Yazar:
Fyodor Dostoyevski
Çevirmen:
Mehmet Özgül
Tahmini Okuma Süresi:
20 sa. 24 dk.
Sayfa Sayısı:
720
Basım Tarihi:
2017
İlk Yayın Tarihi:
1866
Yayınevi:
Nora Kitap
Orijinal Adı:
Идиот
Orijinal Dil:
Rusça
Orijinal Ülke:
Rusya
ISBN:
9789752473409
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
76 diğer baskı · Tümünü Göster
Budala
24,2bin okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Şubat 2012 · 779 s.
Budala
1.317 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 2016 · 784 s.
Budala
972 okunmaTimaş Yayınları · Eylül 2019 · 704 s.
Budala
537 okunmaÜbl Yayınları · 2003 · 351 s.
Budala
419 okunmaİletişim Yayınları · Nisan 2019 · 769 s.
Budala
383 okunmaCan Yayınları · Nisan 2018 · 760 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Dürüst olmak "Budala"lık mıdır?Edebiyat
"Dostoyevki, kendisinden bir şeyler öğrendiğim tek psikologdur." demişti Nietzsche. Kuşkusuz felsefede ve insan dünyasında yeni bir çağ açmış olan bu kişinin söylediklerinde bir gerçeklik
Budala, Dostoveyski'nin en tanınmış eserlerinden biridir. Her ne kadar suç ve ceza, ölü evinden anılar ve karamazov kardeşler kadar güzel olmasada gerçekten okunması gereken bir kitaptır. kitaplarıyla karşılaştırsam ve saydıklarım kitaplar kadar güzel olmadığını söylesemde, en iyi kitaplar arasında gösterebiliriz. Çünkü dünya edebiyatın en iyi yazarı kuşkusuz Dostoyevski'dir.
Budala kitabında, iyi niyetli ve açık sözlü her şeyi olduğu gibi söyleyen kahramanımız prens mışkin'nin aşkları ve insan ilişkilerini anlatmaktadır.
İyi okumalar dilerim...
Dikkat kitabı okumayanlar için spolier içerir!!!
Mehmet özgülün çevirisine bayıldım doğrusu..kitabı okurken bazı yerlerde çok gereksiz detaylar olduğunu düşündüm tabi ama dostoyevski okumanın verdiği o eşsiz tad hala damaklarımda..kitabın sonu aglaya ve nastasyanın sonu demeliyim beni memnun etti açıkçası ikisi de dürüst ve huzurlu bi hayatı haketmiyordu büyün bir kitap boyunca yepaçinlerin büyük kızına iyi bir kısmet çıksın diye bekledim çok silik bir karakter olsa da bence romana yakışmış ve sıradanlığıyla ilgimi çekmişti. Prens mişkine gelince kesin yazar acıklı bir sona bağlar demiştim ama beklediğimden daha hafif bir acısı oldu tabi yine de umut dünyası vera ile evlenip sıradan mutlu bir hayatı olsun istedim bence dostoyevskinin de bildiği benim de inandığım bir şey var sıradan bir hayata sahip olmak çok zor! Kitapla kalın
İnsan gerçeğin karşısında ne yapabilirdi?·720 syf.·Edebiyat
9/10
2019 33. kitabı
Hikaye su gibi akıp geçiyor. Her bölümün kendi içindeki sürükleyiciliği bir dizi-film izliyormuşum hissini verdi bana.
"Budala", hastalığı sebebiyle yurdundan ve insanlarından uzak kalmış kahramanımızın bir gün Varşova-Petersburg treniyle topraklarına dönüşüyle başlıyor.
Kahramanımız gelmesinin üzerinden çok geçmeden bir takım sebeplerden ötürü bulunduğu camianın/dünyanın merkezi haline geliyor. Ve olaylar bu şekilde gelişerek devam ediyor.
İki yüzlü, çıkar ilişkileri temeli üzerine kurulmuş, dengesini bu yönde sağlamış bir toplum düzeninde iyi insan olmanın veya olmaya çalışmanın, dürüstlüğün, açık yürekliliğin, açık sözlülüğün... ve nice güzel "insani" davranışlarla yaşamaya çalışmanın zorluğunu göstermiş yazar. "İnsanlığın" sorunlarını ve bu sorunlar karşısındaki tutumlarını irdelemiş.
Duygularını uçlarda yaşayan roman karakterlerinin gurur-ahlak, iyilik-kurnazlık, saflık-günah, acıma-aşk-inanç gibi sıralanabilecek bir takım davranışsal çatışmaları okurunu kendi iç dünyasında sorgulamaya kendi hayatından pay biçerek bir takım konular üzerine düşünmeye sevk ediyor.
Hal böyleyken Nietzsche'ye katılmamak elde değil...
-"Dostoyevski, kendisinden bir şeyler öğrendiğim tek psikologtur.
F. Nietzsche"-
Her şeye rağmen Dostoyevski kendi yaşamından ve kişiliğinden pek çok şey kattığı romanı için, düşündüklerinin onda birini bile dile getiremediğini söylemiş... ツ
Okunası bir klasik. Güzel bir deneyim...
Kendisine yapılan en ufak iyiliğe karşı canını vermeye hazır olan sara hastası Prens Mışkin’in sonun getiren tabi ki aşk olmuş. Hayatta insan kaç kere inanmayı istediği kişiden her defasında aynı hazin sonu yaşar ve buna rağmen akıllanmaz? Her ne kadar baş karakter Prens olsa da yan karakterler de çok başarılı şekilde işlenmiş romanda.
Dostoyevski Budala
Arkadaşlar kitabın Mehmet özgül'un türkçeleştirme yaptığı Nora yayınlarına ait kitabı elinde olan varsa acil bana ulaşabilir mi şuan elimde kitap kalmadı sadece budala kitabı var lakin basım hatası var 10-15 sayfa eksik basılmış
Instagram "birgezginbirdunya"
Budala Üzerinde Birkaç Kelam1000Kitap
BUDALA
Dostoyevski “Rus Ulağı” adlı edebiyat dergisinde 1868’de yayımlanmaya başlanan “Budala” için zengin bir konu yakalayamadığını, romanında düşündüklerinin onda birini bile anlatamadığını
Merhaba kitapseverler,
Kronolojik Dostoyevski yolculuğumuzda 15. kitap olan Budala’yı okuduk. 1868 de yayımlanmaya başlanan bu eserle ile ilgili her ne kadar Dostoyevski zengin bir konu
Dostoyevski “bu devir, sıradan insanların en parlak zamanı; duygusuzluğun, bilgisizliğin, tembelliğin, yeteneksizliğin, hazıra konmak isteyen bir kuşağın devridir” diyerek tanımladığı döneminde aslında son derece zeki olan başkahramanı Prens Mişkin’i ve onun erdemini , saflığını, dürüstlüğünü ve katıksız iyi niyetini “budalalık” diye niteleyenleri anlattığı eseridir. Her karakteriyle akılda ayrı kalır ve herbirinin üstüne ayrı ayrı düşünme ihtiyacı hissedersiniz.
Fakat anlamadığım bir şey var. Herkes bana budalaymışım gibi davranıyor. Bir zamanlar hastayken gerçekten de öyleydim. Ama şimdi Budala yerine konulduğumu bildiğim halde budala olabilir miyim?
Vallahi yoruldum. Ne kadar çok kitap okumuş olursanız olun Budala insanın sınırlarını zorluyor. Romanda heyecan bulamadım. Özetle derseniz o nu da beceremem. Ben ne okudum. Bu romandan ziyade maalesef film olmalıymış. O kadar uzun isimlerin sahiplerini akılda tutmak çok bilinmeyenli denklem çözmek gibi. Amcam oturduğunu yazmış, kalktığını yazmış...
Yazar Hakkında
Fyodor DostoyevskiYazar · 137 kitap
Fyodor Mihayloviç Dostoyevski (Rusça: Фёдор Миха́йлович Достое́вский) (d: 11 Kasım 1821, Moskova - ö: 9 Şubat 1881, Sankt Petersburg), Rus roman yazarı.
Dostoyevski, Mikhail ve Maria Dostoyevski'nin oğlu olarak 11 Kasım 1821 tarihinde Moskova'da doğdu. Altı çocuklu ailenin ikinci çocuğuydu. Babası Mikhail, askeri cerrahlıktan emekli olduktan sonra Mariinsky Hastanesi'nde yoksullara hizmet etmeye başladı. Hastane, Moskova'nın en kötü yerlerinden birinde bulunuyordu. Dostoyevski de bu hastane de doğdu. Mikhail, alkole bağımlıydı ve evini sıkı disiplin ile yönetiyordu. Çok kolay sinirlenebiliyordu. Dostoyevski'nin annesi Maria ise bir tüccar kızıydı.
Dostoyevski, çocukluğunu çoğu zaman sarhoş bir baba ve hasta bir anne arasında geçirdi. Babasının çalıştığı hastaneden bulunan hastalar ile vakit geçirmeyi ve onların hikâyelerini dinlemeyi çok seven Dostoyevski, ilköğrenimini Moskova'da yaptı. Annesi tüberküloz hastalığı yüzünden öldüğü zaman, sert disipliniyle tanınan Petersburg Mühendis Okulu'na gönderildi. Arkadaşlarının, sinirli ve aşırı duyarlı bir yapıya sahip olduğu için "Ateş Fedya" lakabını verdikleri Dostoyevski, Petersburg'ta zamanını kitap okuyarak, düşüncelere dalarak ya da kardeşi Mihail ile söyleşerek geçirdi. Babasının 1839'daki ani ölümünü burada öğrendi.
Okulu başarıyla bitirdikten sonra İstihkâm Müdürlüğü'ne girdi. Bir yıl sonra istifa ederek buradan ayrıldı. Ordudan ayrıldıktan sonra edebiyata yönelen Dostoyevski'nin ilk kitabı İnsancıklar, 1846 yılında yayımlandı. Bu eserinin ardından yazdığı kitaplarla beklediği başarıya ulaşamayan Dostoyevski'nin umudu kırıldı ve politikayla ilgilenmeye başladı.
1849 yılında devlet aleyhindeki bir komploya karıştığı iddiası ile tutuklandı. On ay hapishanede kalan Dostoyevski, kurşuna dizilmek üzereyken diğer sekiz tutuklu arkadaşı ile affedildi. Cezası dört yıl kürek, dört yıl da adî hapse dönüştürüldü. Cezasını çekmesi için Sibirya'da bulunan Omsk Cezaevi'ne gönderildi. Burada geçirdiği dört yılın ardından er rütbesi ile hizmete verildi. Subaylığa kadar yükseldi. 1857 yılında Maria Dmitrievna Isayeva ile evlendi. Beş yıl boyunca görev yapan Dostoyevski, 1859 yılında özgür bırakıldı ve Petersburg'a yerleşti.
Petersburg'a döndükten sonra Ezilenler (1861) ve Ölüler Evinden Anılar (1862) adlı eserleri yazdı. Kardeşiyle birlikte iki dergi çıkardı. 1862'de arzuladığı Avrupa seyahatini gerçekleştirdi. Sara nöbetleri ve kumar bağımlılığı yüzünden maddi açıdan darlığa düştü. Bu dönemde Yeraltından Notlar (1864), Suç ve Ceza (1866), Kumarbaz (1866), Budala (1868), Ebedi Koca (1870) ve Ecinniler (1872) gibi eserleri yazdı. Eşinin ölümünden sonra sekreteriyle evlendi. Yeniden borçlandı ve kumarhanelerde gezmeye başladı. Kızının ölümünün ardından büyük bir sarsıntı geçirdi. Delikanlı (1875), Bir Yazarın Günlüğü (1876) ve Karamazov Kardeşler (1879) adlı eserlerinde yazarlık hayatı boyunca konu edindiği temaları yeniden ele aldı. Karamazov Kardeşler adlı yapıtını üç yılda bitiren Dostoyevski, bir ciğer kanamasıyla yatağa düştü ve 9 Şubat 1881 tarihinde öldü. Dünya edebiyatını en çok etkileyen ve en çok okunan yazarlardan biri olan Dostoyevski'nin eserleri birçok 20. yüzyıl düşünürünün fikirlerini derinden etkiledi.
İlk yazarlık dönemi
Ordudan ayrıldıktan sonra kurgusal roman yazmaya başladı. Dostoyevski'nin ilk kitabı olan İnsancıklar (Bednye Lyudi) ilk olarak 1846 yılında yayımlandı. Dostoyevski, toplumunu acımasız kurallarında yaşlı bir adamın öksüz bir kıza duyduğu sevdayı iç dünyasındaki derin çatışmalarla işledi. Halkın sıcak ilgisiyle karşılanan bu kitap, eleştirmenlerden de övgüler aldı. Ünlü eleştirmen Belinski, romanı okuduktan sonra Dostoyevski'ye gelecekte büyük bir yazar olacağına dair övgü dolu sözler söyledi. Şair Nikolay Neksarov, Dostoyevski hakkında "Yeni bir Gogol doğdu" diye konuştu. Yazarlıkta ün sağladıktan sonra 1846 yılında Gogol esintileri bulunan kitabı Öteki (Dvoynik) yayımlandı. Yazar bu romanda, kendini ortadan kaldırmaya çalışan benzeriyle sürekli çatışma halinde bulunan bir memurun hikâyesini anlattı. Bu romanda ele aldığı çift kişilik temasını daha sonra bazı romanlarında kullansa da roman, Belinsky dahil hiçbir eleştirmence beğenilmedi. Eleştirmenler romanı sıkıcı buldu ve alay etti.
1847 yılında ise Ev Sahibesi (Hozyayka) isimli romanı yayımlandı. Dostoyevski bu eseri ile de beklediği övgülerin aksine olumsuz eleştiriler aldı. Dostoyevski, ruhsal çöküntüye düştü ve üzüntüden hasta oldu. Ancak yazarlığı bırakmayan Dostoyevski, 1848 senesinde Beyaz Geceler (Belıye Noçi) ve Bir Yufka Yürekli (Slaboye Serdtse) adlı kitapları yayımlattı. Bir Yufka Yürekli, yazara itibarını yeniden kazandırsa da beklediği başarıyı elde edemeyen Dostoyevski'nin umudunu kırdı. Yazarlıkta umudunu kırılan Dostoyevski, politikayla ilgilenmeye başladı ve genç liberallerin (Tetrashevski) grubuna girdi.
İkinci yazarlık dönemi
1859'da ordudan terhis edilerek Moskova dışında küçük bir yerde kalmaya zorlanan Dostoyevski, özgürlüğüne kavuştuktan sonra Petersburg'a döndü. Kardeşi Mihail ve arkadaşı N.N. Strahov ile birlikte Vremya (Zaman) ve sonra da Epoha (Dönem) adlı dergileri hazırladı. Bu dergilerde Slavcı düşünceyi savunduğunu belirten yazılar yazdı. Ezilenler (Unijenniye i Oskorblyonniye) ve Ölü Evinden Anılar (Zapiski iz Mertvogo Doma) ile kendinden söz ettirdi. 1863 yılında arzuladığı Avrupa seyahatini gerçekleştirdi. Sara nöbetleri ve kumar borçları yüzünden sıkıntıya düşen ve yayımcılardan yazmadığı romanların avanslarını alarak yaşayan Dostoyevski, Yeraltından Notlar adlı yapıtı 1864 yılında yayımlandı. Romanda bir zihnin derinliklerine indi. Suç ve Ceza (Prestuplenie i Nakazanie) ve Kumarbaz(İgrok) adlı yapıtları 1866 yılında yayımlandı. Dostoyevski, Suç ve Ceza'yı 1858 yılında Semipalatinsk'te bulunduğu zaman Roussky Slovo dergisi için uzun bir hikâye olarak tasarlamıştı. Bunun nedeni, Sibirya'dan ayrılana dek roman yazmama kararı almasıydı. Dostoyevski, kardeşi Mihail'e gönderdiği bir mektupta kitap hakkında:
“ ...Konusu gerçekten çok güzel. Kahramana gelince, bugüne kadar hiç denenmemiş bir kişi. Ama bugünün Rusyasına bakacak olursak, böyle bir kişi karşımıza sık sık çıkmaktadır. Bu sonuca halkın kafasını yeni fikirleri anlayarak vardım. Öyle hissediyorum ki, yeni fikirler ve görüşlerle döndüğüm zaman, romanımı genişletmekte başarılı olacağım. Kişi aceleye gelmemelidir dostum. Ve insan iyi olanın dışında hiçbir şey yapmamalıdır... ”
diye yazdı.
Dostoyevski, bu eserinde bir Rus aydını olan Raskolnikov'un kendi doğrusu adına işlediği cinayetleri ve vicdanıyla hesaplaşmasını konu edindi. Yazar, küçük bir otel odasında ve kötü bir ekonomik durumla yazdığı Suç ve Ceza'yı 1866 yılında tamamlamıştı. Dostoyevski'nin yazdığı Budala (Idiot) eseri 1866, Ebedi Koca (Veçnıy Muj) 1870, Ecinniler (Besı) 1872 yılında yayımlandı. Bütün bu başyapıtlar birbirinin izledi. Karısı öldükten sonra sekreteri Anna Grigoriyevna Snitkina ile evlendi. Yeniden borçlanan ve kumaranelerde dolaşmaya başlayan Dostoyevski, bir kız çocuk sahibi oldu. Ancak kızı fazla yaşayamadı ve doğduktan kısa süre sonra öldü. Dostoyevski de bu yüzden büyük bir sarsıntı geçirdi. 1875'te Delikanlı (Podrostok), 1876'da Bir Yazarın Günlüğü (Dnevnik Pisatelya)[ ve 1879'da Karamazov Kardeşler (Bratya Karamazovi) adlı romanları yayımlandı. Hayatı boyunca eserlerinde işlediği temaları yeniden ele aldığı, insan duygularının derinliğine inen eserler yazan Dostoyevski, Karamazov Kardeşler'de Ivan ve Alyosha Karamazov adlı karakterler için filozof Vladimir Sergeyevich Solovyov'dan ilham aldı. Zosima ve Alyosha'nın öne çıkacağı Bir Büyük Günahkarın Yaşamı adlı eseri tamamlayamadı. 1881 yılının Ocak ayında bir ciğer kanaması geçirerek yatağa düştü ve 9 Şubat 1881 tarihinde öldü. Dostoyevski için yapılan cenaze töreninde yaklaşık otuz bin kişi tabutunun arkasında yürüdü.
Dostoyevski, beğeniyle karşılanan ilk romanı İnsancıklar'dan sonra yazdığı Öteki ve Ev Sahibesi ile olumsuz yorumlar aldı ve depresyona girdi. Ancak yazar, kendisini ruhsal çöküntüye götüren düşüncelerden uzaklaşmayı bildi. Dış dünyadan kopan zihninin parçalanışını kendi çözen yazarın eserlerindeki ruhbilimsel açıdan en zengin tema da çift kişilik temasıdır. Kendini ortadan kaldırmaya çalışan benzeriyle sürekli çatışma hali içerisinde bulunan bir memuru anlattığı Öteki adlı yapıtında daha sonra da işleyeceği bir tema olan çift kişilik temasını işlemişti.
Ellili yaşlarında içine bazen bir karamsarlık ve ağırlık çöken Dostoyevski, bu durumu ikinci eşi Anna Grigoriyevna Snitkina’ya "Sanki bir suç işlemişim gibi bir çeşit sebepsiz hüzün ve keder içindeyim" diye açıklamıştı. Ecinniler'de Stavrogin'i bir çocuğa tecavüz ettirmiş olması yüzünden de kendini hep suçlamıştı.
Dostoyevski kendi çocukluğunda, annesine acı çektirmesinden, sürekli sarhoş olmasından ve hizmetkârlara kötü davranmasından dolayı babasından nefret ediyordu. Eserlerinde kullandığı, kaderine boyun eğen ve uysal kadın örneğini kendi evinde; annesinde gördü. Kadının alttan alması, erkeği daha da kızdırmaktan başka bir işe yaramayacağını görmüştü. Çok duyarlı biri olan Dostoyevski, bu yüzden babasına kin besliyordu. Babasının ölümünü haber aldığında, "Babamın ölümünde benim hiçbir suçum yok, ama bu öldürmenin kefaretini ödemeye hazırım, çünkü içimden onu öldürmek geçiyordu" diyerek Karamazov Kardeşler adlı romanında yer alan Dimitri Karamazov'un tepkisinin benzerini gösterdi. Dostoyevski, babasının ölümünü istediğini düşünerek depresyona girdi. Bazı yazarlara göre de ilk sara nöbetlerine de bu düşünce sebep oldu. Sigmund Freud ve birçok psikanalizci, babaya duyulan bu nefrete ve bunu izleyen suçluluk düşüncesine dayanarak Dostoyevski'nin hastalığının sinirsel kökenli olduğunun ortaya çıkardı.
Andre Gide, Ezilenler adlı romanın, aşağılanışın insanı cehennemlik ettiği, alçakgönüllüğünse kutsallaştırdığı fikriyle dolu olduğunu söylemişti. George Steiner ise Charles Dickensvari bir havanın olduğunu söylediği Ezilenler'de bulunan temanın Ebedî Koca'da, Ecinniler'de ve Karamozov Kardeşler'da da yer aldığını söyledi. Nicholas Berdyaev, Dostoyevski'nin bütün yaratıcı gücünü insana ve insanın kaderi temasına adadığını, bunun da onu ölümsüz kılmaya yettiğini belirtti.
Devlet aleyhinde bir komploya katıldığı iddiası ile tutuklandıktan sonra sekiz ay hapisanede kalan Dostoyevski, suç ve ceza kavramlarıyla en yoğun şekilde burada karşılaştı. İdam edilmek üzereyken affedildi. Cezası dört yıl kürek ve altı yıl adî hapse dönüştürüldü. Dört yılın sonunda er rütbesi ile kışlaya verildi ve 1859 yılında terhis edildi. Suç ve Ceza adlı eserini 1858 yılında oluşturmaya başladı. Bu eserinde ahlak kavramını ve siyaseti harmanladı. Dostoyevski, bu romanda sadece Rus halkını değil, tüm insanlığı tehdit eden bir kısır döngüden kurtulmanın gerçekleşebileceğini vurguladı. Yazar, John Stuart Mill'in ekonomik refah için bireysel bencilleşmeyi öneren kuramını Semyon Zaharoviç Marmeladov'un ağzından eleştirdi.
Dostoyevski, düşünce ve sanat deneyimini sürekli olarak arttırdı. Tanrı'dan, ateizmden, kötülükten, özgürlükten söz eden roman karakterleri, gerçekte aynı bilincin farklı anları gibidir. Bu karakterler aracılığıyla Dostoyevski, cinleri ruhundan uzaklaştırır. Bakış açısı değişmekle beraber eserleri, gerçeğin hep aynı çoşkulu ve acı veren arayışı içerisindedir.
