendi reklam şirketini kurdu.
Öykü yazarlığının yanı sıra, resim eleştirileri ve denemeleriyle ün yaptı. 1977 'den beri Ada Yayınları'nı yönetiyor. Kaynak dergisinde edebiyata adım attı. 1952-1953 yıllarında şiirler yazdı. Ama ilk öyküsü ocak 1954'te Yeni Ufuklar dergisinde çıktı . Aynı yıllarda Şairler Yaprağı (1954), Mavi'de de şiirleri yayımlandı (1954). Daha sonraları Yeni Ufuklar, Vatan Sanat Eki, Mavi, Pazar Postası, Dost'taki öyküleriyle (1954-1959); Ataç, Yeni Dergi, Eylem, Papirüs, Ant, Soyut, Milliyet Sanat, Hürriyet Gösteri dergilerindeki deneme ve incelemeleriyle tanındı.
Bir Gemide kitabıyla 1979 Sait Faik Hikaye Armağanı, Ders Notları'yla 1979 TDK Deneme Ödülü, Eylül'ün Gölgesinde Bir Yazdı adlı??seriyle Sedat Simavi 1988 Edebiya Ödülü'nü aldı. Ayrıca O adlı romanı Hakkari'de Bir Mevsim adıyla ve Onat Kutlar'ın senaryosuyla sinemaya uyarlandı. 33. Berlin Film Festivali'nde (1983) ve 2. Akdeniz Kültürleri Film Festivali'nde ödüller aldı (1984).
Ferit Edgü Eserleri
Roman
Kimse (1976)
O/Hakkari'de Bir Mevsim (1977)
Eylülün Gölgesinde Bir Yazdı (1988)
Öykü
Kaçkınlar (1959)
Bozgun (1962)
Av (1968)
Bir Gemide (1978)
Çığlık (1982)
Binbir Hece (1991)
Doğu Öyküleri (1995)
İşte Deniz, Maria (1999)
Do Sesi (2002)
Avara Kasnak (2005)
Nijinski Öyküleri (2007)
Senaryo
Hakkâri'de Bir Mevsim (O adlı romanından senaryo, Onat Kutlar ile birlikte)
Deneme
Tüm Ders Notları (1978)
Yazmak Eylemi (1980)
Şimdi Saat Kaç? (1986)
Yeni Ders Notları (1991)
Seyir Sözcükleri (1996)
Devam (2001)
Sözlü/ Yazılı (2003)
İnsanlık Halleri (2003)
Şiir
Ah Minel Aşk (1978)
Dağ Şiirleri (1999)
Anı
Görsel Yolculuklar (2003)
Biyografi
Abidin (2003)
Avni Arbaş (2001)
Osman Hamdi-Bilinmeyen Resimleri (1986)
Çocuk Kitabı
Doğa Dostları (2004)
Çeviri
Düşüş (Albert Camus, 1961),
Godot'yu Beklerken (Samuel Beckett, 1963),
Bugünün Dünyasında Felsefe (Jean Wahl, 1965), A
Aydınlar ve Toplum, (Antonio Gramsci, V. Günyol , B. Onaran'la, 1967),
Amerika: Şiirler (Allen Ginsberg, Lawrence Ferlinghetti, 1976).
Monografi
Bunların dışında Abidin Dino, Yüksel Arslan, Van Gogh, Bedri Rahmi Eyüboğlu, Eren Eyüboğlu, Füreya, Aliye Berger, Ergin İnan, Fikret Mualla, Avni Arbaş üzerine yayımlanmış monografileri var.
Ödülleri
Sait Faik Hikâye Armağanı 1979 (Bir Gemide)
Türk Dil Kurumu Deneme Ödülü 1979 (Tüm Ders Notları)
Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü 1988 (Eylülün Gölgesinde Bir Yazdı)
