Yazar:
Friedrich Nietzsche
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 55 dk.
Sayfa Sayısı:
103
Basım Tarihi:
Ocak 2010
İlk Yayın Tarihi:
Mayıs 2006
Yayınevi:
Say Yayınları
Orijinal Adı:
David Strauss, der Bekenner und der Schriftseller
ISBN:
9789754685584
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
bir itirafta benden Size....·103 syf.·Felsefe
8/10
2019 146. kitabı
"Kültür, her şeyden önce, bir halkın yaşam ifadelerinin tü rnündeki sanatsal tavır birliğidir."
"Kültüre karşı soğukkanlı bir duyarsızlıktanbaşka bir şey olmayan bu tip bir "kültürle", düşmanlar alt edilemez: hele ki değeri ne olursa olsun gerçek ve üretken bir kültüre sahip olanve pek ustalıkla olmasa da, bugü ne kadar her şeylerini kopyaladığımız Fransızlar." Çünkü Fransızların kendileride Almanya'nın bekleyici avantajının, subaylarının sahip olduğu daha derin bilgide, askerlerini daha üstün yetiştirmesinde ve savaş yönetimi bilginin çok olmasında yattığını görmüş. O halde Almanların bilgisini çıkarırsak, Alman kültürünün hangi anlamda zafer kazandığı söylenebilir?
Disiplin ve daha hazır bir itaatin ahlaki özelliklerinin kültür ile ilgisi yoktur,Almanya'da kültürün ne olduğuna dair net bir fikir olmadığı için diyor...
Kitaba başlarken Alman kültürünü eleştiriyor, Kültürün barbarlığından, görgü düzlüğünden ve eğitimsizliğinden bahsediyor... Asıl konu olan David Strauss konusuna geliyor. Strauss'u bayağı yerden yere vuruyor. Hatta " Strauss'un sözlük anlamı" deve kuşu" olduğu için Strauss'un adı üzerinde bir kelime oyunu yapıyor. Nietzche'nin neolojizminde... Yazarın kendi kendine sözcükler üretmesi dikkatimi çekti.
David Strauss eleştirisi bittiğinde, sonraki bölümde Strauss'un kim olduğunu ve neden eleştirdiği hakkında da bilgi vermiştir.
David Strauss Kim? Kısa bilgi...
27 Ocak 1808 -8 Şubat 1874) Al man dinbilimci ve yazar .
Stuttgart yakınlarındaki Lud wigsburg kentinde doğdu. On iki yaşında dinbilim derslerine ha zırlık olması içinU1m yakınlarındaki Blaubeuren'de ilahiyat okuluna gitti. Okuldaki büyük ustalar arasında Profesör Kem ve öğrencilerine esld klasikleri sevdiren, klasiklerin yanı sıra kutsal metinlerde de uygulanabilecek metin
Kitabın özelinde en net anladığınız neydi? Benim şahsi fikrim bir insanın başarılı kabul edilmesi için özgün eserler vermesine gerek yok. Çalsa da olur. Dönemin popüler kültürü neyse, ona uyum sağladığı müddetçe hiç sorun yaşamadan başarılı kabul edilebilir. Bir şey başarmak için başarılı olmaya, kendiniz olmaya gerek yok. Birilerini taklit edin, sizi beğenenler olduğu sürece en iyisi sizsiniz. Ve bir o kadar şaşırtıcıdır ki günümüzde de bunu görüyoruz. Özellikle video çeken ve okul çağındaki çocuklara karşı bunu kullanan insanlarda. Her şeye bir özendirme var ve bunu eğlenceli zannediyorlar. İlginç.
Nietzsche ise bu kitabında tam da böyle birini, birinin böyle olduğunu iddia ederek, sonuçta ben tanımıyorum karşısına aldığı kişiyi, adeta yerden yere vuruyor. Böyle birine gerçekten yapılması gerekeni fazlasıyla yapıyor. Özellikle onun konuşmayı bile bilmeyen biri olmasını, kendine ait bir fikri olmadığı gibi başkalarının fikirlerini görerek yazdığını söylüyor. Açıkçası şu kitaba bakında bu adamın karşısında olmak istemezdim diyorum.
Diğer bir yandan Alman kültürünü de yerden yere vurarak, Fransız kültürünün bir kopyası olduğunu belirtmesi meselesi var ancak "en iyisi benim" düşüncesinde olduğunu önceki eserinde anlatmıştık. Büyük ihtimalle biraz hak ettiğini düşündüğü değeri göremediğinden biraz da kendi egosunu tatmin edememesinden kaynaklı olduğu düşünülebilir. Gene de ben David Strauss'un yerinde olup böyle bir durumla karşılaşmak istemezdim.
Son olarak şunu da söyleyebilirim ki, yazar her önüne geleni kötü, eksik, yanlış ve benzeri tanımlarla geçiştirip kendini övmeye ve en iyisi olduğunu iddia etmeye devam ederse, ben de kendisinin "balon" olduğunu; şişirilmiş bir kapitalizm ögesi olduğunu düşüneceğim. Ağır mı oldu? Tam olarak onun yaptığı da buna benzer işte.
Nietzsche, bu kitabında Alman bir teolog olan David Strauss'un Hristiyanlık üzerine yazdı kitabına karşı eleştirilerini yazmıştır. Tahmin edersiniz ki Nietzsche'nin sert acımasız hicvinden nasibini almıştır. Strauss'ı Leesing ve Voltaire'in kopyacısı olmakla suçlamıştır ve onun Almanya'da çok fazla okunmasının popüler olmasının nedenini tabii ki de toplumun çoğunluğuna hitap edecek şekilde, geleneğe bağlı olarak yazmasına bağlamıştır. Ki Almanya'nın Fransa'ya karşı savaşta zafer kazanmasının sonucunda kültürel olarak da bir zafer kazandığını düşünmesinin bir rüya ve kendini kandırma olduğunu ifade etmiştir.Alman kültürü diye bir şey olmadığını bunun tamamen Fransız kültürünün kopyası olduğunu dile getirmiştir. Strauss'u kültürel görgüsüz olarak tanımlamıştır. Nietzsche'ye göre bu kültürel görgüsüzler; tarz birliğini savunan, her yerde kendi türünden yetişmiş insanların kendi isteklerine uygun düzenlemelerle yazılar yazan ve gördüğüne inanan, kendini eleştiriye ve sorgulamaya kapatmış, bundan nefret eden kişiler olarak tanımlamıştır. Nietzsche, Strauss'un iki kelimeyi bir araya getirip cümle kurmayı bile beceremeyen, kendine ait hiçbir fikri olmayan birisi olduğunu düşünmektedir.
Aslında genel olarak baktığımız zaman Nietzsche'nin sürekli Alman toplumunda çok fazla popüler olan, okunan, aydın kesimde yer bulan sanatçılara, kişilere karşı ağır eleştiriler getirmesinin temelinde belki de kendisinin aynı şekilde hatta beklediği, ümit ettiği şekilde değer görmemesinden kaynaklanabileceğini düşünüyorum. Nietzsche'ye yine kendisinin tarzında bir eleştiri getirecek olursak belki de nice beklediği değeri görmediği için kendi toplumuna bu kadar öfke doludur ve ben bu çağın insanı değilim beni kimse anlamıyor demesi de belki de kendi içinde hazmedemediği şeylerin olmasıdır. Ki
Okuduğum 19. Nietzsche eseri oldu... Ve ben ilk kez 10 puan değil tabi fanatikliğimde vardı bazı eserlerinde o puanı vererek....
Fakat ilk kez bir Nietzsche eserine 7 puan verdim. Çünkü yine ilk kez ilk kez ilk kez... Nietzsche eseri okurken sıkıldımmmm!!!!
Uzun bir süre veda ediyorum yazara. Çünkü elimdeki tüm kitaplarını okudum...
Özleyeceğiz tabi... Beni uyandıran kalemi...
Daha önce de demiştim ben inceleme yazmayı Sevmiyorum genelde etkilendiğim şeye yazmayı tercih ediyorum....
Önceki beni öldürdüğü... Zihnen olgunlaştırdığından benim için çokkkkkkk değerli bir kalem oldu...
Bir insan Nietzsche okurken zihnen özellikle dindarlaşır mı? Tuhaf ama ben öyle oldum...
Ben niye kendimi anlatayım ki Allah Allah...
Herkese keyifli okumalar diliyorum, sevgili okurlar :-)))))
Nietzsche ,Strauss un öğretilerini yerden yere vurmuş yetmemiş duvara vurmuş ordan yere düşmüş birde üstünde tepinmis ve ben okurken acayip haz duydum ama zor bir okuma oldu bazı yerleri bir kac defa okudum evet ama enfes bir okuma oldu dolu dolu .... .
.
Nietzsche’nin Zamana Aykırı Bakışlar adlı eseri dört kitaptan oluşuyor. Bu dört deneme, Nietzsche’nin erken dönem düşüncesini yansıtır ve dönemin kültürel ortamına karşı eleştirel bir tutum içerir. Özellikle “zamana aykırı” olmaları, Nietzsche’nin çağının değerlerine ve yönelimlerine karşı çıkan bir perspektifle yazılmış olmalarından kaynaklanır.
Serinin ilk kitabı olan bu kitap Nietzsche’nin öncelikle kültür filisterlerini, daha sonra David Strauss’u tam anlamıyla yerin dibine soktuğu eseridir :)
Filister; üniversiteli gençlerin, kendilerini anlamayan sıradan insanları küçümseyerek adlandırdığı bir terimdir. Sanata, düşünceye, hakiki kültüre uzak, ama buna rağmen kendini kültürlü sanan insan tipidir.
Kültür filisteri ise; kendini bir kültür insanı zanneder, ama aslında kültürün tam karşıtıdır. Gerçek sanatçıya, düşünce insanına, yaratıcı bireylere karşıdır. Kültürü bir şekil, gösteriş, bilgi yığını gibi görür ama özünü kavrayamaz. Kendisini “Alman kültürünün temsilcisi” olarak görür ama bu büyük bir yanılgıdır.
Nietzsche bu kişiyi tehlikeli olarak addeder. Çünkü kendisini gerçek kültürün temsilcisi sanır ve bu nedenle etkili olur. Okullar, kamu kurumları, sanat kurumları onun düşüncesine göre düzenlenmiştir. Herkesin kendisine benzemesini bekler. Farklı düşünceleri ya da sanatsal ifadeleri tehdit olarak görür. Gerçek kültürü anlamadığı için onu bastırır. Yasaklar, dışlar, sansürler. Sonuç olarak kültür gibi görünen ama aslında kültür olmayan, bir “üslubu olan barbarlık” doğar.
Filisterler, topluma nüfuz etmiş etkili kişilerdir. Sayıca çoklar ve sistemi ellerine geçirmişler. Gerçek kültür insanlarının (örneğin filozofların, sanatçıların) tek tek, yalnız halde mücadele ettiği yerde, onlar organize olmuşlardır. Sorgulamazlar, aramazlar, bulduklarını sanırlar. Oysa
Puan vermedi·112 syf.··
Beğendi
·2024 107. kitabı
·14 günde okudu
·Okunma: 04 Eylül 2024 00:00
YERGİ : Bir kimseyi, bir düşünceyi, bir göreneği, bir nesneyi vb. yermek için yazılmış ya da söylenmiş, onların gülünç, kötü, eksik yönlerini alaylı bir dille anlatan yazı, şiir ya da söz.
Şayet “Yergide Aşağılanmanın Tarihçesi” konulu bir kitap kategorisi olsaydı bu kitap net ilk üçte olurdu.
Nietzsche ‘yi nice eleştirilerini gölgede bırakacak bu kitabı yazmaya iten sebeplerden başlamak isterim naçizane.
*19.yy’nin ikinci yarısında kazanılan askeri başarılara rağmen Alman kültürünün diğer Avrupalı kültürler karşısında giderek yozlaşması
*Bu minvalde dönemin entelektüellerince kültürel anlamda göklere çıkarılan David F. Strauss’un “İsa’nın Yaşamı” adlı kitabı.
Alman protestan ve din tarihçisi David Strauss #evrim kuramını, din tarihine diyalektik ile -kendince -uyarlamaya çalışmış. Strauss, İncil’deki öykülerin birer efsane olduğunu öne sürdüğü ilk eserlerindeki ifadeleri yeni baskılarda yumuşatmış ve “yeni inanç” olarak yorumlamış.
Tabii Nietzsche’ye de gelenlerin hepsi gelmiş.
Tüm hezimetiyle -teşbihte hata olmaz- gerek eserin gerek Strauss’un üstünden dozer gibi geçmiş.
Hristiyanların mucize olarak tanımladığı olaylara Hegelci bir açıdan yaklaşarak hiçbirinin doğa üstü niteliği olmadığını ifade eden Strauss’un Das Leben Jesu -İsa’nın Hayatı’na vermiş veriştirmiş.
Vay sen misin, yeni inanç diyen?
“Bu olsa olsa birahane İncil’i olur,” mu dersin,
vay sen misin kültürden bahseden, “Ben buna ancak filisterlik (dar kafalı, kültür düşmanı) derim,” mi dersin.
Cümle ve gramerine dair yazdıklarından hiç bahsetmeyeyim.
Sağaltıcı bir niyetle düşününce -genel anlamda- Nietzche ‘nin tüm eleştirilerinin ardında Alman kültürünün yozlaşmamasına dair #otacı bir maksat olsa da Strauss’a adeta “Her şeyi bilmene gerek yok, haddini bil yeter,” demiş.
“Şayet bu yüzyılda
Alman kültürünün, son savaşlarından sonra, 19.yüzyılda özellikle yazın alanında nasıl bir çöküşte olduğunu, bu çöküşün bu yüzyıldan itibaren entelektüel kabul edilen kişilerin okuyucuları tarafından nasıl da yüceltildiğini, bir eleştiri ya da aşağılamaya varan bir incelemeyle anlatıyor Nietzsche.
Eleştiriye alınan David Strauss, sanki Nietzsche'nin çok sevdiği Schopenhauer, Beethowen gibi kişilerin basitleştirildiği için bu kadar saldırıya maruz kaldığını gösteriyor ama anlatıldığı kadarıyla Strauss, yeni bir dil ve kültür yaratma çabasıyla ve bunu da kadimleştirmesiyle hak ediyor eleştirileri.
Nietzsche, Strauss'u öncelikle bir Filister olarak tanımlıyor. Yani çok yaygın anlamıyla sanatçının, sahici bir kültür insanının tam zıddı olarak tanımlıyor. Buna göre Strauss'un yazdığı kirap üzerinden yüklenmeler ile Strauss'u yerin dibine geçiriyor.
Strauss'un kitabındaki çelişkileri, özellikle dil yanlışlarını ve Darwinci olmakla beraber Darwin'den insanın doğa ile iç içe olması yönünden çelişkilerini gösteriyor Nietzsche.
Nietzsche'ye göre Strauss, Lessling'in tanımıyla: "Tanrı ona seçmesi için sağ eliyle tüm hakikati ve sol eliyle de, sürekli yanılma koşuluyla, bu hakikate ulaşma yolundaki sürekli canlı dürtüyü uzatsaydı, o, tevazuyla tanrının sol eline uzanır ve bu eldekini isterdi." olarak belirtiliyor.
Alman kültürü bir noktada öyle bir yere ulaşıyor ki, en biçimsiz yapıtları klasik olarak görüyor. Strauss'da bu klasiklerden biridir.
Bu kitaptan anlaşılacak başka bir şey daha varsa, o da Nietzsche'nin eleştirisine maruz kalmamak olmalıdır.
Almanya'daki kamuoyu savaşın, özellikle de zaferle sonuçlanmış bir savaşın kötü ve tehlikeli sonuçlarından söz etmeyi adeta yasaklanmış görünüyor: Öte yandan kamuoyundakinden daha önemli bir görüş tanımayan ve bu yüzden savaşı övmek ve savaşın törellik, kültür ve sanat üzerindeki etkilerinin yarattığı fenomenleri sevinçle araştırmak için birbirleriyle yarışırcasına çalışan yazarlara, bir o kadar canı gönülden kulak veriliyor.
Ağır eleştiriler ama bir o kadar da olumlu eleştiriler mevcut. Nietzsche'nin alaylı üslubunu kitabın her sayfasında bulabilirsiniz ayrıca XII. bölümde yaptığı eleştirileri teşbihlerle desteklemesi tebessüm uyandırabilir.
Yazar Hakkında
Friedrich NietzscheYazar · 71 kitap
Alman filolog, filozof, kültür eleştirmeni, şair ve besteci. Din, ahlâk, modern kültür, felsefe ve bilim üzerine metafor, ironi ve aforizma dolu bir üslupla eleştirel yazılar yazmıştır. Nietzsche'nin kilit fikirlerini Apollon-Dionysos ikiliği, Perspektivizm, Güç İstenci, "Tanrı'nın ölümü", Üstinsan ve bengi dönüş oluşturur. Felsefesinin merkezini oluşturan şey, kişinin coşkun enerjisini sömüren her türlü öğretinin, toplumsal olarak ne kadar geçerli olursa olsun sorgulanarak "hayatın olumlanması"dır. Hakikatin değeri ve nesnelliği üzerine yürüttüğü kökten sorgulaması, geniş çaplı yorumların odağını oluşturur ve etkisi özellikle kıta felsefesi geleneğinde varoluşçuluk, postmodernizm ve postyapısalcılık da dâhil olmak üzere devam etmektedir.
Nietzsche, kariyerine felsefeye dönmeden önce klasik filolog (Yunan ve Roma metin eleştirmeni) olarak başladı. 1869 yılında yirmi dört yaşındayken Basel Üniversitesinde klasik filoloji kürsüsüne, bu yeri alan en genç kişi olarak atandı. 1879 yazında, hayatının büyük bölümünde kendisine dert olacak olan sağlık sorunları yüzünden istifa etti. 1889'da kırk dört yaşında zihinsel yetilerinin tamamının kaybıyla sonuçlanan bir çöküş yaşadı. Çöküşü sonraları, üçüncü devre sifilis hastalığının yol açtığı, nadir görülen bir genel pareziye yoruldu; fakat bu teşhiste soru işaretleri vardı. Nietzsche, kalan yıllarını 1897'de ölümüne kadar annesinin, 1900'de kendi ölümüne kadar kız kardeşi Elisabeth Förster-Nietzsche'nin bakımında geçirdi.
Bakıcısı olarak kız kardeşi, Nietzsche'nin el yazmalarının idareciliğini ve editörlüğünü üstlendi. Förster-Nietzsche, tanınmış bir Alman milliyetçisi ve antisemitist olan Bernhard Förster ile evliydi ve Nietzsche'nin yayımlanmamış yazılarını, kocasının ideolojisine uyarlamak üzere, Nietzsche'nin belirttiği, antisemitizm ile milliyetçiliğe sert ve bariz biçimde karşı çıktığı görüşlerine genellikle ters düşecek biçimde yeniden düzenledi. Förster-Nietzsche'nin yaptığı değişiklikler sebebiyle Nietzsche'nin adı, sonraları yirminci yüzyıl bilim insanları Nietzsche'nin fikirlerinin yanlış yorumlanmasına karşı harekete geçmiş olsalar da, Alman militarizmi ve Nazizm ile birlikte anılır olmuştur.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Friedrich_...
