Yazar:
Fatma Aliye Hanım
Derleyen:
Nurullah Çetin
Tahmini Okuma Süresi:
6 sa. 11 dk.
Sayfa Sayısı:
218
Basım Tarihi:
2007
İlk Yayın Tarihi:
1896
Yayınevi:
Leyla ile Mecnun Yayıncılık
Orijinal Dil:
Türkçe
Orijinal Ülke:
Türkiye
ISBN:
9789756491782
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
Refet
6,6bin okunmaİş Bankası Kültür Yayınları · 14 Kasım 2018 · 152 s.
Refet
363 okunmaİthaki Yayınları · Ekim 2021 · 184 s.
Refet
132 okunmaTurkuvaz Yayınevi · 21 Ekim 2019 · 208 s.
Refet
110 okunmaKesit Yayınları · Eylül 2012 · 222 s.
Refet
13 okunmaLeyla ile Mecnun Yayıncılık · 2007 · 218 s.
Refet (Ciltli)
18 okunmaİş Bankası Kültür Yayınları · 2021 · 160 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Zorluklar ile geçen bir yaşam hikayesiRoman
Öncelikle kitap zorluklar la geçen bir kız çocuğunun hayatından bahsediyor.
Sürükleyici bir kitap beğenerek okudum konular geçişler oldukça başarılı.
Anlatımı sade ve güzel bir kitap.
Bir kız çocuğunun büyüme sancılarından eğitim hayatından bahsediyor yetim olmanın getirdiği zorlukardan
Okumaya hediye kitaplarla devam ediyorum. Evvelemirde yazarımızdan söz edeyim. Şimdi mümkünse elli liranızın arkasına bakın lütfen. Orda, Fatma Aliye Hanım'ı göreceksiniz.
Fatma Aliye Hanım, Ahmet Cevdet Paşa'nın büyük kızıdır. İlk Türk kadın romancı ve yazarlarımızdandır. Hayatı boyunca edebiyatla, sanatla, felsefeyle tarihle, tercümeyle, sosyal çalışmalarla ilgilenen aydın, kültürlü, yardımsever, geleneklere bağlı olarak modernleşmeyi savunan bir Türk kadını olarak tanınmıştır. Kültürel, dini, ahlaki anlamda gelenekçi, bilimsel ve teknik anlamda ise batıcıdır.
Roman, 1896-1897 yıllarında yayımlanmıştır. Yazar, yetim Refet ile annesi Binnaz'ın hayatını anlatıyor bize. Refet, "fakir ama gururlu" bir genç kızdır. Fakru zaruret içinde büyüse de, iffetinden hiç ödün vermez. Bu sefalete rağmen tahsil hayatını başarıyla bitirir.
Roman gerçek hayattan alınmıştır. Eski kelimeler, daha ziyade Osmanlı Türkçesi kelimeler oldukça fazla. Arada anlamakta doğrusu biraz zorlandım. Bilmediğim kelimelere sözlükten baktım. Romanın akıcı olduğunu söyleyemem. Buna rağmen güzeldi, beğendim. L&M Yayınları'ndan çıkan kitap, 218 sayfa..
Refetim de Refetim :))İnceleme
.
Türk klasiklerini sevenler el kaldırsın
Kitap incelemesine geçmeden önce kitabın yazarı olan Fatma Aliye hakkında biraz bilgi edinelim.
Fatma Aliye Hanım bu coğrafyada, kadın hak ve özgürlükleri konusunda düşünen, çözüm üreten, Türkçe'nin ilk kadın yazarı olarak kabul edilmiştir. Yazdıklarıyla kadınlara temel hak ve özgürlüklerini bilmeleri, güçlü ve iradeli yanlarını ortaya koymaları, yapabileceklerinin farkında olmaları konusunda cesaret vermiş, rehberlik etmiştir.
Güçlü kalemini bu minvalde etkin bir şekilde kullanmış olan yazar çeşitli çeviriler yapmış, kadınlara ait en uzun süreli yayın olan ‘Hanımlara Mahsus Gazete'in etkin kalemlerinden biri olmuştur. Hem döneminin hem de kendinden sonra gelen kadın edebiyatçıları yazılarıyla desteklemiştir. İslamı ataerkil yorumlardan sıyırarak yorumlamayı önermiş, çok evlilik ve örtünmeyi bu yaklaşımla ele almıştır.
Türk edebiyatında hatırı sayılır bir yer edinmek onun için pek de kolay olmamıştır. Bu mecrada epeyce vefasızlık görmüş, sonradan kıymeti bilinenlerden olmuştur. 1862'de Doğan Fatma Aliye 1936'nda evinde yalnız vefat ettiği haberi “Unutularak Ölen Bir Edip" başlığıyla verilmiştir.
Yapıtları arasında; 
Hayal ve Hakikat, 
Aşkın Yalnız Hali 
Levâyih-i Hayat (Hayattan Sahneler) , 
Udi , 
Enîn bulunuyor. Udi romanı Fransızca'ya çevrilen eserler arasındadır.
Kızının Hristiyan olmayı seçerek Avrupa'ya yerleşmesi ve siyasi inkılabın kendisini yıpratması neticesinde kendi kabuğuna çekilmiştir.
Ruhu Şad Olsun
Şimdi gelelim romanımıza
Ele aldığı konu itibarıyla 
Çalıkuşu romanına ilham olduğu söylenilen Refet romanında, Anadolu'nun maddi zorluklar içerisinde meslek sahibi olmayı, kendi ayakları üzerinde durabilmeyi, çok sevdiği annesini rahat ettirmek için güçlü olmayı hedef edinen Refet karakterinin etrafında kaleme alınmıştır.
Refet; pek gururlu, kendi ve
Fatma Aliye Hanım bu coğrafyada, kadın hak ve özgürlükleri konusunda düşünen, çözüm üreten, Türkçe'nin ilk kadın yazarı olarak kabul edilmiştir. Yazdıklarıyla kadınlara temel hak ve özgürlüklerini bilmeleri, güçlü ve iradeli yanlarını ortaya koymaları, yapabileceklerinin farkında olmaları konusunda cesaret vermiş, rehberlik etmiştir.
Güçlü kalemini bu minvalde etkin bir şekilde kullanmış olan yazar çeşitli çeviriler yapmış, kadınlara ait en uzun süreli yayın olan ‘Hanımlara Mahsus Gazete'in etkin kalemlerinden biri olmuştur. Hem döneminin hem de kendinden sonra gelen kadın edebiyatçıları yazılarıyla desteklemiştir. İslamı ataerkil yorumlardan sıyırarak yorumlamayı önermiş, çok evlilik ve örtünmeyi bu yaklaşımla ele almıştır.
Türk edebiyatında hatırı sayılır bir yer edinmek onun için pek de kolay olmamıştır. Bu mecrada epeyce vefasızlık görmüş, sonradan kıymeti bilinenlerden olmuştur. 1862'de Doğan Fatma Aliye 1936'nda evinde yalnız vefat ettiği haberi “Unutularak Ölen Bir Edip" başlığıyla verilmiştir.
Yapıtları arasında; Hayal ve Hakikat, Aşkın Yalnız Hali Levâyih-i Hayat (Hayattan Sahneler) , Udi , Enîn bulunuyor. Udi romanı Fransızca'ya çevrilen eserler arasındadır.
Kızının Hristiyan olmayı seçerek Avrupa'ya yerleşmesi ve siyasi inkılabın kendisini yıpratması neticesinde kendi kabuğuna çekilmiştir.
Ruhu Şad Olsun
Şimdi gelelim romanımıza
Ele aldığı konu itibarıyla Çalıkuşu romanına ilham olduğu söylenilen Refet romanında, Anadolu'nun maddi zorluklar içerisinde meslek sahibi olmayı, kendi ayakları üzerinde durabilmeyi, çok sevdiği annesini rahat ettirmek için güçlü olmayı hedef edinen Refet karakterinin etrafında kaleme alınmıştır.
Refet; pek gururlu, kendi veKaranlıktan aydınlığa...1000Kitap
Öncelikle yazarımız Fatma Aliye Hanım hakkında çok önemli detaylara yer vermek istiyorum.
Fatma Aliye Türk Edebiyatının ilk kadın romancısı ve aynı zamanda 
Refet Türk Edebiyatında yer alan ilk kadın öğretmen baş karakterdir.
Fatma Aliye bu coğrafyanın kadın hak ve özgürlükleri konusunda düşünen, çözümler üreten ilk kadin yazarı ve Osmanlı hareketinin öncü ismidir. Ve kendisi peçenin Türk kadın yüzünü karanlıkta bıraktığı devirde bilgi güneşinden nur alarak aydın yaşamış bir çehre. Hayranolunası bir şahsiyet...
Refet, küçük yaşta babasını kaybetmiş, babasının cariye olarak aldığı Binnaz'dan olma kızıdır. Babasından olma diğer kardeşleri tarafından pek sevilmeyen, hor görülen anne ile kızın, babasının ölümünden sonra İstanbul'a gitmeleriyle hayatın zorluğu başlamış oluyor. Refet'in okula başlamasıyla, zekası, azmi, derslerdeki ilerlemesi hocalarının da dikkatini çekmeyi başarmıştı. Ve Refet'in tek hayali Darülmuallimat'tan mezun olup öğretmen olmaktı. Refet, aklını sermayesi olarak kullanan, gerçekleri görebilen, kendi ayakları üzerinde durmaya çalışan ve tüm hayatı boyunca annesi de en büyük destekçisi olarak hayatını idame ettirmeye çalışan genç bir kızın hikayesi...
Yazarımız kitapta, kimseden yardım almadan, kendi ayaklarının üzerinde durmaya çalışan, aynı zamanda dönemin yoksulluğunu, ekonomik şartlarını, kadın olmanın zorluğunu, anne ile kızın zorluklar içindeki hayat mücadelesini okuyucuyu tarumar edecek derecede aktarıyor. Türk Edebiyatı klasiği deyip geçmeyin, mutlaka okuyun ;)Ülkemizin kendi ayaklarında üzerinde duran, aklını sermayesi yapan, karanlığı aydınlığa çevirecek nice Refet'lere ihtiyacı var...
Keyifli okumalar...;)
Fatma Aliye Hanım hakkında çok önemli detaylara yer vermek istiyorum.
Fatma Aliye Türk Edebiyatının ilk kadın romancısı ve aynı zamanda Refet Türk Edebiyatında yer alan ilk kadın öğretmen baş karakterdir.
Fatma Aliye bu coğrafyanın kadın hak ve özgürlükleri konusunda düşünen, çözümler üreten ilk kadin yazarı ve Osmanlı hareketinin öncü ismidir. Ve kendisi peçenin Türk kadın yüzünü karanlıkta bıraktığı devirde bilgi güneşinden nur alarak aydın yaşamış bir çehre. Hayranolunası bir şahsiyet...
Refet, küçük yaşta babasını kaybetmiş, babasının cariye olarak aldığı Binnaz'dan olma kızıdır. Babasından olma diğer kardeşleri tarafından pek sevilmeyen, hor görülen anne ile kızın, babasının ölümünden sonra İstanbul'a gitmeleriyle hayatın zorluğu başlamış oluyor. Refet'in okula başlamasıyla, zekası, azmi, derslerdeki ilerlemesi hocalarının da dikkatini çekmeyi başarmıştı. Ve Refet'in tek hayali Darülmuallimat'tan mezun olup öğretmen olmaktı. Refet, aklını sermayesi olarak kullanan, gerçekleri görebilen, kendi ayakları üzerinde durmaya çalışan ve tüm hayatı boyunca annesi de en büyük destekçisi olarak hayatını idame ettirmeye çalışan genç bir kızın hikayesi...
Yazarımız kitapta, kimseden yardım almadan, kendi ayaklarının üzerinde durmaya çalışan, aynı zamanda dönemin yoksulluğunu, ekonomik şartlarını, kadın olmanın zorluğunu, anne ile kızın zorluklar içindeki hayat mücadelesini okuyucuyu tarumar edecek derecede aktarıyor. Türk Edebiyatı klasiği deyip geçmeyin, mutlaka okuyun ;)Ülkemizin kendi ayaklarında üzerinde duran, aklını sermayesi yapan, karanlığı aydınlığa çevirecek nice Refet'lere ihtiyacı var...
Keyifli okumalar...;)Azim, Sabır, Mücadele: REFET!Edebiyat
Bir insanın kaderi gerçekten doğduğu yerle mi yazılır, yoksa o kaderi değiştirecek gücü içinde taşıyabilir mi?
Herkese selamlar sevgili kitap dostlarım.
Bugün size bu sorunun peşine düşen bir kitaptan bahsetmek istiyorum: Refet
Önce kısaca yazardan bahsedeyim. Fatma Aliye Hanım , edebiyatımızın ilk kadın romancılarından biri. Kadınların eğitimine, toplumdaki yerine ve kendi ayakları üzerinde durabilmesine kafa yoran, bunu eserlerine de ilmek ilmek işleyen bir isim. Refet de tam olarak bu derdin içinden doğmuş bir roman.
Refet’i okurken en çok neye tutuldum biliyor musunuz? Mücadeleye. Ama öyle havada kalan bir mücadele değil, iliklerinize kadar hissettiğiniz bir direnme hali… Yoksulluğa, hastalığa, insanlara direnme… Refet’in ve annesinin hayata tutunma çabası beni gerçekten derinden sarstı. Bir annenin evladı için nelere katlanabileceğini bir kez daha gördüm. Ve bir kızın, bütün yokluklara rağmen “ben varım” demesi kalbimin en derinine dokundu. Belki de kendimden bir şeyler bulduğum için bu kadar etkilendim, bilmiyorum. Ama kurtuluşun kurban rolüne sığınmakta değil ayağa kalkıp mücadele etmekte olduğunu çok net hissettim bir kez daha.
Kitap aynı zamanda dönemi öyle güzel yansıtıyor ki… O insanların inceliği, zarafeti, birbirlerine sahip çıkması… Evet, Refet’in akrabaları gibi can sıkan karakterler de vardı ama bir yanda da bambaşka bir dünya kurulmuştu. Komşuluk vardı mesela… Gurur incitmeden yardım etmek vardı. Zengin insanların, yoksullara sadece para değil; bilgi, destek, yol göstermeyi de bir sorumluluk bilmesi vardı… Günümüzde hiç rastlamadığımız türden erdemlerdi bunlar… Sanırım Yaşar Kemal’in dediği gibi:
“O iyi insanlar, o güzel atlara binip gittiler.”
Dikkatimi çeken bir diğer unsur ise dönemin eğitimli kadınları. Tarih, coğrafya, edebiyat, dil, matematik…
Refet
Önce kısaca yazardan bahsedeyim. Fatma Aliye Hanım , edebiyatımızın ilk kadın romancılarından biri. Kadınların eğitimine, toplumdaki yerine ve kendi ayakları üzerinde durabilmesine kafa yoran, bunu eserlerine de ilmek ilmek işleyen bir isim. Refet de tam olarak bu derdin içinden doğmuş bir roman.
Refet’i okurken en çok neye tutuldum biliyor musunuz? Mücadeleye. Ama öyle havada kalan bir mücadele değil, iliklerinize kadar hissettiğiniz bir direnme hali… Yoksulluğa, hastalığa, insanlara direnme… Refet’in ve annesinin hayata tutunma çabası beni gerçekten derinden sarstı. Bir annenin evladı için nelere katlanabileceğini bir kez daha gördüm. Ve bir kızın, bütün yokluklara rağmen “ben varım” demesi kalbimin en derinine dokundu. Belki de kendimden bir şeyler bulduğum için bu kadar etkilendim, bilmiyorum. Ama kurtuluşun kurban rolüne sığınmakta değil ayağa kalkıp mücadele etmekte olduğunu çok net hissettim bir kez daha.
Kitap aynı zamanda dönemi öyle güzel yansıtıyor ki… O insanların inceliği, zarafeti, birbirlerine sahip çıkması… Evet, Refet’in akrabaları gibi can sıkan karakterler de vardı ama bir yanda da bambaşka bir dünya kurulmuştu. Komşuluk vardı mesela… Gurur incitmeden yardım etmek vardı. Zengin insanların, yoksullara sadece para değil; bilgi, destek, yol göstermeyi de bir sorumluluk bilmesi vardı… Günümüzde hiç rastlamadığımız türden erdemlerdi bunlar… Sanırım Yaşar Kemal’in dediği gibi:
“O iyi insanlar, o güzel atlara binip gittiler.”
Dikkatimi çeken bir diğer unsur ise dönemin eğitimli kadınları. Tarih, coğrafya, edebiyat, dil, matematik…
Türk edebiyatının ilk kadın romancısı olarak kabul edilen Fatma Aliye, ikinci romanı olan Refet’te yoksulluk içerisindeki bir kızın öğretmen olma çabasını işliyor. Türk edebiyatındaki ilk kadın öğretmen karakterini okuyucuya sunmasıyla da dikkat çekiyor…
Refet üzerinde kısa yorumu ise;
“Hem de ancak bizim gibi fakirler öğretmen olurlar. Zenginler öğretmen olmak için okumazlar. Bilgi edinmek için oraya gelirler.”
Refet, Türk edebiyatında yer alan ilk kadın öğretmen başkarakterdir. Türkçenin ilk kadın romancısı Fatma Aliye'nin kaleminden çocukluktan genç kadınlığa, elindeki tek sermayesi aklı olan, yoksul bir kızın öğretmen okulundan mezun olarak tek başına ayakları üzerinde durma hikâyesini okuruz, demiş günümüz Türkçesine çeviren sevgili Senem Timuroğlu...
Fatma Aliye'nin 'Refet' adıyla kaleme aldıkları şu eseri roman değil, bir tasvirdir, demiş Ahmet Mithat, eserdeki önsöz kısmında...
Refet; fakir ama gururlu, çaresiz ama özgüvenli, içine kapanık ama zeki, çevresindekilere göre çok farklı, azimli, idealist, fikirleri uğruna karşısindakilere kafa tutabilen yaşadığı çevreye göre aykırı diye nitelendirilebilen genç bir kadın... Çağdaş Türk kadınının ilk örneklerinden, Ahmet Mithat'ın dediği gibi "Cehalet çöplüğüne atılmış bir ilim ve irfan tohumu!.."
Refet adlı bu harika eser, farklı kadınlıkları, sınıflar arası kadın dayanışmasını ve kadınların o dönemdeki gündelik yaşamlarını da yalın bir dille anlatıyor.
Türk kadınının karanlıktan aydınlığa doğru yürüdüğü yolda büyük bir cesaretle inat ve direniş sergileyerek kalemi elinden bırakmayan muazzam kalem Fatma Aliye, kendinden sonra gelen kadın edebiyatçılara da örnek olmuştur.
Türkiye İş Bankası yayınlarının Türk edebiyatı klasikleri, gerek günümüz Türkçesine çevirileri gerekse fiyatlarıyla örnek teşkil ediyorlar bu bağlamda tebrik etmek istiyorum emeği geçen herkesi...
Betimlemeleri, tasvirleri ve yaşanılan döneme ait izleriyle dünya klasikleri arasına girebilecek nitelikteki bu eserleri göz ardı etmemeninizi tavsiye ediyorum, ben büyük bir keyifle okudum ve okumaya devam edeceğim...
İlim ve irfan yönünde hepimiz Refet olalım, Refet olmak isteyenlere destek olalım... Refetlerin hiç bitmemesi dileğiyle...
RefetEdebiyat
Refet
Fatma Aliye
Sayfa sayısı 138
8/10
Öncelikle belirtmem gerekiyor ki Fatma Aliye Türkiye'nin ilk kadın romancısı ve eseri Refet'i ilk öğretmen baş karakter olarak yazmış.
Kitap, Refet (asıl adı gizlenmiş) ile annesi Binnaz'ın yaşadığı zorlukları anlatıyor.
Bir yandan açlık, yoksulluk ve kimsesizlik, bir yandan Refet'in öğretmen olmak için çabaları bizi sürükleyici bir hikayenin içine çekiyor.
Okumaya başlayınca zorlanacağımı düşünsem de gayet akıcı bir dile sahipti, ayrıca eski türkçe kelimeler çok az bulunuyordu. Bu kelimeler için dipnot eklemeyi de unutmamışlardı.
Kalemiyle o dönemi öyle güzel işlemiş ki
ne yazıldıysa birebir yaşıyor gibiydim sanki Refet ile üşüdüm, çalıştım, yoruldum, okudum...
Hatta bazen karakterlerden çok sinirlendiğim zamanlar oldu. O kadar kötü akrabaları var ki her şeye rağmen nnasıl böyle sakin kalabiliyorlar diye düşünmeden edemedim.
Kitabın sonunda tüm duyguları aynı anda yaşatan Fatma Aliye ile tanıştığıma çok memnun oldum.
Okuduğum ilk eseriydi ve son olmayacağı kesin
Abartısız, gerçekçi ve güçlü bir kadın karakter okumak istiyorsanız mutlaka alıp okumalısınız.
RefetEdebiyat
Hayati Bey Binnaz'ı odalık yapmak için alır. Kızları Refet dünyaya gelir. Birkaç yıl sonra da Hayati Bey vefat eder. Babasının diğer çocukları tarafından annesiyle birlikte çok ezilir, hakları yenir. Binnaz çok saf olduğundan ve Refet de çok cılız bir kız olduğundan onlara karşı hiçbir şey yapamazlar.
Artık bu eziyete dayanamayıp günlerce yol çektikten sonra İstanbul'a giderler. Burada diğer akrabalarından umutludurlar ama aradıklarını bulamazlar ve Refet hastalandıkça hastalanır. Refet'in bu haline acıyan bir komşuları Mürüvvet Hanım onları yanına alır ve böylece Refet kendini toparlayıp eğitim hayatına başlamış olur.
Asıl zorluk burdan sonra başlar. Çünkü Mürüvvet Hanım eşinin işi nedeniyle evden ayrılır. Refet ve Binnaz tek başlarına kalır. Binnaz Refet'in öğretmen olabilmesi için çok çalışır. Refet de geceleri el işi yaparak yardımcı olmaya çalışır. Bazen odun bazen yiyecek ve bazen giyecek bir şeyler bulamadan günler geçer. Artık Binnaz çok hastalanır akrabalarının hiçbiri onlara yardım etmediği gibi aralarında onlara kötülük edenler de bulunur. Sonunda Binnaz daha güçsüz düşer ve artık yataktan kalkamaz. Bu sırada Refet birincilikle Darülmuallimatı bitirir. Bunu annesine haber verdikten iki gün sonra annesini kaybeder. (Binnaz'ın Refet'in birincilikle bitirdiğini görmesine çok sevindim.)
Ve en sonunda Refet'in bir akrabasından küçük çaplı da olsa intikam almasıyla ve öğretmenlik için yer seçmesiyle kitap sonlanır.
Kitapta daha birçok yardımcı karakter var. Onlardan bahsedip incelemeyi uzatmak istemedim.
Kitap gerçekten o dönemdeki kadınların sakinliğini, ağırbaşlılığını, saygı ve terbiyesini çok güzel yansıtmış. Bir genç kadının o şartlarda kendini aklı ve mantığıyla bu kadar güzel yetiştirebilmesine hayran kaldım. Diğer bir en
Fatma Aliye uzun zamandır okumak istediğim yazarlardan biriydi. Kendisinin, Türk edebiyatının ilk kadın yazarı olması, eserlerinde çoğu zaman kadın konularını ele alması benim için önemli detaylardan bazıları.
Refet ise ilk kadın öğretmen karakter olma özelliğini taşıyor. Benim içinse ilk Fatma Aliye eseri olan Refet, enlerimden biri oldu.
Eser öncelikle Refet’in annesi olan Binnaz’ın hikayesiyle başlıyor. Ve biz okurlar talihsiz Refet’in daha doğmadan nasıl bir hayatı olacağını az çok anlayabiliyoruz.
İlk kırılma noktası ise memleketten İstanbul’a geliş. Yoksulluğun, kimsesizliğin, akraba akbabalarının baş gösterdiği bir nokta. Binnaz, düzenli beslenememekten hasta olan Refet ile nasıl baş edeceğini bilemiyor. Gözünün önünde eriyen kızını gördükçe kendisi de eriyor.
İyi şeyler olmuyor da değil. Akraba denilen akbabalardan ziyade, iyi komşular, dostlar ediniyor Binnaz ve Refet. Ve geri dönüp baktığım zaman anlıyorum ki, Refet amacına ulaşıp refaha erdiyse, tam da karşılarına çıkan iyi insanlar sayesinde oluyor bunlar.
Uzun lafın kısası Mini mini bir Refet’den, genç bir öğretmen olan Refet’in hikayesini okuyoruz. Zorlukla, yoksullukla, mücadele ve acıyla geçen bir yaşam bu.
Kitapta Binnaz ve Refet dışında harika yan karakterler var. Bana kalırsa her biri öykü malzemesi. Fatma Aliye kalemi zaten muazzam.
Eserlerini okumaya devam edeceğim. Mutlaka okuyunuz.
Yazar Hakkında
Fatma Aliye HanımYazar · 14 kitap
1862′de İstanbul’da doğdu 1936′da yine İstanbul’da yaşamını yitirdi.
İlk kadın romancımız, ilk kadın felsefecimiz, edebiyatımızda ilk kez çeviri yapan, kadın haklarından ve kadın-erkek eşitliğinden ilk kez bahseden, hakkında ilk defa monografi yazılan yazar.
Tanzimat döneminin ünlü devlet adamı Ahmed Cevdet Paşa’nın kızı. Babasının konağında özel öğretmenlerden Fransızca, tarih, edebiyat ve felsefe dersleri aldı. Yazmaya Fransızca’dan yaptığı çevirilerle başladı. İlk çevirisi George Ohnet’den Volente. O dönemde edebiyatla uğraşmak kadınlar için hoş karşılanmadığından çevirisi Meram adı ve “Bir Hanım” imzasıyla yayınlandı. Sonraları “Meram Mütercimi” olarak tanındı. Bir çok makalesi “Mütercime-i Meram” adıyla yayınlandı. Nisvân-ı İslâm adlı anı kitabı Fransızca, İngilizce ve Arapça’ya, Udî adlı romanı Fransızca’ya çevrildi. Fatma Aliye Hanım’ın felsefeye merakı gençliğinde başladı. Olayları dikkatle incelemesi, çeşitli ailelerdeki gözlemleri onu felsefeye götürdü. Felsefeye merakı arttıkça daha çok kitap okudu, babası ve arkadaşlarıyla felsefe tartışmalarına girdi. Babasıyla birlikte Aristotales ve Platon ile İbn-i Rüşt ve Gazali’nin felsefelerini karşılaştırdı. 1904′te ilk felsefe tarihini yazdı. Thales’le başlayıp ilk çağ felsefesini anlattığı bu kitabın ikinci bölümünü İslâm Felsefesine ayırdı. Kahramanları kadın olan öyküler ve romanlar yazdı. En önemli eseri sayılan Muhâdarât’ta bir kadının ilk aşkını unutamayacağı tezini çürütmeye çalıştı. Romanlarında zaman zaman toplumsal sorunları ele aldı, felsefeye yer verdi. Udî adlı romanında müziğin felsefe ile ilişkilerine değindi. Bu romanda, babasının etkisiyle müziğe ilgi duyan bir kızın daha sonra hayatını kazanmak amacıyla dersler vermesi anlatılır. Fatma Aliye Hanım, düşünceleri ve yaşam biçimiyle ilk kadın kadın hakları savunucularından. Döneminin toplumsal koşulları gözönüne alındığında düşünceleri ve savunduğu görüşlerin son derece cesur olduğu ortaya çıkar. Kadın-erkek eşitliğine inanan ve savunan Fatma Aliye Hanım, her iki cinsin aynı eğitim olanaklarından yararlanmasını istedi. Çok kadınla evliliğe karşı çıktı. Boşanmada kadınların da söz hakkı olması gerektiğini savundu.
İlk Türk kadın romancı olma özelliği ile Avrupa ve Amerika basınında kendisinden söz edilen Fatma Aliye Hanım'ın “Nisvan-ı İslâm” adlı eseri Fransızca ve Arapça'ya, “Udî” adlı romanı Fransızca'ya çevrilmiştir. Émile Julliard adlı bir Fransız yazarının Doğu ve Batı Kadınları adlı kitabını Fransız gazetelerine yazdığı bir mektupla eleştirmesi Paris'te büyük yankı uyandırmıştı. Eserleri 1893 yılında Şikago'da Dünya Kadın Kütüphanesi Kataloğu'nda sergilenmiştir. Fatma Aliye Hanım'ın II. Meşrutiyet yıllarına kadar yaygın bir ünü olmasına rağmen zamanla unutulmuştur.
Fatma Aliye Hanım, soyadı yasasından sonra Topuz soyadını aldı.
Fatma Aliye 13 Temmuz 1936 tarihinde İstanbul'da vefat etti. Cenazesi Feriköy Mezarlığı'na gömüldü.
Fatma Aliye Hanım, ilk Osmanlı kadın feministlerden Emine Semiye Önasya'nın ablası, tiyatro ve sinema oyuncusu Suna Selen'in anneannesidir.
Adı, Beyoğlu'nda ve Çankaya'da birer sokağa verilmiştir.
2009 yılında tedavüle sürülen 50 Türk Lirası banknotlarının arka yüzünde portresi bulunmaktadır.
ESERLERİ:
ROMAN:
- Hayal ve Hakikat (Ahmet Mithat ile 1891)
- Muhâdarât (1891)
- Ref’et (1897)
- Udi (1899, Fransızca’ya çevrildi)
- Enin (1912)
ÇEVİRİ:
- Meram (Roman, 1889)
ANI-İNCELEME-MEKTUP:
- Nisvan-I Islam (Tefrika, 1891)
- Levayih-i Hayat (1897-1898)
- Taaddüt-ü Zevcata Zeyl (1898-1899)
- Namdaran-ı Zenan-ı İslamiyan (1899-1901)
- Ahmet Cevdet Paşa ve Zamanı (1912-1913)
TARİH:
- Kosova Zaferi-Ankara Hezimeti (1912-1913)
FELSEFE:
- Teracim-i Felasife (1899-1900)
